De weg naar nachtcultuur
Tekst van het document
De weg naar nachtcultuur EEN VERKENNING VAN NACHTCULTUUR IN LELYSTAD
Inhoud De weg naar nachtcultuur ...............................................................................................................................1 Samenvatting ..............................................................................................................................................1 Inleiding .......................................................................................................................................................1 Wat is nachtcultuur? ...................................................................................................................................2 Huidige situatie nachtcultuurbeleid gemeente ...........................................................................................3 Hoe wordt de nachtcultuur van Lelystad ervaren door ondernemers en inwoners? .................................4 Wat kan de gemeente doen om de nachtcultuur te bevorderen? .............................................................6 Mogelijke voorstellen ter bevordering van de nachtcultuur...................................................................6 Samenvatting voorlopige voorstellen: ....................................................................................................9 Vervolg van deze verkenning
......................................................................................................................9 Appendix: ..................................................................................................................................................11
Samenvatting De nachtcultuur in Lelystad laat volgens inwoners momenteel het één en ander te wensen over. Zij zouden graag zien dat er meer te doen is in de nacht. Momenteel richt de gemeente zich als het gaat om nachtcultuur voornamelijk op het vernieuwde theaterkwartier. Wanneer daar een nieuw poppodium gebouwd is, zal die wijk de aangewezen plek zijn of nachtcultuur te faciliteren. Ondernemers die daar nu al gevestigd zijn zien echter ook graag op kortere termijn al dingen veranderen. Initiatiefnemers zeggen ook meer te willen organiseren in de nacht. Echter is dit aanbod nog niet terug te zien in het aantal aanvragen voor vergunningen. Dit roept de vraag op of dit dan al het moment is voor de gemeente om te investeren in nachtcultuur of dat er beter gewacht kan worden tot er op natuurlijke wijze meer nachtcultuur komt wanneer het Theaterkwartier vernieuwd is. Tot die tijd kan er gekeken worden hoe het huidige beleid nog geoptimaliseerd kan worden. Er ligt dus een keuze voor de gemeente: 1. De nachtcultuur zich op natuurlijke wijze laten ontwikkelen en zich richten op het zo efficiënt mogelijk maken van het huidige beleid. 2. Het verder uitwerken van het onderzoek naar de naar de nachtcultuur en extra investeren in de nachtcultuur zodat er op korte termijn al verbeteringen kunnen plaatsvinden.
Wanneer er gekozen wordt voor de tweede optie zijn er in deze verkenning al enkele voorlopige voorstellen geformuleerd die in een latere fase verder uitgewerkt kunnen worden. Deze voorlopige voorstellen zijn gedestilleerd uit gesprekken met zowel interne als externe partijen en zijn als volgt: ➢ Maak het voor initiatiefnemers toegankelijker om een evenement te organiseren. 1
➢ Stel een nachtmakelaar aan. ➢ Kijk naar de mogelijkheden om (buiten de bebouwde kom) het organiseren van pop-up evenementen toegankelijker te faciliteren. ➢ Richt een projectteam in rondom nachtcultuur. ➢ Kijk waar het beleid rondom de orde in het Theaterkwartier aangescherpt kan worden.
Inleiding In februari 2025 heeft de gemeenteraad van Lelystad het college opgedragen om een opzet van een nachtvisie te maken. Hiermee volgt Lelystad het voorbeeld van vele andere steden in Nederland die nachtcultuur de laatste jaren een steeds prominentere plek geven in hun beleid. Er werd gekozen voor een nachtvisie om invulling te geven aan de ingeslagen koers met het raadsakkoord 2022-2026 waar werd ingezet op meer cultureel ondernemerschap en de cultuurvisie 2024-2030 waar werd gesproken over culturele broedplaatsen en ruimte voor experimenten. Verder werd erkend dat een bruisende nachtcultuur een meerwaarde is voor de inwoners en de uitstraling van de stad. Ook was er aandacht voor het feit dat het momenteel erg lastig is voor initiatiefnemers om binnen de huidige kaders iets van de grond te krijgen. Hoewel de opdracht die was meegegeven voor dit document stelde dat de nachtvisie van Lelystad vergelijkbaar moest zijn met die van andere steden in Nederland, is het belangrijk om aan te geven dat dit niet volledig mogelijk bleek te zijn. De situaties rondom de nachtcultuur waren vaak niet vergelijkbaar met die van Lelystad.
