Brief beantwoording schriftelijke vragen CU stijging warmtetarieven - getekend.docx

Aan de fractie van de ChristenUnie

uw brief van 5 januari 2022

uw kenmerk

ons kenmerk

behandeld door

doorkiesnummer 0320 - 278931

bijlagen

onderwerp Beantwoording vragen ChristenUnie inzake stijging warmtetarieven.

datum 26 januari 2022 CS-CA dossiernummer pr-nummer

Geachte heer Volmer, Hierbij ontvangt u de antwoorden op uw vragen betreffende “Tarieven stadsverwarming Lelystad”. Eerst wordt de vraag herhaald, daarna volgt het antwoord. Vooraf: niet alle vragen vallen onder de bevoegdheid van het college. Om die reden zijn de vragen 2 en 3 uitgezet bij Vattenfall en Ennatuurlijk, waarbij deze partijen verantwoordelijk zijn voor de inhoud van de beantwoording. 1. Vraag 1: Heeft het college contact gehad met EnNatuurlijk en Vattenfall over de prijsstijgingen? beantwoording vraag 1 Het college is door Vattenfall vlak voor de kerst geïnformeerd over de prijsstijgingen. Beide partijen is gevraagd de prijsstijgingen nader te onderbouwen. 2. Vraag 2: Kan nagevraagd worden bij de aanbieders en overzichtelijk gemaakt worden waar de verschillen zitten in prijsstijging per aanbieder en het verschil in prijsopbouw?

beantwoording vraag 2 Ja, deze vragen zijn uitgezet bij Ennatuurlijk en Vattenfall. De beantwoording is opgenomen in bijlage 1 van deze brief.

ons kenmerk

datum

pagina

26

2

3. Vraag 3: Nb. Waarom betalen inwoners van de Warande netto €3,50 per GigaJoule meer dan inwoners van de Landstrekenwijk terwijl zij geen keuzevrijheid in aanbieder hebben en de warmte vanuit dezelfde centrale wordt geleverd? beantwoording vraag 3 Deze vraag is uitgezet bij Ennatuurlijk. De beantwoording daarvan staat in bijlage 2 van deze brief. 4. Vraag 4: Is het college er zich van bewust dat de prijsstijging in de Warande betekent dat EnNatuurlijk een verhoging cq prijsstijging doorvoert van 88%. beantwoording vraag 4 Ja, het college is zich bewust dat de prijzen voor de warmtetarieven stijgen. Het college herkent niet de genoemde 88% De energierekening bestaat uit meer dan de kosten voor de gebruikte hoeveelheid warmte. Er wordt ook een vastrecht in rekening gebracht. Wanneer de tariefstijgingen voor zowel vastrecht als de prijs per GJ wordt doorgerekend op de totale energierekening, en er wordt uitgegaan van een gemiddeld energiegebruik van 28,6GJ per jaar, dan is de prijsstijging van Vattenfall 34% en de prijsstijging van Ennatuurlijk 54%. Het Rijk heeft inmiddels aangekondigd een aanvullende “vermindering energiebelasting” beschikbaar te stellen voor elk huishouden. Dat houdt in dat de energierekening zakt met 266 euro per jaar. 5.

Vraag 5: Hoe verhoudt zich dat tot andere wijken in Lelystad met een reguliere gasaansluiting? Beantwoording vraag 5 Dat vergelijk kan het college niet maken omdat dit sterk afhankelijk is van het energiecontract dat individuele woningeigenaren hebben met hun energieleverancier. 6. Vraag 6: Is het college bereid om in gesprek te gaan met andere college’s van B&W over deze gang van zaken. We noemen hier als voorbeeld het College van B&W in Tilburg waar de wijk Reeshof ook geconfronteerd wordt met deze enorme prijsstijging. beantwoording vraag 6 Er zijn grote verschillen tussen de warmtenetten in Nederland. Elk warmtenet wordt geconfronteerd met deze prijsstijgingen, evenals de huishoudens waarvan de woningen zijn aangesloten op het aardgasnet. Hierbij is het Rijk aan zet om indien dat gewenst wordt geacht, de prijsstijgingen te compenseren. Het Rijk doet dat dit jaar met de extra vermindering energiebelasting. Voor mensen met lage inkomens komt daar nog eens 200 euro per jaar bij. De situatie Reeshof is niet vergelijkbaar met Lelystad. 7. Vraag 7: (NB: de prijs per GJ warmte stijgt van €22,7601 naar €42,9188.

