Document · PDF

BL Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Lelystad 2016-2026 herijking - december 2021 V4

Raadsvergadering 31 mei 2022, gemeente LelystadBij agendapunt: 097. Herijking Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Lelystad 2022-202615.404 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Colofon © Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd, december 2021 Auteurs

Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd A. (Annemiek) Riefel E. (Ellen) Ruiter E. (Edwin) van der Woude Gemeente Lelystad L. (Linda) Seikritt-Evers N-M. (Nelle-Marie) Peters K. (Kim) Linszen-Kuijpers

Beeldmateriaal

Gemeente Lelystad en Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd

houden van voorzieningen waar eigen inwoners van kunnen profiteren. De Lelystedelingen zijn immers ook recreanten die intensief gebruik maken van alle toeristisch- recreatieve voorzieningen in de eigen omgeving. Met dit uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie 2022-2026 ligt er een basis en geven we richting aan de inzet van tijd en middelen om bij te dragen aan de ambities van Lelystad. Dit doen we uiteraard niet alleen, maar samen met onze partners in de stad. Namens het college, Wethouder Toerisme en Recreatie Luc Baaten De ambities zijn groot en de opgaven van Lelystad zijn uitdagend en complex en vragen om betrokkenheid van verschillende partijen en sectoren. Daarom hebben we met het herijkte uitvoeringsprogramma de ambitie om de komende jaren toerisme en recreatie verder te ontwikkelen in omvang, kwaliteit en veelzijdigheid en daarmee de leefbaarheid, aantrekkingskracht en economie van Lelystad te vergroten. In 2016 zijn we begonnen met ons uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie. Er zijn al grote stappen gezet. Dat bleek ook uit de evaluatie. Binnen de thema’s bereikbaarheid, beschikbaarheid van aanbod, beleving, bekendheid en samenwerking zijn veel inspanningen verricht.

Dat zorgde onder andere voor de ontwikkeling van een toeristisch overstappunt (TOP), een nieuw fietsknooppuntennetwerk, monitoringsinstrumenten, campagnes, nieuwe producten en een versteviging van samenwerkingen. Dit alles heeft bijgedragen aan meer overnachtingen, meer werkgelegenheid en een beter imago. De komst van meer toeristen en recreanten geeft onze lokale economie niet alleen een impuls, maar draagt ook bij aan de leefbaarheid van Lelystad. Het betekent meer gasten in de horeca, bezoekers aan de culturele instellingen, musea en evenementen, omdat ook toeristen tot de afzetmarkt behoren. Daarmee draagt de vrijetijdssector bij aan de ontwikkeling en het in stand 3

Belangrijke randvoorwaarden daarbij zijn dat: ▪ Er voor iedereen – inwoner en bezoeker – wat te doen is in Lelystad; vrijetijdsvoorzieningen voor iedere leefstijl1 passend bij de kenmerken van de verschillende gebieden in Lelystad; ▪ De vrijetijdsvoorzieningen (fiets- en wandelpaden, attracties, horeca etc.) voldoen aan de kwaliteit waar de huidige en toekomstige gast om vraagt (m.a.w. goed onderhouden, eigentijds, vraaggericht etc.); ▪ Dat onze vrijetijdssector professioneel is georganiseerd en gastvrijheid voorop staat. Speerpunten We werken de komende jaren aan de volgende speerpunten:

Daarom is besloten om het bestaande uitvoeringsprogramma te herijken. We hebben het bestaande programma getoetst (sluit het instrumentarium en de thema’s nog aan bij ontwikkelingen in de sector en wensen van stakeholders), het huidige instrumentarium en de thema’s aangescherpt en vertaald naar een nieuw actieplan. De kaders, ambitie en doelen uit het UVP VE blijven daarbij overeind.

1. 2. 3.

Doelen Lelystad heeft een aantal sterke troeven om zich te mengen in de slag om de bezoeker. We hebben de ambitie om een vanzelfsprekende vrijetijdsbestemming te worden en de komende jaren toerisme en recreatie verder te ontwikkelen in omvang, kwaliteit en veelzijdigheid om daarmee de leefbaarheid, aantrekkingskracht en economie van Lelystad te vergroten. Balans is belangrijk bij deze groei. Iedereen moet kunnen profiteren van toerisme en recreatie; van onze eigen inwoners, tot de lokale middenstand en het toeristisch bedrijfsleven.

4. 5.

We willen de komende jaren meer bezoekers verwelkomen, die meer en langer verblijven en meer geld uitgeven waardoor o.a. meer Lelystedelingen een passende baan vinden in de vrijetijdssector.

Zie bijlage 5 en het schema op pagina 20. 5

Lelystad moet voldoende bekend zijn, zich goed positioneren en bezoekers moeten het juiste beeld hebben van Lelystad. Lelystad moet voldoende interessant zijn, er moet wat te beleven zijn; een bezoek moet verrassen en de verwachtingen overtreffen. Lelystad moet zowel fysiek als digitaal goed bereikbaar en ontsloten zijn en ook de verschillende bezienswaardigheden en locaties moeten verbonden zijn. Er moet voldoende aanbod en capaciteit beschikbaar zijn, aansluitend op de vraag. Binnen de vrijetijdseconomie wordt samengewerkt op lokaal, regionaal en nationaal niveau. Het op de juiste manier én met elkaar organiseren van inspanningen draagt bij aan de ontwikkeling van Lelystad als bestemming. Er moet een koppeling gemaakt worden met onderwijs & arbeidsmarkt wil je een gastvrije gemeente met goed geschoolde medewerkers zijn.

Bijlage 1: Toelichting model bestemmingsontwikkeling............................. 39 Bijlage 2: Uitgangspunten en kaders ............................................................... 40

Voorwoord............................................................................................................... 3

Bijlage 3: Het verhaal van Lelystad ................................................................... 44

Samenvatting ......................................................................................................... 5

Bijlage 4: Positionering toeristische gebieden ............................................... 46

Inhoudsopgave ...................................................................................................... 7 1 1.1 1.2

2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

3 3.1 3.2

4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7

5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6

Bijlage 5 Leefstijlprofielen .................................................................................. 53

Inleiding .......................................................................................................... 9 Herijking Uitvoeringsprogramma Totstandkoming herijking

9 9

Het vertrekpunt ........................................................................................... 11 Waar komen we vandaan Het belang van de vrijetijdseconomie Toerisme in balans Doelen: wat willen we bereiken Kaders

11 12 13 15 16

Strategische uitgangspunten ................................................................... 18 Inleiding Uitgangspunten

18 18

De speerpunten; waar gaan we op inzetten .......................................... 23 Focus speerpunten Bekendheid Beleving Bereikbaarheid Beschikbaarheid Organisatie & samenwerkingsverbanden Onderwijs & arbeidsmarkt

23 23 25 26 27 28 29

Acties per speerpunt .................................................................................. 32 Bekendheid Beleving Bereikbaarheid Beschikbaarheid Organisatie en samenwerkingsverbanden Onderwijs en arbeidsmarkt

32 33 34 35 36 37

om het bestaande uitvoeringsprogramma te herijken. We hebben het bestaande programma getoetst (sluit het instrumentarium en de thema’s nog aan bij ontwikkelingen in de sector en wensen van stakeholders), het huidige instrumentarium en de thema’s aangescherpt en vertaald naar een nieuw actieplan. De kaders, ambitie en doelen uit het UVP VE blijven daarbij overeind.

Voorafgaand aan de herijking is begin 2021 een evaluatie uitgevoerd. In de evaluatie is de doeltreffendheid van het Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Lelystad 2016-2026 onder de loep genomen. Daarbij is vooral gekeken of de vastgestelde doelen de afgelopen vier jaar zijn behaald. Daarnaast wordt in de evaluatie ingegaan op de genomen maatregelen, de stand van zaken en de mogelijke gevolgen en aanbevelingen voor de periode tot en met 2026. De inzichten uit het evaluatierapport zijn als basis gebruikt voor dit herijkte Uitvoeringsprogramma voor de periode 2022-2026.

