brief over PvE IJssel-Vecht tweede aanbesteding - getekend -.

Gedeputeerde Staten van provincie Flevoland Postbus 55 8200 AB LELYSTAD

uw brief van

uw kenmerk

ons kenmerk U21-121016

behandeld door AJN Flameling

doorkiesnummer 0320 - 278490

bijlagen

onderwerp Reactie op concept-PvE aanbesteding concessie IJssel-Vecht

datum 26 mei 2021 RUIMTE dossiernummer pr-nummer

Geacht college, Op 19 oktober 2018 en op 6 november 2018 hebben wij u onze reactie gestuurd met betrekking tot het eerste concept-PvE IJssel-Vecht. Ook op 28 mei 2020 hebben we u een brief gestuurd, waarin wij enkele aandachtspunten meegegeven hebben. Veel van onze opmerkingen hebben we teruggezien in het huidige PvE. Daarvoor zijn we u erkentelijk. We richten ons in deze brief op de aandachtspunten die nog open staan, of op basis van het geactualiseerde concept-PvE nieuw naar voren komen. Vanwege de mogelijkheid om eenvoudiger te kunnen reageren, hebben wij onze reactie puntsgewijs opgebouwd. 1. Begin- en einddatum concessie 1.1 Wij vinden het positief dat de concessie een langere looptijd krijgt, waarbij rekening gehouden wordt met de afschrijvingstermijn van de bussen. Een langere looptijd biedt ook meer kans om samen met een vervoerder een goed busnetwerk op te bouwen dat past bij de verwachte stevige doorgroei van Lelystad en Lelystad Airport in de periode tot december 2035. 1.2 We maken ons zorgen over de aanvangsdatum van de concessie (december 2022 voor Veluwe en Midden-Overijssel), waardoor er een aanbesteding gehouden wordt in een periode waarin er nog zeer veel onzekerheden zijn over de – al dan niet blijvende - gevolgen van de covid-maatregelen voor het gebruik van het openbaar vervoer.

In Lelystad hebben we kennis genomen van de motie die 28 april 2021 in Provinciale Staten van Overijssel aangenomen is om de aanbesteding minimaal een jaar uit te stellen. Indien het juridisch mogelijk is de aanbesteding een jaar uit te stellen, dan willen wij dat ook dringend aanbevelen. Het voordeel is dat in december 2023 dan ook direct sprake is van de beoogde omvang van de concessie IJssel-Vecht, zonder voor een vervoerder complex en risicovolle inen uitstroom van concessiedelen (per december 2023 instroom van Lelystad en IJsselmond, en mogelijke uitstroom van Deventer). Daarnaast is er over een jaar waarschijnlijk meer duidelijk over het beoogde tempo van ontwikkeling van Lelystad Airport voor groothandelsverkeer en het beoogde tempo waarin Lelystad

ons kenmerk

datum

pagina

26 mei 2021

2

15.000-40.000 nieuwe woningen gaat bouwen (Lelystad Next Level). 1.3 We adviseren u dringend - conform onze brief van 6 november 2018 – te waarborgen dat de concessie lelystad en concessie IJsselmond gelijktijdig over gaan naar de nieuwe concessie IJssel-Vecht, en hierbij tevens te waarborgen dat er geen herverdeeleffecten ontstaan door concessie-eisen die – bijvoorbeeld - geen rekening houden met het verschil in kostprijs per dienstregelinguur tussen stads- en streeklijnen. We adviseren u daarom aan het totale stadsen streekvervoerpakket in Flevoland één eis te stellen met betrekking tot de totale vervoeromvang per december 2023. Samen met u dringen we aan op het voorkomen van ongewenste herverdeeleffecten. Bij de vorige inschrijvingen op IJssel-Vecht waren deze er wel ten koste van de stadsdienst Lelystad door de bestekseis met een procentuele verdeling gebaseerd op budget. 1.4 Verder verzoeken we de provincie Flevoland te bezien of de concessie Airport Express niet na afloop van de looptijd van tien jaar ook deel uit kan gaan maken van de concessie IJsselVecht, met overname van het specifieke materieel van de Airport Express. Wij verwachten dat hierdoor een beter doordacht en efficiënter vervoeraanbod rond Lelystad Airport geboden kan worden. 2.

