BL Oplossingsrichtingen parkeersituatie Stadshart Lelystad - hoofdrapportage (3 mei 2024)
Tekst van het document
Oplossingsrichtingen parkeersituatie Stadshart Lelystad Hoofdrapportage
Kenmerk:
016915.20240416.R1.03
Datum:
3 mei 2024 1
Colofon
Datum: 3 mei Kenmerk: 016915.20240416.R1.03
Uitvoering: Goudappel BV Projectteam: Tim van Huffelen (projectleider), Mark ten Hoopen, Guido Scheerder Opdrachtgevers: gemeente Lelystad Contactpersonen opdrachtgever: Marcel Bohne, Bas Terbach, Maarten van Loenen (gemeente Lelystad)
-
2
Inhoud 1.
Aanleiding & Onderzoeksvragen
2.
Analyse:
3.
1.
Fietsparkeren Stadshart
2.
Parkeren auto Stadshart (inclusief beleid + financiën)
3.
Structuur & bezoekers van Stadshart Lelystad
4.
Geplande ontwikkelingen
5.
Theorie – impact parkeren op centrumgebieden
6.
Praktijkvoorbeelden parkeeroplossingen centrumgebieden Nederland
Oplossingsrichtingen en uitwerkingen parkeren Stadshart Lelystad
Bijlagenrapportage met achterliggende gegevens -
3
Aanleiding en onderzoeksvragen
-
4
Aanleiding • Om de aantrekkelijkheid van het Stadshart in Lelystad te vergroten, heeft de gemeenteraad opgeroepen tot de ontwikkeling van een specifiek parkeerplan, zoals vermeld in het raadsakkoord (zie volgende sheet). Dit plan richt zich op het verbeteren van de bezoekerservaring, waarbij keuzemogelijkheden gewenst zijn ten aanzien van (het eerste uur) gratis parkeren en de instelling van blauwe zones. • Om de verschillende mogelijkheden te verkennen ten aanzien van het verhogen van het aantal bezoekers van het Stadshart Lelystad, heeft de gemeente Lelystad opdracht gegeven aan Goudappel om de mogelijke effecten van verschillende oplossingsrichtingen in kaart te brengen
• De gemeente Lelystad wenst inzicht te verkrijgen in de rol die parkeerbeleid voor auto's en fietsen kan spelen bij het vergroten van de aantrekkingskracht van het centrum. De gemeente Lelystad heeft zowel op korte als op lange termijn behoefte aan duidelijkheid over het parkeerbeleid, met een focus op kwalitatieve verbeteringen van het verblijfsklimaat in het centrum van Lelystad. -
5
Raadsprogramma 2022-2026 Hoofdstuk 5.7 Stedelijke vernieuwing: Om de aantrekkelijkheid van het Stadshart, als centrum te vergroten, met een mix van de functies wonen, werken, winkelen en uitgaan, wordt in deze raadsperiode: • met ondernemers een aantrekkelijk centraal thema ter promotie uitgewerkt, bijvoorbeeld Lelystad, hoofdstad van de nieuwe natuur; • ruime aandacht besteed aan beleving (groene aankleding, fonteinen, terrassen); • de leegstand met 30% verminderd;
• de avond en nachthoreca geclusterd in het Theaterkwartier; • een plan gemaakt om de openbare ruimte op te knappen. • De raad ziet in 2022 een apart plan parkeren stadshart tegemoet, mede gericht op het aantrekkelijker maken van het bezoeken van het stadshart, met in ieder geval keuzemogelijkheden t.a.v. eerste uur gratis parkeren en blauwe zones. • De zaterdagmarkt in het centrum wordt versterkt, zowel door uitbreiding van de oppervlakte, dan wel het aantal standplaatsen, als door de kooplieden te faciliteren met een promotiebudget.
-
6
Vraagstelling “Welke rol kan parkeerbeleid voor auto’s en fietsen spelen bij het vergroten van de aantrekkingskracht van het centrum?” 1. Onderzoek naar praktische maatregelen voor verbetering van auto- en fietsparkeren in Stadshart Lelystad. 2. Analyse van implementatieopties voor parkeeroplossingen, inclusief leerervaringen bij andere gemeenten.
3. Onderzoek naar effecten van parkeeroplossingen, inclusief aantrekken van bezoekers en verkeersbewegingen.
-
7
Analyse Fietsparkeren Stadshart Parkeren auto Stadshart (inclusief beleid + financiën) Structuur & bezoekers van Stadshart Geplande ontwikkelingen Stadshart
Theorie – impact parkeren op centrumgebieden Praktijkvoorbeelden Nederlandse centra -
8
Fietsparkeren Stadshart • Met ruim 1.900 fietsparkeerplekken is er per saldo ruim voldoende plek om fietsen te stallen in het Stadshart Lelystad. • Op een aantal locaties vindt echter overlast plaats. De verdeling van beschikbare capaciteit en gestalde fietsen komt
niet overal overeen. Er wordt vooral rond het station / Promesse overlast ervaren van fout geparkeerde fietsen, waardoor hier een gericht plan voor moet komen. • Voor stimuleren fietsen van winkelbezoek, is het van belang dat verschillende opties beschikbaar zijn: • Bewaakte stallingen (op enige afstand) • Voldoende stallingsplekken (nietjes of andere vorm) dichtbij bestemmingen voor een doelgericht bezoek (zoals supermarkten en overige doelgericht bezochte winkels) • Bij onvoldoende stallingsmogelijkheden worden fietsen alsnog in de openbare ruimte gestald en vindt overlast van geparkeerde fietsen plaats -
9
Parkeren auto Stadshart • Stadshart kent verschillende doelgroepen die parkeren: • Bezoekers Stadshart • Bewoners Stadshart en hun bezoek • Werknemers Stadshart • Forenzen die vanaf station Lelystad vertrekken • De capaciteitsmeting van december 2023 op straat laat zien dat er geen enorme knelpunten zijn voor autoparkeren
en dat er voldoende capaciteit is. Ditzelfde beeld bestaat voor de parkeergarages (alleen de Zilverparkgarage kent een hoge bezetting op donderdagmiddag, dit komt echter niet vanuit centrumbezoek, maar vanuit werknemers). • Inkomsten uit garage- en straatparkeren zijn aanzienlijk hoger dan de inkomsten uit abonnementen. • Bij nieuwbouwontwikkelingen in Stadshart wordt gewerkt met een lage parkeernorm om alternatieve vervoerswijzen te stimuleren -
10
Benchmark parkeertarieven • De parkeertarieven in Lelystad zijn relatief laag in vergelijking met de meeste gemeenten in de benchmark: Almere, Assen, Zwolle, Den Helder, Zoetermeer, Nieuwegein, Goes, Harderwijk, Dronten en Kampen. • De parkeertarieven in Lelystad (in het Stadshart) zijn zowel per uur als per dag relatief laag in vergelijking met de
andere gemeenten in de benchmark. • Zowel de parkeertarieven op straat als in de garages in het Stadshart van Lelystad zijn relatief laag in vergelijking met andere gemeenten in de benchmark. • Enkele gemeenten hebben volledig gratis parkeren (Dronten, Den Helder) of hebben speciale regelingen zoals eerste twee uur gratis (Harderwijk en Zoetermeer in een aantal garages).
-
11
Structuur Stadshart • Het Stadshart heeft een belangrijke recreatieve* winkelfunctie en een functie voor leisure / horeca. De recente impuls rondom het Agorahof leidt tot een grotere aantrekkingskracht. • Het Stadshart van Lelystad heeft ook voor een belangrijk deel een dagelijkse* winkelfunctie voor inwoners uit Lelystad. Hierbij concurreert het Stadshart met de wijk- en buurtwinkelcentra binnen de gemeente Lelystad met vooral een sterke functie voor Tjalk,
Voorhof en Lelycentre. • Op het gebied van dagelijkse boodschappen presteren de winkelgebieden Tjalk (hogere bezoekersaantallen) en Voorhof (hogere omzet) beter. Het Stadshart kent een grotere recreatieve winkelfunctie, zonder van ver mensen aan te trekken. • De verblijfsduur in het Stadshart Lelystad is kort in vergelijking met andere stadscentra. Het beeld is dat langdurig recreatief winkelbezoek of combinatiebezoeken tussen winkels en horeca slechts in beperkte mate plaatsvinden. • De waardering van de voorzieningen en faciliteiten in het Stadshart zijn laag en bovendien achteruit gegaan in 2021 t.o.v. 2018. Het onderscheidend vermogen van het Stadshart is beperkt ten opzichte van de wijkcentra, met uitzondering van recreatief winkelen, leisure / cultuur, warenmarkt en (avond)horeca. • Gezien de solitaire ligging van Lelystad kent het Stadshart nauwelijks toevloeiing vanuit omliggende gemeenten.
-
*Winkelmotieven bestaan uit: dagelijks (levensmiddelen, verzorging), recreatief (o.a. mode, luxe, sport) en doelgericht (o.a. wonen, doe-het-zelf, tuin)
12
Bezoekers Stadshart • Het valt op dat de winkelgebieden Tjalk en Lelycentre vergelijkbare of hogere bezoekersaantallen per maand hebben (al sinds tenminste januari 2023) dan de winkelgebieden Agorahof & Theaterkwartier en het kernwinkelgebied (Stadshart). Dit komt door de sterke boodschappenfunctie waar veel bezoekers op afkomen. Hierbij dient rekening te worden gehouden met welk type centrum het Stadshart wil zijn, een boodschappen centrum of een centrumgebied waarbij de focus meer ligt op de recreatieve functie.
• In het Stadshart komt het overgrote merendeel van de bezoekers uit Lelystad zelf, aangevuld met een klein deel uit Almere en Dronten. • De piek van bezoekers in het Stadshart ligt tussen 11:00 en 14:00 uur. Dit is relatief vroeg. In andere centrumgebieden ligt de piek vaak iets later op de middag. Dit is vermoedelijk omdat relatief weinig mensen komen voor recreatief winkelen in combinatie met
horecabezoek.
