BL Oplossingsrichtingen parkeersituatie Stadshart Lelystad - bijlagenrapport (3 mei 2024)
Tekst van het document
Oplossingsrichtingen parkeersituatie Stadshart Lelystad Bijlagenrapportage
Kenmerk:
016915.20240426.R2.02
Datum:
3 mei 2024 1
Colofon
Datum: 3 mei 2024 Kenmerk: 016915.20240426.R2.02
Uitvoering: Goudappel BV Projectteam: Tim van Huffelen (projectleider), Mark ten Hoopen, Guido Scheerder Opdrachtgevers: gemeente Lelystad Contactpersonen opdrachtgever: Marcel Bohne, Bas Terbach, