Jaarverslag Leerplicht 2019-2020

JAARVERSLAG LEERPLICHT

gemeente

Schooljaar 2019-2020

Inleiding Hierbij presenteren wij vanuit de gemeente Lelystad het jaarverslag over de uitvoering van de Leerplichtwet 1969 en de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC). De Leerplichtwet 1969 heeft als doel het recht op onderwijs te waarborgen en is een belangrijk instrument bij het tegengaan van ongeoorloofd schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten. Op grond van artikel 25 van de Leerplichtwet wordt de gemeenteraad jaarlijks op de hoogte gebracht van het uitgevoerde leerplichtbeleid van het laatst afgesloten school- of cursusjaar. Met dit jaarverslag willen we u informeren over het schooljaar 2019-2020. Daarbij kiezen we er bewust voor om niet alleen over het leerplichtbeleid te rapporteren, maar ook over de inzet met betrekking tot RMC. Covid-19 heeft een duidelijke invloed gehad op de cijfers van schooljaar 20192020. De inzet van Team Jeugd heeft zich sinds maart gefocust op het in contact komen met jongeren die buiten beeld dreigden te raken en was gericht op gedeelde maatschappelijke zorg. Ondanks de gevolgen van covid-19, hebben we en houden we de Lelystadse jongeren in beeld. We blijven hierbij continue inzetten op versterking van de samenwerking met het onderwijs en onze ketenpartners.

Wanneer ben je leerplichtig? Iedere jongere is volgens de Leerplichtwet volledig leerplichtig vanaf de 1e schooldag van de maand na de 5e verjaardag tot aan het einde van het schooljaar waarin de jongere 16 jaar wordt. De gemeente is verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de Leerplichtwet voor alle leerplichtige inwoners in haar gemeente, ongeacht of zij een school binnen of buiten de gemeentegrenzen bezoeken. Heeft de jongere na de volledige leerplicht nog geen startkwalificatie gehaald, dan start de kwalificatieplicht. Een startkwalificatie is een afgeronde havo/vwo-opleiding of mbo-diploma niveau 2 of hoger.

LEERLINGEN WOONACHTIG IN LELYSTAD

Wat houdt de kwalificatieplicht in? Na het laatste schooljaar van de volledige leerplicht begint de kwalificatieplicht. Met de kwalificatieplicht wordt de leerplicht verlengd tot de dag waarop de leerling een startkwalificatie heeft gehaald of tot de dag waarop hij of zij 18 jaar wordt. De kwalificatieplicht verplicht alle jongeren een volledig onderwijsprogramma te volgen totdat zij een startkwalificatie hebben behaald. Het is mogelijk om met combinaties van leren en werken aan de kwalificatieplicht te voldoen, zoals de beroepsbegeleidende leerweg in het mbo. Uitzondering: Jongeren met een getuigschrift of diploma van het praktijkonderwijs, of jongeren die het speciaal onderwijs hebben gevolgd met uitstroomprofiel arbeid of dagbesteding hoeven niet te voldoen aan de kwalificatieplicht.

Leerplichtigen 5 tot 16- jarigen

18-plussers 18 tot 23-jarigen

Kwalificatieplichtigen 16 tot 18-jarigen

2019 - 2020

10977

1700

4596

2018 - 2019

11096

1729

4450

2017 - 2018

11167

1711

4334

Kerntaken De gemeente Lelystad zet zich met vijf leerplichtambtenaren en drie RMC-consulenten in om de zelfredzaamheid van jongeren te vergroten. Het is de taak van een gemeente om te controleren of de Leerplichtwet en het RMC-beleid binnen de gemeente wordt nageleefd. Tot de kerntaken behoren het toezicht houden op de naleving van de Leerplichtwet en kwalificatieplicht, en het voorkomen van schooluitval van leerlingen

1 JAARVERSLAG LEERPLICHT 2019-2020

tot 23 jaar zonder startkwalificatie. Het recht op onderwijs dient zoveel mogelijk te worden gewaarborgd. Bij de uitvoering van deze taken is een nauwe samenwerking met de scholen van groot belang. In ogenschouw moet worden genomen dat het meldgedrag van scholen bepaalt in hoeverre de leerplichtambtenaar op de hoogte is van het verzuim van een leerling. De gemeente is daarom continue gesprekspartner op de scholen om het belang van een goede verzuimregistratie

en het melden van schoolverzuim duidelijk te maken. Voor een sluitende aanpak van schoolverzuim en voorkomen van voortijdig schoolverlaten is het essentieel dat schooldirecties de verplichtingen hieromtrent nakomen. De Onderwijsinspectie houdt toezicht op de naleving van de Leerplichtwet door scholen en kan de verzuimregistratie van scholen controleren.