-
13
Woningbouwontwikkelingen • De gemeente Lelystad heeft veel woningbouwontwikkelingen gepland, waardoor het aantal inwoners fors groeit. • Direct in en rondom het Stadshart zijn tevens plannen voor herontwikkeling en transformatie. • Veel plannen zijn nog niet concreet
• Door herontwikkeling verdwijnen straatparkeerplaatsen • De extra woningen (en werkplekken) leiden tot een toename in parkeerbehoefte • Ontwikkelingen dienen zelf te voorzien in een parkeeroplossing. In een aantal gevallen van reeds verleende omgevingsvergunningen is het bezoekersparkeren afgewenteld op de parkeergarages.
-
14
Theorie (betaald) parkeren en winkelcentra • Als algemene stelling geldt: het belang van de bereikbaarheid van een winkel met motief doelgericht en dagelijks is het hoogst, en neemt af voor het winkelmotief recreatief. Andersom geldt dat het belang van het verblijfsklimaat het hoogst is voor het winkelmotief recreatief en afneemt voor dagelijks en doelgericht. Voor horecabezoek geldt tevens dat het verblijfsklimaat van groter belang is dan dichtbij en/of gratis parkeren. • Gratis parkeren bestaat niet. Onder andere Mingardo en Voerknecht stellen dat voor de aantrekkelijkheid van een winkelgebied het van belang is om te focussen op beleving, samenwerking tussen alle partijen en het verblijfsklimaat centraal moet staan. Gratis parkeren is geen primaire aantrekkingskracht van een winkelgebied. Gratis parkeren zorgt dan ook niet voor meer winkelomzet. • Uit onderzoek van Strabo blijkt dat de aanwezigheid van gratis parkeren een positieve impact heeft op de winkelomzet. • Vaststaat dat (betaald) parkeren geldt als dissatisfier. Indien bezoekers een keuze maken tussen vergelijkbare winkelgebieden
(bijvoorbeeld voor boodschappen) kan de aanwezigheid van betaald parkeren de doorslag geven. Bij voldoende aantrekkingskracht en een onderscheidend bezoekdoel (zoals recreatief winkelen / leisure) is de prijs van parkeren minder van belang. Een duidelijk parkeersysteem met betaalgemak is een belangrijke voorwaarde. Hierbij dient een keuze gemaakt te worden of er meer supermarktbezoekers naar het centrum moeten komen of dat er wordt gezorgd voor een verbetering van de kwaliteit van het recreatieve aanbod en de sfeer en uitstraling van het winkelgebied.
• Overige relevante mechanismes: bij gratis parkeren is vaak meer autobezoek ten opzichte van bezoek per fiets. En de tariefstelling heeft invloed. Een afnemend tarief stimuleert een langer verblijf (mits functies voor langer verblijf beschikbaar zijn), ditzelfde geldt voor een laag dagtarief (wat momenteel al het geval is).
15
Praktijkvoorbeelden Nederlandse centra • Zowel in Alphen aan den Rijn (1,5 uur gratis in garages) als in Enschede (1 uur gratis in garages) heeft de maatregel geleid tot een initiële verhoging van de bezetting van de garages. Het is niet exact bekend of dit nieuwe bezoekers zijn, of bezoekers die anders op de fiets komen / op een ander moment. Op lange termijn lopen deze bezoekersaantallen weer terug. Ondernemers in de binnenstad zijn zeer positief, maar leveren geen onderbouwing in cijfers zoals omzet. Ook door consumenten wordt het gratis parkeren gewaardeerd.
Uiteindelijk heeft het in Enschede niet aantoonbaar tot meer bezoekers geleid, terwijl de maatregel in Alphen aan den Rijn ook niet aantoonbaar heeft geleid tot een permanente verhoging van de bezoekersaantallen. • In Velp heeft het afschaffen van betaald parkeren ook niet geleid tot meer bezoekers. Wel is het beleid in lijn met concurrerende winkelcentra (zoals Arnhem Presikhaaf). In Winschoten heeft het een positief effect op ondernemers gehad, hier was de leegstand hoog en stond het centrum onder druk. Alle kernen in de omgeving hadden gratis parkeren. • Waar in Alphen aan den Rijn de maatregel niet voor een structureel verlies op de balans zorgde omdat ondernemers meebetalen en het straatparkeren nog voldoende oplevert, was de maatregel in Enschede financieel niet houdbaar. Mede vanwege de Wet Markt & Overheid en oneigenlijke concurrentie met Q-Park dat hoge compensatie eiste vanwege geleden verliezen.
• Er zijn veel verschillen tussen de centra. Voor Enschede (grote binnenstad) is het effect van het eerste uur gratis beperkt op het bezoekersgedrag. Voor Alphen aan den Rijn (Boodschappencentrum Plus) lijkt dit effect een stuk positiever uit te- pakken.