In het najaar van 2016 is het Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Lelystad 20160-2026 (UVP VE) door het college vastgesteld. De raad heeft hier kennis van genomen en middelen voor uitvoering beschikbaar gesteld. Het UVP VE heeft tot doel dat de vrijetijdssector substantieel bijdraagt aan de aantrekkelijkheid van Lelystad en aan de versterking van onze economie. Om dit te realiseren is ingezet op drie sporen, namelijk: positionering, profilering en investeren in verschillende speerpunten (bereikbaarheid, beschikbaarheid, beleving, bekendheid, financiën, organisatie en samenwerking en onderwijs). Aan de hand van jaarlijkse actieplannen is de afgelopen vier jaar door de gemeente samen met de sector gewerkt aan de versterking van de vrijetijdseconomie. Het UVP VE 2016-2026 is altijd de basis geweest voor de uitvoering. Nieuwe kansen die zich voordeden werden dan ook langs de vastgestelde kaders gelegd en beoordeeld of het een bijdrage zou leveren aan het behalen van de doelen uit het uitvoeringsprogramma.

We hebben verschillende stakeholders betrokken bij de totstandkoming van deze herijking, want wanneer veel partijen dezelfde toekomst ambiëren, is de kans op succes groter dan wanneer de gemeente zelfstandig een koers uitzet. Om die reden hebben we, met ondersteuning van een extern bureau, een zorgvuldig proces doorlopen om tot deze herijking te komen. Op de volgende manieren hebben we stakeholders betrokken bij het proces: ▪ Er zijn individuele gesprekken gevoerd met een aantal organisaties en ondernemers die betrokken zijn bij de vrijetijdssector in Lelystad. ▪ Er is een klankbordgroep geformeerd bestaande uit +/- 10 personen (ondernemers, vertegenwoordiging vanuit de cultuursector, de gemeente etc.). Deze klankbordgroep is diverse malen gedurende het proces geconsulteerd. ▪ Er is één brede stakeholdersbijeenkomsten georganiseerd waar ondernemers en organisaties aan hebben deelgenomen.

Voor de uitvoering van het UVP VE 2016-2026 is door de raad in 2016 voor een periode van 5 jaar geld beschikbaar gesteld. Deze periode loopt eind 2021 af. De afgelopen jaren is er veel gebeurd, in Lelystad en de vrijetijdssector in het algemeen, dat invloed heeft (gehad) op de uitvoering van het uitvoeringsprogramma en de komende periode t/m 2026. Daarom is besloten 9

afgelopen periode niet verder verbeterd5. De groei van bezoekers uit Nederland en de bestedingen zijn niet toegenomen. De verwachting is dat de groei in werkgelegenheid en overnachtingen vooral door buitenlandse bezoekers komt, maar omdat deze data ontbreken is dit niet cijfermatig te onderbouwen. De afgelopen jaren is er veel gebeurd dat invloed heeft op de uitvoering van het uitvoeringsprogramma en de komende periode tot en met 2026. Ontwikkelingen in Lelystad zelf, zoals Lelystad Next Level en een nieuwe Kustvisie, maar ook in de vrijetijdssector in het algemeen, waaronder Perspectief Bestemming Nederland 20306, de intensieve samenwerking in de Metropoolregio Amsterdam en het rapport Waardevol Toerisme van de Raad voor de Leefomgeving. Het grote belang van toerisme en recreatie is daardoor nog zichtbaarder geworden.

We hebben niet stilgezeten de afgelopen jaren. Sinds 2016 is er hard gewerkt om de vrijetijdseconomie in Lelystad te versterken. In de afgelopen jaren is er veel inzet gepleegd op de thema’s bereikbaarheid, beschikbaarheid, beleving, bekendheid en samenwerking. Binnen deze thema’s is er een fors aantal inspanningen verricht zowel in capaciteit als geld, zoals de realisatie van een Toeristisch Overstappunt (TOP), de ontwikkeling van monitoringsinstrumenten en uitrol van campagnes. Daarnaast hebben we bijgedragen aan de realisatie van nieuwe toeristische producten middels een stimuleringsregeling. Ook de ondernemers in Lelystad en andere partners in de vrijetijdssector hebben niet stilgezeten de afgelopen jaren. Er is veel geïnvesteerd in nieuwe ontwikkelingen, uitbreidingen en marketinginspanningen2.

Impact van corona De vrijetijdssector is hard geraakt door maatregelen die zijn ingevoerd om de coronapandemie in te dammen. Vakantieparken, hotels en campings lijken redelijk door de crisis te komen. Voor groepsaccommodaties, horecagelegenheden, dagrecreatie en evenementen is de impact veel groter. De exacte gevolgen van de coronapandemie zijn op het moment van schrijven nog niet te overzien. De ambities, uitgangspunten en kaders die in dit uitvoeringsprogramma zijn genoemd hebben betrekking op de langere termijn. De komende jaren zal moeten worden gekeken of de effecten van de coronapandemie aanleiding geven om accenten in dit uitvoeringsprogramma te verschuiven of andere acties toe te voegen.

Op verschillende indicatoren gaat het ook goed met Lelystad als toeristische bestemming. De afgelopen jaren zijn er meer overnachtingen3 doorgebracht in de gemeente (m.u.v. de Corona periode), er is meer werkgelegenheid in de vrijetijdssector ontstaan4 en het imago van Lelystad onder niet-eigen inwoners is verbeterd. Het beeld dat de eigen inwoners van Lelystad hebben is in de

Bron: Evaluatie UVP Lelystad 2016-2026, gemeente Lelystad, februari 2021 Bron: Inschatting hotelovernachtingen o.b.v. CBS data, OIS Amsterdam, 2020 4 Bron: LISA, 2020 2

Bron: Beeld van Lelystad 2018, Lelystadsgeluiden, O&S Lelystad, 2019. In 2020 doorvertaald naar een Perspectief Bestemming Flevoland.

Indirect profiteren ook veel bedrijven van de vrijetijdseconomie, zoals bedrijven die indirecte diensten als schoonmaak, fietsenonderhoud, beveiliging of catering leveren.

De vrijetijdssector is belangrijk voor Lelystad. De economische betekenis van de vrijetijdseconomie in Lelystad is groot: in 2019 werd er € 74 miljoen uitgegeven7 en was het arbeidsvolume 2.520 fte. Een toename van 9,5% qua arbeidsvolume ten opzichte van 2016, het jaar dat we begonnen met het uitvoeringsprogramma8.

Wat verstaan we onder vrijetijdseconomie? De vrijetijdseconomie, ook wel gastvrijheidseconomie genoemd, is onderverdeeld in verblijfsrecreatie en dagrecreatie. Verblijfsrecreanten bezoeken een bestemming en verblijven minimaal één nacht in een hotel, pension, b&b, recreatiewoning, op de camping, boot of andere accommodatie. Dagrecreatie omvat onder andere de volgende activiteiten: buitenrecreatie, waterrecreatie en -sport, beauty- en wellness, bezoek attractie, bezoek evenement, recreatief winkelen, kunst en cultuur en uitgaan. Landelijk wordt gesproken over dagrecreatie als de activiteit minimaal twee uur duurt inclusief reistijd. In verhouding is onze eigen inwoner onze belangrijkste dagrecreant, want Lelystedelingen maken het meest gebruik van onze voorzieningen, maar ook bezoekers die niet woonachtig zijn in Lelystad en hier een hele dag of dagdeel naartoe komen zijn dagrecreanten.

De komst van toeristen en recreanten geeft onze lokale economie niet alleen een impuls, maar draagt ook bij aan de leefbaarheid van Lelystad. Meer horeca, evenementenaanbod en aantrekkelijke voorzieningen, zoals fiets- en wandelpaden maken het wonen in Lelystad aantrekkelijker. Daarmee draagt de vrijetijdssector bij aan het in stand houden van voorzieningen waar onze eigen inwoners ook van profiteren. Lelystedelingen zijn dan ook onze belangrijkste recreanten (ongeveer 70% van de vrijetijdsactiviteiten wordt binnen een straal van 20 kilometer vanaf het huisadres ondernomen9), die intensief gebruik maken van alle toeristisch- recreatieve voorzieningen. Kortom de vrijetijdssector is in veel opzichten van grote waarde voor Lelystad, zowel economisch, als maatschappelijk en sociaal: ▪ ▪ ▪ ▪

7 8

Een aantal onderdelen laten we buiten beschouwing in dit uitvoeringsprogramma. Het criterium voor de selectie is dat het in dit programma vooral gaat over de vormen van vrijetijdsbesteding die een economisch stuwend karakter hebben, dus voor de stad meer bestedingen genereert. Cultuur- en sportparticipatie valt hier primair dan ook buiten, waar mogelijk wordt de aansluiting wel gezocht. Daarnaast is er nog een categorie sectoren die weliswaar binnen dit programma vallen, maar hun eigen proces en projecten kennen, zoals de detailhandel in het centrum van Lelystad.