Nachtvisies van steden zoals bijvoorbeeld Haarlem of Utrecht draaien vooral om de vraag ‘Hoe kunnen we het nachtleven dat al in de stad bestaat het beste in banen leiden?’, terwijl in Lelystad veel meer de vraag leek te spelen: ‘Hoe kunnen we ervoor zorgen dat er meer en beter nachtleven in Lelystad kan ontstaan?’. Dit is dan ook de insteek waarvoor gekozen is in dit document. Feitelijk is dit document een verkenning van de huidige situatie waarin gekeken wordt naar wat er momenteel is en wat er in de toekomst mogelijk is. De schaal van het onderzoek was ook relatief klein, vooral op het gebied van burgerparticipatie. Aan het einde van dit document worden deze beperkingen toegelicht en worden opties aangereikt voor vervolgonderzoek. Deze verkenning is tot stand gekomen door gesprekken met verschillende partijen binnen Lelystad zoals horecaondernemers, ambtenaren, inwoners, lokale ondernemers binnen de nachtcultuursector en de initiatiefnemer van het voorstel voor een nachtvisie voor de Motiemarkt 2024. Tijdens deze gesprekken is gevraagd naar de huidige situatie van het nachtleven in Lelystad en hoe er volgens deze partijen meer van gemaakt kan worden.
Wat is nachtcultuur? Nachtcultuur is een ontzettend breed begrip met verschillende onderdelen, maar in de kern gaat het over alles wat er zich op sociaal en cultureel vlak afspeelt gedurende de nacht. Dit kan variëren van nachtclubs en muziekevenementen tot ontmoetingsplekken voor subculturen vanuit alle lagen van de samenleving zoals bijvoorbeeld de LGBTQ+ community, alternatieve geesten, migranten of ravers. Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland definieert het als een dynamisch domein waarin makers zoals dj’s, muzikanten, kunstenaars en ondernemers samenkomen met elkaar en bezoekers. Ook de horeca is een onderdeel van de nachtcultuur. Wanneer je het hebt over nachtcultuur of nachtleven zullen veel mensen al snel denken aan uitgaan om ergens te dansen of wat te gaan drinken. Ook zijn horecagelegenheden vaak de locatie waar evenementen binnen de nachtcultuur
2
georganiseerd worden. Horecagelegenheden spelen daarom ook een belangrijke rol in de nachtcultuur als een facilitator. Nachtcultuur is niet iets wat de gemeente zelfstandig kan opzetten. Voor een diverse en bruisende nachtcultuur moeten er verschillende factoren en partijen aanwezig zijn die goed met elkaar samen kunnen werken. Zo moet er een vraag zijn vanuit de inwoners naar de stad, moeten er initiatiefnemers zijn die evenementen binnen de nachtcultuur willen organiseren en moet er een plek in de stad zijn waar deze evenementen kunnen plaatsvinden. De mogelijkheden voor de gemeente om deze randvoorwaarden van de nachtcultuur te verzorgen zijn zeer beperkt. Wel kan de gemeente kijken naar het eigen beleid en hoe zij waar mogelijk een faciliterende rol op zich kunnen nemen. In deze verkenning wordt gekeken naar wat de gemeente kan doen om hoofdrolspelers in het nachtcircuit te helpen de nachtcultuur te laten groeien.
Huidige situatie nachtcultuurbeleid gemeente Hoewel nachtcultuur raakvlakken heeft met verschillende afdelingen van de gemeente Lelystad zoals cultuur en economie is het nergens geborgd. Momenteel is de nachtcultuur een klein onderdeel van het horeca- en evenementenbeleid en wordt het in de cultuurvisie 2024-2030 niet genoemd. Dit zorgt ervoor dat de nachtcultuur voornamelijk gezien wordt als een economische zaak en dat er voorbij gegaan wordt aan de andere aspecten die nachtcultuur met zich meebrengt. Zo zou er bijvoorbeeld meer sociale en culturele groei in de stad kunnen ontstaan wanneer er meer nachtcultuur in de stad aanwezig is. Beleid dat zich echt richt op het faciliteren nachtcultuur kan van grote meerwaarde zijn voor de gemeente. Er zijn verschillende terreinen waar beleid voor nachtcultuur een positief effect kan hebben. Een groot deel van deze potentiële positieve effecten sluit ook aan op de doelen waar Lelystad zich via het Raadsakkoord 2022-2026, de Maatschappelijke Agenda 2023 en andere beleidsstukken aan heeft gecommitteerd. De volgende positieve effecten kunnen voortkomen uit beleid op nachtcultuur en sluiten aan op de doelstellingen van Lelystad: ➢ Verbinding Nachtcultuur heeft een verbindende waarde.