16
Oplossingsrichtingen en uitwerkingen advies Stadshart Lelystad Mogelijke maatregelen en bijbehorende effecten
-
17
Overzicht oplossingsrichtingen Op de volgende pagina’s worden voor verschillende oplossingsrichtingen het doel, de huidige situatie, de te verwachten effecten en de afwegingen die daarbij moeten worden meegenomen beschreven. Eerst wordt de nulsituatie in het Stadshart van Lelystad beschreven. De oplossingsrichtingen zijn:
•
Fietsparkeren verbeteren
•
Afschaffen betaald parkeren
•
Eerste uur gratis parkeren
•
Tweede uur gratis parkeren
•
Parkeertarief per kwartier
•
Tariefverlaging parkeren
•
Gratis parkeren tijdens koopavond (donderdag)
•
Onderscheid straat/garageparkeren
Op basis van de gevoerde gesprekken met andere gemeentes, ervaringen in andere centrumgebieden (waar Goudappel in een aantal gevallen bij betrokken is), de structuur en aantrekkingskracht van het Stadshart Lelystad en algemene kennis over parkeerbeleid in relatie tot de aantrekkingskracht van winkelgebieden stellen wij oplossingsrichtingen voor. -
18
Nulsituatie parkeren fiets / auto Stadshart Huidige situatie Stadshart
Huidige situatie auto
• Bezoekersaantallen zijn relatief laag, in
• Voldoende restcapaciteit voor parkeren op straat en in de
vergelijking met wijkwinkelcentra.
garages. Op termijn neemt het straatparkeren af en vindt
• Het Stadshart van Lelystad scoort vooral
parkeren meer in gebouwde voorzieningen plaats.
slecht op aspecten als sfeer en kwaliteit
• Tarieven op straat, in de parkeergarages en op de
winkelaanbod.
• In de huidige situatie fungeert de aanwezigheid van het parkeertarief als dissatisfier. Dit geldt vooral voor bezoekers die komen voor een kort
bezoek (supermarktbezoek).
parkeerterreinen zijn hetzelfde (1,60 per uur), met uitzondering van het parkeerterrein van het ziekenhuis
Huidige situatie fiets
Afwegingen
• Door parkeerbeleid / betaalregime aan te passen, kan parkeren minder als dissatisfier
(2,00).
• Fiets meest gebruikte vervoersmiddel.
• Tijdens avonduren geldt geen parkeertarief (na 18.00 uur),
gelden. Dit kan een impuls geven aan (kort)
• Redelijke balans capaciteit-bezetting.
uitgezonderd donderdag (koopavond tussen 18.00-21.00
bezoek of bij specifieke maatregelen aan een
• Geen bewaakte stalling in Stadshart (is
uur).
langere verblijfsduur.
gesloten), alleen één bij het station. • Op aantal locaties wordt overlast door fout gestalde fietsen ervaren.
• Maximumtarief van 6,50 per dag. • Relatief goedkoop parkeren, in vergelijking met andere steden in de benchmark (uurtarief garage). • Stadshart concurreert met overige winkelcentra Lelystad alleen voor het winkelmotief dagelijks. Bij een bezoek aan Lelycentre dient ook parkeergeld betaald te worden.
•
Zonder aanpassingen in de parkeersituatie voor fiets/auto vindt mogelijk een verdere afvlakking van het Stadshart plaats en zijn investeringen vanuit de markt in mindere mate
te verwachten.
-
19
Fietsparkeren verbeteren Voordelige effecten
Doel •
Gastvrij fietsparkeren nabij centrale locaties (zone 19,29,30,31 op slide 9) om fietsgebruik
•
stallen).
Huidige situatie Fiets meest gebruikte vervoersmiddel
•
Redelijke balans capaciteit-bezetting.
•
Geen bewaakte stalling in Stadshart (is
•
•
•
•
Voldoende nietjes / andere stallingsmogelijkheden dichtbij doelgerichte bezochte winkels.
Stalling onder station wordt reeds uitgebreid.
Nadelige effecten •
•
Fietsparkeerplaatsen nabij eindbestemmingen leidt tot meer fietsverkeer in het Stadshart.
Strategische locaties bepalen
rekeninghoudend met aanrijdroutes en eindbestemmingen. Stalling is een bronpunt
Dichtbij doelgerichte winkels, waaronder Promesse.
•
Duidelijke keuzes zijn noodzakelijk.
Plaatsen van meer nietjes rondom
fout gestalde fietsen tegen te gaan.
locaties).
Bepalen in welke mate handhaving ingezet locaties leidt tot extra inzet / kosten.
Op aantal locaties wordt overlast door
logische plekken bij het Stadshart (2 a 3
•
verdeling:
Dukaatplein/Stationsplein om overlast van
Toevoegen (semi)bewaakte stalling op
gesloten. wordt: mate van handhaving op aantal
gesloten), alleen één bij het station.
Mogelijke maatregelen •
er is een bewaakte fietsenstalling permanent
Strategisch plaatsen van nietjes voor optimale
•
foutgestalde fietsen ervaren (gelet op motie).
In welke mate zijn bewaakte stallingen nodig in Lelystad en wat zijn bijbehorende kosten:
langer verblijf/veilig stallen en kort verblijf (snel
Beperken overlast van geparkeerde fietsen.