1

39 w aarv an 1 5 lu 8 w xe v aarv erz an 1 uim 106 w luxe aarv ver an 6 z u im luxe ver zui m

39 w aarv an

uim verz luxe 2 an e arv 4 lux wa an 2 v r 9 aa 24 2w 40

18 119

20 l uxe waa ver rvan zui 0 lu m xe v waa rvan erz uim 16 l uxe ver zui m

2017-2018

238

rvan waa

e ver 3 lux

39 rvan waa 4 1 4

zuim

luxe

2018-2019

33 w aarv an 1 2 lu 4 w xe v aarv erz an 1 uim 2 lu 99 xe v waar van erz 10 l u im uxe ver zui m

uim e verz 3 lux n a v r waa xe 25 lu 194 rvan a a w 329

BO/SBO SO/VSO VO MBO (tot 18 jaar)

2019-2020

Totaal

Schoolverzuim Absoluut verzuim Is een leerlingplichtige of kwalificatieplichtige leerling niet ingeschreven bij een school, dan is dat absoluut verzuim. Wanneer een leerplichtige leerling op 1 oktober van het schooljaar nog geen schoolinschrijving heeft, dan telt deze leerling mee onder absoluut verzuim. Relatief verzuim Is een leerling wel ingeschreven, maar komt hij niet naar school dan is er sprake van relatief verzuim. Relatief verzuim wordt onderverdeeld in signaalverzuim, licht verzuim en luxe verzuim. Verzuimt een leerling in vier weken tijd zestien lesen/of praktijkuren, dan is school verplicht dit te melden bij leerplicht. Signaalverzuim Is een leerling vaak te laat of spijbelt hij of zij regelmatig, dan heet dit signaalverzuim. Het verzuim is dan een signaal dat er sprake is van dieperliggende problemen. Zo’n signaal is belangrijk: hoe eerder we in actie komen, hoe beter we relatief verzuim en daarmee wellicht voortijdig schoolverlaten kunnen voorkomen.

AANTAL ABSOLUUT VERZUIMMELDINGEN 2019-2020

2

1

2018-2019

2

1

2017-2018

5

2

3

5

0

3

3

5

11

8

4

10

16

15

2 JAARVERSLAG LEERPLICHT 2019-2020

9

34

13

20

25

30

Licht verzuim Is het verzuim minder dan zestien uur per vier weken dan valt dit onder licht verzuim. Het melden van het lichte verzuim is niet verplicht, maar wel wenselijk. Luxe verzuim Is een leerling zonder toestemming van de schooldirectie/leerplichtambtenaar met verlof buiten vastgesteld schoolvakanties, dan heet dit luxe verzuim. Ziekteverzuim Ziekteverzuim is geoorloofd verzuim als een leerling om medische redenen niet naar school kan gaan. Vaak ziek zijn vormt echter een risico voor de schoolloopbaan en kan duiden op andere problemen. Het is van groot belang dat scholen verdacht of veelvuldig ziekteverzuim tijdig melden, zowel bij de GGD-arts als bij de leerplichtambtenaar. Ook bij (geoorloofd) ziekteverzuim is een gezamenlijke aanpak met leerling, ouders, school en andere betrokkenen belangrijk om het verzuim zoveel mogelijk te beperken.

