Jaarstukken 2022 gemeente Lelystad d.d. 26 juni 2023 GEWAARMERKT
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2022
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Druk op het document om deze te openen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
JAARVERSLAG 2022
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Inhoudsopgave
INLEIDING EN LEESWIJZER ....................................................................................... 2 1. ANALYSE OP HOOFDLIJNEN ............................................................................... 4 2. TAAKVELDEN ................................................................................................... 8 0. BESTUUR EN ONDERSTEUNING .......................................................................... 8 1. VEILIGHEID .................................................................................................... 32 2. VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT ............................................................. 39 3. ECONOMIE..................................................................................................... 45 4. ONDERWIJS ................................................................................................... 55 5. SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ..................................................................... 63 6. SOCIAAL DOMEIN........................................................................................... 72 7. VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU ...................................................................... 100 8. VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING .... 109 3. PARAGRAFEN ..............................................................................................
120 1. LOKALE HEFFINGEN ..................................................................................... 120 2. WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ........................................... 124 3. ONDERHOUD KAPITAAL GOEDEREN ............................................................... 133 4. FINANCIERING.............................................................................................. 138 5. BEDRIJFSVOERING ....................................................................................... 141 6. VERBONDEN PARTIJEN ................................................................................. 143 7. GRONDBELEID ............................................................................................. 156 8. INTERBESTUURLIJK TOEZICHT (IBT) .............................................................. 161 9. ONDERZOEKSAGENDA .................................................................................. 164 10. OPENBAARHEIDSPARAGRAAF ..................................................................... 166 4. BIJLAGEN .................................................................................................... 167 BIJLAGE 1: 213A RAPPORTEN ........................................................................ 167 BIJLAGE 2: SUBSIDIEOVERZICHT ....................................................................
215 BIJLAGE 3: DECEMBERNOTITIE 2022 .............................................................. 231 BIJLAGE 4: OPSOMMING “NIET TOEGELICHTE KLEINE VERSCHILLEN” ................ 233
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
1
Inleiding en leeswijzer Voor u ligt het jaarverslag 2022 van de gemeente Lelystad. Het jaarverslag is een zelfstandig te lezen verantwoording over het afgelopen begrotingsjaar, waarbij wordt ingegaan op de financiële afwijkingen ten opzichte van diezelfde begroting. Het jaarverslag vormt samen met de jaarrekening de jaarstukken. De jaarstukken worden opgemaakt volgens de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft. Het jaarverslag is opgebouwd uit de volgende onderdelen: 1. Analyse op hoofdlijnen In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de voornaamste ontwikkelingen in het afgelopen jaar en het uiteindelijk gerealiseerde jaarrekeningresultaat over 2022. 2. Taakvelden Met de verantwoording op taakveldniveau legt het college verantwoording af over de realisatie van de beoogde effecten, beleidsdoelen en prioriteiten zoals genoemd in de programmabegroting 2022. Daarnaast worden de financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting toegelicht.
Per taakveld wordt inzicht geboden in de volgende onderwerpen: a) de bijbehorende gerealiseerde baten en lasten 2022; b) de verantwoordelijke portefeuillehouder(s); c) het antwoord op de vraag of dit taakveld onderdeel uitmaakt van de begrotingsmonitoren 2022; d) de aard van deze activiteiten (wettelijk / gemeentelijk), met daaruit afgeleid een duiding van de beïnvloedbaarheid van deze baten en lasten; e) de activiteiten die samenhangen met de inzet van deze baten en lasten en wat daarmee beoogd wordt te bereiken; f)
de aan het taakveld gerelateerde beleidsnota’s en indien van toepassing de vermelding van aan dit taakveld verbonden partijen (alleen indien er zowel een bestuurlijk- als financieel belang is).
Aan het einde van ieder begrotingscluster worden de bij ministeriële regeling verplicht voorgeschreven beleidsindicatoren gepresenteerd, aangevuld met aanvullende (lokale) beleidsindicatoren. Om de context van deze cijfers beter te kunnen plaatsen worden de uitkomsten, daar waar mogelijk, afgezet tegen het Nederlands en Flevolands gemiddelde. Voor wat betreft de financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd bij de verantwoording: •
Afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn geconsolideerd weergegeven op taakveldniveau. De afwijkingen kleiner dan €150.000 staan gesaldeerd weergegeven onder de noemer ‘niet toegelichte kleine verschillen’.
•
Financiële afwijkingen worden door middel van een ‘V’ of een ‘N’ onderverdeeld naar Voordelendan wel Nadelen ten opzichte van de begroting.
•
Het BBV schrijft voor dat de budgetten ingedeeld moeten worden naar incidentele- en structurele budgetten. Indien het totaal aan structurele lasten volledig wordt gedekt door structurele baten is er sprake van ‘materieel’ begrotingsevenwicht. In het jaarverslag wordt bij de paragraaf Interbestuurlijk Toezicht (IBT) nader ingegaan op dit onderwerp.
•
In de financiële analyse per taakveld wordt bij iedere afwijking aangegeven of de afwijking incidenteel of structureel van aard is. Voor een deel van de structurele afwijkingen in 2022 geldt dat de meerjarige effecten reeds zijn betrokken bij de besluitvorming over de programmabegroting 2023 – 2026. Overige afwijkingen met een structureel karakter worden nog nader geanalyseerd en indien noodzakelijk betrokken in het totstandkomingsproces van de programmabegroting 2024 – 2027.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
2
3. Paragrafen Aan de hand van de paragrafen wordt een dwarsdoorsnede gegeven van zaken die door de gehele gemeentebegroting heen lopen. Het BBV verplicht gemeenten om deze informatie in afzonderlijke paragrafen uit te werken, zodat er inzicht ontstaan ten aanzien van overkoepelende uitgangspunten en het vastgestelde beleid. Voorbeelden zijn het onderhoud van kapitaalgoederen, lokale heffingen en de gemeentelijke bedrijfsvoering. 4. Bijlagen In de bijlagen wordt nadere informatie gegeven over een aantal onderwerpen. Denk hierbij aan een verantwoording over de uitgevoerde onderzoeken in het kader van artikel 213a Gemeentewet en de verstrekte subsidies. Ook wordt er in de bijlagen inzicht gegeven in de daadwerkelijke doorschuifbudgetten, zoals reeds in beeld zijn gebracht in de decembernotitie 2022. Tot slot is er ook een bijlage opgenomen om inzicht te geven in de ‘niet toegelichte kleine verschillen’. Gebeurtenissen na balansdatum: Niet van toepassing.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
3
1. Analyse op hoofdlijnen Er is veel gebeurd in het afgelopen jaar. In verband met de snelle verspreiding van de omikronvariant was er in de eerste helft van januari nog sprake van strenge coronamaatregelen. Alle niet- essentiële winkels moesten gesloten blijven en de horeca mocht alleen open voor afhaal. Scholen waren gesloten en er was sprake van diverse contactbeperkende maatregelen en quarantaineregels. Er was grote onzekerheid over hoe de pandemie zich verder zou gaan ontwikkelen. Als lokale overheid hebben we in de afgelopen jaren inwoners en bedrijven zo goed mogelijk ondersteund met goede informatie en de vertaling van landelijke maatregelen. Daarnaast is er uitvoering gegeven aan de diverse steunpakketten, wat veel flexibiliteit van de ambtelijke organisatie heeft gevraagd. Vanaf half januari zijn de diverse coronamaatregelen stapsgewijs afgebouwd en inmiddels zijn ook de laatste corona-adviezen komen te vervallen. Er is goede hoop dat dit zo blijft en dat deze crisis definitief afgesloten kan worden. Daar waar de situatie rondom de coronacrisis zich stap voor stap verbeterde stond een andere crisis op het punt van beginnen. Op 24 februari startte Rusland een grootschalige oorlog op Oekraïens grondgebied, waarna een grote vluchtelingenstroom op gang is gekomen.