Uitgaan geeft mensen de kans om nieuwe mensen te ontmoeten, zich onderdeel van een groter geheel te voelen en zich daardoor ook meer verbonden te voelen met de stad. Dit komt de sociale cohesie binnen Lelystad ten goede. Het laat jongeren ook ontdekken waar hun interesses liggen en biedt ze kansen om onderdeel te worden van nieuwe subculturen. In de cultuurvisie staat omschreven dat verbinding van burgers de manier is om de stad te laten ontwikkelen. ➢ Inclusiviteit In de maatschappelijke agenda staat dat Lelystad er belang aan hecht om een inclusieve stad te zijn waar iedereen mee kan doen. De nacht kan voor gemarginaliseerde groepen een plek zijn om elkaar te vinden en een eigen community te creëren waar ze zichzelf kunnen zijn. Tijdens de nacht zijn mensen over het algemeen wat losser en is het makkelijker om je grenzen te verleggen. ➢ Veiligheid Wanneer er weinig organisatie rondom het nachtleven is kan het soms als onveilig worden ervaren. Een goed beleid kan daarom leiden tot een groter gevoel van veiligheid en voorkomen dat bepaalde mensen liever thuisblijven en daardoor de positieve aspecten van het nachtleven niet kunnen ervaren. 3
➢ Cultuur Bij nachtcultuur wordt al snel gedacht dat het alleen draait om alcohol en feesten, maar er zijn ook vele andere vormen van cultuur waarmee je in aanraking kan komen in het uitgaansleven. Denk bijvoorbeeld aan de relatie met creatieve uitdrukkingsvormen zoals (bewegende) beelden of licht, verschillende variaties van muziek, optredens of andere kunstvormen die getoond kunnen worden in de ruimte. Uitgaansgelegenheden zijn voor jongeren een veel laagdrempeligere plek om in aanraking te komen met cultuur dan bijvoorbeeld een museum. ➢ Ontwikkeling Uit gesprekken met lokale initiatiefnemers kwam naar voren dat er veel jonge en talentvolle Lelystedelingen zijn die zich graag verder willen ontwikkelen op het gebied van nachtcultuur. Zo zouden ze bijvoorbeeld graag hun eigen feest, evenement of bijeenkomst willen organiseren. Als er hier in Lelystad te weinig gelegenheid voor is zullen zij hun heil ergens anders zoeken. Lokale ondernemers in het nachtlevencircuit hebben tijdens de gesprekken aangeven dat ze het enthousiasmeren van jongeren en ze hun talenten rondom muziek, techniek, licht en andere zaken laten ontwikkelen, een belangrijk aspect van hun evenementen vinden. Dit sluit aan op de Jeugd Doe Agenda 2024 waarin wordt gesteld dat het belangrijk is voor de jeugd van Lelystad om zich te kunnen ontwikkelen in de dingen die ze goed kunnen en waar ze blij van worden.
➢ Economie Er gaat veel geld om in de nachtcultuur. Als het aanbod in Lelystad niet toereikend is zullen inwoners naar andere steden gaan om daar hun vertier te zoeken. Deze inkomsten lopen ondernemers in Lelystad dan mis. ➢ Behoud van jonge inwoners Jongeren wonen graag in een stad waar ze ’s nachts uit kunnen gaan. Als het aanbod hiervoor schaars is, wordt de kans groter dat ze op den duur zullen uitwijken naar een andere stad waar het nachtleven sterker aanwezig is. Steden die vaak genoemd werden tijdens gesprekken met jongeren zijn Almere en Amsterdam. Lelystad heeft zichzelf de doelstelling gesteld om een aantrekkelijke stad te zijn voor haar inwoners. Dit houdt in dat er voldoende voorzieningen moeten zijn om dit te realiseren en op dit opzicht voldoet Lelystad daar momenteel niet aan.