•
•
fietser, die optimaal wordt bediend voor een
te stimuleren. •
Combinatie geeft keuzemogelijkheden voor de
Afwegingen
voor verder stadsbezoek. •
Voldoende ruimte / stalling voor verschillende type fietsen / scooters.
•
Geen extra elektrische oplaadpunten toevoegen aangezien deze behoefte niet/nauwelijks meer bestaat (vanwege -
uitneembare accu’s/groter bereik).
20
Afschaffen betaald parkeren Doel
Mogelijke maatregelen
• Meer bezoekers richting Stadshart
• Afschaffen betaald parkeren.
trekken door gratis parkeren aan te
Voordelige effecten
bieden.
• Lagere drempel voor bezoekers om naar Stadshart te gaan.
• Gastvrij parkeerbeleid voor bezoekers
claimen dit, maar onderbouwen het niet met concrete cijfers.
Huidige situatie
• Algemene verbetering in beleving door bezoekers door gastvrije
vergelijking met andere steden in de benchmark (uurtarief garage).
ontvangst. (tenzij het Stadshart minder goed bereikbaar wordt door filevorming). Nadelige effecten
• Geen verschil in tarief straat en tarief in • Forse toename kosten van parkeerbeleid parkeergarages.
• Geen sturingselement meer, alle doelgroepen gaan in Stadshart parkeren
• Verhoogd tarief bij ziekenhuis
(werknemers, forenzen, etc.): voor centrumbezoeker bedoelde
• Maximumtarief van 6,50 per dag.
parkeerplaatsen worden ingenomen door o.a. forenzen.
• Stadshart concurreert met overige
• Volledig gratis parkeren leidt tot afvlakking en vergelijkbaarheid met wijkcentra.
• Meer bezoekers kan leiden tot meer omzet in winkelgebied. Ondernemers • Instellen maximale parkeerduur d.m.v. blauwe zone op
Stadshart.
• Relatief goedkoop parkeren, in
Afwegingen
• Negatieve effecten op:
straat, zorgt voor sturing op doelgroepen als werknemers / forenzen. Door afname van straatparkeren
op termijn heeft dit instrument zeer beperkte invloed. • De nadelige effecten van deze maatregel gelden (gedeeltelijk) ook voor andere varianten van het verlagen of afschaffen van het parkeertarief. • Financiering maatregel: Wet Markt en Overheid zorgt
voor knelpunten ten aanzien van de manier waarop de maatregel gefinancierd kan worden. Aangezien
winkelcentra Lelystad alleen voor het
• Modal split – meer auto’s ten opzichte van fietser / voetganger
gemeente Lelystad alle openbare parkeergelegenheid in
winkelmotief dagelijks. Bij een bezoek
• Gevolgen voor duurzaamheid en gezondheid
eigen beheer heeft is het risico van een rechtszaak door
aan Lelycentre dient ook parkeergeld
• Ambitie van Lelystad om de beste Fietsstad van 2023/2024 te zijn
een marktpartij kleiner, maar wel aanwezig.
betaald te worden.
• Grotere kans op filevorming in en rondom het Stadshart
-
21
Eerste uur gratis parkeren Doel •
Mogelijke maatregelen Meer bezoekers richting
Stadshart trekken door het
•
• Eerste uur gratis parkeren in garages en op straat.
zorgen dat de maatregel financieel haalbaar is (zoals in
gratis aan te bieden.
• Lagere drempel voor bezoekers om voor een kort bezoek / snelle
Alphen aan den Rijn).
Gastvrij parkeerbeleid voor
Huidige situatie Relatief goedkoop parkeren, in vergelijking met andere steden in de benchmark (uurtarief garage). Hoger tarief dan de wijkwinkelcentra (die vooral gratis zijn). •
Geen verschil in tarief straat en tarief in parkeergarages
•
mee te laten financieren in de vorm van een BIZ kan ervoor
Voordelige effecten boodschap naar Stadshart te gaan. • Meer bezoekers kan leiden tot meer omzet in winkelgebied, met name
voor doelgerichte en dagelijkse bestedingen.
•
• Betrekken van ondernemers/vastgoedeigenaren door ze
parkeertarief het eerste uur
bezoekers Stadshart.
•
Afwegingen
Maximumtarief van 6,50 per dag
• Algemene verbetering in beleving door bezoekers door gastvrije ontvangst. Nadelige effecten • Toename kosten van parkeren.
• Mogelijk toename van bezoekers met een korter verblijf (vertrek binnen een uur/flitsbezoek), zoals in Enschede is gebleken. Deze groep is momenteel al groot (81% van al het bezoek blijft korter dan een uur).
• Maatregel leidt niet altijd tot het gewenste effect, zoals in bijvoorbeeld Enschede te zien was (korter bezoek omdat
men binnen het uur weg wilde zijn). Ook in Alphen a/d Rijn waren effecten niet alleen positief (zeker op langere termijn). • Financiering maatregel: Wet Markt en Overheid zorgt voor knelpunten ten aanzien van de manier waarop de maatregel gefinancierd kan worden. Aangezien gemeente Lelystad alle openbare parkeergelegenheid in eigen beheer heeft is het risico van een rechtszaak door een marktpartij kleiner, maar wel aanwezig.
