Rapport variantenstudie E-bikeroute

Variantenstudie Deel E-Bikeroute NS-station Lelystad Centrum – Zuidbrug Lelystad 17 oktober 2019 120029.009

Doelstellingen

• Verkenning van 3 mogelijke tracés uitsluitend bestemd voor fiets • Beoordelen van de 3 mogelijke tracés • Schetsmatig bepalen meest gunstige ligging • In overleg treden met opdrachtgever en belanghebbenden

• Oponthoud en doorstroming

Opbouw onderzoek

• Verkeersveiligheid • Sociale veiligheid • Comfort • Beleving De varianten worden getoetst op de hierboven staande beoordelingsaspecten welke onderverdeeld zijn in diverse uitgangspunten

Beoordeling routes • OPONTHOUD EN DOORSTROMING: In het verkeer heb je altijd wel een oversteekmoment, zo ook op een fietsroute. Dit kan een oversteek op een GOW, ETW, uitrit of fietspad onderling zijn. De vormgeving bepaald de doorstroming daarvan. Bij het beoordelen wordt gekeken naar de vormgeving en voorrangsregeling. Naarmate de vormgeving en voorrang helder zijn zal dit de doorstroming ten goede komen.

• VERKEERSVEILIGHEID: Om de veiligheid van de fietsers onderling te waarborgen moet het fietspad minimaal 4,00 meter breed zijn. Deze maat is nodig zodat fietsers elkaar veilig kunnen passeren zonder dat er uitgeweken hoeft te worden. Voor een herkenbare route is het aan te raden om de kruispunten op een route qua vormgeving en voorrangsituatie zoveel mogelijk het zelfde te hebben. Afhankelijk van de te kruisen aansluiting kan er gekozen worden voor een bepaalde vormgeving. De oversteekbaarheid van een fietsroute is weliswaar voor de fietser geen beoordelingscriterium maar wel voor de voetganger. Ter hoogte van de zorginstellingen is de oversteekbaarheid voor de voetgangers erg belangrijk. Hier kijken we naar de afstand welke overgestoken moet worden, rekening houdend met de snelheid waarmee men loopt. We houden daarbij rekening met lage en extra lage snelheden voor de voetganger, te weten 0,9 m/s en 0,5 m/s bij 1000 fietsers per uur.

Beoordeling routes • SOCIALE VEILIGHEID: Een goed verlichte fietsroute zorgt voor een veilig gevoel bij de gebruiker. Belangrijk is dat de verlichting ook is afgestemd op het gebruik. Daarnaast kan het zicht op en vrije zicht vanaf een fietsroute het gevoel van sociale veiligheid beïnvloeden.

• COMFORT: Het comfort van een fietsroute is zeer bepalend of deze aantrekkelijk is om te gebruiken. De voorkeur gaat uit naar een gesloten verharding zodat de fietser geen naden en overgangen voelt. Het gebruik van een gesloten verharding is ook afhankelijk van kabels en leidingen. Niet over alle leidingen mag een gesloten verharding worden aangelegd. Op een comfortabele route heb je zo min mogelijk stopkansen per kilometer. Uitgangspunt is dat er maximaal een stopkans is van 0,4/km. De directheid van een route is ook zeker een punt van comfort. Voor een goed ontworpen hoofdfietsnetwerk binnen de bebouwde kom wordt voor de gemiddelde omrijfactor over het netwerk een streefwaarde van 1,2 worden gehanteerd. Hemelsbreed is de afstand tussen het Dukaatplein en de aansluiting Zuidbrug op het fietspad Larserdreef 1650 meter.

Beoordeling routes • COMFORT: Op de route ligt een aantal bruggen. Om comfortabel de helling van een brug te fietsen wordt er gekeken naar de hellingzwaarte. Dit is een door de fietser ervaren zwaarte van een hellingbaan (Z) welke berekend kan worden met de volgende formule: het hoogteverschil in het kwadraat gedeeld door de lengte. De hellingzwaarte van de zuidelijke helling van de Grietenijbrug is de enige helling welke onder de streefwaarde zit. De overige hellingen zitten daar net boven maar vallen nog binnen de uiterste grens. Tot slot is het van belang dat een route vrij is van obstakels en voorzien van ruime boogstralen (<20m.) om zo de snelheid constant te kunnen houden.