De raad heeft op 8 maart 2022 via een motie unaniem ingestemd met de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne. Het voormalige schoolgebouw van de SGL is hierop geschikt is gemaakt als opvanglocatie en is er veel werk verzet om de vluchtelingen meer te kunnen bieden dan alleen een veilig onderkomen. In de maanden voor deze inval werden de gasleveranties al teruggeschroefd. Met de inval van Rusland ontstond er grote onzekerheid over het gevuld krijgen van de gasopslagen. De energieprijzen namen een enorme vlucht, wat ervoor zorgde dat bedrijven en inwoners in de financiële problemen kwamen. Ook hier weer was het de gemeente die invulling gaf aan de steunpakketten vanuit het Rijk. Met het verstrekken van de eenmalige energietoeslag zijn veel huishoudens geholpen die door de hoge energierekening in de problemen dreigden te raken. Het jaar 2022 stond ook in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen en het proces om vervolgens te komen tot een breed gedragen raadsakkoord, dat uiteindelijk op 28 juni door de raad is vastgesteld. De raadsfracties hebben, net als de samenleving die hen heeft gekozen, veel verschillende opvattingen en wensen. Daar zal het raadsakkoord niks aan veranderen en dat hoeft ook niet. Het raadsakkoord biedt de mogelijkheid om afspraken te maken over onderwerpen waar een grote mate van consensus over bestaat.
Dat geldt voor de inhoud, maar ook voor de manier van werken. Meer in verbinding met de samenleving, betere samenwerking binnen het gemeentebestuur met een goed aangehaakte ambtelijke organisatie. Naast bovengenoemde ontwikkelingen is er natuurlijk nog veel meer gebeurd in het afgelopen jaar. Zo zijn de bestratingswerkzaamheden van de buurt Parkwijk afgerond en biedt Kok Experience een gevarieerd aanbod van uitgaansmogelijkheden en vertier in het Stadshart. Het Agorahof is compleet opgeknapt, waarmee er ruimte komt voor horeca en terrassen. Er zijn concrete stappen gezet om het Nationaal Park Nieuw Land zichtbaarder te maken en de veerdienst die bezoekers binnen 30 minuten naar het natuureiland Marker Wadden brengt is in juni officieel geopend. Natuurpark Lelystad is dé startplaats van prachtige wandel- en fietsroutes, waarmee voor toeristen en inwoners de natuur en buitengebieden rondom Lelystad verder met het Stadshart worden verbonden. De komst van de Deense winkelketen JYSK zorgt voor een positief effect op de werkgelegenheid in Lelystad. Datzelfde geldt voor de komst van het Deense kledingbedrijf Bestseller, dat zich met de komst van een high-tech logistiek centrum in de aankomende jaren vestigt in Lelystad. Eind 2022 kon daarnaast het voornemen bekend worden gemaakt een koopovereenkomst aan te gaan met bol.com.
Deze ontwikkelingen op Flevokust Haven onderstrepen dat Lelystad ook internationaal wordt gezien als logistieke hotspot. Het rekeningresultaat 2022 komt uit op een bedrag van € 20,2 miljoen positief. Evenals voorgaand jaar is er sprake van een aanzienlijk rekeningresultaat, wat hoofdzakelijk veroorzaakt wordt door incidentele meevallers. Richting de toekomst nemen de risico’s echter toe. In de kadernota 2024 – 2027 wordt hier nader op ingegaan. De meeste onzekerheid zit in de financiële middelen die er vanuit het Rijk overkomen met ingang van 2026. Er wordt op dit moment nog nagedacht over een nieuwe financiering systematiek Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
4
die met ingang van 2026 van kracht moet worden en de zogeheten ‘opschalingskorting’ is in volle omvang van toepassing met ingang van datzelfde jaar. Op hoofdlijnen zijn er een aantal verklaringen te geven die bij hebben gedragen aan het positieve jaarrekeningresultaat over 2022. Zo was er bij het opstellen van de programmabegroting 2022 nog geen duidelijkheid over het coalitieakkoord van het kabinet Rutte IV. In de loop van 2022 werd meer duidelijk over de beleidsvoornemens en de doorwerking hiervan op de algemene uitkering die gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds. De ‘trap op / trap af’ systematiek heeft ervoor gezorgd dat gemeenten in de loop van 2022 fors meer geld hebben ontvangen. De meerjarige doorwerking hiervan is betrokken in de programmabegroting 2023 – 2026. Ten opzichte van de vastgestelde programmabegroting 2022 leidt dit nog tot een aanzienlijk incidenteel voordeel. Zoals gezegd waren er, met name begin 2022, nog strenge corona maatregelen van kracht. In de maanden daarna zijn deze maatregelen geleidelijk opgeheven. Desondanks heeft deze bijzondere tijd ervoor gezorgd dat bepaalde werkzaamheden niet geheel of anders zijn uitgevoerd, wat op onderdelen heeft geleid tot onderbesteding op de budgetten.
Ook heeft de gemeente compensatie vanuit het Rijk ontvangen voor gederfde inkomsten en hogere uitgaven als gevolg van de coronamaatregelen die in 2021 van kracht waren. Dit heeft eveneens geleid tot een incidenteel voordeel ten opzichte van de begroting. Ook is er een aanzienlijk incidenteel voordeel door de actualisatie van de voorziening voor wethouders pensioenen en vallen enkele stelposten vrij ten gunste van het resultaat. Het gaat dan om de gedeeltelijke vrijval van gereserveerde middelen voor de stijging van de lonen en sociale lasten. Ook op het gebied van de onroerende zaakbelasting is er sprake van een voordelige afwijking ten opzichte van de begroting. Enerzijds omdat er meer woningen zijn opgeleverd in vergelijking met de prognose. Anderzijds omdat de waardering van een aantal bijzondere - / grotere objecten is afgerond, waardoor de daadwerkelijke opbrengst hoger uit is gevallen. Daarnaast is er sprake van een positief effect als gevolg van de winstneming binnen de grondexploitaties bedrijventerreinen. Er zijn ook diverse nadelen ten opzichte van de begroting 2022. Bijvoorbeeld als gevolg van de gestegen energieprijzen, maar ook als gevolg van een lager dan begrote rijksbijdrage voor het verstrekken van bijstandsuitkeringen. Daarnaast was het noodzakelijk een voorziening te treffen ter afdekking van continuïteitsrisico’s binnen jeugdhulp met verblijf.