BO/SBO SO/VSO Geen onderwijs MBO VO Totaal

35

2

Werkwijze

Verzuimmeldingen gedurende corona Aan het eind van het schooljaar 2019-2020 zien we per saldo een lager aantal verzuimmeldingen dan voorgaand schooljaar. Dit is een logisch gevolg van de landelijke richtlijn m.b.t. schoolverzuim ten tijde van corona. Tijdens de sluiting van de scholen was artikel 11 onder b van de Leerplichtwet van toepassing: op grond van algemeen verbindende voorschriften is het bezoek aan de school verboden. Dat betekent dat het voor leerlingen niet mogelijk was aanwezig te zijn op school. Er is in die zin geen sprake van ongeoorloofd verzuim. De school hoefde volgens de landelijke richtlijn ook geen verzuimmelding te doen bij de leerplichtambtenaar voor leerlingen die vanwege het dringende advies voor thuisquarantaine niet naar school konden. De volksgezondheid is hierbij doorslaggevend. Daarom is het in deze uitzonderlijke situatie niet verplicht voor scholen om een verzuimmelding te doen. Het advies vanuit de gemeente Lelystad is echter wel continue geweest om signalen te registreren en een DUO-melding te doen wanneer de school zich zorgen maakte of geen contact kon krijgen met een leerling/ouders. Niet vanwege ongeoorloofd schoolverzuim, maar vanuit gedeelde maatschappelijke zorg. Door scholen een verzuimmelding te laten

doen, ontstaat er een wettelijke basis om persoonsgegevens te delen en mag de leerplichtambtenaar in contact treden met de ouders en/of de leerling. De leerplichtambtenaar kon hierin het gesprek tussen ouders en/of de jongere en school stimuleren wanneer school geen contact kon krijgen met een gezin of wanneer er zorgen waren. Dat deed de leerplichtambtenaar door middel van het afleggen van een deurbezoek en uiteraard in overleg met school en het ondersteuningsteam van de school. De werkwijze was steeds zo regulier als mogelijk. In totaal hebben de leerplichtambtenaren en RMC-consulenten gedurende de sluiting van de scholen 112 deurbezoeken afgelegd, naar aanleiding van een melding van de school dat er geen contact met een leerling en/of ouders te krijgen was. Hierbij is er met alle leerlingen contact geweest en is het contact met de school hersteld. In zijn algemeenheid moet in ogenschouw genomen worden dat het meldgedrag van scholen bepaalt in hoeverre de leerplichtambtenaar op de hoogte is van het verzuim van leerlingen. Vanuit leerplicht wordt doorlopend contact gelegd met de scholen om aan te geven dat er bij afwezigheid en/of zorg rondom een leerling een DUO-melding gedaan kan worden.

De rol van de leerplichtambtenaar en ketenpartners is beschreven in de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS). In de periode dat de scholen gesloten waren, was de functie van de leerplichtambtenaar gericht op de bescherming van het recht op onderwijs. Het contact met de ouders en/of de jongere stond centraal. Juist door in contact te treden, bijvoorbeeld door het afleggen van deurbezoeken, hebbende leerplichtambtenaren tijdens de corona crisis de scholen, de ‘verdwenen’ jongeren en hun ouders ondersteund. Om het recht op onderwijs en ontwikkeling voor alle jongeren te beschermen beschikt de leerplichtambtenaar over verschillende instrumenten, waarbij het doel altijd is om ongeoorloofd schoolverzuim en uitval te voorkomen. Het gesprek met ouders en jongeren staat altijd op de eerste plaats, maar in sommige gevallen kan het nodig zijn dat een proces-verbaal wordt opgemaakt. Dit kan zijn omdat eerdere inzet niet heeft geholpen, maar ook vanwege luxe verzuim of absoluut verzuim.

Stappenplan MAS De aanpak is zoveel mogelijk methodisch van aard. Daaronder verstaan we dat elke leerplichtambtenaar op eenzelfde wijze werkt en de uitvoering evalueert. De aanpak is daarom ingericht langs vijf fasen: 1 WAARNEMEN het probleem signaleren 2 ANALYSEREN het probleem in beeld brengen en begrijpen 3 PLANNEN opstellen van een plan om het probleem aan te pakken 4 HANDELEN uitvoeren van het plan 5 EVALUEREN effecten vergelijken met beoogde resultaten en daaraan conclusies verbinden

3 JAARVERSLAG LEERPLICHT 2018-2019 2019-2020

Luxe verzuim, absoluut verzuim of 16 uur of meer ongeoorloofd verzuim in 4 weken. Handelen volgens MAS

Leerling (ouder dan 12 jaar) heeft gebied of land bezocht met oranje of rood reisadvies

Leerling heeft corona gerelateerde klachten of de leerling/ gezinslid behoort tot de risicogroep

Er is sprake van angst voor Corona

3

Opstarten handhavend optreden leerplichtambtenaren

HANDHAVING

Vanaf de intelligente lockdown in het schooljaar 2019-2020 is het onderdeel van de MAS dat gaat over handhaven niet uitgevoerd door leerplichtambtenaren. In deze bijzondere periode van corona en gedeeltelijk (afstand) onderwijs, is de regering opgeroepen -via een aangenomen motie- om te bewerkstelligen dat ouders die hun kinderen na de meivakantie nog niet naar school wilden laten gaan, daarvoor geen boete kregen.