• Negatieve effecten op: modal shift, duurzaamheid, gezondheid, ambitie om beste fietsstad 2023/2024 te zijn en filevorming in en rondom Stadshart.
-
22
Tweede uur gratis parkeren Doel •
•
Meer bezoekers richting
Nog geen voorbeelden van deze maatregelen vraagt om een technische aanpassing, die
• Voor consumenten is het voordelig om langer te blijven dan een uur en
Gastvrij parkeerbeleid voor
combinatiebezoeken te doen. Zeker gezien het feit dat de huidige bezoekduur
bezoekers Stadshart.
uiterst kort is.
Relatief goedkoop parkeren, in
naar verwachting goed mogelijk is. •
Onderscheid tussen garages en straat is hierin
• Het is een gastvrije maatregel die aantrekkelijkheid vergroot.
mogelijk, hoewel in de toekomst
• Omdat het overgrote deel van de parkeerders momenteel kort parkeert, zijn de
straatparkeren zo goed als verdwenen zal zijn.
extra kosten naar verwachting beperkt. Capaciteit is voldoende aanwezig.
•
• Effect is vooral langer verblijf. Voor kort bezoek (1 uur) verandert aantrekkelijkheid fiets ten opzichte van de auto niet.
Deze maatregel vraagt om een zeer duidelijke communicatie.
•
Het sluit aan bij de wens om in het Stadshart
garage).
Nadelige effecten
de aantrekkingskracht te vergroten voor
Geen verschil in tarief straat en
• Mogelijk beperkte afname van parkeeropbrengsten voor bezoekers die al tussen 1
recreatief bezoek / langer verblijf. Mogelijk
tarief in parkeergarages.
•
•
verlengen.
in de benchmark (uurtarief
•
• Tweede uur gratis parkeren.
bekend (wel een nog lager dagtarief). Dit
vergelijking met andere steden
•
Afwegingen
Stadshart trekken en verblijfstijd Voordelige effecten
Huidige situatie •
Mogelijke maatregelen
Geen verschil in tarief tussen
en 2 uur parkeren. • Impact op aantrekkingskracht mogelijk beperkt – voor supermarktbezoek zijn
draagt het bij aan investeringen van vastgoed / ondernemers om de belangrijkste
eerste vier uren parkeren.
andere centra (zoals Tjalk en Voorhof) nog steeds aantrekkelijker. Echter is het
verbetering te realiseren: verbeteren kwaliteit
Maximumtarief van 6,50 per
bezoekmotief voor het centrum anders dan de wijkcentra (recreatief én
winkelaanbod en sfeer.
dag.
boodschappen), waardoor het nadelige effect beperkt is en combinatiebezoeken
tussen boodschappen en recreatieve functies plaatsvinden.
-
23
Parkeertarief per kwartier Doel •
Mogelijke maatregelen Meer bezoekers richting Stadshart
trekken en verblijfstijd verlengen. •
Gastvrij parkeerbeleid voor bezoekers
• Instellen van parkeertarief per kwartier (0,40 per kwartier bij aanhouden van
uurtarief 1,60). • Toevoegen van starttarief.
Stadshart. •
Betalen naar daadwerkelijk gebruik.
Voordelige effecten • Parkeertarief per kwartier biedt bezoekers meer flexibiliteit over hoe lang ze
Huidige situatie •
Bij korter parkeren dan een uur, dient wel het hele uur betaald te worden.
•
Relatief goedkoop parkeren, in
parkeren en het laat ze alleen betalen voor de tijd die ze daadwerkelijk nodig hebben. • Dit kan leiden tot een efficiënter gebruik van beschikbare parkeerplaatsen. Bezoekers zijn minder geneigd om langer te parkeren dan nodig.
•
kunnen de duur en frequentie van winkelbezoeken beïnvloeden; kortere tariefintervallen kunnen kortere bezoeken stimuleren, maar kunnen bezoekers die langer willen blijven
ontmoedigen. • De introductie van een gedetailleerd parkeertariefsysteem vereist
benchmark (uurtarief garage).
Nadelige effecten
significante investeringen in tijd en
Geen verschil in tarief straat en tarief in
• Mogelijke toename van stress voor bezoekers, door verhoogd bewustzijn van
geld voor beheer en onderhoud.
parkeergarages. •
• Veranderingen in parkeertarieven
geavanceerde technologieën en
vergelijking met andere steden in de •
Afwegingen
kortere parkeerduur waardoor ze minder ontspannen winkelen.
Geen verschil in tarief tussen eerste vier
• Geen verlenging van verblijfsduur, maar mogelijk juist een verkorting.
uren parkeren.
• Lagere parkeeropbrengsten, omdat men voor dezelfde tijd minder betaalt.
Maximumtarief van 6,50 per dag.