Vervoeraanbod streek 2.1 In onze brief van 6 november 2018 hebben we gepleit voor meer vrijheid voor de vervoerder op de lijnen 140 en 148, gericht op de bediening van Oostervaart in de avonduren en op zonen feestdagen (vanwege ploegendiensten) en de bediening van Lelystad Airport op de relatie met Harderwijk. In onze brief van 28 mei 2020 hebben we gepleit voor een route van lijn 140 via Urk, en een snelle verbinding op de as Apeldoorn – Harderwijk – Lelystad Airport – Lelystad en zelfs verder door naar Enkhuizen vice versa. Inmiddels is er in opdracht van de provincie Flevoland in samenwerking met de gemeenten onderzoek verricht waaruit blijkt dat een route van lijn 140 via Urk inderdaad haalbaar en interessant is. Daarnaast wordt er nu onderzoek verricht naar een routewijziging van lijn 148 in relatie tot Lelystad Airport en de ontsluiting van ziekenhuis St Jansdal in Harderwijk. 2.2 Wij verzoeken u in het PvE de route van lijn 140 via Urk (Michiel de Ruyterbrug) op te nemen, en het in de beoordeling van de inschrijvingen te belonen als er ’s avonds en op zon- en feestdagen een verbinding geboden wordt via bedrijventerrein Oostervaart (met lijn 140 of lijn 145 of een vraagafhankelijk vervoeraanbod).

2.3 Voor lijn 148 verzoeken wij u de route via de Airport Terminal op te nemen, en het in de beoordeling van de inschrijvingen positief te waarderen indien er aandacht is voor de ontsluiting van St Jansdal in Harderwijk vanuit Lelystad, wanneer er een snelle doorgaande verbinding van Lelystad met Apeldoorn geboden wordt. 2.4 Wij adviseren u dringend het in de concessie mogelijk te maken dat er vanuit de concessie een uitloper geboden wordt naar Enkhuizen (dat mag nu vanuit de concessie Lelystad ook), en het positief te waarderen als inschrijvers daadwerkelijk vervoer aanbieden tussen Lelystad (Airport) en Enkhuizen. 2.5 Conform ons eerdere verzoek en uw toezegging per brief van 31 oktober 2018 gaan we ervan uit dat u Lelystad Airport Terminal weer toevoegt aan bijlage 10 met de knooppunten. Dit knooppunt stemt overeen met de OV-visie Flevoland. 2.6 Indien de concessie Airport Express op termijn aan de concessie IJssel-Vecht toegevoegd wordt, adviseren wij lijn 148 in snelheid te verhogen door tussen Lelystad Centrum en de Airport Terminal niet op tussengelegen haltes te halteren, en de tussengelegen haltes te bedienen met een of meer stadslijnen die op beide knooppunten aansluiten. Hiermee wordt ook invulling gegeven aan de ontsluiting van de toekomstige woonlocatie Lelystad-Zuid en de ontwikkeling van de werklocatie Lelystad Airport Businesspark.

ons kenmerk

datum

pagina

26 mei 2021

3

3. Vervoeraanbod stad 3.1 Wij onderschrijven dat u verplicht stelt dat alle haltes die in Lelystad in 2022 bediend worden, ook met ingang van de nieuwe concessie bediend moeten worden, en dat latere wijzigingen alleen plaats kunnen vinden met instemming van de concessieverlener en gemeente. Dat stemt overeen met onze wens uit de brief van 6 november 2018. We verzoeken u wel de tekst (blz. 17) aan te passen van ‘het eerste jaar in de concessie’ naar ‘het eerste jaar dat betreffende stadsdienst deel uitmaakt van de concessie’, om te waarborgen dat dit ook voor Lelystad (dienstregelingjaar 2024) geldt. 3.2 Ten aanzien van de bediening in 2022, willen we u graag wijzen op de voornemens die er zijn om de route van lijn 6/16 te wijzigen in verband met de opening van schoolcampus Porteum in augustus 2021, en om de route van lijn 7 naar de Albert Plesmanlaan te verleggen in verband met de ontwikkeling van Lelystad Airport (Businesspark). De verwachte ontwikkelingen voor 2024 en 2030+ voegen we als bijlage bij deze brief toe. Voor 2030+ houden we rekening met een sterke woningbouwopgave in Lelystad-Zuid en sterke ontwikkeling van Lelystad Airport Businesspark, in combinatie met de aanleg van een busbaan door Lelystad-Zuid. Provincie en gemeente hebben gezamenlijk onderzoek verricht naar de wenselijke ruimtereservering voor deze busbaan door Lelystad-Zuid.

