Brief Minister Koolmees (SZW)

uw brief van 25 februari 2021

uw kenmerk

ons kenmerk

datum verzending 10 maart 2021

behandeld door G. Kwantes

doorkiesnummer

bijlagen 2

dossiernummer

onderwerp TONK

pr-nummer

Hooggeachte minister Koolmees, Afschrift: VNG, Divosa, G40, vaste kamercommissie SZW. Op 26 februari jl. hebben wij een brief van u mogen ontvangen, met betrekking tot de TONK. U gaf aan te hopen onze zorgen met betrekking tot de toereikendheid van de budgetten weg te kunnen nemen. U vroeg ook om u te benaderen, mochten wij die zorgen toch hebben. Het NRC van maandag 1 maart, bericht dat bijna één op de drie gemeenten hun begroting voor 2021 niet rond hebben gekregen en bijna alle overige gemeenten stevige beleidskeuzes hebben moeten maken. Dit laatste, geldt voor Lelystad ook. In 2021 boeken wij stevige bezuinigingen in op het sociaal domein. De zorgen over de ontwikkeling van onze financiële situatie hebben wij reeds meerdere malen bij de ministers van BZK en Financiën schriftelijk kenbaar gemaakt. Afschriften van deze brieven zijn als bijlage bijgevoegd. In één van die brieven schreven wij al dat het de gemeente ontbreekt aan financiële armslag om op een adequate manier invulling te geven aan het wettelijk takenpakket. Bovendien dat de ontwikkeling van de stad hierdoor teniet wordt gedaan – ontwikkeling die deze stad juist nodig heeft om ook op termijn financieel gezond te blijven. In het verlengde daarvan zien wij dat de formatie van onze ambtelijke organisatie al bijna een decennium op het zelfde niveau bevroren is.

Daarbij voert Lelystad de TOZO uit voor nog vijf collega-gemeenten. In 2020 hebben tot 100 medewerkers daar vrijwillig in bijgesprongen, waardoor we op tal van vlakken zelf vertraging hebben opgelopen op andere beleidsterreinen. In deze omstandigheden vraagt u ons om de TONK uit te voeren. Er is voor gekozen géén aparte uitvoeringbudgetten te verlenen, maar onze organisatie kan de uitvoering van deze extra regeling – zeker gezien de inspanningen voor de TOZO – niet zondermeer opvangen. Net als veel andere gemeenten, moeten wij op zoek naar extra ondersteuning. Tegelijkertijd is het initieel toegezegde budget – zo lang de coronabeperkingen

nog gelden – volstrekt ontoereikend voor de uitvoering van een ruimhartige TONK. De snelheid en omvang waarmee door het Rijk hierin is geacteerd door onder andere het vormen van een pakket aan (financiële) steun- en vangnetmaatregelen verdient respect. Ons college en onze gemeenteraad vinden de TONK dan ook een absoluut noodzakelijke regeling. We zijn in die zin dankbaar dat de minister hem heeft aangekondigd. U roept ons op ruimhartig te zijn en wij zouden niets liever willen. Echter zoals de situatie nu is – de minister doet in zijn brief geen concrete uitspraken over nieuwe bedragen – worden wij als gemeente geconfronteerd met financiële risico’s die wij eigenlijk niet kunnen dragen. In nauw overleg met onze raad, kiezen we voor een invulling van de TONK waarbij wij verwachten het initieel toegezegde budget met een factor 5 tot 7 te zullen overschrijden. En waarbij dat desalniettemin een veel beperkter maatschappelijk effect zal sorteren, dan wij – en vermoedelijk u – graag zouden willen. U geeft aan dat de TONK maatwerk per gemeente zou moeten zijn. Wij onderschrijven deze mening niet.

Wij zouden het op prijs gesteld hebben als het Rijk een regeling ontworpen zou hebben die voor iedere gemeente hetzelfde zou zijn, ons uitvoeringbudgetten had verleend en waarbij u tevoren had vastgelegd dat we voor alle uitgaven in het kader van de TONK rechtstreeks gecompenseerd zouden worden. Zelfs onder die omstandigheden zou de TONK nog het nodige van onze organisatie vragen. Maar de manier waarop de regeling door het ministerie van SZW is vormgegeven is volkomen onbevredigend voor ons als college en doet tekort aan de Lelystadse samenleving. Wij kunnen ons niet voorstellen dat u van andere gemeenten heel andere geluiden ontvangt. Onze hoop en wens is dat u deze geluiden serieus neemt. Wij doen bij dezen op u een appèl om alsnog een uitvoeringsbudget mee te geven. En ons in ieder geval de werkelijk gemaakte kosten in het kader van de TONK vergoedt. Tot slot drukken wij u op het hart om bij een eventuele verlenging van de TONK wél landelijke regels vast te stellen. Hoogachtend, Het college van de gemeente Lelystad, de secretaris,

de burgemeester,