In de totaaltabel hieronder wordt op clusterniveau weergegeven op welke onderdelen er sprake is van een afwijking ten opzichte van de begroting. Vervolgens wordt in de passages daaronder op taakveldniveau ingegaan op de in 2022 uitgevoerde activiteiten en de verklaring achter de diverse financiële afwijkingen. Deze toelichting beperkt zich over het algemeen tot afwijkingen groter dan €150.000; de norm zoals door de raad is vastgelegd in de financiële verordening. Binnen de diverse taakvelden kan er echter sprake zijn van kleinere afwijkingen, die samen optellen tot significante bedragen. Om die reden wordt in bijlage 4 nog een opsomming gegeven van deze ‘niet toegelichte kleine verschillen’.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
5
Cluster
Financiele analyse op hoofdlijnen
(bedragen x €1.000)
0. Bestuur en ondersteuning
1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en waterstaat
3. Economie
4. Onderwijs
5. Sport, cultuur en recreatie
1 Wethouderspensioen 2 P kosten bestuur 3 Verkoop grond 4 Gestegen energielasten Stadhuis/Wigstraat 5 P kosten overhead 6 Intensivering opleidingen 7 Bedrijfsvoering IMA 8 Deelnemingen 9 Interne rentedekking - algemeen 10 Rentelasten kort geld (< 1jaar) 11 Inkomsten OZB woningen 12 Opbrengst invordering 13 Uitvoeringskosten 14 Opbrengst OZB niet-woningen 15 Opbrengst parkeren 16 AU - Accresontwikkeling 17 AU - Verrekening voorgaande jaren 18 DU - Compensatie corona 2021 19 DU - ICL 20 DU - Taakgerelateerde mutaties 21 IU - Voogdij / 18+ 22 Stelpost looncompensatie 23 Technische verwerking eenmalige uitkering 2021 24 Stelpost autonome effecten coronacrisis 25 Overige stelposten en taakstellingen 26 Opheffen egalisatiereserve parkeren overig Saldo niet toegelichte kleine verschillen - cluster 0 27 Alternatief FLO overig Saldo niet toegelichte kleine verschillen - cluster 1 28 Openbare verlichting 29 Wegen 30 Reiniging 31 Investeringskosten verkeer overig Saldo niet toegelichte kleine verschillen - cluster 2 32 Resultaat grondexploitaties bedrijventerreinen 33 Toeristenbelasting overig Saldo niet toegelichte kleine verschillen - cluster 3 34 Hogere energielasten onderwijshuisvesting 35 Belastingen heffingen en leges 36 Storten voorziening onderhoud Kofschip 37 Lokaal onderwijsbeleid 38 Voortijdig schoolverlaten overig Saldo niet toegelichte kleine verschillen - cluster 4 39
Openbaar groen overig Saldo niet toegelichte kleine verschillen - cluster 5
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
Afwijking 902 -228 653 -474 -575 -169 303 225 -215 240 1.180 176 -170 1.171 -345 7.147 -688 877 -173 289 180 474 1.025 300 822 693 -19 -500 -225 -641 282 -631 183 -227 4.738 180 -56 -670 -673 -294 238 264 174 -666 32
6
Cluster
Financiele analyse op hoofdlijnen (vervolg)
(bedragen x €1.000)
6. Sociaal domein
7. Volksgezondheid en milieu
8. VHROSV
40 Bedrijfsvoering Sociaal domein 41 Vluchtelingen 42 Armoedebeleid 43 BUIG - Rijksbijdrage 44 BUIG - Bijstandsuikeringen 45 Kwijtscheldingen 46 Middelen tbv TOZO en Coronacompensatie 47 ESF subsidie 48 Wmo - Woningaanpassingen, vervoersvoorzieningen, rolstoelen, e.d. 49 Wmo - Huishoudelijke ondersteuning 50 Wmo - Taakstelling 51 Wmo - Opvang & Beschermd Wonen 52 Wmo - Niet toegelichte kleine verschillen 53 Jeugd - Toegang en regie jeugdzorg 54 Jeugd - Regie en administratie 55 Jeugd - Ambulante zorg (ZIN + PGB)* 56 Jeugd - Verblijf * 57 Jeugd - Regie en administratie * 58 Jeugd - Personele kosten overig Saldo niet toegelichte kleine verschillen - cluster 6 59 Rioolheffing 60 Riolering 61 Inkomsten afvalstoffen 62 Verwerken huishoudelijk afval 63 Regioplan windenergie overig Saldo niet toegelichte kleine verschillen - cluster 7 64 Invoeringskosten Omgevingswet 65 Resultaat grondexploitaties woningbouw 66 Voorzieningen Grondexploitaties 67 Investeringen en baten grondexpl. woningbouw 68 Bouwleges overig Saldo niet toegelichte kleine verschillen - cluster 8 Totaal afwijkingen Begroot saldo VOORLOPIG Gerealiseerd rekening resultaat 2021
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
Afwijking -197 181 -167 -3.570 1.079 224 297 700 399 1.343 -300 632 156 300 168 -2.193 319 -181 -273 1.632 258 -217 -160 326 466 345 508 1.852 -1.880 -264 3.015 63 19.967 295 20.262
7
2. Taakvelden 0. Bestuur en ondersteuning Primitieve begroting
Wijzigingen
0.1 Bestuur
-6.038
1.664
-4.373
-3.470
903
0.2 Burgerzaken
-3.606
-458
-4.063
-4.243
-180
-862
64
-799
-849
-50
-29.198
-1.024
-30.222
-30.870
-647
0. Bestuur en ondersteuning Bedragen x €1.000
Totaal begroting
Rekening
Verschil
Lasten
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury
168
-326
-157
-530
-373
-1.622
-54
-1.676
-1.846
-170
0.62 OZB niet-woningen
-
-
-
-
-
0.63 Parkeerbelasting
-
-
-
-
-
0.64 Belastingen overig
-
-
-
-1
-1
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten
-
-
-
-
-
-5.773
3.795
-1.978
511
2.488
-
-
-
-
-
-46.930
3.661
-43.269
-41.298
1.970
0.61 OZB woningen
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) Totaal lasten Baten 0.1 Bestuur
82
-
82
133
52
0.2 Burgerzaken
982
-
982
1.282
300
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
899
-
899
1.781
882
0.4 Overhead
831
-456
374
302
-72
0.5 Treasury
829
-
829
1.290
462
0.61 OZB woningen
12.131
-
12.131
13.487
1.356
0.62 OZB niet-woningen
14.420
-
14.420
15.590
1.171
0.63 Parkeerbelasting
2.190
-
2.190
1.845
-345
0.64 Belastingen overig
951
-630
321
356
35
162.959
28.694
191.653
199.430
7.777
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Totaal baten
196.272
27.608
223.880
235.498
11.618
Totaal 0. Bestuur en ondersteuning
149.342
31.269
180.611
194.199
13.588
Primitieve begroting
Wijzigingen
-2.343
-40.427
-42.769
-42.405
364
-311
16
-295
-20.262
-19.967
-2.654
-40.411
-43.064
-62.667
-19.602
10.473
31.945
42.418
40.658
-1.760
-
-
-
-
-
Totaal baten
10.473
31.945
42.418
40.658
-1.760
Totaal 0. Bestuur en ondersteuning (mutatie reserves)
7.819
-8.465
-646
-22.009
-21.363
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
0. Bestuur en ondersteuning (mutatie reserves) Bedragen x €1.000
Totaal begroting
Rekening
Verschil
Lasten 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal lasten Baten 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
8
De taakvelden binnen het cluster ‘0. Bestuur en ondersteuning’ dragen bij aan de uitvoering van de inhoudelijke taakvelden, die onderdeel uitmaken van de verderop beschreven clusters 1 tot en met 8. In de tabel op de vorige pagina wordt per taakveld inzicht geboden in de bijbehorende lasten en baten. In de tabellen hieronder wordt vervolgens per taakveld aanvullende informatie geboden, bijvoorbeeld over de aard van de activiteiten, de beïnvloedbaarheid van de budgetten en de verantwoordelijke portefeuillehouder(s). Vervolgens wordt er verantwoording afgelegd over wat er bereikt is in 2022 binnen het taakveld. Hierna vindt de financiële verantwoording plaats voor afwijkingen > €150.000. Na de beschrijving van deze taakvelden worden de bij ministeriële regeling verplicht op te nemen beleidsindicatoren gepresenteerd, aangevuld met een aantal lokale beleidsindicatoren.