Hoe wordt de nachtcultuur van Lelystad ervaren door ondernemers en inwoners? In bijna alle gesprekken die over de nachtcultuur gevoerd werden, kwam dezelfde boodschap naar voren: er is in Lelystad momenteel niet genoeg te doen in de nacht. Horecaeigenaren merken dat hun locaties in trek zijn laat op de avond, initiatiefnemers zeggen een behoefte vanuit hun doelgroep te voelen voor meer evenementen en inwoners geven aan meer opties te willen hebben als ze uitgaan in de stad. Specifiek werd er door de gesprekspartners gezegd dat er behoefte was aan een plek om te dansen of om tot later dan de huidige sluitingstijden ergens te kunnen zitten. Het horecapleintje werd door de ondervraagden doorgaans niet als heel positief ervaren en mensen gaven ook aan dat ze bij gebrek aan opties in Lelystad soms uitweken naar andere steden voor de nachtcultuur zoals Amsterdam of Almere. Over het algemeen waren de ondervraagden vaak ook negatief over de huidige nachtcultuur in Lelystad. 4
Ondanks deze kenbare behoefte vanuit de inwoners gaat de groei van de nachtcultuur niet vanzelf. Sommige horecaeigenaren zijn terughoudend en willen wachten met het opschalen van het aanbod tot het vernieuwde Theaterkwartier af is of zien zichzelf simpelweg niet primair als facilitator van nachtcultuur. Kleinere initiatiefnemers hebben vaak moeite met de organisatie van hun evenementen rond krijgen. De vaakst genoemde struikelblokken zijn hierbij het vinden van een geschikte locatie en het verkrijgen van een vergunning. Geschikte ruimten zijn er echter bijna niet of liggen op locaties die in de nacht als sociaal onveilig worden ervaren. Momenteel ligt het dus niet voor de hand dat de vraag om meer aanbod vanuit de inwoners op korte termijn beantwoord zal worden. In de horecavisie 2024-2030 wordt beschreven wat de plannen zijn van de gemeente rondom de horeca die de nachtcultuur in Lelystad zouden moeten faciliteren. Het is de bedoeling dat de meeste nachthorecagelegenheden zich in het Theaterkwartier gaan bevinden. Een onderdeel hiervan is de bouw van een nieuw popodium aan het Agorahof. Verder is er ook 700m2 ruimte beschikbaar gesteld voor nieuwe horecagelegenheden. In de toekomst is het de bedoeling dat er in het theaterkwartier meerdere opties zijn voor inwoners om ’s nachts uit te gaan.
Momenteel zitten in het Theaterkwartier restaurant Mr Lely en restaurant Applaus waar in het weekend al één avond per week de gelegenheid is om uit te gaan. Restaurant Mr Lely is op vrijdag en zaterdag open tot 01:00 uur en restaurant Applaus is op vrijdag geopend tot 03:00 uur. In de buurt is tevens ook the Wizards te vinden wat ook een populaire plek is voor mensen om een drankje te drinken. Naast deze zaken is ook poppodium Corneel een plek waar mensen uit kunnen gaan. Om de twee weken organiseren zij een clubavond waar tot 04:00 uur gedanst kan worden. Het is de bedoeling dat poppodium Corneel op termijn zal worden vervangen door een nieuw en groter poppodium in het Theaterkwartier, waardoor er een centrale plek komt waar de uitgaansgelegenheden van de stad samenkomen. Het zal echter nog wel een tijdje duren voordat het vernieuwde Theaterkwartier echt gerealiseerd is. Op dit moment laat het Agorahof waar de horecagelegenheden liggen volgens de lokale ondernemers nog het één en ander te wensen over. Er zijn een aantal punten die tijdens de gesprekken met deze ondernemers naar voren kwamen: ➢ Zo werd er gezegd dat de uitstraling van het gebied momenteel negatief was. Dit komt onder andere door de verlaten gebouwen die momenteel tegenover de horeca gelegen staan.