Economisch: het levert inkomsten op voor de lokale middenstand; Economisch en maatschappelijk: het zorgt voor werkgelegenheid; Sociaal en maatschappelijk: het zorgt voor levendigheid en vertier; Leefbaarheid: de vrijetijdssector draagt in belangrijke mate bij aan het creëren van een aantrekkelijk woonklimaat (voorzieningen – horeca, uitgaan, dagrecreatie, haven, fietspaden, cultureel erfgoed, natuur, etc.).

Bron: Toeristisch bezoek aan steden, NBTC-NIPO Research, 2020 Bron: LISA, 2020

Bron: ContinuVrijeTijdsOnderzoek, NBTC-NIPO Research, 2019

In figuur 2.1 hebben we het belang van de vrijetijdseconomie schematisch uiteengezet.

We zien dat de afgelopen jaren de houding ten opzichte van toerisme en recreatie is gewijzigd. Er is steeds meer aandacht voor ‘Waardevol Toerisme’. Een goede balans tussen toeristische druk enerzijds en een prettige leefomgeving anderzijds, maar ook tussen vraag en aanbod. Bij toekomstige ontwikkelingen moet hier rekening mee worden gehouden. Lelystad gaat de komende jaren groeien qua aantal woningen en inwoners. Dat biedt kansen om qua vrijetijdsaanbod ook te groeien, zodat Lelystad een aantrekkelijke woonstad blijft. Toeristische ontwikkeling moet goed (beleidsmatig) verbonden worden met de ontwikkeling binnen andere beleidsterreinen, zoals wonen, economie in brede zin en infrastructuur.

Figuur 2.1: Waarde vrijetijdseconomie (maatschappelijk, economisch en sociaal)

Woon en lee klimaat

tedelijke economie

rijetijds voorzieningen

rijetijdseconomie

roductie en banen

Bestemmingsontwikkeling Op basis van de bestaande informatie over toerisme en recreatie in Lelystad schatten we in dat Lelystad op dit moment relatief aan het begin van de toeristische bestemmingsontwikkeling staat, tussen fase 1 en fase 2, zie figuur 2.2.

De vrijetijdssector is belangrijk, maar heeft ook te maken met grote uitdagingen. De snel veranderende vraag van de gast zorgt ervoor dat vraag en aanbod soms niet optimaal op elkaar aansluiten. De coronacrisis, waarbij met name horeca- en dagrecreatiebedrijven hard zijn getroffen, heeft gevolgen die op dit moment nog niet allemaal te overzien zijn. De verwachting is dat de kwaliteit van het aanbod – eigentijdsheid, onderscheidend vermogen, onderhoud – meer onder druk komt te staan doordat de investeringsruimte beperkter is geworden. En de arbeidsmarkt staat onder druk. Bedrijven hebben moeite om geschikt personeel te vinden in bijvoorbeeld de horeca.

In de eerste fase ontdekken ‘pioniers’ de bestemming. De toerist is op zoek naar een authentieke ervaring. In deze fase is het belangrijk dat de bestemming (flink) in het toeristisch aanbod (dagrecreatie, horeca, verblijf etc.) en de bekendheid van het gebied investeert. De tweede fase wordt gekenmerkt door eerst een lichte en daarna explosieve groei van de toeristische vraag. Er komen niet alleen pioniers, maar ook mensen die op zoek zijn naar meer generiek vermaak. Meer bezoekers en verschillende typen bezoekers. De omzet en werkgelegenheid in de toeristische industrie groeien sterk, er is een positieve kosten-baten balans, waarvan de lokale gemeenschap en economie profiteert. Het product wordt diverser, evenals de marketing. Over het algemeen is Lelystad nog een relatief onontdekte toeristische bestemming, zeker voor een vakantie of weekend weg met een leisure doeleinde. Daarentegen weten – met name dagjesmensen – een aantal 13

voorzieningen in Lelystad, zoals Batavia Stad, Batavialand en de Oostvaardersplassen, al redelijk goed te vinden. In de fase waarin Lelystad zich nu bevindt is het belangrijk dat de bestemming in promotie en productontwikkeling investeert. Daar komen we later in dit uitvoeringsprogramma op terug. Om de andere fasen te bereiken moet beleidsmatig langdurig worden ingezet op recreatie en toerisme. In bijlage 1 hebben we een toelichting op het model opgenomen. Figuur 2.2: Ontwikkeling van de bestemming

Ten opzichte van 2016 zijn de doelen nog steeds relevant en daardoor onveranderd gebleven. Wel willen we benadrukken dat toerisme niet een doel op zich is, maar een middel om bij te dragen aan opgaven die Lelystad breed spelen. Concreet willen we bijdragen aan: ▪ De bekendheid van Lelystad; ▪ Het vergroten van de aantrekkingskracht van Lelystad; ▪ Het creëren van een prettige woonomgeving; ▪ En een gezonde lokale economie.

Lelystad heeft een aantal sterke troeven om zich te mengen in de slag om de bezoeker. We hebben de ambitie om een vanzelfsprekende vrijetijdsbestemming te worden en de komende jaren toerisme en recreatie verder te ontwikkelen in omvang, kwaliteit en veelzijdigheid om daarmee de leefbaarheid, aantrekkingskracht en economie van Lelystad te vergroten. Balans is, zoals hierboven geschetst, belangrijk bij deze groei. Iedereen moet kunnen profiteren van toerisme en recreatie; van onze eigen inwoners, tot de lokale middenstand en het toeristisch bedrijfsleven.

Belangrijke randvoorwaarden daarbij zijn dat: ▪ Er voor iedereen – inwoner en bezoeker – wat te doen is in Lelystad; vrijetijdsvoorzieningen voor iedere leefstijl10 passend bij de kenmerken van de verschillende gebieden in Lelystad; ▪ De vrijetijdsvoorzieningen (fiets- en wandelpaden, attracties, horeca etc.) voldoen aan de kwaliteit waar de huidige en toekomstige gast om vraagt (m.a.w. goed onderhouden, eigentijds, vraaggericht etc.); ▪ Dat onze vrijetijdssector professioneel is georganiseerd en gastvrijheid voorop staat.

Stand van zaken doelstellingen In 2021 heeft een evaluatie plaatsgevonden waarin ook is gekeken naar de doelstellingen. Op onderdelen gaat het goed: meer overnachtingen, meer werkgelegenheid en een beter imago. Maar we hebben ook nog genoeg te doen. Zo is het beeld dat eigen inwoners van Lelystad hebben in de afgelopen periode niet verder verbeterd.

+2% per jaar Overnachtingen: verdubbeling in 2026 t.o.v. het peiljaar 2015

Bestedingen: +2,5% per jaar Werkgelegenheid: +2% per jaar

Zie bijlage 5 en het schema op pagina 20. 15

Beter imago & identiteit in 2026

Bezoekers:

Groter economisch belang in 2026

Meer bezoekers en overnachtingen in 2026

Figuur 2.3: doelen uitvoeringsprogramma 2016-2026

Imago & identiteit: in 2026 een identiteitscore van 7,5 (inwoners, 2015 6,9) en een imagoscore van 6,5 (niet-inwoners, 2015 5,6)

Perspectief Bestemming Flevoland 2030 De provincie Flevoland zet ook in op vrijetijdseconomie o.a. via Het Perspectief Bestemming Flevoland 2030. Het perspectief Bestemming Flevoland 2030 is een regionale doorvertaling van de landelijke visie op toerisme in 2030. Het perspectief brengt focus aan binnen het bestaande toeristische beleid van de provincie Flevoland. Door toerisme in te zetten als middel bij diverse maatschappelijke vraagstukken, is de ambitie dat iedere Flevolander in 2030 profijt heeft van toerisme.