Halt Proces-verbaal Proces-verbaal i.v.m. luxe verzuim

Dit is terug te zien in een forse daling in de cijfers over 2019-2020. Sinds de scholen weer (gedeeltelijk) open zijn gegaan, met het perspectief op volledige heropening en normalisatie van het onderwijs direct na de zomervakantie, is er weer volledig volgens de MAS gewerkt. Hierbij hoort dat in voorkomende gevallen weer kan worden overgegaan tot het opmaken van een proces-verbaal. Gemeente Lelystad volgt hierin de landelijke richtlijnen. Dit betekent dat de leerplichtambtenaar een onderzoek instelt en aan de hand daarvan bepaalt welke route wordt ingezet. Dit geldt ook voor: • Leerlingen met een kwetsbare gezondheid; • Leerlingen met familieleden met een kwetsbare gezondheid; • Ouders/verzorgers of leerlingen met corona-angst. Het blijven bijzondere tijden en dit vraagt bij iedere casus om afweging van de leerplichtambtenaar.

2019-2020 7 8

18

2018-2019

29 45

16

2017-2018

30 22

5

In het stappenplan is beschreven vanaf wanneer handhaving weer mogelijk was.

STAPPENPLAN HANDHAVEND OPTREDEN BIJ SCHOOLVERZUIM Ongeoorloofd verzuim, niet zijnde, luxe verzuim

30 juni 2020

Schooljaar 19-20 PO/SO

Gesloten

VO/VSO

Gesloten

MBO

Gesloten

Schooljaar 20-21

Half open

Geheel open

Geheel open (gewenning)

Geheel open

Half open

Half open

Geheel open (meerdere scenario’s)

Beperkt open

Beperkt open

Gedeeltelijke open (meerdere scenario’s)

Geheel open (gewenning)

Geheel open

Luxeverzuim PO/SO

Gesloten

Half open

Geheel open

VO/VSO

Gesloten

Half open

Half open

Geheel open (meerdere scenario’s)

MBO

Gesloten

Beperkt open

Beperkt open

Gedeeltelijke open (meerdere scenario’s)

Geheel open (gewenning)

Geheel open

Absoluut verzuim PO/SO

Gesloten

Half open

Geheel open

VO/VSO

Gesloten

Half open

Half open

Geheel open (meerdere scenario’s)

MBO

Gesloten

Beperkt open

Beperkt open

Gedeeltelijke open (meerdere scenario’s)

30 juni 2020

Handhaven niet mogelijk Niet handhaven, tenzij evident Handhaven

4 JAARVERSLAG LEERPLICHT 2019-2020

4

Een greep uit het werk van de leerplichtambtenaar

SAMENWERKING KETENPARTNERS

RAAD VOOERRMING CH KINDERBES

HALT

HULPVERLENIN

G

OPENBAAR MIN

ISTERIE

SCHOOL

T

LEERPLICH

De leerplichtwet 1969 geeft de vrijstellingsgronden van inschrijvingsplicht zoals hieronder staan aangegeven. Ouders/verzorgers kunnen voor 1 juli voorafgaand aan het schooljaar waarvoor de vrijstelling is bedoeld, middels een kennisgeving een beroep doen bij de leerplichtambtenaar. Indien zij voldoen aan de voorwaarden die de Leerplichtwet stelt, zijn zij van rechtswege vrijgesteld. Dit geldt voor artikel 5 sub a, b en c. Voor artikel 15 moeten ouders/verzorgers een aanvraag indienen en dient het college binnen 8 weken een besluit te nemen. De verantwoordelijkheid voor het recht op onderwijs vervalt wanneer er een vrijstelling van rechtswege ontstaat. De gemeente ziet daarom streng toe op de juiste hantering van de voorwaarden van deze vrijstellingen. Daarnaast behandelt de leerplichtambtenaar verzoeken tot het verlenen van verlof van meer dan 10 schooldagen per schooljaar. Toestemming voor verlof van minder dan tien schooldagen per schooljaar is een bevoegdheid van de directeur van de school.

