RV 160. Kaders afvalbakken

Voorstel aan de raad Nummer: 160

Portefeuille: Programma: Taakveld:

J. Schoone en P.L.W.J. Baaten 5 Sport, cultuur en recreatie 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Onderwerp: Kaders reductie afvalbakken

Voorgesteld besluit 1. Afvalbakken te behouden in de KSP gebieden met een kwaliteitsambitie A en B. Het gaat hierbij om: a. Centrum gebieden; b. Sub-centrum gebieden; c. Bushaltes. 2. Afvalbakken te behouden in de KSP gebieden met een kwaliteitsambitie C. Het gaat hierbij om: a. Recreatiegebieden; b. Speeltuinen; c. Bij invalspaden van parken. 3. Afvalbakken te verwijderen in de KSP gebieden met een kwaliteitsambitie C. het gaat hierbij om: a. Bushaltes; b. Parken, met uitzondering van invalspaden, conform Beheerplan Parken; c. Schoolgebieden; d. Woongebieden; e. Buitengebied. 4. In die gebieden en op die locaties waar standaard geen afvalbakken meer worden geplaatst de mogelijkheid te bieden van een participatiebak. 5. Zwerfafvalluikjes te plaatsen in alle ondergrondse afvalcontainers, voor restafval. en hiervoor eenmalig € 160.000 beschikbaar te stellen uit de ROS. 6. Afvalbakken te plaatsen bij invalspaden van parken en bij grotere speelvoorzieningen.

Urgentie Raad Geen urgentie: Er is geen datum waarvoor dit besloten moet zijn door de raad. Voorstel kan in reguliere procedure.

Voorgaande besluitvorming Op 28 april 2020 heeft de raad, als onderdeel van de korting op de ICL, besloten om 40% van het areaal afvalbakken te verminderen. Amendement n.a.v.: Het document “59.200001433 rv Uitwerking herijking MJR KSP Openbare Ruimte” ligt aan dit VB ten grond slag.

Inleiding Op 28 april 2020 heeft er door de raad, als onderdeel van de korting op de ICL uitkering, besluitvorming plaatsgevonden over de “Uitwerking varianten herijking MJR/KSP Openbare Ruimte”. Onderdeel van die besluitvorming was een reductie op het aantal afvalbakken in de openbare ruimte van 40% om een besparing te realiseren van € 220.000. Daarnaast is op 6 juli 2021 een motie aangenomen waarin het college wordt opgeroepen om: - over te gaan tot het aanbrengen van zwerfafvalluikjes in ondergrondse containers op die locaties waar overlast is van zwerfafval en in de omgeving van hondenuitlaatroutes; - de eenmalige uitvoeringskosten te bekostigen uit de reserve ontwikkeling stad (ROS); - deze uitvoering mee te nemen bij de reductie van 40% van de afvalbakken. In de openbare ruimte van de gemeente Lelystad staan op dit moment 1438 afvalbakken. Hiervan zijn er 1048 in beheer van de gemeente. De overige afvalbakken zijn of participatiebakken of in beheer bij derden (bijvoorbeeld Bataviastad). Om invulling te geven aan de reductie van 40% gaan we uit van het aantal afvalbakken dat in eigen beheer is van de gemeente. Om te komen tot deze reductie moeten kaders worden vastgesteld zodat er heldere uitgangspunten zijn om deze reductie te realiseren maar ook als kader voor de ontwikkeling van nieuwe gebieden.

Hiervoor wordt de gebiedsindeling van het Kwaliteitsstructuurplan (KSP) voor de openbare ruimte als uitgangspunt gehanteerd.

Doel: Heldere kaders waar wel of geen afvalbakken staan en/of worden geplaatst in de openbare ruimte.