Lelystad Next Level Lelystad wil naar een ‘next level’. Een (economisch) aantrekkelijke stad met een sociaal sterke en duurzame samenleving. Met als ambitie: Lelystad, hoofdstad van de Nieuwe Natuur, is in 2040 een zelfstandige, sociaal veerkrachtige, duurzame, aantrekkelijke en economisch sterke stad met minimaal 100.000 inwoners.

De focus ligt o.a. op de ontwikkeling van beleefbare natuur, zoals Oostvaardersoevers, Nationaal Park Nieuw Land en de ontwikkeling van Poort Oostvaardersplassen Lelystad. De provincie ziet een rol voor zichzelf weggelegd als het gaat om stimuleren en bevorderen van toeristische voorzieningen en arrangementen.

Een stad waarin jongeren hun talenten ontwikkelen en waarin ouderen lang bij de samenleving betrokken blijven en waardig oud worden. Een stad waar nieuwe én huidige bewoners prettig wonen, werken en ondernemen. En bovendien een stad waar genoeg ruimte is voor recreatie en natuurbeleving. Zo moet er meer ruimte komen voor recreatie en toerisme langs de kustzone. De ambities zijn groot en de opgaven zijn uitdagend en complex en vragen om inbreng en betrokkenheid van verschillende partijen en sectoren. Dit vraagt om integraliteit, samen optrekken, op alle vlakken. Ook de ambitie om te groeien als stad en de komende jaren veel meer bewoners te verwelkomen in Lelystad heeft impact.

Samenwerking MRA Tot slot is de samenwerking in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) relevant. De verschillende overheden en organisaties binnen de MRA werken o.a. samen om bezoekers te ontvangen en spreiden. Er zijn een viertal projecten die meerjarig doorlopen, namelijk: Amsterdam Bezoeken, Holland Zien (ABHZ), regionale accommodatiestrategie, Cycleseeing Amsterdam en regionale evenementenstrategie. In 2021 wordt de Strategische Agenda Toerisme in de MRA herijkt. Dit vormt de basis voor de verdere samenwerking binnen bepaalde thema’s zoals duurzaamheid, marketing, spreiding en bereikbaarheid. In 2022 wordt deze agenda vastgesteld.

De vrijetijdssector moet daar een belangrijke bijdrage aan leveren. Zonder voldoende passende voorzieningen waar mensen invulling kunnen geven aan hun vrije tijd, zonder aantrekkingskracht op bezoekers van buiten en zonder werkgelegenheid en mogelijkheden om te ondernemen in een groeiende sector ben je immers een veel minder aantrekkelijke stad om je te vestigen. De vrijetijdssector draagt op veel manieren bij aan andere beleidsterreinen. Daarom zijn ontwikkelingen op andere beleidsterreinen ook relevant voor toerisme en recreatie.

Er zijn natuurlijk meer kaders of beleidsuitgangspunten die van invloed zijn op dit uitvoeringsprogramma. In bijlage 2 hebben we een tabel opgenomen waarin we verschillende kaders, programma’s en projecten uiteenzetten

komende jaren meer bezoekers verwelkomen, die meer en langer verblijven en meer geld uitgeven waardoor o.a. meer Lelystedelingen een passende baan vinden in de vrijetijdssector. De belangrijkste strategische uitgangspunten bij het realiseren van deze ambitie zijn: Uitgangspunt 1: heldere positionering Het is van groot belang te bepalen welke positie Lelystad inneemt in bijvoorbeeld de vrijetijdseconomie in Nederland. Wat ben je wel en wat ben je niet, wat maakt ons anders dan andere bestemmingen? Waarom moet een bezoeker naar Lelystad komen en wat ervaart hij of zij dan? Om de groei van de vrijetijdseconomie te verzilveren is dit programma opgesteld. Het herijkte uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie moet in de periode 2022 t/m 2026 een belangrijke bijdrage leveren aan de economische ontwikkeling van de vrijetijdssector en aanverwante sectoren en de aantrekkelijkheid van Lelystad als woon- en werkgebied versterken.

Onderscheiden en meeliften Lelystad heeft een bijzonder verhaal (zie bijlage 3) te vertellen. Onze geschiedenis maakt wie we zijn en is onlosmakelijk verbonden aan het Flevolandse verhaal. De strijd tegen het water, de grootste polder ter wereld, het werkeiland, sluizen, dijken, gemalen, polderstructuur, New Towns, nieuwe natuur en nieuwe cultuur vormen belangrijke onderdelen van dit verhaal. Ook in de samenwerking met de provincie Flevoland en de Metropoolregio Amsterdam worden deze eigenschappen benadrukt. Het maakt namelijk ook onderdeel uit van het totale verhaal van de Amsterdamse regio.

Op basis van de inzichten uit de evaluatie, ontwikkelingen in het algemeen en de vrijetijdssector specifiek en aan de hand van de input van stakeholders hebben we een duidelijke focus gekozen voor de komende vier jaar en de speerpunten aangescherpt. Daarbij zijn de uitgangspunten, de structuur en doelen van het oorspronkelijke uitvoeringsprogramma zo veel mogelijk gehandhaafd, omdat ze nog steeds relevant en bruikbaar zijn.

De positionering Ons DNA is te vatten in de volgende drie begrippen: nieuwe natuur, pioniersgeest en ruimte en vertalen we in de positionering van Lelystad als ‘De hoofdstad van de nieuwe natuur’. Voor de goede orde: dit is niet onze slogan, maar de kernpropositie; de ‘kapstok’ die we gebruiken voor de toeristische positionering van Lelystad.

We hebben de ambitie om een vanzelfsprekende vrijetijdsbestemming te worden en de komende jaren toerisme en recreatie verder te ontwikkelen in omvang, kwaliteit en veelzijdigheid. Dit moet bijdragen aan het vergroten en versterken van de leefbaarheid (voor eigen inwoners), aantrekkingskracht en economie (waaronder werkgelegenheid) van Lelystad. We willen de

Met de nieuwe natuur wijzen we op de natuurbeleving die Lelystad kan bieden. Met de Oostvaardersplassen, de Marker Wadden, het Markermeer, 18

het Natuurpark Lelystad en Zuigerplasbos als iconen. Met het begrip pioniersgeest maken we de connectie met de durf, het lef, de innovatieve benadering en het man-made dat kenmerkend is voor Lelystad. En ruimte verwijst enerzijds naar landschappelijke elementen, zoals de polder, het landschap, het water, het Markermeer en haar havens én anderzijds naar de ruimte om te ontspannen, te genieten en plezier te hebben met vermaak en fun.

▪

De positionering van Lelystad versterken we door het verhaal en het DNA als kapstok te gebruiken. Het uitdragen van dit verhaal en het DNA op verschillende manieren en meerdere plekken – waaronder onze toeristische gebieden – is daarbij essentieel. Denk hierbij aan gebiedsontwikkeling, de juiste beleving creëren, marketing en promotie, innovatieve projecten en dergelijke.

▪

Uitgangspunt 2: sterke profilering d.m.v. toeristische poorten en parels Lelystad heeft een aantal toeristische gebieden. Het profileren van de verschillende toeristische gebieden heeft voordelen, namelijk: ▪ het brengt een differentiatie aan in het toeristisch-recreatief product van Lelystad, waardoor je als bestemming aantrekkelijker wordt; ▪ het biedt de huidige vrijetijdsondernemers duidelijkheid; ▪ het biedt toekomstige investeerders duidelijkheid; ▪ het geeft de gemeente duidelijkheid bij het planologisch inrichten van de gebieden; ▪ het geeft de gemeentelijke prioriteiten weer.