AANTAL VRIJSTELLINGEN 2019-2020 Artikel 5 onder a: Vrijstelling zolang de jongere op lichamelijke of psychische gronden niet geschikt is om tot een school of instelling te worden toegelaten. Artikel 5 onder b: Vrijstelling op grond van overwegend bezwaar tegen de richting van het onderwijs op alle binnen redelijke afstand van de woning gelegen scholen of instellingen waarop de jongere geplaatst zou kunnen worden. Artikel 5 onder c: Vrijstelling op grond van het volgen van onderwijs in het buitenland. Artikel 15: In andere gevallen dan genoemd in artikel 5 kan het college op grond van bijzondere omstandigheden vrijstelling verlenen indien wordt aangetoond dat de jongere op andere wijze voldoende onderwijs geniet (dit geldt alleen voor kwalificatieplichtige jongeren).

40 8

Na de zomervakantie kwam er een leerling in beeld bij de leerplichtambtenaar. Deze leerling had de overstap gemaakt van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs, maar helaas ging het niet goed met de schoolgang. Rond de kerst ging de leerling helemaal niet meer naar school en kwam dus thuis te zitten. Er is, gezamenlijk met het onderwijs en de hulpverlening, direct geprobeerd om deze leerling terug naar school te begeleiden. Deze inspanning liep niet uit op het gewenste effect. De leerplichtambtenaar heeft daarna gesprekken gevoerd met alleen de ouders, zonder de school of de hulpverlening erbij, waarbij er naar ouders geluisterd is, maar waarbij ook het belang van de schoolgang en het recht op onderwijs benadrukt is. De leerplichtambtenaar en ouders hebben samen een plan van aanpak gemaakt voor hervatting van de schoolgang. Dit heeft de leerplichtambtenaar besproken met de school en de hulpverlening, en om het contact met school te herstellen heeft de leerplichtambtenaar een gesprek op school ingepland. In dit gesprek konden ouders aangeven waar zowel de leerling als zij tegenaan gelopen zijn en was er ruimte om nieuwe afspraken te maken over hoe er verbinding blijft tussen ouders en de school. Kort daarop heeft de leerling de schoolgang hervat door middel van een opbouwschema.

Er werden in de periode daarna regelmatig evaluatiemomenten gepland om de verbinding te behouden. Hierdoor voelden ouders zich gehoord en gesteund. Door omstandigheden is de opbouw van de schoolgang op de betreffende school niet volledig gelukt. Ouders voelden zich vrij om hun zorgen hierover te bespreken met de leerplichtambtenaar. De leerplichtambtenaar is, door gehoor te geven aan deze zorgen, gaan onderzoeken wat de mogelijkheden waren. Plaatsing op een andere school kon uitkomst bieden. Ouders stonden hier erg achter. Het pad van aanmelden en intake gesprekken hebben de ouders gezamenlijk met de leerplichtambtenaar bewandeld, waarbij ouders aangaven waarde te hechten aan de steun van de leerplichtambtenaar. Onlangs is de leerling gestart op de andere school, zonder aangepast rooster maar met volledige schooldagen. Het gaat goed met de leerling op school! En dat is waar we het voor doen!

16

5

1 2019-2020

5

Wat is een thuiszitter?

THUISZITTERS 2019-2020

9

2018-2019

9

41

2017-2018

11

34

0

15

20

32

15

Het ministerie van OCW definieert thuiszitters als ‘leerlingen die ingeschreven zijn op school, maar langer dan 4 weken thuiszitten’. Thuiszitters zijn kinderen en jongeren die wél ingeschreven zijn op een school, maar zonder onderwijs thuis zitten omdat hun problematiek (volledige) deelname in een reguliere dan wel speciale onderwijssetting onmogelijk maakt.

4 34

5 3

40

8

35

26

60

11 80

100

Bij aanvang schooljaar Nieuwe gevallen Verhuisd 18 jaar geworden Opgelost Einde schooljaar

Het voorkomen van thuiszitters vormt een belangrijke opgave voor ons. Alle kinderen hebben immers recht op onderwijs. Thuiszitters worden door ons niet losgelaten, maar vanuit onze bemiddelende rol actief begeleid naar een passende plek. Daar waar er sprake is van verwijtbaar gedrag kan er een proces-verbaal worden opgemaakt. Onderwijs en gemeente ontmoeten elkaar op het snijvlak van zowel kwaliteit in het onderwijs, de doorgaande lijn en op het snijvlak onderwijs en jeugdhulp.