• Een complexer parkeersysteem, voor zowel bezoekers als beheerders. Technische
problemen bij garages, waarbij de tijdslimiet vaker overschreden wordt.
-
24
Tariefverlaging parkeren Doel •
Mogelijke maatregelen Meer bezoekers richting Stadshart trekken
door het parkeertarief te verlagen •
• Het verlagen van parkeertarieven (bijvoorbeeld
€1,00 per uur)
Gastvrij parkeerbeleid voor bezoekers Stadshart
Voordelige effecten • Een lager tarief kan theoretisch meer bezoekers
Huidige situatie
•
•
Relatief goedkoop parkeren, in vergelijking
trekken.
• Een tarief van bijvoorbeeld €1,- per uur is
Afwegingen • Ter compensatie is het mogelijk om abonnementskosten parkeergarage / vergunning tarieven aan te passen: bijvoorbeeld voor werknemers, bewoners (2e vergunning) of forenzen.
• Een andere afweging (niet specifiek bij deze
met andere steden in de benchmark (uurtarief
onderscheidend ten opzichte van andere
maatregel) is om parkeren niet per uur te laten
garage)
centrumgebieden en is goed te communiceren
betalen, maar per half uur of kwartier (voordeel:
Geen verschil in tarief straat en tarief in
richting de consument.
eerlijker bedrag, nadeel: meer flitsbezoeken, omdat langer parkeren duurder is).
parkeergarages (€1,60 per uur) •
Verhoogd tarief bij ziekenhuis
Nadelige effecten
•
Maximumtarief van 6,50 per dag
• Verwachte effect is klein. Het tarief is al relatief laag en zal naar verwachting niet leiden zorgen vooe het gewenste effect van extra bezoekers. • Minder inkomsten, dus een groter verlies op de begroting
-
25
Gratis parkeren tijdens specifieke momenten Doel • •
Mogelijke maatregelen
Afwegingen
Meer bezoekers richting Stadshart trekken door
• Tijdens koopavonden (donderdag) of specifieke momenten in
• Bedenk welke momenten aantrekkelijker
het parkeertarief te verlagen of af te schaffen.
het weekend geen parkeergeld instellen voor parkeren in
gemaakt moeten worden voor bezoekers om
Gastvrij parkeerbeleid voor bezoekers Stadshart.
garages en/of parkeerterreinen.
naar het Stadshart te komen en waarom. • Koopavonden zijn landelijk de laatste jaren
Huidige situatie •
Tarieven op straat, in de parkeergarages en op
• Mogelijk langer verblijf door aantrekkelijke parkeerkosten
een grote bijdrage levert. Het biedt wel
tijdens koopavond.
voordelen voor horeca/leisure op donderdag.
• Avondtarief leidt mogelijkheid tot grotere aantrekkingskracht
• Opties als een verlaagd tarief of gratis
met uitzondering van het parkeerterrein van het
avondhoreca/leisure tijdens de koopavond (donderdag).
parkeren tijdens weekenden kunnen
Tijdens avonduren geldt geen parkeertarief (na 18.00 uur), uitgezonderd donderdag
(koopavond tussen 18.00-21.00 uur). •
minder in trek, de vraag is of gratis parkeren
de parkeerterreinen is hetzelfde (1,60 per uur), ziekenhuis (2,00). •
Voordelige effecten
Maximumtarief van 6,50 per dag.
• Mogelijk positieve impuls voor koopavond in bezoekersaantallen. Nadelige effecten • Lagere parkeerinkomsten. • Veel verschillen in momenten betaald parkeren kan leiden tot onduidelijkheid.
overwogen worden: specifieke momenten tijdens weekenden zijn wel piekmomenten voor parkeren door de combinatie bewoners
/ bezoekers. Zeker als de parkeercapaciteit afneemt en bezetting door bewoners toeneemt. • Welke momenten leiden tot duidelijkheid / onduidelijkheid. -
26
Onderscheid straat / garageparkeren Doel
Mogelijke maatregelen
Afwegingen
• Optimaal gebruik van beschikbare parkeerruimte,
• Verschil in tarief aanbrengen voor specifieke parkeerlocaties, waarbij
• Keuzes maken is nodig:
zowel op straat als in garages. • Gastvrij parkeerbeleid voor bezoekers Stadshart.
parkeergarages andere tarieven krijgen dan parkeerterreinen en/of straatparkeren. Bijvoorbeeld gratis (of gereduceerd) parkeren in garages, straattarief handhaven of verhogen.
Huidige situatie
• Bewonersparkeren (vergunningen) op straat faciliteren en niet/beperkt in
• Er zijn 7 parkeergarages en parkeerterreinen, welke
garages. Op termijn is dit een uitdaging vanwege het relatief lage aantal
niet allemaal maximaal bezet worden. Het aandeel
straatparkeerplaatsen en de wens van de gemeente om straatparkeren te
straatparkeerplekken hiervan is erg beperkt.
verminderen ter verbetering van leefbaarheid.
•
Welke parkeerlocaties worden waarvoor aangewezen?