• BELEVING: Een logische route bepaalt ook het succes van de route. Factoren waarop je kan oordelen zijn: ➢ directheid van de route. Loopt de route in 1 rechte lijn van A naar B of buigt deze vaak af? ➢ Hoe ligt de route ten opzichte van de bestemmingen? De keuze om van een route gebruik te maken is ook afhankelijk van de uitstraling van de omgeving. Een prikkelende omgeving nodigt meer uit dan een donkere omgeving. Daarnaast is het gebruik van een route ook afhankelijk van verknopingen met andere routes.

Beoordeling routes • BELEVING: Een logische route bepaalt ook het succes van de route. Factoren waarop je kan oordelen zijn: ➢ directheid van de route. Loopt de route in 1 rechte lijn van A naar B of buigt deze vaak af? ➢ Hoe ligt de route ten opzichte van de bestemmingen? De keuze om van een route gebruik te maken is ook afhankelijk van de uitstraling van de omgeving. Een prikkelende omgeving nodigt meer uit dan een donkere omgeving. Daarnaast is het gebruik van een route ook afhankelijk van verknopingen met andere routes.

• KOSTEN: Om een route te verbeteren zijn er aanpassingen nodig. De kosten voor deze aanpassingen zijn onderverdeeld in verschillende klasse, namelijk van lage kosten tot zeer hoge kosten. Hier hebben wij een bandbreedte aan gegeven: ➢ Laag:

<€25.000,-

➢ Matig:

€25.000,- / €100.000,-

➢ Hoog:

€100.000,- / €500.000,-

➢ Zeer hoog: >€500.000,-

3 routes: 1.

Zorgroute: Middenweg –Ziekenhuisweg – tussen Het Ravelijn en het ziekenhuis – Grietenijbrug – Campus zone - Zuidbrug

2.

Campusroute: Middenweg oversteekplaats bij Magic Apple – Middendreef – Grietenijbrug - Campus zone Zuidbrug

3.

Middendreefroute: Middenweg oversteekplaats bij Magic Apple – Middendreef – Vanaf Rietlanden Campuszone – Zuidbrug

huidige situatie oponthoud en doorstroming

ETW GOW

verkeersveiligheid

breedte : kruispuntvorm:

≥4.00m ETW GOW

social veiligheid

Zorgroute:

drempel + voorrang fiets uitgangspunt: drempel + 5000-8000 mvt/etm voorrang fiets minimaal: VRI + geen 5000-8000 mvt/etm voorrang fiets drempel + voorrang fiets uitgangspunt: drempel + 5000-8000 mvt/etm voorrang fiets minimaal: VRI + geen 5000-8000 mvt/etm voorrang fiets

vrij zicht fietspad comfort

beleving

verharding hellingzwaarte/ percentage stopkans omrijfactor, 1630m hemelsbreed obstakels boogstraal 20m logische route direct voor Campus voor bedrijventerrein Lelystad Airport prikkelende omgeving verknoping

kosten

nvt

gem. 3,00m deels op uitrit/drempel deels op 1 niveau

fietspad verbreden voorrang ten gunste van fiets verduidelijken

hoog matig

nvt

bij zorginstellingen

oversteekbaarheid verlichting zicht op fietspad

verbetering

oversteekvoorziening

laag

op deel door Campuszone staat Campus ontwikkeling (nog) geen bebouwing in Campuszone stukken bossage snoeien en/of laag met bossage uitdunnen 61% asfalt openverharding vervangen hoog Grietenijbrug: Z=0,11 (3,0²/80) hellingsbaan aanpassen zeer hoog 3,75% 0,54/km 0,54/km (ontw. Middendreef) matig 1,12 6x <50cm obstakels verplaatsen laag 65% <R=20 bochten aanpassen matig door Campuszone veel Campus ontwikkeling veranderingen van richting door Campuszone veel verandering van richting