Thuiszitterspact Lelystad De gemeente Lelystad en het samenwerkingsverband VO Lelystad verbinden zich aan de ambitie dat in 2022 geen enkel kind of jongere langer dan drie maanden thuis zit zonder passend aanbod van onderwijs en/of zorg. De gemeente is verantwoordelijk voor leerplicht en (jeugd)hulpverlening, het onderwijs is verantwoordelijk voor een passende onderwijsplek. Ouders, hulpverlening, jeugdgezondheidszorg, onderwijs en gemeente werken samen om thuiszitten te voorkomen, dan wel te beperken. Momenteel werken we daarom aan de ontwikkeling van een Thuiszitterspact Lelystad. Door middel van dit thuiszitterspact willen de aangesloten partijen het aantal thuiszitters terugdringen door nauw samen te werken. Door elkaars bevoegdheden, mogelijkheden en middelen goed op elkaar af te stemmen en de (hulp)vraag van het kind (gezin) centraal te stellen, kunnen we effectiever zijn in het voorkomen en bestrijden van thuiszitten. Preventie is erg belangrijk. Daarom willen de partijen binnen het Thuiszitterspact Lelystad hier ook op inzetten door vroeg te signaleren en de verzuimaanpak breed te benaderen, waarbij oog is voor zowel ongeoorloofd verzuim als ziekteverzuim. Daarnaast willen we een dekkend netwerk realiseren van onderwijs en ondersteuning.

6 JAARVERSLAG LEERPLICHT 2019-2020

Uitgangspunten thuiszitterspact • Door middel van het Thuiszitterspact Lelystad worden onderwijs, jeugdhulp, jeugdgezondheidszorg en leerplicht verbonden om kinderen en jongeren te ondersteunen bij belemmeringen in het onderwijs, hun ontwikkeling of in de thuissituatie. Dit alles op het terrein van voorkomen en terugdringen van thuiszitten. • Partijen werken samen, zoeken elkaar actief op en werken planmatig. • Het belang van het kind staat voorop en het missen van onderwijs wordt beschouwd als een bedreiging van de ontwikkeling van het kind. Ook tijdens een zorgtraject moet de optimale combinatie van onderwijs en/of zorgaanbod gerealiseerd worden. • Via het Thuiszitterspact Lelystad wordt ieder kind in beeld gehouden. Bij een schoolinschrijving houdt de school de leerling in beeld en zonder schoolinschrijving houdt leerplicht de leerling in beeld. • Er is ruimte voor maatwerk waarbij rekening wordt gehouden met de ondersteuningsbehoefte van een kind. Alle mogelijkheden binnen de wet worden benut en bij het afwijken in individuele gevallen wordt dit gedaan in samenspraak met de inspectie

(onderwijs) of gemeente (leerplicht/ jeugdhulp). • Ouders en kind worden gehoord, begeleid en gesteund bij het vinden van een passend aanbod. • De nadruk ligt op preventie. • Er is altijd een regisseur die als contactpersoon voor het gezin en de jongere fungeert en het contact onderhoudt met de verschillende betrokken partijen. Per casus zal gekeken moeten worden bij wie de regie belegd wordt.

‘Everybody is a genius. But if you judge a fish by its ability to climb a tree, it will live its whole life believing that it is stupid Albert Einstein

6

Samen vooruit Samen vooruit. Dat is wat de RMC regio Flevoland wil. Samen met elkaar, samen met anderen en – niet in de laatste plaats - samen met jongeren en hun ouders. Samen jongeren in staat stellen om verantwoordelijkheid te nemen. Om hun eigen toekomst bestendig vorm te geven. Daar werken we in de RMC regio Flevoland met verschillende partijen en organisaties hard aan. Vooruit omdat iedere voortijdig schoolverlater er één te veel is. Omdat we beter willen en beter kunnen. Omdat de wereld er inmiddels anders uitziet en we onze aanpak daarop aanpassen.

Waarom een nieuw Flevolands programma?

lokaal als dat beter is. Zo sluiten we het beste aan bij de leefomgeving van de jongeren.