3.3 Het opnemen van lijn 7 als B-lijn is een grote vooruitgang. Dit doet recht aan de afspraken die gemeente en provincie met Lelystad Airport (Businesspark) gemaakt hebben. Wij wijzen u erop dat Inditex ploegendiensten heeft, die ook ’s avonds en in het weekeinde busbediening vergen. 3.4 Wij verzoeken u ook lijn 13 als B-lijn op te nemen. Deze lijn heeft zich het afgelopen jaar – ondanks de coronabeperkingen – ontwikkeld tot een lijn die niet wezenlijk verschilt met het gebruik van andere stadslijnen. Zie bijlage 1. 3.5 Wij vragen u in bijlage 4 de lijnen 6 en 16 minimaal als B-lijn aan te wijzen. Nu hebben deze geen categorie. 3.6 Wij constateren dat u in het PvE minder zware eisen aan de routes van A-lijnen, en meer aan de bediening van de B-lijnen in de steden (blijven bedienen van alle haltes). Wij zien niet meer in waarom de stadslijnen dan niet ook A-lijnen zouden kunnen zijn, aangezien ook deze een belangrijke schakel vervullen in het totale OV-netwerk. Zoals al in onze reactie van 19 oktober/6 november 2018 gemeld, vinden wij de eisen qua bedieningsperiode en frequentie aan de B-lijnen te laag. In reactie van 31 oktober 2018 heeft de provincie Flevoland aangegeven hierover in overleg te willen treden. Dit heeft niet tot wijziging geleid, en uiteindelijk tot een zeer mager vervoeraanbod in de inmiddels ingetrokken concessie IJsselVecht.

We verzoeken u nogmaals om stadslijnen met een hoge vervoervraag ook als A-lijn aan te wijzen. 3.7 In dit kader vragen wij uw aandacht voor de druktehaltes in Lelystad (zie bijlage 2). Maar liefst 5 haltes van de top 15 liggen aan de ringlijn 6/16. Deze reizigersaantallen passen bij een bediening 4/uur op ma-za overdag en 2x/uur ’s avonds en op zon- en feestdagen. 3.8 Nummer 3 in de top 15 is de halte Batavia Stad. De reizigersaantallen op deze halte zullen de komende jaren nog aanzienlijk toenemen door de toeristische ontwikkelingen in het Bataviakwartier (Batavia Stad, Nieuw Land, veerdienst Marker Wadden) en de woningbouw bij de Bataviahaven. Ook hierbij past een bediening 4/uur op ma-za overdag en 2x/uur ’s avonds en op zon- en feestdagen, zoals die nu door lijn 3/13 geboden wordt.