Argumenten 1. Afvalbakken te behouden in de KSP gebieden met een kwaliteitsambitie A en B. Het gaat hierbij om: 1.1. Centrum gebieden; Afvalbakken in verkoop- en verblijfsgebieden met een multifunctioneel hoge gebruiksdruk leveren een aanzienlijke bijdrage in de netheid van het straatbeeld. In de doorontwikkeling van het afvalbakkenareaal wordt, gezien de grote hoeveelheid afvalbakken in de A gebieden, onderzocht of de gemeente Lelystad kan overstappen op het type Big Belly, kleur grijs. Dit type afvalbak heeft als voordeel dat de capaciteit veel groter is en de vullingsgraad van de afvalbak actueel wordt gemonitord en de gemeente veel effectiever kan sturen op lediging. 1.2. Sub-centrum gebieden; Afvalbakken in verkoop- en verblijfsgebieden met een multifunctioneel hoge gebruiksdruk leveren een aanzienlijke bijdrage in de netheid van het straatbeeld. 1.3. Bushaltes (in A en B gebieden); Afvalbakken in verblijfsgebieden met een multifunctioneel hoge gebruiksdruk leveren een aanzienlijke bijdrage in de netheid van het straatbeeld. 2. Afvalbakken te behouden in de KSP gebieden met een kwaliteitsambitie C. Het gaat hierbij om: a. Recreatiegebieden; Op intensief gebruikte recreatieve locaties zoals ’t Bovenwater, strand Houtribhoek en de zwemsteigers tegenover Saerdam blijven de afvalbakken behouden.

Toeristen en recreanten maken veelvuldig gebruik van deze locaties. Vanwege het aanzicht van de stad blijven de afvalbakken behouden. b. Speeltuinen. Afvalbakken bij speeltuinen met ten minste 3 speeltoestellen blijven behouden. Voor speelaanleidingen zoals natuurlijk spelen wordt ervanuit gegaan dat gebruikers hun afval meenemen en thuis gescheiden weggooien. 3. Afvalbakken te verwijderen in de KSP gebieden met een kwaliteitsambitie C. Het gaat hierbij om: 3.1. Bushaltes; Reizigers die gebruik maken van het openbaar vervoer kunnen hun afval bij zich houden tot ze onderweg een afvalbak tegenkomen of het meenemen naar huis. 3.2. Parken, met uitzondering van invalspaden, conform Beheerplan Parken; In de praktijk blijkt dat er hoegenaamd geen verschil is in vervuilingsgraad tussen parken zonder afvalbakken en parken met afvalbakken. Alle afvalbakken in de parken worden verwijderd, zodat er geen onderscheid meer is tussen de parken. Om bezoekers tegemoet te komen worden afvalbakken geplaatst op strategisch logische plekken, bij de ingang van deze parken. 3.3. Schoolgebieden; Vanuit de gemeente, ondersteund door Nederland Schoon, worden educatieve (les)programma’s aangeboden om kinderen meer bewust te maken van de effecten van vervuiling op het milieu. Vanuit omgevingsbewustzijn of -wording ligt hier ook een verantwoordelijkheid bij de scholen zelf.

De gemeente faciliteert op verschillende fronten maar hier mag ook iets van de scholen zelf verwacht worden. 3.4. Woongebieden. Als bewoners het woongebied ook als verblijfsgebied gebruiken zijn ze over het algemeen dicht bij huis en kunnen ze hun afval thuis gescheiden weggooien. 3.5. Buitengebied. Bezoekers van het buitengebied kunnen alleen nuttigen wat zij zelf hebben meegebracht en hun afval bij zich houden tot ze onderweg een afvalbak tegenkomen of het meenemen naar huis. 4. In die gebieden en op die locaties waar standaard geen afvalbakken meer worden geplaatst de mogelijkheid te bieden van een participatiebak. 4.1 Op dit moment staan er al 146 afvalbakken in de openbare ruimte die door derden worden beheerd. Participatiebakken worden door de gemeente beschikbaar gesteld en door de initiatiefnemers geleegd en onderhouden. Deze participatiebakken zijn als zodanig herkenbaar doordat ze een andere kleur (blauw) hebben dan de afvalbakken die door de gemeente worden beheerd. 4.2 Hiermee kunnen initiatieven van bewoners etc. worden ondersteund. Na het realiseren van de reductie op afvalbakken is de verwachting dat het aantal verzoeken voor een participatiebak, zeker in de overgangsfase zal toenemen. 5. Zwerfafvalluikjes te plaatsen in alle ondergrondse containers, voor restafval en hiervoor eenmalig € 160.000 beschikbaar te stellen uit de ROS.