In de communicatie stelt EnNatuurlijk dat dit een prijsverhoging van 54% betreft en daarmee ruim onder het maximum van 67%) beantwoording vraag 7 De prijsstijging die Ennatuurlijk noemt is niet de stijging van de GJ prijs, maar de stijging van de totale energierekening zonder aftrek van de tegemoetkoming van het Rijk. 8. Vraag 8: Voor het rekenvoorbeeld gebruik ik hier als toelichting mijn eigen situatie. Ik word geconfronteerd met een prijsstijging qua voorschot van €115.- per maand naar €208.- per maand. De minimale verhoging die ik verplicht moet accepteren bedraagt van €115.- naar €186.- per maand. Het gemiddelde gebruik van huishoudens in de Warande komt neer op globaal 30-35 Gj per jaar afgaande op informatie van de verschillende betrokken wijkinwoners. Op welke wijze vindt de compensatie dan plaats?

ons kenmerk

datum

pagina

26

3

beantwoording vraag 8 De compensatie vindt plaats doordat het Rijk in 2022 de vermindering energiebelasting verhoogt met 266 euro per jaar voor alle aansluitingen en met 200 euro extra voor de lagere inkomens.

9. Vraag 9: Hoe is het college voornemens om huishoudens te begeleiden die nu financieel in de problemen komen en hoe gaat het college deze energiearmoede bestrijden? beantwoording vraag 9 De belangrijkste wijze waarop huishoudens de energierekening kunnen verlagen is door energie te besparen. Huishoudens kunnen bij het Energieloket Lelystad terecht voor adviezen variërend van kleine maatregelen als tochtstrips en LED lampen tot en met na-isolatie maatregelen voor de woning. Daarnaast is er een subsidie beschikbaar gesteld aan de gemeente die ingezet kan worden voor de bestrijding van energiearmoede. In december is aangekondigd dat deze subsidie in januari wordt uitgekeerd aan de gemeente. De komende periode werkt het college uit hoe deze middelen worden ingezet. 10. Vraag 10: Heeft het college inzet getoond richting de Rijksoverheid om de scheefgroei in de kosten te voorkomen? Beantwoording vraag 10 Ja. De scheefgroei in de kosten wordt voorkomen doordat de tarieven van het warmtenet moeten voldoen aan het Niet Meer Dan Anders principe. De controle op de juiste toepassing van deze tarieven ligt bij de ACM. 11.

Vraag 11: Zo ja, waaruit blijkt dat? Zo nee, op welke wijze is het college van plan dit kenbaar te maken aan de Rijksoverheid en wanneer is er een gesprek gepland met de nieuwe minister van Klimaat en Energie? Wat wordt deze inzet en is het college bereid mee te nemen in de gesprekken dat de koppeling met de warmtewet nu zsm losgelaten moet worden. Is dat juridisch mogelijk via een AMvB en wie is bevoegd gezag in deze? beantwoording vraag 11 Het college werkt in VNG G40 en MRA verband samen aan de verduurzaming van Nederland, waaronder de energietransitie. Door gezamenlijk op te trekken wordt een steviger signaal afgegeven naar het Rijk.