Er zijn wel plannen om deze op termijn te slopen en er nieuwe gebouwen neer te zetten, maar voor omwonenden zou het fijn zijn als er ook al een tussenoplossing wordt geboden voor deze overbruggingsperiode. ➢ De infrastructuur rondom het Theaterkwartier voldoet nu nog niet. Vooral de weg die nu rondom Mr Lely richting de Agora loopt is velen een doorn in het oog. Wanneer het donker is kunnen hier gevaarlijke verkeersituaties ontstaan en omwonenden hebben gesteld dat het een kwestie van tijd is voordat hier een ernstig ongeluk gaat gebeuren. Bovendien is de stoep rondom deze bocht niet breed genoeg om op te lopen waardoor mensen moeten uitwijken naar de weg. Dit leidt er ook toe dat het nachtleven voor minder mobiele mensen slecht toegankelijk is. Een ander logistiek probleem dat is aangekaart is het gebrek aan parkeergelegenheden voor fietsen. Hierdoor zetten mensen hun fietsen op allerlei verschillende plekken die hier niet voor aangewezen zijn. Als de gemeente wil dat het theaterkwartier de plek is waar het nachtleven zich in de toekomst gaat centreren, zullen er
5
meer plekken moeten worden aangewezen voor fietsen en meer fietsenrekken geplaatst moeten worden. ➢ ’s Nachts zijn er ook regelmatig ongeregeldheden tussen bezoekers. De horecagelegenheden hebben zelf beveiliging ingehuurd om de orde hand te haven, maar er is ook het verzoek richting de gemeente om de politie de buurt wat vaker te laten patrouilleren in het weekend.
Wat kan de gemeente doen om de nachtcultuur te bevorderen? Hoewel er vanuit de inwoners vraag blijkt te zijn voor meer nachtcultuur zijn er nog niet veel nieuwe potentiële aanbieders van nachtcultuur. Dit blijkt uit een beperkt aantal aanvragen voor vergunning voor evenementen rondom de nachtcultuur. Hierdoor is het de vraag wat voor Lelystad nu de beste manier is om de nachtcultuur te bevorderen. Er zijn twee opties waar de gemeente nu voor kan kiezen: -
-
Er kan voor gekozen worden om op de huidige voet verder te gaan en de nachtcultuur zich op natuurlijke wijze te laten ontwikkelen. Hierbij kan het huidige proces nog wel onder de loep genomen worden om te kijken om te kijken of er mogelijkheden zijn om het organiseren van evenementen rondom de nachtcultuur makkelijker te maken. Dit kan binnen de organisatie maar eventueel ook met samenwerking met externe partijen zoals bijvoorbeeld ECL. Met deze optie zal de aanbod van nachtcultuur waarschijnlijk niet op korte termijn toenemen, maar zijn er ook geen extra kosten mee gemoeid. De gemeente kan er ook voor kiezen om maatregelen uit te werken die de nachtcultuur kunnen bevorderen. Dit zorgt ervoor dat er een snellere groei van nachtcultuur in Lelystad kan plaatsvinden, maar zal ook vragen om extra investeringen. Hieronder worden de mogelijke maatregelen ter bevordering benoemd.
Mogelijke voorstellen ter bevordering van de nachtcultuur Aan de hand van de gesprekken die gevoerd zijn en de informatie die verzameld is tijdens deze verkenning zijn enkele mogelijke voorstellen geformuleerd die mogelijk zouden kunnen bijdragen aan het verbeteren van de nachtcultuur. Deze voorstellen zijn echter nog niet direct implementeerbaar en zouden eerst verder moeten worden uitgewerkt in samenwerking met de betrokkenen teams. 1. Het organiseren makkelijker en toegankelijker maken Momenteel kunnen mensen die plannen hebben om evenementen te organiseren terecht bij de ideeënmakelaar en de ideeënmarkt. Desondanks kwam er vanuit initiatiefnemers het geluid vandaan dat het lastig is om alle stappen naar een evenement te zetten. Zo werd er bijvoorbeeld gesteld dat er onvoldoende werd meegedacht door ambtenaren. Dit beeld wordt echter niet herkend door bureau Veiligheidsvergunningen, die stellen dat er helemaal geen vergunningsaanvragen zijn geweest voor evenementen tijdens de nachturen. Ook Evenementen Coördinatie Lelystad (ECL) heeft aangegeven zeer weinig aanvragen binnen te krijgen voor evenementen in de nacht. Een mogelijke verklaring van deze verschillende belevingen kan zijn dat er vaak problemen zijn voor 6
initiatiefnemers met het vinden van locaties waardoor evenementen niet van de grond komen. Hierdoor kunnen sommige evenementen misschien al geen doorgang vinden voordat ze een evenementenvergunning kunnen aanvragen. Momenteel zijn er dus amper aanvragen voor de vergunningen in de nacht. Het is in deze verkenning nog niet duidelijk geworden wat de precieze oorzaak hiervan is. Het zou kunnen komen door een gesprek aan initiatiefnemers, problemen vroeg in het organiseerproces of het zou kunnen dat de plekken waar initiatiefnemers terecht kunnen moeilijk te vinden zijn. Voor de toegankelijkheid van het vergunningaanvragen zou de gemeente mogelijk de rol van het ECL beter kunnen uitlichten. Zij moeten het voor initiatiefnemers makkelijker maken of vergunning aan te vragen, maar de weg naar hun toe wordt momenteel nog niet gevonden. Een andere mogelijke idee wat uitgewerkt kan worden is om te kijken naar een nachtmakelaar, een rol vergelijkbaar met een nachtburgermeester zoals die in andere steden aanwezig is. Er is dan één verbindende persoon die in goed contact staat met alle betrokken partijen in de nachtcultuur en zijn of haar weg weet te vinden binnen het werkveld van de nachtcultuur en de gemeente. Kandidaten voor deze rol kunnen aangedragen worden vanuit partijen van de stad. De rol van deze nachtmakelaar zou mogelijk de volgende taken kunnen omvatten: o o
o
Eerste aanspreekpunt zijn voor initiatiefnemers uit de stad die bij willen dragen aan de nachtcultuur en ze helpen de weg te vinden tussen plan en uitvoering. De vinger aan de pols houden over wat er speelt binnen de nachtcultuur, vooral binnen Lelystad maar ook bij ontwikkelingen in andere delen van het land. De nachtmakelaar zal de ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor het nachtcultuurbeleid periodiek bijpraten over deze ontwikkelingen. Het stimuleren van nieuwe evenementen en aanmoedigen van nieuwe ondernemers. Dit kan bijvoorbeeld gedaan worden door ondernemersbijeenkomsten te organiseren, maar kan ook op een andere manieren worden vormgegeven door de nachtmakelaar.
2. Het geven van ruimte aan pop-up evenementen van lokale ondernemers Momenteel is het aanbod van nachtcultuur in Lelystad relatief smal. Zowel in de hoeveelheid waarin het wordt aangeboden, maar ook als je kijkt naar het soort nachtcultuur dat er in Lelystad plaatsvindt. In Lelystad zijn de evenementen in de nacht vaak breed ingestoken. Denk bijvoorbeeld aan feesten waar dj’s populaire muziek draaien. Dit soort evenementen trekken een breed publiek en zijn dus aantrekkelijk voor ondernemers. Wanneer nachtcultuur echter zo breed ingestoken wordt, zul je ook te maken krijgen met een publiek wat zich niet echt verbonden voelt met het evenement en de andere aanwezigen Aangezien verbinding een belangrijke factor is binnen de nachtcultuur is het belangrijk om ook vormen van nachtcultuur die een minder breed publiek aantrekken te faciliteren. Wanneer mensen binnen een subcultuur tijdens evenementen in contact komen met anderen binnen die cultuur, zullen deze mensen zich veel meer op hun plek en verbonden met de stad en haar inwoners voelen. Omdat dit soort subculturen niet groot genoeg zijn om een eigen club of andere locatie economisch rendabel te maken kan er gekeken worden naar het gebruik van pop-up clubs. Dit concept houdt in dat een bepaalde ruimte voor een tijdelijke periode wordt omgebouwd tot een nachtclub of andere vorm.