Verantwoording taakvelden binnen dit cluster
0.1
Bedrag x €1.000
Bestuur
Lasten Baten
Cluster: 0. Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouder(s): I.A. Bakker Onderdeel begrotingsmonitor 2022: Nee
Begroting Gerealiseerd -4.373 -3.470 82 133
Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten: Beinvloedbaarheid baten:
Afwijking 903 52
Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]
Context van het taakveld Op basis van artikel 6 van de gemeentewet is het voor een gemeente verplicht om een gemeenteraad, een college en een burgemeester te hebben. Daarnaast verplicht de gemeentewet iedere gemeente om een rekenkamer of een rekenkamerfunctie vorm te geven (artikel 81a t/m 81k en artikel 182 t/m 185). Verder is het in de gemeentewet de verplichting een griffie te hebben (artikel 107 t/m 107e gemeentewet). Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In dit taakveld zijn de lasten opgenomen die direct verband houden met de gemeentelijke bestuursorganen en de directe ondersteuning daarvan: - Het college van burgemeester en wethouders; - De gemeenteraad en de raadscommissies; - De ondersteuning en advisering van de raad in de vorm van een griffie; - De lokale rekenkamer; - Landelijke- en regionale bestuurlijke samenwerkingsverbanden (Vereniging van Nederlandse Gemeenten, G40, Platform 31) Binnen dit taakveld wordt gestreefd naar een open en constructieve bestuurscultuur, waarbij er ruimte is om elkaar aan te spreken op houding en gedrag. De wijze waarop het gemeentebestuur met elkaar omgaat is van grote invloed op het imago en de bestuurskracht. Om het samenspel te verbeteren is in 2022 een raadsakkoord gesloten. Hiering zijn een aantal afspraken gemaakt, bijvoorbeeld over tijdige informatievoorziening en een duidelijke rolverdeling tussen raad en college.
Onderliggende basis van deze afspraak is het onderlinge vertrouwen om samen resultaten voor de stad te boeken. De beïnvloedbaarheid van de lasten binnen dit taakveld is vrij beperkt. Zo is het aantal raadsleden wettelijk voorgeschreven, evenals de hoogte van de bijbehorende vergoeding voor het raadswerk. De lasten behorende bij het college staan in direct verband met het aantal collegeleden. De lasten behorende bij de raad staan in direct verband met het aantal raadsleden, fracties en fractieassistenten. Gerelateerde beleidsnota's Gedragscode integriteit gemeenteraadsleden gemeente Lelystad Gedragscode integriteit collegeleden gemeente Lelystad Gedragscode integriteit ambtenaren gemeente Lelystad
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
Gerelateerde verbonden partijen -
9
Financiële verschillen: 0.1 Bestuur naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Lelystad Next Level
I
-423
-98
326 V
-
44
44 V
369 V
Wethouderspensioen
I
-106
789
894 V
82
89
8V
902 V 228 N
P kosten bestuur
I
-787
-1.015
228 N
-
-
-
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-3.058
-3.147
89
-
-
-
89 N
-4.373
-3.470
903 V
82
133
52 V
954 V 369 N
Totaal exploitatie Reserves Lelystad Next Level
I
-
-
-
423
54
369 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
423
54
369 N
369 N
-4.373
-3.470
903 V
505
187
318 N
585 V
Totaal reserves Totaal
Incidenteel voordeel op de lasten van € 326 en een incidenteel voordeel op de baten van € 44 In de begroting zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het meerjarige project Lelystad Next Level. Bij de decembernotitie is reeds aangegeven dat het niet benutte deel van het beschikbare budget 2022 overgeheveld zal worden voor besteding in 2023. Bij het opstellen van de jaarrekening 2022 wordt duidelijk dat het definitief door te schuiven budget €326.000 hoger ligt in vergelijking met wat er in de decembernotitie is opgenomen. Lelystad Next Level
Daarnaast is er vanuit de provincie nog een bijdrage ontvangen voor de programmakosten ter grootte van €43.670, wat eveneens wordt doorgeschoven voor besteding in 2023. Bij de jaarrekening worden de definitief door te schuiven bedragen geactualiseerd. De dekking van deze kosten (baten) loopt via de reserve en daarmee wordt de onttrekking uit deze reserve ook doorgeschoven naar 2023.
Wethouderspensioenen
Incidenteel voordeel op de lasten van en een incidenteel voordeel op de baten van
€ 894 €8
De gemeente is verplicht een voorziening te vormen ter afdekking van de pensioenverplichtingen van (oud) wethouders. De hoogte van de aan te houden voorziening wordt éénmaal per jaar geactualiseerd en is afhankelijk van de feitelijke pensioenverplichtingen en de ontwikkeling van de wettelijke rekenrente. In verband met de sterk gestegen rekenrente kan een bedrag ter grootte van €894.000 vanuit de bestaande voorziening vrijvallen ten gunste van het rekeningresultaat 2022.
Personeels kosten bestuur
Incidenteel nadeel op de lasten van
-€ 228
In verband met een aantal personele verschuivingen en de noodzakelijke tijdelijke opvang - onder andere voor tijdelijke vervanging van de griffier en de algemeen directeur - is er sprake van een incidenteel nadeel ter grootte van €228.000.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
10
0.2
Bedrag x €1.000
Burgerzaken
Lasten Baten
Begroting Gerealiseerd -4.063 -4.243 982 1.282
Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten: Beinvloedbaarheid baten:
Cluster: 0. Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouder(s): R. Broekema Onderdeel begrotingsmonitor 2022: Nee
Afwijking -180 300
Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]
Context van het taakveld De gemeente voert een verscheidenheid aan wettelijke verplichtingen uit binnen dit taakveld. De uitvoering hiervan is georganiseerd binnen de Stadswinkel. Naast burgerzaken vormt het klantcontactcentrum een belangrijk onderdeel, dat uitvoering geeft aan de telefonische bereikbaarheid, informatieverstrekking en het opnemen en uitzetten van meldingen over de openbare ruimte. De informatiebalie is het eerste aanspreekpunt voor inwoners, bezoekers en ondernemers die een bezoek brengen aan het stadhuis en vervult daarmee een waardevolle en gastvrije rol in de gemeentelijke dienstverlening. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Binnen taakveld 0.2 Burgerzaken zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: - Het behandelen van aanvragen in het kader van de Paspoortwet (9.098); - het Reglement Rijbewijzen (6.780); - verstrekken van persoonsgegevens uit de BRP (6.200); - de Rijkswet op het Nederlanderschap (250); - Vermissingen documenten (600) - verklaringen omtrent gedrag (283); - legalisatie handtekening (1.860). - Onderzoeken/beoordelen echtheid van legalisatie en verificatie buitenlandse brondocumenten t.b.v. registratie in de BRP (1.500). - Het beoordelen/onderzoeken en uitvoeren juistheid gegevens BRP (1.200) - Vestigingen vanuit het buitenland.
In 2022 heeft de Stadswinkel een grote inzet gepleegd op inschrijving/registratie Oekraïners en arbeidsmigranten. (2.000) - Het opstellen van akten en latere vermeldingen in de registers van de Burgerlijke Stand (1.600), het beheer van de registers en het voltrekken huwelijken en partnerschappen (392). - Het beantwoorden van telefonische vragen in de eerste lijn en het doorzetten van tweedelijns telefonische vragen (73.000). - Het verstrekken van informatie aan de informatiebalie en doorgeleiden van bezoekers aan het Stadhuis. - Het beheren van de Burgernet-administratie, de mailbox KlantContactCentrum, de mailbox van het Servicemeldpunt Burger, de verloren en gevonden voorwerpen en de in de hal beschikbaar gestelde publicaties. - Het afronden van het beleidsdocument kwaliteit BRP 2022-2025, zelfevaluatie BRP en reisdocumenten. - Het organiseren van de gemeenteraadsverkiezingen. In 2023 wordt de begroting van het product Verkiezingen tegen het licht gehouden om in de toekomst een realistische begroting te kunnen maken."