De toeristische toegangspoorten. Daar waar een clustering van toeristisch recreatieve voorzieningen aanwezig is, is er van nature een bezoekersstroom. Deze gebieden hebben een zogenoemde poortfunctie: ▪ Lelystad Kust (specifiek het Bataviakwartier en jachthavens) ▪ Natuurpark Lelystad ▪ Poort Oostvaardersplassen Lelystad ▪ Gebied Lelystad Airport ▪ Stadshart ▪ En in de toekomst: het Schiereiland De toeristische parels zijn van betekenis omdat deze gebieden goed aansluiten bij de versterking van onze positionering: ‘De hoofdstad van de nieuwe natuur’. Dit zijn: ▪ De Marker Wadden; ▪ Het Zuigerplasbos; ▪ Werkeiland; ▪ En in de toekomst: de Kop van de Knardijk

Zie ook bijlage 4 voor een toelichting op de poorten en parels. Deze poorten en parels ‘bewijzen’ in sterke mate de kernpropositie van Lelystad als ‘De hoofdstad van de nieuwe natuur’ doordat ze tenminste twee (en vaak alle drie) van de onderliggende waarden nieuwe natuur, pioniersgeest en ruimte belichamen. De bewijslast die deze poorten en parels leveren rechtvaardigen een hoge mate van aandacht en toekenning van middelen vanuit de gemeente.

Toeristische toegangspoorten en parels Voor een aantal toeristische gebieden hebben we de afgelopen jaren gebiedsprofielen opgesteld die zijn opgebouwd uit bestaande kenmerken van de gebieden, in combinatie met de groeipotentie (zie afbeelding 3.1 op de volgende pagina). De gebiedsprofielen dragen bij aan het versterken van het verhaal van Lelystad en zijn onder te verdelen in twee categorieën:

In afbeelding 3.1 op de volgende pagina hebben we de toegangspoorten en parels weergegeven met daarbij een kernpropositie per gebied en de ‘match’ met specifieke doelgroepen. Hiervoor is het doelgroepsegmentatie model Leefstijlvinder gebruikt (www.leeftijlvinder.nl), zie bijlage 5.

Afbeelding 3.1: Toeristische toegangspoorten en parels in Lelystad (Nationaal Park Nieuw Land is geen poort of parel, maar een samenvoeging van meerdere gebieden)

Uitgangspunt 3: voldoende financiële middelen We kunnen de doelen alleen realiseren met voldoende financiële middelen. Daarvoor kunnen we niet alleen leunen op de sector (zeker niet omdat het financiële weerstandsvermogen van de sector behoorlijk is aangesproken door de coronacrisis). We moeten zelf ook een substantiële financiële bijdrage leveren. Gemeentelijke middelen zijn echter ook schaars en moeten op een zo efficiënt, effectief en duurzaam mogelijke manier worden ingezet. Door de brede scope van de vrijetijdseconomie gaan we meer op zoek naar crosssectorale afstemming met andere beleidsvelden en investeringsprogramma’s, zowel intern als extern. Lelystad Next Level is daar een voorbeeld van. Investeringen in de vrijetijdssector Het belang van de vrijetijdssector is groot, zowel in economische zin als voor de kwaliteit van de woon- en werkomgeving. Dat rechtvaardigt een flinke investering in de vrijetijdssector, zeker bij de groei-ambities van Lelystad als woongebied. Heldere rolverdeling Wij willen als gemeente initiëren (bijvoorbeeld projecten die de beleving in de openbare ruimte vergroten), faciliteren, stimuleren, meedenken en ervoor zorgen dat de basis op orde is. Ondernemers moeten voor aanbod, voorzieningen, beleving en gastvrijheid zorgen, zodat een aantrekkelijk toeristisch totaalproduct ontstaat.

We gaan als gemeente niet op de stoel van de ondernemer zitten, maar denken wel graag mee met initiatiefnemers en ondersteunen waar het kan en passend is. Daarmee vormen wij als gemeente een belangrijke schakel in het ontwikkelen van de vrijetijdssector.

samenwerking en onderwijs & arbeidsmarkt van belang de komende vier jaar. We werken daarmee de komende jaren aan de volgende speerpunten: ▪ ▪ ▪

▪

Op basis van de inzichten uit de evaluatie, nieuwe kaders en input van ondernemers, hebben we focus aangebracht, zodat de invulling van de speerpunten beter aansluit bij onze ambities, beoogde koers, de wensen vanuit onze achterban en beter te realiseren zijn.

▪

De komende jaren gaan we vooral inzetten op het stimuleren van de vraag (speerpunt bekendheid), het verrijken van de beleving en de bereikbaarheid; de eerste drie speerpunten. Lelystad staat nog relatief aan het begin van de toeristische bestemmingsontwikkeling, zie figuur 2.2 op pagina 14, tussen fase 1 en fase 2. In de fase waarin Lelystad zich nu bevindt is het belangrijk dat de bestemming in productontwikkeling en promotie investeert. Daar zetten we dan ook op in.

In de volgende paragrafen hebben we de speerpunten uitgewerkt in een aantal actielijnen (waar zetten we op in). In het volgende hoofdstuk hebben we de actielijnen omgezet in concrete acties.

Vanzelfsprekend zal er ook aandacht zijn voor de ontwikkeling van het aanbod (speerpunt beschikbaarheid). Hier zullen we vooral aandacht hebben voor kwalitatieve ontwikkeling. Dat wil zeggen: stimuleren van aanbod dat complementair is aan het huidige aanbod en het stimuleren van initiatieven die goed inspelen op de wensen van de gast van nu en de toekomst en de wensen van de Lelystedelingen. En in het algemeen hogere vitaliteit en kwaliteit van het aanbod. Ook blijven de speerpunten

Marketing- en promotieactiviteiten moeten er voor zorgen dat Lelystad en haar toeristische gebieden op het netvlies komen te staan van bestaande én potentiële bezoekers en bewoners. Om de vraag aan te trekken (meer bezoekers naar Lelystad) zal er een intensivering van de promotionele activiteiten moeten komen en zullen we moeten bepalen op welke manier

▪

hier uitvoering aan wordt gegeven. Naast algemene acties is het hierbij van belang dat actoren elkaar onderling versterken. De rode draad – de positionering van Lelystad als De hoofdstad van de nieuwe natuur – is een belangrijk verbindend element voor alle promotionele activiteiten.

Gezamenlijk marketing en promotie bedrijven De gebiedspartners moeten gezamenlijk relevante doelgroepen op lokaal, regionaal, nationaal en internationaal niveau bewerken. Voor een deel zijn de doelgroepen al bepaald voor de Poorten en Parels (zie pagina 20). Op basis van onderzoek zal ook voor de resterende gebieden (De Marker Wadden, het Zuigerplasbos en in de toekomst De Kop van de Knardijk en het Schiereiland) gekeken moeten worden voor welke doelgroepen uit Lelystad zelf, Flevoland en de rest van Nederland en het buitenland deze gebieden aantrekkelijk zijn en wat ervoor nodig is om die doelgroepen te bereiken. De consistente factor hierin moet de verbinding met de kernpropositie en het daarvan afgeleide merk Lelystad zijn.

Bekendheid wordt onder andere gegenereerd door de inzet van campagnes. Dit is in de afgelopen jaren voor de internationale bezoeker vooral gedaan door aan te haken op campagnes vanuit NBTC, VisitFlevoland en Amsterdam & Partners. Dit moet ook na 2021 voortgezet worden, net zoals de laatjeverrassen-campagne, die in opdracht van gemeente Lelystad is ontwikkeld. Waar zetten we op in? ▪ Ontwikkeling van een toeristische marketingvisie en -strategie ▪ Gezamenlijk marketing en promotie bedrijven ▪ Het promoten van de toeristische gebieden binnen het verhaal van Lelystad ▪ Het inzetten van inwoners en ondernemers van Lelystad als ambassadeurs voor de stad ▪ Het verzamelen van data ten behoeve van gerichte marketing

Het promoten van de toeristische gebieden binnen het verhaal van Lelystad De kernpropositie van Lelystad vormt de paraplu waaronder de afzonderlijke poorten en parels in Lelystad gepromoot worden. Echter ieder gebied heeft ook een eigen verhaal en doelgroep. Door deze op elkaar aan te laten sluiten en het verhaal van de deelgebieden een plek te geven binnen het ‘grote verhaal van Lelystad’ versterkt het elkaar en ontstaat een aantrekkelijk totaalproduct met verschillende smaken. Zo spreekt het Bataviakwartier vooral Stijl- en Harmoniezoekers aan, het Werkeiland Verbindings- en Inzichtzoeker en de Oostvaardersplassen Rust- en Avontuurzoekers. Allemaal met hun eigen aanbod en gekoppeld aan de kernpropositie van Lelystad ‘De hoofdstad van de nieuwe natuur’.