Een voorbeeld van hoe dit gedaan is, is te vinden in Haarlem. Daar is in de oude kelder van een V&D gebouw een tijdelijke locatie gebouwd waar verschillende vormen van 7
nachtcultuur aan bod komen. Een dergelijke plek kan op circulaire manier worden vormgegeven door lokale ontwerpers en vervolgens door verschillende partijen worden gebruikt. Zo kan één locatie de broedplek worden voor verschillende subculturen binnen Lelystad. Momenteel is er geen locatie in de bebouwde kom van Lelystad die geschikt is om te dienen als een dergelijke culturele broedplaats. Leegstaande panden in het centrum moeten voldoen aan verschillende normen om evenementen te huisvesten zoals bijvoorbeeld rondom geluidsoverlast. Het is op korte termijn ook niet rendabel voor initiatiefnemers om aanpassingen aan de gebouwen te doen om aan deze normen te voldoen. Aangezien dit concept afhankelijk is van een geschikte locatie zal de implementatie ervan moeten wachten tot deze locatie gevonden kan worden. Tot die tijd kan er ook gekeken worden naar evenementen die buiten en verder weg van woonwijken plaatsvinden. Er zijn al initiatiefnemers die kleinschalige buitenevenementen hebben georganiseerd die als succesvol werden omschreven. Het kan voor ondernemers in overleg met de gemeente dus de moeite waard zijn om te kijken wat er buiten het stadscentrum georganiseerd kan worden. 3. Het inrichten van een projectteam rondom nachtcultuur Op dit moment heeft nachtcultuur geen vaste plek binnen het beleid van de gemeente.
Het beleid rondom de nachtcultuur is verspreid over domeinen zoals horeca en evenementen, wat ertoe leidt dat het nergens als een prioriteit gezien wordt. Als Lelystad op de langere termijn wil werken aan een betere nachtcultuur is het van belang dat er vanuit de gemeente met een andere blik naar gekeken wordt en het als meer gezien wordt dan alleen drank en feest. Wat hierbij zou kunnen helpen is het inrichten van een projectteam dat zich bezig gaat houden met de nachtcultuur. Dit projectteam zou bestaan uit vertegenwoordigers van verschillende bedrijfsterreinen. Denk bijvoorbeeld aan cultuur, horeca, evenementen, veiligheid, de ideeënmakelaar en de maatschappelijke agenda. 4. Kijken waar het beleid rondom de orde in het Theaterkwartier aangescherpt kan worden. Veiligheid en orde zijn belangrijke randvoorwaarden voor een goede nachtcultuur. De gemeente doet er al veel aan om ervoor te zorgen dat de nacht in Lelystad voor iedereen veilig en toegankelijk is. In het Convenant veilig uitgaan 2022-2026 zijn in samenwerking met de politie en horecaondernemers een aantal doelen en afspraken vastgesteld die dit moeten bewerkstelligen. Uit gesprekken die voor deze verkenning met horecaondernemers zijn gevoerd blijkt echter dat zij dingen zien die ze graag verbeterd zouden zien worden.
Zo stellen ze dat er soms ongeregeldheden zijn in de nacht en dat er ’s nachts gevaarlijke verkeerssituaties ontstaan. Er kan mogelijk gekeken worden naar of het huidige beleid aangescherpt kan worden en vanuit welke invalshoek dit dan moet gebeuren. Zo zou er bijvoorbeeld gekeken kunnen worden naar meer handhaving of naar de manier waarop de stad is ingericht.
Financiële middelen Aan deze mogelijke voorstellen zitten ook extra kosten aan verbonden. 1. Hoewel een nachtmakelaar een onbezoldigde functie zou zijn, kan ervoor gekozen worden om een beperkt budget vanuit de gemeente beschikbaar te stellen voor 8
2. 3. 4. 5.
uitvoeringskosten. Dit is bijvoorbeeld ook aan de orde bij de klimaatburgemeester, waarbij de klimaatburgemeester voor activiteiten actief geld ophaalt bij gemeente, bedrijven en instellingen. Er wordt gedacht aan een bijdrage van ca. 2.500 euro vanuit het budget cultuurprogramma. Aan het voorlopige voorstel rondom pop-up evenementen zitten geen structurele kosten. Er zal in beperkte mate sprake zijn van ambtelijke inzet. Ook het opzetten van een projectteam worden enkel mensuren voorzien. Dit wordt ingeschat op ongeveer 5.000 tot 10.000 euro per jaar Het is nog onduidelijk wat de kosten zouden zijn van het kijken naar het beleid rondom de orde en veiligheid in het Theaterkwartier. Als er een vervolgonderzoek zou volgen om deze voorstellen uit te werken zal dat ook nog kosten met zich mee brengen. Wanneer er een zorgvuldig onderzoek naar deze punten zou plaatsvinden inclusief een grotere vorm van participatie in de vorm van ondernemersbijeenkomsten, zal dit rond de 25.000 tot 30.000 euro kosten.