Gerelateerde beleidsnota's Legesverordening Lelystad 2022 (raadsbehandeling eind 2021) Financiële verschillen: 0.2 Burgerzaken naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Gerelateerde verbonden partijen -
Baten
Lasten begroting
realisatie
begroting
verschil
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Basistaken burgerzaken (leges)
I
-616
-793
178 N
963
1.271
309 V
Verkiezingen
S
-233
-369
136 N
-
-
-
136 N
Personeels kosten taakveld 0.2
I
-2.988
-2.862
126 V
-
-
-
126 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
Totaal exploitatie
131 V
-227
-219
-8
19
11
8
1N
-4.063
-4.243
180 N
982
1.282
300 V
120 V
Reserves Niet toegelichte kleine verschillen Totaal reserves Totaal
Basistaken burgerzaken (leges)
I
-22
-22
-
-
-
-
-
-22
-22
-
-
-
-
-
-4.085
-4.265
180 N
982
1.282
300 V
120 V
Incidenteel nadeel op de lasten van en een incidenteel voordeel op de baten van
-€ 178 € 309
In het eerste kwartaal van 2022 golden nog corona gerelateerde maatregelen, maar gedurende de loop van het jaar werden reisbewegingen steeds meer mogelijk. Dit lijkt zich te hebben vertaald in een hoger aantal aangevraagde reisdocumenten. Daarnaast is er sprake van een toename op het product ‘legaliseren handtekening’, waarschijnlijk veroorzaakt door langere wachttijden bij buurtgemeenten. Voor wat betreft de overige producten lijkt het niveau zich gedurende 2022 weer te hebben genormaliseerd. Bovenstaande ontwikkelingen zorgen per saldo voor een incidenteel voordeel op de baten van €0,3 miljoen en een incidenteel nadeel op de lasten van €0,2 miljoen. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
11
Verkiezingen
Structureel nadeel op de lasten van
-€ 136
In verband met diverse wijzigingen van wet- en regelgeving was het noodzakelijk om op het gebied van verkiezingen externe deskundigheid in te huren. Ook de kosten voor het organiseren van de verkiezingen vallen hoger uit dan begroot. Om die reden is er in de programmabegroting 2023 - 2026 aanvullend budget beschikbaar gesteld.
Personeels kosten taakveld 0.2
Structureel voordeel op de lasten van
€ 126
Het beroep op het ambtelijk apparaat is zowel kwalitatief als kwantitatief omvangrijk. Het raadsakkoord omvat grote ambities en opgaven voor de stad waaraan in 2022 uitvoering is gegeven. Ondanks de grote spanning op de arbeidsmarkt, waardoor (tijdelijke) inhuur soms onontkoombaar is, wordt de bedrijfsvoering van het gehele Sociaal Domein ongeveer neutraal afgesloten in 2022. De bedrijfsvoering staat wel onder druk en prioriteiten moeten worden gesteld wat zich vertaalt in variëteit per taakveld ten aanzien van de financiële realisatie. Binnen dit taakveld is een voordelige afwijking van €126.000.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
12
0.3
Bedrag x €1.000
Beheer overige gebouwen en gronden
Lasten Baten
Begroting Gerealiseerd -799 -849 899 1.781
Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten: Beinvloedbaarheid baten:
Cluster: 0. Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Onderdeel begrotingsmonitor 2022: Nee
Afwijking -50 882
Gemeentelijk [ 0 % - 20 %] [ 0 % - 20 %]
Context van het taakveld Naast bouwgrond in exploitatie (taakveld 3.2 voor bedrijventerreinen en taakveld 8.2 voor niet-bedrijventerreinen) heeft de gemeente diverse andere gronden in eigendom. Dit zijn bijvoorbeeld gronden die zijn uitgegeven in erfpacht maar ook de niet in exploitatie genomen gronden. Wanneer geen sprake is van een grondexploitatie worden de bijbehorende lasten en baten die samenhangen met het bezit- en beheer van gronden binnen dit taakveld verantwoord. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Het in eigendom hebben van bepaalde gronden kan zijn ingegeven vanuit strategisch oogpunt. Er zijn gronden verhuurd en verpacht om op deze wijze dekking te verkijgen voor de beheerslasten. Tevens hebben er diverse verkooptransacties plaatsgevonden, niet alle gronden hoeven in gemeentelijke handen te blijven. Zo is het bloot eigendom van een reguliere bedrijfskavel op een bestaand bedrijventerrein die in het verleden in erfpacht is uitgegeven, verkocht aan de erfpachter. De erfpachter verkrijgt op deze wijze het volledig eigendom. Gerelateerde beleidsnota's Financiële verschillen: 0.3 Beheer overige gebouw en en gronden naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen -
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Verkoop percelen
I
-
-94
94 N
-
747
747 V
653 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-799
-755
-44
899
1.034
-135
179 V
Totaal exploitatie
-799
-849
50 N
899
1.781
882 V
832 V
Totaal
-799
-849
50 N
899
1.781
882 V
832 V
Incidenteel nadeel op de lasten van en een incidenteel voordeel op de baten van
-€ 94 € 747
Verkoop percelen
In verband met de verkoop van een aantal percelen is er sprake van een incidenteel voordeel ten opzichte van de begroting. Het gaat hierbij om de afwikkeling van de boekwaarde en de verkoopopbrengst van grond. Het betreft onder meer de locaties Platinastraat 14 en Bronsweg/ Chroomstraat.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
13
0.4
Bedrag x €1.000
Overhead
Lasten Baten
Begroting Gerealiseerd -30.222 -30.870 374 302
Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten: Beinvloedbaarheid baten:
Cluster: 0. Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouder(s): S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2022: Nee
Afwijking -647 -72
Gemeentelijk [ 0 % - 20 %] [ 0 % - 20 %]
Context van het taakveld De bedrijfsvoeringskosten van de gemeente worden gedefinieerd als die kosten die niet direct zijn toe te rekenen aan de overige taakvelden binnen de gemeentebegroting. Het gaat hierbij om alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces en medewerkers. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die verband houden met de bedrijfsvoeringskosten. Het gaat hierbij om de gemeente brede uitvoering van de volgende taken: - financiën, administratie, beheer, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; - personeel en organisatie; - onderzoek en statistiek; - de directie, teamleiders; - inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement); - juridische zaken; - bestuurszaken en bestuursondersteuning; - informatievoorziening en automatisering (ICT); - facilitaire zaken en huisvesting, zoals de kapitaal- en onderhoudslasten van het stadshuis (incl. beveiliging); - documentaire informatievoorziening (DIV); In 2022 is er sprake geweest van een groot personeelsverloop waarvan ook een groot deel op managementniveau die allen onderdeel uitmaken van dit taakveld. De arbeidsmarkt maakte snelle invulling van vacatures moeizaam. Om continuiteit te waarborgen heeft daarom op veel functies inhuur plaats gevonden.
In de loop van 2022 zijn meerdere vacatures op managementniveau vervuld waardoor de verwachting is dat de onderbezetting in 2023 weer naar een normaal niveau zal zijn gedaald. De visie Lelystad Digitaal 2025 (LD2025) geeft inzicht in digitale ambities ondersteunend aan de Lelystadse Opgaven. De visie is aan de raad voorgelegd gevolgd door het opstellen van een uitvoeringsprogramma met daaraan gekoppelde begroting. In de overgang van de visie Lelystad digitaal 2020 naar de visie voor 2025 is er uitvoering gegeven aan het rechtmatig aanbesteden en op onderdelen in gebruik nemen van de informatievoorzieningen; Burgerzaken, Belastingen, Raadsinformatiesysteem (iBabs), melding Openbare Ruimte en het Sociaal Domein. Daarnaast is uitvoering gegeven aan de introductie/voorbereiding van nieuwe wetgeving; Omgevingswet en de Woo. Het uitvoeringsprogramma LD2025 voorziet in de uitvoering van de digitale doelen waarbij oog is voor die doelgroepen die moeite hebben om in deze digitale wereld mee te komen. Ontbrekende wetgeving, kaders en prioriteitsstelling vanuit de landelijke overheid hebben er toe geleid dat niet alle projectactiviteiten in 2022 uitgevoerd konden worden. De activiteiten, met de daaraan gekoppelde projectgelden worden doorgeschoven naar 2023 en opvolgende jaren.