5.1 Hiermee wordt invulling gegeven aan de motie, die hiertoe oproept. De motie roept op om dit alleen te doen op die locaties waar overlast is van zwerfafval en in de omgeving van hondenuitlaatroutes. Echter door alle ondergrondse containers van deze luikjes te voorzien kan er breeduit over worden gecommuniceerd en kunnen bewoners het afval bij zich houden tot ze op de route langs een ondergrondse container komen met de zekerheid dat ze daar hun afval ook kwijt kunnen. 5.2 Met de onttrekking uit de ROS wordt uitvoering gegeven aan de motie. De eenmalig investering van € 160.000 is nodig om de inmiddels geplande en geplaatste (320) ondergrondse afvalcontainers, uit in fase 1, 2 en 3, van zwerfafvalluikjes te voorzien. Na positieve besluitvormig zal deze voorziening als standaard worden meegenomen in de uitvraag voor de nog te bestellen ondergrondse afvalcontainers uit fase 4 en 5 en bij

stadsuitbreidingen. De meerkosten hiervan komen ten laste van het investeringskrediet voor ondergrondse afvalcontainers fase 4 en 5 en de GREX bij stadsontwikkelingsgebieden. 6. Afvalbakken te plaatsen bij invalspaden van parken en bij grotere speelvoorzieningen. 6.1. Om willekeur te voorkomen door ontstaande ruimte van de hierboven benoemde uitgangspunten. Op basis van de uitgangspunten ontstaat ruimte om afvalbakken strategisch te plaatsen. Om gebruikers van speelvoorzieningen tegemoet te komen worden grotere speelvoorzieningen bekeken en vanuit praktisch oogpunt bepaald waar de afvalbakken worden neergezet. Invalspaden van parken zijn bij 3.2 benoemd. In bijlage 1 is gespecificeerd bij welke parken en hoeveel afvalbakken worden gereduceerd en bij welke parken afvalbakken worden toegevoegd.

Kanttekeningen Niet in alle woongebieden zijn of worden ondergrondse afvalcontainers aangelegd. Hierdoor ontstaat met het realiseren van zwerfafvalluikjes in ondergrondse containers verschil in het servicelevelniveau tussen deze wijken.

Financiën De structurele korting op de ICL is al eerder in de programmabegroting verwerkt. Met dit voorstel wordt dit geeffectueerd in de bedrijfsvoering.

Vervolg De kaders van deze besluitvorming worden nader uitgewerkt in een afvalbakkenbeheerplan en in het handboek openbare ruimte.

Bijlagen 1. Voorstel 2. Amendement 3. Motie Zwerfafvalluikjes Lelystad, 19 april 2022 Het college van de gemeente Lelystad, de secretaris,

de burgemeester,

A.N. van den Bergh

A.E.H. Baltus

Bijlage 1. Voorstel Onderstaande tabel laat het voorstel zien op basis van de voorgestelde besluiten.

KSP gebied Huidig areaal Bushalte 116 Centrum 189 Industriegebied 5 Park 55 Bultpark 18 Kustpark 2 Stadspark 13 Voorhofpark 2 Woldpark 20 Recreatiegebied 33 Schoolgebied 101 Speeltuin 237 Sub-centrum 61 Woongebied 245 (leeg)* 6 Eindtotaal

1048

Reductie -106 -5 -17 -7

Uitbreiden

6

Totaal 10 189 0 44

3 -6 3 -4 -101 50 -245 -6 -480

56

33 0 287 61 0 0 624

* Data onbekend in beheerpakket per 01-01-2022.

In deze tabel zijn de KSP gebieden uitgezet tegen het huidige areaal afvalbakken dat de gemeente Lelystad beheerd. Het aantal afvalbakken per KSP gebied uit de kolom ‘Reductie’ word afgetrokken van het huidige areaal en de kolom ‘Uitbreiden’ opgesteld. Het uitbreiden is gebaseerd op besluitpunt 6. Adoptiebakken zijn in dit overzicht niet meegenomen. De kolom ‘Totaal’ laat zien hoeveel afvalbakken per KSP gebied na uitvoering in de openbare ruimte terug te vinden zijn.