ons kenmerk

datum

pagina

26 mei 2021

4

3.9 Nummer 4 is de halte Lelycentre. Deze halte zal de komende jaren drukker worden door de transformatie van leegstaande kantoren in honderden appartementen in de goedkopere prijsklasse. Ook bij deze halte past een bediening van ma-za overdag van 4x/uur en op overige tijden van 2x/uur. Aangezien wij verwachten dat door de corona-effecten lijn 4 vooralsnog geen kwartierdienst in de spitsen terug zal krijgen, is het des te belangrijker dat de lijnen 4 en 5 hier alternerend een hoge frequentie bieden. Een ringlijn in twee richtingen via Zuiderzeewijk/Atolwijk heeft in het verleden geleid tot bezwaren van bewoners in de Zuiderzeewijk. 3.10 In de top 15 staan drie haltes in Lelystad-Haven. Pre-covid-19 was hier voldoende potentie voor kwartierdiensten in de spitsen. Gezien de bevolkingssamenstelling in deze wijk verwachten we hier een spoedig herstel van de reizigersaantallen. 4. Vervoerkundige gevolgen ontwikkeling stationsgebied 4.1 Lelystad is voornemens rondom het station honderden extra appartementen en de nodige werklocaties toe te voegen. Dit kan echter niet in combinatie met de huidige hoge en nog toenemende verkeersintensiteiten. In onze brief van 28 mei 2020 hebben we daarom verzocht de route langs de Stationslaan alleen nog in te zetten voor de lijnen 3/13, 4 en de buurtbus.

We verzoeken u daarom de gewenste lijnvoering zoals opgenomen in de bijlagen aan de inschrijvers mee te geven. 4.2 Voor de streeklijnen 145 en 163/663 zien we een goede kans om de bediening van de Atolwijk te verbeteren door de aangepaste routering. Zoals in onze brieven van 6 november 2018 en 28 mei 2020 hebben we u daarom gevraagd om deze routes te verleggen naar de Kustendreef/Oostranddreef. Afhankelijk van hoe de reizigersaantallen zich de komende jaren na covid-19 ontwikkelen, kan een verdere integratie van lijn 145, lijn 5 en de buurtbus overwogen worden, met dien verstande dat wij hechten aan behoud van minimaal 4x/uur een bus op ma-za overdag op de halte Lelycentre. Indien lijn 163 vervalt, kan overwogen worden de buurtbus tot het Bio Science Center te verlengen. 4.3 St Jansdal en de gemeente Lelystad hebben een intentieverklaring getekend om te komen tot de herontwikkeling van de ziekenhuislocatie. Hier wordt de bouw van een nieuw ziekenhuis, (zorg)woningen en medische voorzieningen beoogd. Bij deze ontwikkeling past een betere busbediening uit de regio met de streeklijnen 145 en 163, met daarnaast een slimme onderlinge doorkoppeling van buslijnen waardoor alle wijken een directe verbinding hebben met de haltes Ziekenhuisweg of De Hoven.

Als onderdeel van de transformatie van de ziekenhuislocatie onderzoekt de gemeente de haalbaarheid van vrije doorstroming voor de bussen op de Ziekenhuisweg in combinatie met de aanleg van de busbaan langs de Middenweg/Middendreef. 4.4 Een belangrijk onderdeel van de transformatie van het stationsgebied is de realisatie van een eilandbusstation. Dit zal plaatsvinden voor de introductie van de concessie IJssel-Vecht in Lelystad. Het eilandbusstation voorziet in het kader van wayfinding in exclusieve bushaltes voor de Airport Express en de verbinding met Batavia Stad: twee verbindingen waar veel ter plaatse onbekende reizigers gebruik van maken. Daarnaast is voorzien in een drietal streekbushaltes, waarvan twee geschikt zijn voor 18m-bussen, en een aparte halte voor de buurtbus. Op de streekbushaltes wordt rekening gehouden met het plaatsen van pantograafpalen voor het laden van de bussen. Voor de stadsbushaltes wordt hier geen rekening mee gehouden. Op de twee bufferplaatsen kan – afhankelijk van de wens van de vervoerder - voor verschillende oplaadtechnieken gekozen worden, waaronder eventueel stekkerladen voor de stadsbussen. Voor het schetsontwerp van het nieuwe busstation, zie bijlage 3.