12. Vraag 12: Is het college bereid om vertegenwoordigers van Vattenfall en EnNatuurlijk te vragen een toelichting te komen geven in de Gemeenteraad van Lelystad? beantwoording vraag 12 Ja, daartoe is het college bereid. 13. Vraag 13: Is het college bereid om de afspraken uit het contract samen met de partijen te herzien en opnieuw af te sluiten nu het uitgangspunt zo veranderd is binnen enkele maanden? beantwoording vraag 13 Zowel Vattenfall als Ennatuurlijk voldoen aan de voorwaarden zoals gesteld in de onderliggende concessieovereenkomsten. Daarom is er geen reden opnieuw contractbesprekingen aan te gaan. Wel kan gezamenlijk worden opgetrokken richting het Rijk om de koppeling tussen de warmtetarieven en de aardgasprijs weg te nemen. 14. Vraag 14: Wat betekent het wel of niet herzien van de groei van Lelystad Zuid in de nabije en verdere toekomst met het oog op de ambitie om 40000 woningen toe te voegen?

ons kenmerk

datum

pagina

26

4

beantwoording vraag 14 Dat valt niet te voorspellen. De aardgasprijs is nu erg hoog, maar kan over een half jaar weer op het oude peil zijn. Ook de warmtetarieven zullen dan weer dalen. De ambitie om 40.000 woningen te bouwen is zeer langjarig en op die termijn is er geen uitspraak te doen over de energielasten. Wel is van belang te constateren dat de energieprijzen in brede zin stijgen, dus niet alleen voor gebruikers van warmtenetten, maar zeker ook voor huishoudens die op het aardgasnet zijn aangesloten. Wat ook zichtbaar is, is dat de kostprijs van duurzame energie (zon, wind) een dalende tendens laat zien en dat de kosten voor fossiele brandstoffen als aardgas stijgen. Door in te zetten op duurzame energiebronnen wordt maximaal gebruik gemaakt van deze ontwikkelingen. 15.

Vraag 15: Hoe en op welke manier wordt de compensatie vormgegeven vanuit de Rijksoverheid? Als er idd gecompenseerd wordt via de elektriciteitsrekening betekent dit dat huishoudens in Lelystad aangesloten op Stadswarmte hier nadeliger door getroffen worden? Kan het college dat nagaan en desgewenst laten toelichten door energieaanbieders hoe deze verrekening gaat plaatsvinden? Kan het college nagaan of huishoudens in geheel Lelystad en uitgesplitst per stadsverwarming of regulier gas met zonnepanelen die compensatie krijgen waarbij de rekening onder de € 0,- uitkomt vanwege de eigen zonneproductie dit min bedrag wel vergoed krijgen omdat dit compensatie betreft voor de warmte en of het gas? beantwoording vraag 15 De tegemoetkoming van het Rijk in de prijsstijgingen bestaat uit het verhogen van de “vermindering energiebelasting” op elektriciteit. De tegemoetkoming is een vast bedrag per huishouden en staat los van de gebruikte of opgewekte hoeveelheid energie. Voor lagere inkomens wordt dat bedrag nog verder verhoogd. In het geval dat een rekening dan onder nul uit zou komen, wordt dat tegoed betaald. Dat is nu ook al het geval bij huishoudens waar meer duurzame elektriciteit wordt opgewekt dan er gebruikt wordt.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Het college van de gemeente Lelystad, de secretaris,

de burgemeester,

A.N. van den Bergh

A.E.H. Baltus

ons kenmerk

datum

pagina

26

5

Bijlage 1 – beantwoording vraag 2 Schriftelijke vragen CU over prijsstijging warmtetarieven Vraag: Kan nagevraagd worden bij de aanbieders en overzichtelijk gemaakt worden waar de verschillen zitten in prijsstijging per aanbieder en het verschil in prijsopbouw? Beantwoording door Vattenfall: We hebben bij het vaststellen van onze landelijke GJ prijzen onze gestegen inkoopkosten deels meegenomen. Deels, omdat we de op de gasprijsverandering (verdubbeling) gebaseerde inkoopprijzen slechts deels doorberekenen. Daarom zijn onze tarieven aanzienlijk lager dan de maximum tarieven van ACM, die de gemiddelde gasprijsverandering wel 1 op 1 heeft doorberekend in de maximum prijs. Vergelijk je de tempering van de stadswarmtetarieven met de actuele gasprijzen zoals via prijs vergelijkende websites dan zie je dat de consumenten die per januari 2022 een nieuw gasleveringscontract aangaan (variabel of vast) de actuele (nog weer hogere) gasprijzen krijgen aangeboden. Een rekenvoorbeeld om Vattenfall kosten in 2021 en 2022 voor stadsverwarming inzichtelijk te maken voor een huishouden in Lelystad met een gemiddeld jaarverbruik: Jaar