Toeristische marketingvisie en -strategie Een duidelijke toeristische marketingvisie en -strategie en een meerjarenplan waarin we uiteenzetten hoe we invulling gaan geven aan de promotie ontbreken echter nog. Dit gaan we oppakken, zodat de komende jaren een campagne kan worden uitgerold. De strategie en het meerjarenplan moeten ook ingaan op (fysiek) gastheerschap, productontwikkeling en de manier waarop de promotie- en marketingactiviteiten georganiseerd kunnen worden. Gaan we deze taken binnen het gemeentehuis beleggen? Of leggen we dit bij een externe partij neer? En hoe betrekken we daar andere marketingorganisaties, zoals VisitFlevoland, bij? Hier zullen we ons in de komende tijd (geïntegreerd in de visievorming rond communicatie en promotie gemeente breed) over buigen en een keuze in maken.

Het inzetten van inwoners en ondernemers van Lelystad als ambassadeurs voor de stad De Lelystedelingen en onze ondernemers zijn dé ambassadeurs van Lelystad. Zij spelen bewust en onbewust een belangrijke rol bij de beeldvorming over Lelystad. Daarnaast zijn zij onderdeel van het verhaal van Lelystad; dat verhaal gaat immers ook over hen. Ten slotte spelen onze eigen inwoners en de (toeristisch-recreatieve) ondernemers een rol in de gastvrije gemeente die we zijn. 24

Het verzamelen van data ten behoeve van gerichte marketing Het verzamelen van data is belangrijk voor het gericht inzetten van marketing en promotie. Zo leverde de campagne laatjeverrassen.nl, die door City Marketing Lelystad in opdracht van de gemeente is uitgevoerd in 2020 en 2021, interessante data op over potentiële bezoekers. Data is ook nodig voor het monitoren van beleid. Daarom is ook de komende jaren het verzamelen van relevante data van belang. Dit kan door aan te haken op bestaande of nieuwe monitoringsinstrumenten, zoals Visitor Data en landelijke of regionale tools.

Waar zetten we op in? ▪ Versterken belevingsprofielen van de gebieden in relatie tot het verhaal van Lelystad ▪ Gebruik openbare ruimte om verhaal van Lelystad en haar gebieden zichtbaar te maken Versterken belevingsprofielen van de gebieden in relatie tot het verhaal van Lelystad Aan de hand van het verhaal van Lelystad (de Hoofdstad van de Nieuwe Natuur) hebben we voor alle toeristische gebieden een beleving per gebied uitgewerkt. Samen met ondernemers en andere gebiedspartners gaan we dit updaten, verder concretiseren en operationaliseren.

In de huidige ‘experience economy’ draait het om het creëren van een unieke belevenis en ervaring. Het gaat om het zichtbaar en voelbaar maken van de positionering van Lelystad. Het waarmaken van de belofte, zodat bezoekers geraakt worden en het bezoek beklijft. Omdat toerisme een ketenproduct is, dragen vele partijen (met verschillende rollen, belangen en achtergronden) bij aan de gastbeleving. Afstemming en samenwerking tussen alle partijen is daarom essentieel. Door in te zetten op de toeristische gebieden (toeristische poorten en parels, zie pagina 20) creëren we samenhang en versterken we de beleving van Lelystad. Beleving ligt voor een groot deel natuurlijk bij de ondernemers die met onze gasten spreken en ze een mooi verblijf of een mooie dag bezorgen. Productontwikkeling door ondernemers en andere organisaties die actief zijn in de vrijetijdssector kan ook bijdragen aan de beleving; hierbij kan een destinatiemarketing organisatie een ondersteunende rol aannemen. En we willen als gemeente zelf ook investeren in beleving in de openbare ruimte.

Gebruik openbare ruimte om verhaal van Lelystad en haar gebieden zichtbaar te maken Een dijk is een dijk. Maar door het verhaal over de rol die dijken spelen in onze strijd tegen het water te delen, is diezelfde dijk ineens onderdeel van ons unieke verhaal en een interessante beleving voor bezoekers én onze eigen inwoners. Door elementen te gebruiken in de openbare ruimte, zoals het peilverschil, leven op de zeebodem, sluizen, gemalen, land art, architectuur en de polderstructuur als onderdeel van de beleving van het verhaal van Lelystad, wordt Lelystad als bestemming veel interessanter. Deze beleving kan op verschillende manieren worden gecreëerd, bijvoorbeeld door de verschillende elementen middels thematische routes (in het veld en digitaal) aan elkaar te verbinden en de elementen van informatie te voorzien. Voor de realisatie kan verbinding worden gezocht met de cultuur- en erfgoedsector.

(wandelingen van 20 minuten tot een uur) en ruim 650 miljoen wandeltochten (1 uur tot 2,5 uur). Zo’n 84% van de Nederlanders van 16 jaar en ouder maakt wel eens een ommetje en tweederde gaat zo nu en dan een uur of langer op pad. Wandelen is ook één van de populairste vakantieactiviteiten. In de coronatijd is de populariteit van wandelen verder toegenomen. Tijdens de coronacrisis is zeven op de tien jongeren tot 30 jaar meer gaan wandelen. Van degenen die meer zijn gaan wandelen is het merendeel van plan dit te blijven doen.

Goede bereikbaarheid is essentieel. Van groot belang voor onze bezoekers en eigen inwoners is de wijze waarop Lelystad bereikbaar is, de onderlinge toeristische gebieden met elkaar zijn verbonden en de toeristische informatie (online en offline) is ontsloten. Vanuit de vastgestelde mobiliteitsvisie 20202030 worden de komende jaren diverse maatregelen genomen die de bereikbaarheid van Lelystad verbeteren, zoals het oplossen van ontbrekende schakels in het wandel- en fietsknooppuntennetwerk.

In tegenstelling tot het fietsknooppuntnetwerk is het wandelnetwerk nog niet Nederland-dekkend. De bestaande netwerken zijn fijnmazig en beslaan doorgaans slechts een deel van een provincie. In Flevoland ligt geen wandelnetwerk. Twee jaar geleden heeft een verkenning plaatsgevonden waaruit blijkt dat een Flevoland dekkend wandelnetwerk niet interessant is. Met name doordat de verbindingen tussen de gemeenten niet aantrekkelijk genoeg zijn. Desalniettemin zien we kansen om onze wandelpositie te versterken voor onze eigen inwoners en bezoekers van buiten. Daarom willen we kijken of we het wandelproduct in Lelystad kunnen intensiveren (mogelijk in de vorm van een netwerk). In afstemming met de terreinbeherende organisaties en provincie Flevoland.

Waar zetten we op in? ▪ Verbeteren bewegwijzering ▪ Versterken wandelrecreatie ▪ Verbeteren (digitale) informatievoorziening ▪ Gastheerschap 2.0 ▪ Stimuleren van gebruik: Lelystad is goed bereikbaar via het spoor, het water, de weg en de lucht Verbeteren bewegwijzering Het verder versterken van het fietsknooppuntennetwerk en de (recreatieve) bewegwijzering dragen bij aan de verbetering van de wayfinding. In 20172019 is vooral aandacht geweest voor het investeren in de fietsnetwerken en TO ’s (toeristische overstapplaatsen). De eerste fase van de toeristische bewegwijzering is gerealiseerd. De focus ligt nu op het optimaliseren van de objectbewegwijzering, waarbij ondernemers gewezen worden op de mogelijkheden om deel te nemen. Heldere netwerken creëren verbindingen en samenhang tussen de toeristische gebieden van Lelystad, daarnaast kan hier beleving aan toegevoegd worden, waardoor de zichtbaarheid en het herhaalbezoek wordt vergroot.