Samenvatting voorlopige voorstellen: ➢ Maak het voor initiatiefnemers toegankelijker om een evenement te organiseren. ➢ Stel een nachtmakelaar aan. ➢ Kijk naar de mogelijkheden om (buiten de bebouwde kom) het organiseren van pop-up evenementen toegankelijker te faciliteren. ➢ Richt een projectteam in rondom nachtcultuur. ➢ Kijk waar het beleid rondom de orde in het Theaterkwartier aangescherpt kan worden.
Vervolg van deze verkenning In deze verkenning zijn twee opties uitgelicht waarvoor de gemeente Lelystad kan kiezen. Wanneer ervoor wordt gekozen om het huidige beleid voort te zetten en de nachtcultuur op natuurlijke wijze te laten groeien, is er niet veel vervolg van deze verkenning noodzakelijk. In dat geval kan er gekeken worden naar hoe er met de huidige middelen zo efficiënt mogelijk gewerkt kan worden. Dit kan gedaan worden door bijvoorbeeld te kijken naar het vergunningsproces en hoe dat toegankelijker gemaakt kan worden. Als ervoor gekozen wordt om deze verkenning uit te werken is er vooral winst te behalen op de schaal van het onderzoek. Tijdens het opstellen van deze verkenning was er maar beperkt ruimte voor een onderzoek naar de nachtcultuur in Lelystad en de daaraan verbonden groeimogelijkheden. Daarom is het ook belangrijk om dit document te zien als een eerste verkenning op het gebied van nachtcultuur waarop later doorgebouwd kan worden. Er zijn verschillende aspecten waarop in de toekomst nog winst behaald kan worden. Ten eerste kan er in het vervolg meer aandacht besteed worden aan de burgerparticipatie. De doelgroep die hoort bij de nachtcultuur was niet sterk vertegenwoordigd in het burgerpanel van de gemeente Lelystad waardoor is gekozen om de input van de inwoners op straat op te halen.
Voor een vervolg op deze verkenning zou het een optie kunnen zijn om een inloopavond of een andere soortgelijke bijeenkomst te organiseren om te achterhalen waar de behoefte van de inwoners van Lelystad ligt als het gaat om nachtcultuur. Gezien het tijdsbestek van deze verkenning was een 9
intensief participatietraject nu niet realiseerbaar, maar in de toekomst zou het een waardevolle toevoeging kunnen zijn. Ook zou het een verrijking kunnen zijn wanneer er een bijeenkomst voor horecaondernemers en initiatiefnemers georganiseerd wordt. Nu was er omwille van de efficiëntie voor gekozen om alle partijen één op één te spreken. Hierdoor konden de partijen geen ideeën uitwisselen, gezamenlijke afspraken maken of met elkaar brainstormen. Omdat dit soort samenwerking kan leiden tot nieuwe inzichten en betere samenwerking bij de partijen onderling en ook met de gemeente, is dit iets wat in de toekomst nog van waarde kan zijn. Voor de uitwerking van de voorstellen is het ook belangrijk om inniger samen te werken met de afdelingen die verbonden zijn met de uitvoering van deze plannen. Denk bijvoorbeeld aan team Stadshart en Veiligheid. Er is voor deze verkenning wel gesproken over globale ideeën die de nachtcultuur zouden kunnen bevorderen, maar er zijn nog geen concrete plannen of afspraken gemaakt.
10
Appendix: De volgende externe partijen hebben input geleverd voor deze visie: -
Restaurant Mr Lely Restaurant Applaus Poppodium Corneel Spot Rauwdauw Striktly Live Indiener van de motie: Remco Hop Inwoners Evenementen Coördinatie Lelystad
De volgende bronnen zijn geraadpleegd: -
Geen dag zonder nacht: Nachtcultuur in gemeentelijk beleid - Boekman stichting Infographic Utrechtse nacht Nachtvisie Amsterdam Nachtvisie Haarlem Raadskoord Lelystad 2022-2026 Maatschappelijke agenda Lelystad 2023 Jongeren Doe Agenda Lelystad 2023 Cultuurvisie Lelystad 2024-2030 Horecavisie Lelystad 2024-2030 Uitvoeringsprogramma Lelystad next level Convenant veilig uitgaan 2022-2026
11