Gerelateerde beleidsnota's -
Financiële verschillen: 0.4 Overhead naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen Het Flevolands Archief (HFA)
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Gestegen energielasten Stadhuis/Wigstraat
S
-211
-684
474 N
-
-
-
474 N
Personeelslasten taakveld 0.4
I
-18.826
-19.401
575 N
-
-
-
575 N
Intensivering opleidingen
I
-923
-1.093
169 N
-
-
-
169 N
Visie Digitaal / I-2025
I
-627
-323
303 V
-
-
-
303 V
Bedrijfsvoering IMA
I
-1.726
-1.423
303 V
-
-
-
303 V
Wet Open Overheid
I
-159
-29
130 V
-
-
-
130 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-7.751
-7.916
166 N
374
302
72 N
237 N
-30.222
-30.870
647 N
374
302
72 N
719 N 303 N
Totaal exploitatie Reserves Visie Digitaal / I-2025
I
-
-
-
615
311
303 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
615
311
303 N
303 N
-30.222
-30.870
647 N
989
614
375 N
1.022 N
Totaal reserves Totaal
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
14
Gestegen energielasten Stadhuis/Wigstraat
Structureel nadeel op de lasten van
-€ 474
Sinds eind 2021 worden we geconfronteerd met stijgende energieprijzen. De kosten van de energievoorziening van het Stadhuis en de Wigstraat zijn hierdoor fors hoger dan begroot. Op basis van gerealiseerd stroomverbruik in 2021 is een prognose opgesteld voor de energiekosten in 2023 en heeft de raad besloten de begroting 2023 en de meerjarenraming bij te stellen. Ontwikkelingen op het gebied van energieprijzen en het effect van energie verlagende investeringen zullen nauwgezet worden gevolgd en daarover zal worden gerapporteerd in de begrotingsmonitor.
Personeelslasten taakveld 0.4
Incidenteel nadeel op de lasten van
-€ 575
De kosten voor tijdelijke vervanging en invulling van functies van directeuren en teamleiders was als gevolg van verschillende situaties hoger dan begroot. Inzet op control was hoger dan begroot in verband met de toename van het aantal grotere projecten.
Intensivering opleidingen
Incidenteel nadeel op de lasten van
-€ 169
Na corona heeft een inhaalslag van diverse trainingen en opleidingen plaatsgevonden. Onder andere bij de stadswinkel en beheer openbare ruimte.
Visie Digitaal / I-2025
Incidenteel voordeel op de lasten van en een incidenteel nadeel op de baten van
€ 303 -€ 303
Bij de decembernotitie 2022 is op basis van een inschatting van de nog te realiseren kosten in 2022 voor Visie Digitaal/I-2025 een bedrag doorgeschoven naar 2022. De werkelijke realisatie ligt nog iets lager waardoor er voor €303.000 meer zal worden doorgeschoven naar 2023. Deze afwijking loopt weg tegen de afwijking in de reserve (actualisatie van de onttrekking reserve in verband met het door te schuiven bedrag).
Bedrijfsvoering IMA
Incidenteel voordeel op de lasten van
€ 303
Op het gebied van informatiemanagement en automatisering zijn voordelen behaald door enerzijds een verbeterd contract uit een aanbesteding van de telefonie en anderzijds door meer te werken in Teams, waardoor de telefoniekosten zijn gedaald. Verder zijn de kapitaallasten incidenteel lager dan begroot (voordelig effect) doordat de aanbesteding van servers, backup en storage nog doorloopt in 2023, waardoor investeringen pas in 2024 worden geactiveerd. Majeure aanschaf van Software & Applicaties worden vrijwel geheel via SaaS oplossingen aangeboden. Hiervoor worden geen investeringskredieten ingezet, maar vallen onder jaarlijkse kosten (nadelig effect). Per saldo een voordeel van ruim €300.000.
Wet Open Overheid
Incidenteel voordeel op de lasten van
€ 130
Op 01-05-2022 is de Wet Open Overheid van kracht geworden. Dit betekent dat de WOB (Wet openbaarheid van bestuur) is overgegaan in de Woo. Voor de invoering van de wet, waarbij 11 aangewezen informatie-categorieën actief gepubliceerd gaan worden, ontbreken nog een aantal richtlijnen, kaders en ondersteunende tooling. Hier wordt door het ministerie van BZK aan gewerkt. Door het ontbreken van deze richtlijnen kon de invoering – die doorloopt tot 2026 – in 2022 nog niet in de volledige breedte worden ingezet. Hierdoor is het beschikbare budget ad. €130.000 niet benut en zullen deze kosten in 2023 en verder worden gemaakt. In de resultaatbestemming 2022 wordt voorgesteld deze geoormerkte middelen door te schuiven naar 2023.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
15
0.5
Bedrag x €1.000
Treasury
Lasten Baten
Begroting Gerealiseerd -157 -530 829 1.290
Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten: Beinvloedbaarheid baten:
Cluster: 0. Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Onderdeel begrotingsmonitor 2022: Nee
Afwijking -373 462
Gemeentelijk [0%] [0%]
Context van het taakveld De gemeente heeft een deel van haar activa gefinancierd met vreemd vermogen en betaalt over deze aangetrokken leningen een vergoeding in de vorm van rente. De Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) stelt regels aan het financieringsgedrag van gemeenten, zodanig dat bijvoorbeeld de risico's op het gebied van renteschommelingen worden beperkt. Zo voorkomt de zogeheten 'kasgeldlimiet' dat gemeenten vooral leningen aantrekken met een korte looptijd (met over het algemeen een lagere rente) en verplicht de 'renterisiconorm' gemeenten om de herfinanciering van leningen te spreiden in de tijd. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die verband houden met de uitvoering van de treasuryfunctie: Rentelasten De te betalen rentelasten zijn afhankelijk van de looptijd van de afgesloten lening. Er zijn leningen afgesloten met een korte looptijd (korter dan één jaar, vaak met een relatief lage rente) en leningen met een langere looptijd (langer dan één jaar, waarbij over het algemeen geldt dat hoe langer de looptijd hoe hoger de rente). De rentelasten zijn voornamelijk afhankelijk van de benodigde financiering, wat weer een voortvloeisel is van de genomen raadsbesluiten in het verleden.
Daarnaast bepalen de rentestanden van het moment van herfinanciering voor een groot deel in hoeverre het beschikbare budget toereikend is. Rentebaten en dividendopbrengsten De baten binnen dit taakveld komen enerzijds voort uit de rentebaten die de gemeente ontvangt als vergoeding van een aantal verstrekte leningen. Anderzijds ontvangt de gemeente dividendopbrengsten vanuit een viertal deelnemingen, te weten: Vitens, Huisvuilcentrale, Alliander en de Bank Nederlandse Gemeenten. De hoogte van de ontvangen dividendopbrengsten is afhankelijk van de bedrijfsresultaten van de genoemde deelnemingen. De directe beïnvloedbaarheid van deze lasten en baten is vrij beperkt, aangezien de gemeente gehouden is aan wet- en regelgeving en te maken heeft met een financieringsbehoefte die gebaseerd is op besluiten uit het verleden. Er is in 2022 uitvoering gegeven aan de gemeentelijke treasuryfunctie, binnen de grenzen van de Wet FIDO en de daarbij geldende kasgeldlimiet. Door middel van het spreiden van de leningenportefeuille is getracht het renterisico bij het herfinancieren van leningen zo klein mogelijk te houden. Gerelateerde beleidsnota's -
Financiële verschillen: 0.5 Treasury naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen NV Alliander NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) NV Vitens
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Deelnemingen
I
-4
-
4V
600
821
221 V
225 V
Rentelasten kort geld (< 1jaar)
I
-100
17
117 V
-
123
123 V
240 V
Interne rentedekking - algemeen
I
723
508
215 N
-
-
-
215 N
Interne rentedekking - bouw grond in exploitatie
I
1.066
938
128 N
-
-
-
128 N
Rentebaten (> 1 jaar)
I
-
-
-
229
346
117 V
117 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-1.843
-1.994
151
-
-
-
151 N
-157
-531
374 N
829
1.290
462 V
88 V
Totaal exploitatie Reserves Niet toegelichte kleine verschillen Totaal reserves Totaal
Deelnemingen
I
-
-
-
2.423
2.423
-
-
-
-
-
2.423
2.423
-
-
-157
-531
374 N
3.252
3.713
462 V
88 V
Incidenteel voordeel op de lasten van en een incidenteel voordeel op de baten van
€4 € 221
Voor Alliander bedraagt de dividendopbrengst circa € 225.000 meer dan begroot.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
16
Incidenteel voordeel op de lasten van en een incidenteel voordeel op de baten van
Rentelasten kort geld (< 1jaar)
€ 117 € 123
De te betalen rentelasten behorende bij leningen met een looptijd korter dan één jaar vallen lager uit dan oorspronkelijk begroot. Door substantiële inkomsten uit grondverkopen hebben wij onze overtollige liquide middelen moeten stallen bij de schatkist. Als gevolg hiervan hebben wij €123.000 aan rentebaten.