Campus ontwikkeling

huidige situatie oponthoud en doorstroming

verkeersveiligheid

breedte : kruispuntvorm:

ETW

drempel + voorrang fiets

GOW

uitgangspunt: drempel + 5000-8000 mvt/etm voorrang fiets minimaal: VRI + geen 5000-8000 mvt/etm voorrang fiets

≥4.00m ETW GOW

Campusroute:

social veiligheid

drempel + voorrang fiets uitgangspunt: drempel + 5000-8000 mvt/etm voorrang fiets minimaal: VRI + geen 5000-8000 mvt/etm voorrang fiets

beleving

verharding hellingzwaarte/ percentage stopkans omrijfactor, 1630m hemelsbreed obstakels boogstraal 20m logische route direct voor Campus voor industrieterreinen Lelystad Airport prikkelende omgeving verknoping

kosten

1x op drempel zonder voorrang fiets

voorrang aanpassen ten gunste van fietser

matig

gem. 3,00m

fietspad verbreden

zeer hoog

1x op drempel zonder voorrang fiets

voorrang aanpassen ten gunste van fietser

matig

oversteek Middendreef

oversteekbaarheid verlichting zicht op fietspad vrij zicht fietspad

comfort

verbetering

weinig zicht vanaf gebouwen wel vanaf rijbaan (GOW) in Campuszone stukken bossage snoeien en/of met bossage uitdunnen 62% asfalt openverharding vervangen Tjalkbrug: Z=0,14 (4,29²/130) hellingsbaan aanpassen 3,3% 1,05/km 2,09/km (ontw. Middendreef) 1,17 6x <50cm obstakels verplaatsen 64% <R=20 bochten aanpassen door Campuszone veel veranderingen van richting route buigt onlogisch af door Campuszone veel veranderingen van richting

laag hoog zeer hoog

laag matig

huidige situatie oponthoud en doorstroming

ETW GOW

verkeersveiligheid breedte : kruispuntvorm:

≥4.00m ETW GOW

Middendreefroute:

social veiligheid

drempel + voorrang fiets uitgangspunt: drempel + 5000-8000 mvt/etm voorrang fiets minimaal: VRI + geen 5000-8000 mvt/etm voorrang fiets drempel + voorrang fiets uitgangspunt: drempel + 5000-8000 mvt/etm voorrang fiets minimaal: VRI + geen 5000-8000 mvt/etm voorrang fiets

beleving

verharding hellingzwaarte/ percentage stopkans omrijfactor, 1630m hemelsbreed obstakels boogstraal 20m logische route direct voor Campus voor industrieterreinen Lelystad Airport prikkelende omgeving verknoping

kosten

2x op drempel zonder voorrang fiets

voorrang aanpassen ten gunste van fietser

matig

gem. 3,00m

fietspad verbreden

zeer hoog

2x op drempel zonder voorrang fiets

voorrang aanpassen ten gunste van fietser

matig

oversteek Middendreef

oversteekbaarheid verlichting zicht op fietspad vrij zicht fietspad

comfort

verbetering

weinig zicht vanaf gebouwen wel vanaf rijbaan (GOW) nog te realiseren stuk behoeft aandacht 12% asfalt verharding vervangen door hoog 27% nog te realiseren asfalt Tjalkbrug: Z=0,14 (4,29²/130) hellingsbaan aanpassen zeer hoog 3,3% 1,57/km 2,65/km (ontw. Middendreef) 1,16 3x <50cm obstakels verplaatsen laag 59% <R=20 bochten aanpassen matig route niet in direct nabijheid Campus langs GOW + achterkanten industrie