Verbeteren (digitale) informatievoorziening Bezoekers moeten ook online goede informatie over Lelystad kunnen vinden. Vanaf het moment dat ze zich oriënteren op een bezoek aan Lelystad, tijdens het bezoek zelf en zodra het bezoek achter de rug is, dus gedurende de gehele klantreis. De digitale informatievoorziening zal dan ook zo optimaal mogelijk moeten worden ingericht. Om buitenlandse bezoekers op de juiste manier te informeren, dient de toeristische informatie in meerdere talen beschikbaar te zijn.

Versterken wandelrecreatie Volgens data uit de Nationale Wandelmonitor 2021 (bron: Wandelnet) worden jaarlijks in Nederland z0’n 1,8 miljard ommetjes gewandeld 26

Gastheerschap 2.0 Bereikbaarheid gaat ook over vindbaarheid en gastheerschap. Gastheerschap gaat over bezoekers op een vriendelijke manier welkom heten, fysieke en/of digitale punten waar informatiemateriaal wordt uitgegeven en ondernemers die naar elkaar doorverwijzen. Door een andere informatiebehoefte en technologische ontwikkelingen is het gastheerschap aan verandering onderhevig. Bezoekers en de Lelystedelingen oriënteren zich op verschillende manieren op een uitstapje of vakantie in Lelystad. Dat vraagt om een goede visie op gastheerschap.

Lelystad in op een forse groei in inwonersaantallen. Dit zorgt voor een grotere recreatiebehoefte en daarmee aanbod dat hierop aansluit. Daarom gaan we ons binnen dit speerpunt de komende vier jaar met name richten op de kwaliteit en veelzijdigheid van het aanbod. Dat wil zeggen; stimuleren van aanbod dat complementair is aan het huidige aanbod. Met andere woorden initiatieven die goed inspelen op de wensen van onze eigen inwoners en die van onze huidige en potentiële gast. En we streven naar vitaal aanbod (toekomstbestendig en kwalitatief hoogwaardig) met aandacht voor duurzaamheid.

Stimuleren van gebruik: Lelystad is goed bereikbaar via het spoor, het water, de weg en de lucht De ontwikkeling om dé riviercruisehaven (Bataviahaven) van Flevoland te worden. En de opening van Lelystad Airport (vanwege de demissionaire status van het kabinet is de opening uitgesteld) bieden kansen om nieuwe doelgroepen naar Lelystad te trekken. De bereikbaarheid van de Metropoolregio Amsterdam neemt met deze ontwikkelingen verder toe. Om de kansen te verzilveren zijn goede verbindingen met Amsterdam essentieel. Het is daarom belangrijk om te zoeken naar mogelijkheden voor het realiseren van cross-overs met mobiliteit.

Waar zetten we op in? ▪ Ruimte voor verblijfsrecreatie initiatieven ▪ Innovatie stimuleren ▪ Kwalitatieve groei dagrecreatie aanbod ▪ Continueren rol accountmanagement ▪ Lelystad als duurzame bestemming Ruimte voor verblijfsrecreatie initiatieven We zien nog ruimte om nieuwe verblijfsrecreatie initiatieven toe te voegen. De ontwikkelingsmogelijkheden voor hotels, camperplaatsen, vakantieparken en natuurgerichte verblijfsrecreatie, alsmede exclusieve vormen van overnachtingsmogelijkheden variëren per plek. We willen wel duurzaam omgaan met de beschikbare ruimte. Daarom ligt de focus op een kwalitatieve toename. Het type en de grootte van de accommodatie moet passen bij het profiel van het gebied en de beleving en positionering van Lelystad versterken.

De aanwezigheid van vrijetijdsvoorzieningen maken of breken Lelystad als aantrekkelijke bestemming. Het vrijetijdsaanbod moet zowel in kwantitatieve (de omvang, aantal voorzieningen) als kwalitatieve zin (veelzijdigheid, eigentijdsheid etc.) voldoende zijn ten opzichte van de vraag. Uit de gesprekken met de sector is gebleken dat het huidige aanbod voldoende handvatten geeft om volop in te zetten op het vergroten van onze bekendheid. Bestaande ontwikkelingen, zoals Poort Oostvaardersplassen en Bataviakwartier zullen op termijn voor meer kwalitatief aanbod zorgen. Hierbij speelt balans tussen aanbod en vraag een grote rol. Daarnaast zet

Innovatie stimuleren Voortdurende innovatie van producten en diensten is noodzakelijk om in de dynamiek van de vraag en de markt bij te kunnen blijven. Bezoekers hebben hoge verwachtingen en zijn constant op zoek naar nieuwe avonturen en belevingen. Dat vraagt van ondernemers dat ze continu in de spiegel kijken (ben ik nog met de juiste dingen bezig) en goed op de hoogte zijn van trends 27

en ontwikkelingen. En dat vraagt om beleidsmatige ruimte, zodat ondernemers in staat worden gesteld om snel in te spelen op nieuwe ontwikkelingen, zoals een glamping tent, boomhut, tiny house of pop-up concept. Daarom gaan we kennis uitwisselen en ruimte creëren voor bijzondere concepten door de mogelijkheden binnen bestaande gebiedsontwikkelingsprocessen te verkennen.

Het is belangrijk om de handen tussen alle gebiedspartners in één te slaan, kennis te delen, gezamenlijk Lelystad te promoten en samen te investeren in de vrijetijdseconomie van Lelystad. Hoewel samenwerking alleen maar relevanter wordt, is kritisch kijken naar de toegevoegde waarde van belang. Daarnaast moeten we de kracht van de regio en de verschillende samenwerkingsverbanden die er nu al zijn niet onderschatten. Ook daar speelt de wens om door samenwerking meer te kunnen betekenen en de vrijetijdseconomie verder te versterken.

Kwalitatieve groei dagrecreatie aanbod Onze focus op het gebied van acquisitie ligt de komende jaren op verblijfsrecreatie (bijvoorbeeld hotel(s) langs de kust) én op het toevoegen van nieuwe dagrecreatie voorzieningen en andere leisure concepten, zoals in het Bataviakwartier.

Waar zetten we op in? ▪ Samenwerking op het gebied van marketing en productontwikkeling stimuleren ▪ Collectieve financierings- en investeringsmodellen ▪ Het voortzetten van of aanhaken op regionale samenwerking ▪ Efficiënte en effectieve communicatie

We gaan onderzoeken waar in Lelystad ruimte is voor nieuwe toeristischrecreatieve ontwikkelingen. Het resultaat moet een ‘vlekkenkaart’ zijn met daarop per gebied de ontwikkelmogelijkheden. Continueren rol accountmanagement Juist in deze periode is aandacht en één loket belangrijk. De accountmanager fungeert als linking pin tussen overheid en ondernemers en kan een bijdrage leveren in het bevorderen van kwaliteitsverbeteringen, innovatie en kennisdelen.

Samenwerking op het gebied van marketing en productontwikkeling stimuleren De samenwerking binnen de stad verdient meer aandacht. Dit lukt op gebiedsniveau, maar nog niet stadsbreed. Samenwerking levert allerlei schaalvoordelen op. Het is aan te bevelen dit als onderdeel mee te nemen in de marketingvisie en -strategie (waarbij de insteek moet zijn dat de stakeholders een grotere rol krijgen in het maken van de keuzes en het verrichten van activiteiten gericht op marketing en productontwikkeling, zie het speerpunt bekendheid). Marketingexpertise en middelen kunnen worden gebundeld. Hierdoor ontstaat meer personele en financiële slagkracht en wordt versnippering van budget op het gebied van marketing kleiner.

Lelystad als duurzame bestemming We gaan verkennen hoe we Lelystad kunnen ontwikkelen als duurzame bestemming. Waar kunnen we op inzetten en welke bestaande programma’s kunnen we benutten? Duurzaamheid en circulair ondernemen zijn belangrijke thema’s in Lelystad en relevant voor de vrijetijdssector. We gaan dit combineren met het stimuleren van kwaliteitsverbetering en verdere professionalisering; hoe kan dat op een duurzame manier worden gedaan.