Het huidige regionaal programma voortijdig schoolverlaten (vsv) loopt af in 2021. Zowel landelijke als regionale ontwikkelingen en de aanbevelingen bij de regio analyse maken dat het herijken van onze inzet bij vsv noodzakelijk is. En het belangrijkste: het aantal jongeren dat zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat is nog altijd hoog, ook in de RMC regio Flevoland.

In de laatste fase waarin we aan dit regionaal programma werkten, werden we geconfronteerd met de corona crisis en de te verwachten economische neergang. Dat heeft invloed op onze jongeren en hun kansen op werk, op leerwerkplekken en dus op een succesvolle schoolloopbaan en start op de arbeidsmarkt. Zonder nu precies te weten wat de effecten van deze crisis zijn, en wat dat vraagt van ons handelen, weten we dat een flexibele en lerende inzet binnen dit programma nodig is.

De RMC regio kenmerkt zich door grote verschillen tussen het noordelijke en zuidelijke deel. Daar waar Almere en Lelystad vooral te maken hebben met grootstedelijke problematiek, kennen Dronten, Noordoostpolder en Urk de problematiek van een landelijk gebied. Daarom doen we regionaal wat regionaal kan en

De focus van onze inzet de komende jaren zit op het versterken en innoveren van het bestaande, en waar nodig nieuwe projecten op te starten die aansluiten bij de behoeften van de jongeren, de landelijke doelstelling en de lokale opgave.

7 JAARVERSLAG LEERPLICHT 2019-2020

7

Waar zetten wij in Lelystad op in? Wat is RMC? RMC staat voor Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten. Doel van de RMC-functie is het scheppen van voorwaarden voor jongeren om de voor hen hoogst haalbare en meest passende onderwijs en/of arbeidsmarktpositie te bereiken. Het betreft hier jongeren tot 23 jaar. Taak RMC-functie De RMC-functie omvat drie taken (vastgelegd in wetgeving): • Een sluitende melding en registratie van alle jongeren tussen 18 en 23 jaar die niet op school zitten en nog geen startkwalificatie behaald hebben; • Benaderen en zorgdragen voor begeleiding van jongeren die zijn uitgevallen, gericht op terugleiden naar school, naar werk of een combinatie daarvan; • Coördineren en initiëren van samenwerking tussen alle belangrijke partijen die te maken hebben met deze jongeren en het onderhouden van dit netwerk. Gemeenten moeten voor het uitvoeren van de RMC-functie samenwerken in regio’s. In de RMC-regio Flevoland participeren de gemeenten Almere, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder en Urk. Almere is de contactgemeente.

Trajectbegeleiding: vernieuwing in de RMC functie Gemeente Lelystad blijft inzetten op extra trajectbegeleiding voor jongeren die dreigen of zijn uitgevallen en voor jongeren in een kwetsbare positie. Uit de regio analyse blijkt dat de inzet van de RMC functie vernieuwd moet worden. Vooral de inzet op jongeren die vorig jaar of langer geleden zijn uitgevallen, blijft achter bij de doelstelling. Om die vernieuwing te realiseren, gaan we de komende jaren het volgende doen: - We herijken de inzet van de RMC 2.0. en ontwikkelen naar de RMC 3.0 De RMC 3.0 beschikt over een breder aanbod en heeft een coachende werkwijze met ruimte om de vraag van de jongere centraal te stellen. De inzet van de RMC verbreedt zich naar het begeleiden van jongeren die meer dan een jaar vsv-er zijn, naar werk of naar onderwijs. Hiervoor kijken we naar goede voorbeelden in het land en betrekken we reeds gedane onderzoeken. - RMC betrekt andere partners (zoals bijvoorbeeld jongerenwerkers) bij hun aanpak om het bereik van de jongeren te vergroten. - RMC werkt samen met het Werkbedrijf voor de jongeren die vanuit het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs of entree doorstromen naar onderwijs of werk. - Er wordt een regionale vsv monitor ontwikkeld, waaruit analyses gemaakt worden die sturing geven aan de RMC inzet.