•
Welke verschillen ontstaan er per locatie?
•
Op welke manier wordt er gecommuniceerd over de maatregel?
• Ook bij deze maatregel geldt dat maatregelen op verschillende manieren
kunnen worden ingevoerd: eerste uur
• De parkeeropbrengsten komen grotendeels uit betaald parkeren door bezoekers en in beperkte
Voordelige effecten
gratis, 2e uur gratis, alleen
mate door abonnementen / vergunninghouders
• Mogelijkheid om doelgroepen te sturen in parkeerlocatie.
tariefdifferentiatie.
(onderscheid straat/garage is niet bekend)
• Verbeteren van de parkeerbezetting op gewenste locaties zoals de garages. • Onderzoeken of voldoende
• De woningbouwontwikkelingen zorgen voor enerzijds een grotere parkeerbehoefte en bezetting en anderzijds een afname van parkeercapaciteit
• Behoud van parkeerinkomsten bij straatparkeren.
straatparkeerplaatsen op termijn
• Minder straatparkeren biedt mogelijkheden tot vergroening, verbetering
beschikbaar zijn om dit als
verblijfsklimaat, ruimte voetganger/fiets of ontwikkeling functies.
doordat ook op huidige parkeerterreinen gebouwd
Nadelige effecten
wordt. Dit geldt deels ook bij de andere varianten.
• Mogelijk onduidelijk voor bezoekers, bewoners en/of ondernemers waar geparkeerd mag en kan worden.
sturingselement in te zetten.
-
Samenvattend • Centrale Vraagstelling: Hoe kan het parkeerbeleid voor auto’s en fietsen bijdragen aan de aantrekkelijkheid van het Stadshart van Lelystad en zorgen voor meer bezoekers? • Structuur en kenmerken van Lelystad en zijn:
•
Het Stadshart van Lelystad functioneert voornamelijk voor dagelijkse en recreatieve winkelbehoeften.
•
De meeste bezoekers komen uit Lelystad zelf, met een piek tussen 11:00 en 14:00 uur.
•
Overwegend kort bezoek met 81% van de bezoekers die binnen een uur vertrekken.
• Ervaringen uit andere centrumgebieden: •
Onderzoek naar de impact van parkeren toont aan dat gratis parkeren kan leiden tot meer bezoekers, terwijl betaald parkeren een dissatisfier is.
•
Verschillende steden hebben geëxperimenteerd met gratis parkeren om de aantrekkelijkheid te verhogen,
maar dit is niet altijd financieel haalbaar of succesvol geweest. -
28
Samenvattend • Oplossingsrichtingen: •
Verbeteren van fietsparkeren door het toevoegen van meer bewaakte en onbewaakte stallingen nabij centrale locaties / eindbestemmingen. Een betere verdeling is gewenst.
•
•
Overweging van de nadelige effecten van het verlagen of afschaffen van parkeertarieven op: •
Financiële situatie
•
Modal split
•
Duurzaamheid en gezondheid
•
Ambitie van gemeente om fietsstad van 2023/2024 te zijn
Overweging van oplossingen in parkeertarieven: •
1e uur gratis
•
2e uur gratis (verlengt verblijfstijd)
•
Gratis tijdens koopavond, verdeling tarieven straat / garage of mogelijk andere verfijningen
•
Situatie laten zoals het is
-
29
Samenvattend – eenduidig systeem nodig •
In dit rapport zijn verschillende oplossingsrichtingen om het parkeerregime in het Stadshart aan te passen met bijbehorende effecten naast elkaar gezet.
•
De parkeeroplossingen dienen bij te dragen aan het doel om meer bezoekers naar het Stadshart te trekken, dan wel om bezoekers langer te laten verblijven, en de juiste parkeerder op de juiste plek te krijgen. Dit geldt voor bewoners, bezoekers bewoners, werknemers, bezoekers Stadshart en forenzen. Dit betekent dat een balans nodig is in sturingsmechanismes, waarbij het afschaffen van parkeertarieven een sturingselement wegneemt.
•
Vooral voor de doelgroep bezoekers Stadshart is het de vraag of een aantrekkelijker parkeerregime bijdraagt aan het verhogen van bezoekersaantallen. Verschillende oplossingsrichtingen kunnen hier zowel positieve als negatieve effecten op hebben.
•
Het parkeerregime is een belangrijk sturingsmechanisme. Uiteindelijk is de keuze belangrijk om te bepalen welk type centrum Lelystad wil zijn: een boodschappencentrum (gratis parkeren een optie) of een recreatief centrum (gratis parkeren minder logisch, maar wel andere sturingsmogelijkheden). Gezien de wens van de gemeente Lelystad om het Stadshart te ontwikkelen richting een recreatief centrum, heeft een gratis parkeerbeleid niet de voorkeur.
•
Belangrijk is om maatregelen in balans te nemen. Dit kan een herverdeling van doelgroepen en mogelijk ook financiën betekenen. Naast het aanpassen van bezoekerstarieven, zijn ook aanpassingen in abonnementsprijzen en/of vergunningstarieven mogelijk.
30