Knelpunt haakse bocht

Knelpunten: Knelpunt materialisatie

Knelpunt oversteekbaarheid

Knelpunt prikkelende omgeving

Knelpunten: Knelpunt obstakels

Knelpunt sociale controle

Conclusies aan de hand van inventarisatie

+ Zorgroute veel verknopingen + Zorgroute voor de meeste doelgroepen de meest logische route + Omrijfactor voor alle routes onder streefwaarde (<1,2) − Ontwikkeling Campuszone zorgt voor verbetering routes − Alle routes verbetering nodig − Alle 3 de routes zijn te smal − Geen van de routes scoort goed op verhardingstype − Hellingswaardes tegen bovengrens − Deel tussen Ziekenhuisweg en Station relatief veel obstakels te dicht op fietspad − Oversteekbaarheid voetganger op routes over Middendreef niet te verbeteren met middeneilanden door beperkte ruimte − Ontwerp Middendreef zorgt voor een toename van stopkansen op alle 3 de routes • 1 extra geregelde kruising op Zorg-route • 2 extra geregelde kruisingen op Campus- en Middenweg-route

Realiseerbare verbeterpunten Zorgroute

• Kruispuntvormgeving met kruisende straten (erftoegansgwegen of ETW’s) eenvoudig verbeterbaar • Fietspaden redelijk te verbreden • Obstakels verplaatsen • Aanpassen boogstralen • Route geheel voorzien van gesloten verharding ➢ boven kabels en leidingen mogelijk geen gesloten verharding

• • • • • • • •

Verbeteren herkenbaarheid Veiligheid inritten Verbeteren oversteekbaarheid Stopkans gelijk houden. Oversteek Ziekenhuisweg aanpassen met fiets in voorrang Bij ontwikkeling Campuszone meer sociale veiligheid Bosschage Campuszone uitdunnen (vrij zicht fietspad) Bij ontwikkeling Campuszone wordt dit een logisch deel van de route Aanpassen helling bruggen lastig en tegen hoge kosten

Voorbeelden oversteekvoorzieningen

Verhoogde oversteekvoorziening

gefaseerde oversteekvoorziening

Voorbeelden bromfietsdrempel

bromfietsdempels

Ontwerp Zorgroute thv De Hoven

Realiseerbare verbeterpunten Campusroute

• Kruispuntvormgeving met hoofdwegen (gebiedsontsluitingswegen of GOW’s) mogelijk verbeterbaar • Fietspaden te verbreden (2/3 deel), m.u.v. route langs spoor (talud, 1/3 deel) • Obstakels verplaatsen • Aanpassen boogstralen • Route geheel voorzien van gesloten verharding ➢ boven kabels en leidingen mogelijk geen gesloten verharding

• Verbeteren herkenbaarheid • Bosschage Campuszone uitdunnen (vrij zicht fietspad) • Bij ontwikkeling Campuszone meer sociale veiligheid • Bij ontwikkeling Campuszone wordt dit een logisch deel van de route • Aanpassen helling bruggen lastig en tegen hoge kosten • Oversteekbaarheid Middendreef verbetert niet

Realiseerbare verbeterpunten Middendreefroute

• Kruispuntvormgeving met GOW’s mogelijk verbeterbaar • Fietspaden redelijk te verbreden (1/4 deel), m.u.v. route langs spoor (talud, 3/4 deel) • Obstakels verplaatsen • Aanpassen boogstralen • Route geheel voorzien van gesloten verharding ➢ boven kabels en leidingen mogelijk geen gesloten verharding

• Aanpassen helling bruggen lastig en tegen hoge kosten • Oversteekbaarheid Middendreef verbetert niet

• Zorgroute scoort het beste: • Meeste te realiseren verbeterpunten • Meest logische route • Laagste kostenniveau

Eindconclusie

• Bij keuze van de Campusroute of Middendreefroute blijft de Zorgroute voor veel fietsers de meest logische en drukste route. De ontwikkeling van de schoolcampus zal meer fietsers aantrekken die de meeste logische route zullen zoeken en dus vanzelf op de Zorgroute uitkomen.