Interne rentedekking - algemeen
Incidenteel nadeel op de lasten van
-€ 215
De op de balans geactiveerde activa worden rechtstreeks aan de specifieke taakvelden toegerekend via de componenten rente- en afschrijvingslasten. Deze aan taakvelden toegerekende rentelasten kent als tegenhanger de interne rentedekking, die voor een dienovereenkomstig bedrag terugkomt binnen dit taakveld. Op basis van wet- en regelgeving uit het BBV dient het gehanteerde begrote interne rentepercentage van 0,25% bij de jaarrekening herrekend te worden. Deze herrekening leidt tot een interne rentepercentage van 0,19%. Het gevolg hiervan is dat er een 'nadeel' ten opzichte van de begroting optreedt binnen dit taakveld ter grootte van €215.000 en tegelijkertijd een dienovereenkomstig 'voordeel' op de diverse overige taakvelden.
Interne rentedekking - Bouwgrond exploitatie
Incidenteel nadeel op de lasten van
-€ 128
Over de bouwgronden in exploitatie (BIE) wordt eveneens rente toegerekend, welke als interne rentedekking terugkomt binnen dit taakveld. Bij de jaarrekening is het verplicht om op basis van nacalculatie de daadwerkelijke toe te rekenen rente te bepalen. Het definitieve rentepercentage voor de BIE komt uit op 1,10%, waartegen vervolgens de toe te rekenen rente over de grondexploitaties opnieuw is berekend. Doordat het begrote rentepercentage BIE 1,25% is resulteert dit in een nadeel ten opzichte van de begroting ter grootte van € 128.000.
Rentebaten (> 1 jaar)
Incidenteel voordeel op de baten van
€ 117
Voor de verstrekte SVN lening VROM Startersfonds bedragen de rentebaten ca. €117.000 meer dan begroot.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
17
Lasten Baten
Begroting Gerealiseerd -1.676 -1.846 12.131 13.487
Afwijking -170 1.356
Bedrag x €1.000
Begroting
Afwijking
Bedrag x €1.000
0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen
Lasten Baten
Cluster: 0. Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Onderdeel begrotingsmonitor 2022: Nee
14.420
Gerealiseerd 15.590
Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten: Beinvloedbaarheid baten:
1.171
Wettelijk [ 0 % - 20 %] [ 100 % ]
Context van het taakveld Op basis van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) zijn gemeenten verantwoordelijk voor de waardering van alle onroerende zaken in Nederland. Eigenaren van woningen en eigenaren en gebruikers van niet-woningen (bijv. een bedrijfspand), ontvangen ieder jaar een WOZ-beschikking van de gemeente. De WOZ-waarde in deze beschikking vormt de grondslag voor het heffen van belasting door de rijksoverheid, gemeenten en het waterschap. Daarnaast wordt de WOZ-waarde op meer terreinen gebruikt, bijvoorbeeld bij het bepalen van de maximale huur bij woningcorporaties. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In februari zijn de gecombineerde aanslagen verzonden. Op de gecombineerde aanslag staat de OZB, Afvalstoffenheffing, Rioolheffing en de hondenbelasting vermeld. Op deze manier is er voor de inwoners van Lelystad in een oogopslag inzicht in de gemeentelijke (woon)lasten. Voor de OZB zijn opnieuw veel bezwaarschriften ontvangen. De ingezette trend van het toenemen van bezwaren die door zgn. no cure, no pay-bedrijven zijn ingediend heeft zich opnieuw voorgedaan. Daarnaast zijn ook de beroepen bij de rechtbank, ingediend tegen de uitspraken op de bezwaarschriften, sterk gestegen. De nieuwe belasting/WOZ applicatie is verder ingericht en verbeterd.
Verder zijn de werkzaamheden voor het verzachten van het leed van de gedupeerden van toeslagen uitgevoerd. Gerelateerde beleidsnota's Tarievennota 2022 (raadsbehandeling eind 2021) Financiële verschillen: 0.61 OZB w oningen naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Gerelateerde verbonden partijen -
Lasten begroting
Baten verschil
realisatie
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Inkomsten OZB w oningen
I
-
-
-
11.866
13.046
1.180 V
1.180 V
Opbrengst invordering
I
-
-
-
265
441
176 V
176 V
Uitvoeringskosten
I
-1.676
-1.846
170 N
-
-
-
170 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-
-
-
-
-
-
-
Totaal exploitatie
-1.676
-1.846
170 N
12.131
13.487
1.356 V
1.187 V
Totaal
-1.676
-1.846
170 N
12.131
13.487
1.356 V
1.187 V
Financiële verschillen: 0.62 OZB niet-w oningen naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Opbrengst OZB niet-w oningen
I
-
-
-
14.420
15.590
1.171 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-
-
-
-
-
-
-
Totaal exploitatie
-
-
-
14.420
15.590
1.171 V
1.171 V
Totaal
-
-
-
14.420
15.590
1.171 V
1.171 V
Inkomsten OZB woningen
Incidenteel voordeel op de baten van
1.171 V
€ 1.180
Er zijn meer woningen gerealiseerd dan waar op basis van de verwachte groei van de stad de raming van de OZB woningen op is gebaseerd. De start en datum oplevering van woningen is van invloed op in welke mate deze woningen meegenomen worden in de realisatie van de opbrengst OZB. Door het verschil tussen het begrote en gerealiseerde aantal woningen en de hoogte van de waarden waarover de OZB wordt berekend, is een voordeel op de baten ontstaan.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
18
Opbrengst invordering
Incidenteel voordeel op de baten van
€ 176
In 2022 liepen de fiscale maatregelen zoals uitstel van betaling ten einde. Het reguliere invorderingsproces is opgepakt. Ontstane achterstanden zijn grotendeels weggewerkt. Hierdoor zijn de opbrengsten invordering hoger dan begroot.
Uitvoeringskosten
Incidenteel nadeel op de lasten van
-€ 170
Het aantal ingediende bezwaren door NoCureNoPay bedrijven is wederom toegenomen en daarmee ook de proceskostenvergoeding. De inrichtingskosten van het nieuwe belastingsysteem en helpdesk ondersteuning zijn hoger uitgevallen dan was voorzien. Tot slot extra inhuurkosten in verband met een toename van werkzaamheden op het gebied van de bezwaren en beroepen en de verwerking van mutaties.