Preventie: we verstevigen de verzuimaanpak Verzuim is een belangrijke voorspeller van schooluitval. De verzuimaanpak is een van de belangrijkste preventieve instrumenten. De komende periode verbeteren wij de verzuimaanpak volgens onderstaande uitgangspunten: - We werken we nauw samen met de scholen waar de preventieve aanpak begint. Hoe eerder verzuim wordt gesignaleerd, hoe meer effect de begeleiding heeft. - We zetten in op een structureel verzuimoverleg met de verzuimcoördinator (en de GGD bij ziekteverzuim), zodat er altijd een tijdige signalering van verzuim is waarop we kunnen anticiperen. Het terugdringen van geoorloofd/ziekteverzuim is aandachtspunt, hiervoor wordt de M@zl methode gebruikt. - We reflecteren op casuïstiek, zodat we met elkaar en van elkaar leren.

Wat is een voortijdig schoolverlater (VSV)? Een voortijdig schoolverlater (VSVer) is een jongere in de leeftijd van 18 tot en met 22 jaar die niet in het bezit is van een startkwalificatie en die niet bij een school is ingeschreven.

8 JAARVERSLAG LEERPLICHT 2019-2020

8

VSV-monitor: we zien de jongeren in kwetsbare posities Sinds januari 2019 is het de wettelijke taak van de gemeente om de jongeren in een kwetsbare positie te monitoren. Het in beeld brengen en houden van de groep kwetsbare jongeren is essentieel om de benodigde ondersteuning te kunnen organiseren. Dat vraagt om een nauwe samenwerking tussen onderwijsinstellingen en de afdelingen Werk en inkomen, Jeugd en Zorg. Met gebruik van al beschikbare data, zetten we een monitor op waarmee regionaal en lokaal beter inzicht komt in de ontwikkeling van vsv en de analyse van de vsv cijfers. De monitor helpt ons bij het voeren van het kwalitatieve gesprek over maatregelen en effecten. Dat geeft ons de benodigde basis om keuzes te maken voor maatregelen die werken.

“Education is the most powerful weapon we can use to change the world” Nelson Mandela

Pilot praktijkleren: duurzaam werk vinden we belangrijk Een deel van de jongeren past niet in school of een schoolse omgeving en heeft wel kansen op werk. Voor hen is het belangrijk een passende plek op de arbeidsmarkt te vinden waar zij zich kunnen ontwikkelen en blijven werken. De gemeente Lelystad zet de deelname aan de pilot praktijkleren voort. Praktijkleren is geschikt voor werkenden en werkzoekenden die moeite hebben met leren in een klaslokaal. Zij kunnen met praktijkverklaringen aantonen wat ze in hun mars hebben en zo hun positie op de arbeidsmarkt verbeteren. In de pilot praktijkleren worden mensen zonder startkwalificatie middels een traject praktijkleren opgeleid en naar duurzame arbeid toegeleid. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de onderwijsinstellingen, het Werkbedrijf en de gemeente. Doordat de praktijkverklaring wordt erkend door zowel bedrijven, brancheorganisaties als mbo-instellingen biedt deze meerwaarde op de arbeidsmarkt. Voor werkgevers zijn de beoogde praktijkverklaringen een mooi instrument om bestaande en potentiële werknemers die nog geen mbo-diploma of mbo-certificaat kunnen behalen, breder en beter in te zetten binnen het bedrijf.

Colofon Samenstelling jaarverslag Team Beleid Team Jeugd Grafisch ontwerp Mediaburo gemeente Lelystad

9 JAARVERSLAG LEERPLICHT 2019-2020

Lelytalent: we begeleiden naar school of naar werk Jongeren die behoren tot de groep jongeren in een kwetsbare positie hebben veelal gedurende langere tijd intensieve begeleiding of ondersteuning nodig om uiteindelijk zelfredzaam te zijn en te blijven. We blijven inzetten op het project Lelytalent. Lelytalent draagt bij aan het toeleiden van kwetsbare jongeren naar een startkwalificatie of werk. Binnen het project Lelytalent wordt door hybride leren ingezet op structurele vernieuwing van het onderwijs voor deze doelgroep. Er wordt een intensieve route doorontwikkeld waarin de jongeren worden begeleid naar een startkwalificatie en/of een arbeidsplaats. Waar mogelijk verbreden we deze aanpak: naar bredere doelgroepen en naar andere plaatsen in de RMC regio.

Algemeen bezoekadres Stadhuisplein 2, 8232 ZX Lelystad Postbus 91, 8200AB Lelystad

www.lelystad.nl

Telnr. 14 0320

@gemeentelelystad

leerlingzaken@lelystad.nl

@gemeentelelystad

JAARVERSLAG LEERPLICHT 2018-2019 9 9