De afgelopen jaren is er binnen de verschillende toeristische gebieden al goed samengewerkt, met dank aan het proces rondom de positioneringsplannen. Partijen weten elkaar hierdoor beter te vinden. 28

Daarnaast gaan we ook de komende jaren bijeenkomsten en inspiratiesessies organiseren om samenwerking te stimuleren. Insteek is om kennis uit te wisselen en samen te werken, waarbij gedeeld eigenaarschap belangrijk is. De rol van de accountmanager en/of het ondernemersplein is hierin cruciaal.

Efficiënte en effectieve communicatie Betrokkenheid van ondernemers is belangrijk bij de realisatie van dit herijkte uitvoeringsprogramma. Om ondernemers te betrekken is efficiënte en bovenal effectieve communicatie noodzakelijk. We merken dat de betrokkenheid van de sector op dit moment soms te beperkt is. En dat de sector soms onvoldoende op de hoogte is van alle ontwikkelingen en waar we mee bezig zijn. Dat vinden we niet wenselijk. Daarom gaan we structureel met de sector in gesprek, de sector op de hoogte houden van ontwikkelingen middels onze kanalen (zoals de nieuwsbrief en bijeenkomsten) en op projectbasis ondernemers intensief betrekken.

Collectieve financierings- en investeringsmodellen Samen met de gebiedspartners hebben we een hoge ambitie om de sector te ontwikkelen. Voor veel organisaties en bedrijven in de vrijetijdssector is het interessant gebruik te maken van collectieve financierings- en investeringsmodellen. We gaan kijken of we op projectbasis meer en andere financiële middelen kunnen benutten en cross overs kunnen maken met andere domeinen en programma’s.

Naar verwachting groeit de vrijetijdseconomie de komende jaren verder door. Daarmee neemt ook de kans op extra banen toe. Er zal overal behoefte zijn aan de inzet van voldoende goed geschoold personeel in de gastvrijheidsindustrie. Vanwege de impact van corona en gevolgen voor de arbeidsmarkt (o.a. personeel dat gedurende de lockdown in andere sectoren aan het werk is gegaan en niet terugkeert in de vrijetijdssector) moeten we op regionaal niveau kijken naar de inzet van passende instrumenten om goed personeel te behouden en nieuwe aanwas te stimuleren. Dit om te voorkomen dat er, bij het verder aantrekken van de vrijetijdseconomie, geen personeel meer te vinden is. Vandaar dat ook het onderwijs bij de toeristische ontwikkeling van Lelystad betrokken moet worden.

Het voortzetten van of aanhaken op regionale samenwerking Als een regionaal samenwerkingsverband positief bijdraagt aan de ontwikkeling van Lelystad, het versterken van ons verhaal en verbeteren van ons imago gaan we een samenwerking aan of zetten we de bestaande samenwerking voort. Samenwerken in de regio op het gebied van toerisme en recreatie levert doorgaans interessante ontwikkelmogelijkheden en effectievere marketing en promotie op. De MRA (Metropoolregio Amsterdam) en provincie Flevoland zijn essentiële partners voor ons, we hebben gedeelde belangen welke tot uiting komen in verschillende projecten/programma zoals de gebiedsgerichte aanpak New Land en de ‘Amsterdam Bezoeken, Holland Zien’ samenwerking. En het perspectief Bestemming Flevoland 2030 en de in ontwikkeling zijnde uitvoeringsprogramma’s. Daarnaast is samenwerking met promotieorganisaties zoals Visit Flevoland en het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) en partijen als Amsterdam Cruise Port (ACP) van belang.

Toeristische ondernemers investeren over het algemeen veel in human capital (gastvrijheid, dienstverlening etc.). De afgelopen jaren is er veel gebruik gemaakt van de denkkracht van studenten in Lelystad. De samenwerking met bijvoorbeeld Windesheim heeft mooie resultaten opgeleverd. Desalniettemin is de aansluiting tussen het onderwijs en het bedrijfsleven de afgelopen vijf jaar nog onvoldoende uit de verf gekomen. De komende periode gaan we kijken op welke wijze onderwijs en het 29

toeristische bedrijfsleven nauwer aan elkaar verbonden kunnen worden. En welke bijdrage wij als gemeente kunnen leveren aan goed geschoold en voldoende personeel. Daarbij gaan we specifiek aan de slag met:

studieprogramma’s kunnen we deze groepen aan elkaar verbinden, kennis uitwisselen en innovatie stimuleren.

Waar zetten we op in? ▪ Het verbeteren van de gastvrijheid door samen te werken met het onderwijs ▪ Beter aanhaken op het hospitality vraagstuk in de regio ▪ Meer gebruik maken van de innovatieve denkkracht van scholieren Het verbeteren van de gastvrijheid door samen te werken met het onderwijs Het personeel van een attractie, horeca of toeristische voorziening is een belangrijke factor in de gastvrijheid van een bestemming. Door kennis te delen tussen onderwijsinstellingen, o.a. MBO College Flevoland en de gebiedspartners kan deze positieve beleving versterkt worden. Beter aanhaken op het hospitality vraagstuk in de regio Binnen de Metropoolregio Amsterdam is het human capital vraagstuk zeer actueel. Er zijn meerdere ontwikkelingen gaande, waaronder House of Hospitality. Dit is een initiatief waarbij onderwijs en arbeidsmarkt worden samengebracht met als doel een betere aansluiting tussen vraag en aanbod te realiseren. MBO College Flevoland is partner in het regionale programma van House of Hospitality. We gaan kijken hoe we daar beter op kunnen aansluiten. Meer gebruik maken van de innovatieve denkkracht van studenten De inzet van scholieren en studenten voor de ontwikkeling van de vrijetijdseconomie in Lelystad gebeurt momenteel te weinig. Dat is zonde, omdat zij vaak een andere kijk hebben op de sector en trends en ontwikkelingen.

Door workshops te organiseren tussen onze gebiedspartners, docenten en scholieren of deel te nemen aan bestaande 30

We hebben ervoor gekozen om een plan op te stellen voor 2022, waarbij we een doorkijk geven naar 2026. Door de grote dynamiek in de vrijetijdssector hebben we alleen 2022 al concreet uitgewerkt en niet de daaropvolgende jaren. Het monitoren en bijstellen van het programma kan ons mogelijk doen besluiten om andere keuzes te maken.

De gemeentelijke investeringen moeten het vliegwiel op gang houden en versnellen. De komende jaren blijft investeren nodig om de kans van slagen te vergroten en de continuïteit te waarborgen.

Financiën Per jaar hebben we 250.000 euro beschikbaar voor de uitvoering van de acties. We leveren elk jaar een plan op met de acties die we dat jaar gaan oppakken, inclusief bijbehorend budget. Per actie bepalen we K I’s die we de komende jaren monitoren.

Dit actieplan bevat per speerpunt concrete maatregelen om de gewenste doelen te behalen. De komende periode gaan we deze acties samen met partners uitwerken in concrete projecten.

Actielijnen: ▪ Ontwikkeling van een toeristische marketingvisie en -strategie ▪ Gezamenlijk marketing en promotie bedrijven ▪ Het promoten van de toeristische gebieden binnen het verhaal van Lelystad ▪ Het inzetten van inwoners en ondernemers van Lelystad als ambassadeurs voor de stad ▪ Het verzamelen van data ten behoeve van gerichte marketing Acties Verkenning destinatie marketing organisatie (DMO) Ontwikkeling toeristische marketingvisie en -strategie Toeristisch magazine ontwikkelen

Toelichting Verkennen hoe we de promotie en marketing kunnen organiseren en of een DMO daar een rol in kan spelen en zo ja op welke manier. Visie en strategie voor gezamenlijke marketing ontwikkelen met o.a. aandacht voor gastheerschap, campagnes en promotie van onze voorzieningen en routeproducten. Toeristische gids met informatie over wat er allemaal te doen is in Lelystad ontwikkelen. Opgebouwd uit advertenties en redactionele stukken. 32

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lelystad&id=1066ce33-eef3-433f-ab1b-5b23e31e1ac0