Opbrengst OZB niet-woningen
Incidenteel voordeel op de baten van
€ 1.171
De gerealiseerde opbrengst uit de OZB niet-woningen komt 8% hoger uit dan begroot en heeft met name betrekking op oude jaren. Het verschil zit vooral in de waardering van diverse bijzondere dan wel grote objecten waarbij de waarderingen nu zijn afgerond. Bij de raming is een voorzichtige prognose opbrengst gehanteerd die achteraf hoger uit blijkt te komen.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
19
0.63
Bedrag x €1.000
Parkeerbelasting
Lasten Baten
Begroting
2.190
Gerealiseerd 1.845
Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten: Beinvloedbaarheid baten:
Cluster: 0. Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Onderdeel begrotingsmonitor 2022: Nee
Afwijking
-345
Gemeentelijk [0%] [ 0 % - 20 %]
Context van het taakveld In het kader van parkeerregulering biedt artikel 225 van de Gemeentewet gemeenten de ruimte om parkeerbelasting te heffen. In de jaarlijks te actualiseren verordening parkeerbelastingen Lelystad wordt hier concreet invulling aan gegeven. Deze opbrengsten moeten in samenhang worden bezien met de lasten, die onderdeel uitmaken van taakveld 2.2 parkeren.
Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In 2022 zijn de parkeeropbrengsten gestegen ten opzichte van 2021. Echter zijn de parkeeropbrengsten nog niet terug op het niveau voor corona. De verwachting is dat de parkeeropbrengsten in 2023 verder zullen stijgen. Op dit moment is nog geen inschatting mogelijk van het resultaat op de parkeeropbrengsten in 2023.
Gerelateerde beleidsnota's Parkeerverordening Lelystad Financiële verschillen: 0.63 Parkeerbelasting naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen Coöperatie ParkeerService
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Opbrengst parkeren
I
-
-
-
2.190
1.845
345 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-
-
-
-
-
-
-
Totaal exploitatie
-
-
-
2.190
1.845
345 N
345 N
Totaal
-
-
-
2.190
1.845
345 N
345 N
Opbrengst parkeren
Incidenteel nadeel op de baten van
345 N
-€ 345
Zoals reeds in de begrotingsmonitor vermeld zijn de gerealiseerde parkeeropbrengsten lager dan begroot. Ondanks een stijgende lijn in de parkeeropbrengsten zijn deze nog niet helemaal op het niveau van voor Corona. Het tekort over 2020 is in 2021 gecompenseerd vanuit het Rijk. Voor 2022 is het nog onduidelijk in hoeverre gemeente gecompenseerd zullen worden.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
Jaarverslag 2022
20
Bedrag x €1.000
0.64 Belastingen overig
Lasten Baten
Begroting
321
Gerealiseerd -1 356
Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten: Beinvloedbaarheid baten:
Cluster: 0. Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Onderdeel begrotingsmonitor 2022: Nee
Afwijking -1 35
Gemeentelijk [0%] [ 100 % ]
Context van het taakveld Naast de belastingen die in de taakvelden hierboven worden genoemd biedt de Gemeentewet de ruimte om nog een aantal belastingen te heffen. In Lelystad is daaraan uitvoering gegeven door het heffen van: hondenbelasting (artikel 226), reclamebelasting (artikel 227) en de toeristenbelasting (artikel 224).
Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Hondenbelasting De bestandswerkzaamheden, registratie en controle voor de hondenbelasting zijn uitgevoerd, de aanslagen hondenbelasting verzonden en de invordering van de hondenbelasting hebben plaatsgevonden. De aanslagen hondenbelasting zijn gecombineerd met de aanslagen OZB, Afvalstoffenheffing en Rioolheffing. Gerelateerde beleidsnota's Legesverordening Lelystad 2022 (raadsbehandeling eind 2021) Financiële verschillen: 0.64 Belastingen overig naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Gerelateerde verbonden partijen -
Lasten begroting
Baten
realisatie
begroting
verschil
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Niet toegelichte kleine verschillen
-
-1
1
321
356
-35
34 V
Totaal exploitatie
-
-1
1N
321
356
35 V
34 V
Totaal
-
-1
1N
321
356
35 V
34 V
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
I
Jaarverslag 2022
21
0.7
Bedrag x €1.000
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
Lasten Baten
Begroting
191.653
Gerealiseerd 199.430
Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten: Beinvloedbaarheid baten:
Cluster: 0. Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Onderdeel begrotingsmonitor 2022: Ja
Afwijking
7.777
Wettelijk [0%] [0%]
Context van het taakveld Gemeenten beschikken over verschillende inkomstenbronnen, waarbij de bijdrage die de gemeente ontvangt uit het gemeentefonds veruit de grootste is. Over de inzet van deze middelen hoeft geen verantwoording te worden afgelegd aan de Rijksoverheid, maar de gemeente heeft uiteraard wel de verantwoordelijkheid om uitvoering te geven aan de wettelijke taken die in de overige taakvelden staan beschreven. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In dit taakveld zijn de baten opgenomen die de gemeente heeft ontvangen vanuit de verschillende uitkeringen uit het gemeentefonds: Algemene uitkering De algemene uitkering is de grootste uitkering uit het gemeentefonds. Het totale bedrag dat beschikbaar is voor alle gemeenten wordt verdeeld aan de hand van diverse maatstaven, vanuit het principe dat gemeenten bij gelijke tarieven een gelijkwaardig voorzieningenniveau moeten kunnen bieden. Het verdeelmodel is globaal en kosten georiënteerd en houdt rekening met de belastingcapaciteit en de structuurkenmerken van de verschillende gemeenten. De jaarlijkse ontwikkeling van de omvang van de algemene uitkering wordt vorm gegeven via de zogeheten 'trap op en trap af systematiek', waarbij het totaal beschikbare bedrag meebeweegt met de ontwikkeling van de brede rijksuitgaven.
De krimp of groei van de algemene uitkering als gevolg van deze systematiek wordt het acccres genoemd en wordt doorgaans ieder jaar in de mei- en septembercirculaire meerjarig geactualiseerd. Het regeerakkoord 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst' bevatte diverse intensiveringen, wat maakte dat de rijksuitgaven significant toenamen. Ook gemeenten hebben hiervan geprofiteerd en zijn 'mee de trap op' gegaan in de meicirculaire 2022. De VNG heeft op 23 juni 2022 vervolgens ingestemd met het voorstel van de fondsbeheerders om de 'trap op en trap af systematiek' voor 2022, 2023, 2024 en 2025 te bevriezen voor wat betreft het volume-deel. Dit geeft gemeenten meer zekerheid over de te verwachten inkomsten tot en met 2025. Tegelijkertijd is er door deze afspraak ook duidelijkheid ontstaan over de methode voor het afsplitsen van het deel van het accres voor de compensatie van de loon- en prijsontwikkeling bij gemeenten. De positieve meerjarige bijstelling van de algemene uitkering maakte onderdeel uit van de programmabegroting 2023 - 2026. Naast bovenstaande ontwikkelingen lopen er diverse andere discussies omtrent de hoogte van de algemene uitkering die gemeenten uit het gemeentefonds ontvangen.
Denk aan het al dan niet afschaffen van de zogeheten 'opschalingskorting', de discussie over de normeringssystematiek 'trap op / trap af' met ingang van 2026 en de onderzoeken naar tekorten binnen de Jeugdzorg en de Wmo. Op het moment dat er op een later moment meer duidelijkheid ontstaat worden de effecten betrokken in de gemeentelijke p&c cyclus. Integratie uitkeringen De integratie uitkeringen zijn gekoppeld aan de uitvoering van specifieke taken, maar de gemeente hoeft geen verantwoording af te leggen over de besteding. Op termijn is het de bedoeling dat dit type uitkeringen worden geïntegreerd binnen de algemene uitkering en dus niet langer afzonderlijk zijn te onderscheiden. Decentralisatie uitkeringen Decentralisatie utkeringen zijn vergelijkbaar met integratie uitkeringen, met als voornaamste verschil dat overheveling naar de algemene uitkering geen doel op zich is. Met ingang van 2019 wordt de zogeheten ICL uitkering ook uitgekeerd via deze weg en vormt daarmee veruit de grootste decentralisatie uitkering. Gerelateerde beleidsnota's Financiële verschillen: 0.7 Algem ene uitkering en overige uitkeringen gem eentefonds naar onderw erp (bedragen x €1.000)