Tarief GJ (€)

Variabele kosten/jaar (€) (bij 28,6 GJ/jaar)

Vaste kosten/ jaar (€)

Extra heffingskorting (€)

Totaal/jaar (€)

2021

25,51

729,59

505,39

2022

39,41

1.127,13

527,67

- 265,00

1.234,98 1.389,80

Verschil

13,90

397,54

22,28

- 265,00

154,82

Ten opzichte van 2021 stijgen de netto kosten voor stadsverwarming in 2022 met € 12,90 per maand.” Beantwoording door Ennatuurlijk: De ACM bewaakt de prijsstijging en stelde ook dit jaar het maximum warmtetarief vast. Zowel met ons variabele gigajoule-tarief als met onze vaste kosten, blijven we ruim onder de maximumtarieven van de ACM. We gaan daarmee niet mee met de toegestane verhoging. We hebben onze prijzen zoveel mogelijk gematigd door alleen de daadwerkelijk voor ons gestegen kosten door te berekenen. De ACM controleert ook of warmtebedrijven de hogere energieprijzen aangrijpen om hun rendement te verhogen en kan zelfs ingrijpen. Daar zijn wij ook een voorstander van. Transparantie is essentieel voor een succesvolle energietransitie en voor de lokale samenwerking die daarvoor onmisbaar is. Warmteproductie kent nog steeds een gedeeltelijke afhankelijkheid van gas. De prijzen van bijvoorbeeld warmte vanuit de industrie en afvalverbrandingsinstallaties stijgen mee met de gasprijs en zijn dus flink hoger. Verder hebben we in de winter ook gasinstallaties die bijspringen als het heel koud is en ook dat is dus duurder geworden. Daarnaast zijn paradoxaal genoeg de SDE-subsidies voor duurzame energie door de gestegen gasprijs veel lager geworden, terwijl onze kosten gelijk blijven. En als laatste zijn ook de elektriciteitsprijzen gestegen.

Wij gebruiken elektriciteit om warmte naar onze klanten te transporteren.

ons kenmerk

datum

pagina

26

6

Bijlage 2 – beantwoording vraag 3 Schriftelijke vragen CU over prijsstijging warmtetarieven Vraag 3: Nb. Waarom betalen inwoners van de Warande netto €3,50 per GigaJoule meer dan inwoners van de Landstrekenwijk terwijl zij geen keuzevrijheid in aanbieder hebben en de warmte vanuit dezelfde centrale wordt geleverd? Vooraf: Vattenfall en Ennatuurlijk krijgen de warmte niet uit dezelfde centrale geleverd. Ennatuurlijk koopt de warmte in bij de Primco-centrale. Vattenfall heeft een eigen centrale en koopt alleen in geval van te weinig capaciteit warmte in bij de Primco-centrale.

Beantwoording door Ennatuurlijk: Alle energievormen sterk zijn gestegen; elektriciteit, biomassa, bio-gas, benzine, olie en kolen zijn allemaal veel duurder geworden. Ongeacht de bron zijn de kosten voor het produceren en leveren van warmte flink toegenomen. Onze kosten stijgen daardoor enorm, want 70% van al deze energievormen die wij gebruiken moeten wij ook inkopen. Het klopt dat er prijsverschillen zijn tussen de warmteleveranciers. Wij hebben als warmtebedrijven verschillende lokale bronnen voor het opwekken van warmte door het land. Sommige bedrijven wekken meer of minder warmte zelf op en hoeven daardoor ook meer of minder in te kopen, waardoor er prijsverschillen kunnen ontstaan. Wij hebben in elk geval scherp gekeken naar onze eigen inkoopkosten en we kunnen niet bij andere warmtebedrijven in de boeken kijken. Feit is dat we geen euro aan deze kostenstijging willen verdienen en daar zien we zelf op toe en onze toezichthouder ACM controleert ook onze rendementen.