ons kenmerk

datum

pagina

26 mei 2021

5

5. Materieel 5.1 Wij zien in het PvE onvoldoende terug de afspraak die wij met u gemaakt hebben in het bestuurlijk overleg van 27 augustus 2018, en in uw brief van 31 oktober 2018 toegezegd, dat er op de bussen in Lelystad de slogan “Lelystad geeft Lucht” wordt vermeld. Wij verzoeken u aan de inschrijvers te verduidelijken dat dit ook op de over te nemen bussen toegepast moet worden. 5.2 Zoals op 27 augustus 2018 met u afgesproken, opgenomen in onze brief van 6 november 2018, zijn de woonwijken in Lelystad door de bochtige, smalle wegen niet geschikt voor reguliere bussen. Wij verzoeken u nogmaals specifiek in het PvE op te nemen dat de stadsbussen in Lelystad een maximale lengte krijgen van 10,0m, en een wielbasis van maximaal 5,0m, en bij voorkeur ook smaller zijn dan normaal. Opname in het PvE is in uw brief van 31 oktober 2018 toegezegd. Nieuwe haltes ontwerpen wij op deze lengte. 6. Overig 6.1 Naar aanleiding van artikel 4.1.10 willen wij ons standpunt uit vorige reacties herhalen dat wij geen derving vergoeden aan busvervoerders of andere vervoerders vanwege wegwerkzaamheden. Bij de planning van wegwerkzaamheden zullen wij zo veel mogelijk rekening houden met de belangen van een busvervoerder, net zoals we dat ook voor andere publieke diensten doen, maar soms is het onmogelijk het busvervoer over een traject in stand te houden.

Het onderhoud van wegen is een normaal en wettelijk verplicht proces voor wegbeheerders, waar vervoerders bij hun inschrijving rekening mee kunnen houden. 6.2 In onze eerdere reactie uit 2018 hebben we aandacht gevraagd voor de bevoegdheid van de gemeente om namen te geven aan objecten in de openbare ruimte, dus ook bushaltes. In uw brief van 31 oktober 2018 heeft u aangegeven daarop terug te komen. We verzoeken u nogmaals met deze bevoegdheid rekening te houden. 6.3 U geeft de inschrijvers de mogelijkheid om zelf met een voorstel te komen voor tijdhaltes, mits minimaal één binnen elke wijk of kern met minimaal 5000 inwoners. Voor de reizigers is het belangrijk dat juist de haltes met de meeste reizigers een tijdhalte zijn met een hoge punctualiteit. Dat geldt dus ook voor locaties met minimaal 5000 werknemers, en overige locaties met minimaal 5000 bezoekers per dag. Wij verzoeken u deze criteria toe te voegen. Daarnaast is het voor wegbeheerders van belang dat bussen niet op gebiedsontsluitingswegen gaan staan wachten waar ander verkeer geblokkeerd wordt, of waar de verkeersveiligheid in het geding komt, of waar bussen elkaar in de weg staan. We verzoeken u daarom om voor de tijdhaltes instemming van de wegbeheerder verplicht te stellen. Een suggestie voor mogelijke tijdhaltes in Lelystad hebben wij in bijlage 4 opgenomen.

6.4 In uw reactie van 31 oktober 2018 heeft u aangegeven samen met de andere grote steden te willen bespreken hoe er omgegaan moet worden met de OV-klantenbarometer. Dit naar aanleiding van het verzoek van Lelystad om de OV-klantenbarometer zo in te richten dat er ook aparte gegevens – gebaseerd op een voldoende grote streekproef - beschikbaar blijven voor de stadsdienst Lelystad. Wij achten dit cruciaal om als gemeente de juiste gesprekken met de concessiehouder en concessieverlener te kunnen voeren. We gaan hierover graag met u en de ander steden in gesprek. 6.5 In bijlage 11 ontbreken de locaties met laadapparatuur voor OV-chipkaarten in Lelystad. Hoewel deze bij de uitfasering van de OV-chipkaart hun nut verliezen, verzoeken we u wel de inschrijvers een compleet overzicht te geven van de huidige situatie in het beoogde concessiegebied.

ons kenmerk

datum

pagina

26 mei 2021

6

Uiteraard staan wij open voor nadere toelichting en ambtelijk en bestuurlijk overleg. Wij zien het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid, van provincie en gemeente, om de aanbesteding tot een succes te maken voor de inwoners en bezoekers van onze stad en Flevoland. Hoogachtend, het college van de gemeente Lelystad, de secretaris,

de burgemeester,

A. Schepers

mr. H.M. Meijdam

ons kenmerk

datum

pagina

26 mei 2021

7

Bijlage 1: Ontwikkeling check-ins stadslijnen Lelystad Deze gegevens betreffen de OV-chipkaart. In Lelystad is er ook nog sprake van substantiële wagenverkoop. Check-ins lijn 1 lijn 2 lijn 3 lijn 4 lijn 5 lijn 6 lijn 7 lijn 8 buurtbus 409 buurtbus 410 lijn 13 lijn 16 lijn 612

2020 jan feb mrt apr mei jun jul 18734 16.971 10949 3404 4743 6148 7170 13023 10.883 6261 1808 3081 4160 4625 13277 12.009 6737 2149 3962 5383 7508 12427 12.758 8055 2180 3492 4985 5495 9729 8.930 5337 1289 2229 3604 4457 13483 14.077 8383 1707 3192 5120 5653 4778 4.898 3220 1346 1709 2291 2707 6465 6.831 4109 809 1410 2108 2453 725 670 370 0 0 0 0 408 511 215 0 0 0 0 5183 6.956 2957 0 1772 3429 5458 12462 12.890 7806 2063 2972 4725 5700 223 189 121 0 32 82 11 110.917

108.573

64.520

16.755

28.594

42.035

51.237

ons kenmerk

datum

pagina

26 mei 2021

8

Bijlage 2: Top 15 haltes Lelystad (check-ins 2019) Halte

Check-ins 2019

Busbediening 2021

Lls Centrum Lls Oostzeestr Lls Bataviastad Lls Lelycentre (incl. Houtribdr) Lsh Ringdijk Lls Wkc Jol Lls Wkc Kamp Lls Zwartezeestr Lls Centrumbrug Lls Duinbeek Lls Slotenlaan Lls Punter Lls Palazzo (Larserdreef) Lsh Monnickendamstr Lsh Lemmerkade

725.050 59.041 56.861 56.571 26.159 24.397 21.989 21.042 17.575 17.340 16.136 15.878 15.811 15.431 14.099

Alle lijnen m.u.v. lijn 612 Lijnen 6/16, 7 (deels), 612 Lijnen 3/13 Lijnen 4, 5, 145, 163 Lijnen 1, 612 Lijnen 2, 612 Lijnen 6/16 Lijnen 6/16, 7 (deels), 612 Lijnen 3, 5, 140, 612 Lijnen 6/16, 7 (deels), 612 Lijnen 6/16, 7 (deels), 612 Lijn 2 Lijnen 7, 148 Lijnen 1, 612 Lijnen 1, 612

ons kenmerk

datum

pagina

26 mei 2021

9

Bijlage 3: Schetsontwerp eilandbusstation Lelystad

ons kenmerk

datum

pagina

26 mei 2021

10

Bijlage 4: Mogelijke tijdhaltes Lelystad Wijken Zuiderzeewijk/Lelycentre Atolwijk Boswijk Waterwijk Landerijen Kempenaar/Kogge/Karveel/Boeier/Bataviakwartier Golfresort/Golfpark/Houtribhoogte-Noord Hanzepark/Schouw/Gondel Punter/Jol/Galjoen Botter/Tjalk/Schoener Campuszone-Midden/ Landstrekenwijk Lelystad-Haven Stadshart Buitengebied (incl. Larserpoort, Flevopoort, Airport) Warande

Inwoners Drukste halte/ tijdhalte 5830 Lelycentre 9790 Lelycentre (alternatief tijdhalte Bongerd) 10825 Winkelcentrum Kamp 6225 Oostzeestraat 5495 Duinbeek (alternatief tijdhalte Bingerden) 8060 Batavia Stad 1880 nvt 5060 Gondel-Noord 6130 Winkelcentrum Jol 5765 Winkelcentrum Botter 4945 Zie Warande 4605 Ringdijk 1245 Centrum 820 Airport Terminalplein 1820 Warande (Zonnedauwlaan)

ons kenmerk

datum

pagina

26 mei 2021

11

Bijlagen 5 en 6: lijnennetkaarten 2024 en 2030+ Separaat bijgevoegd.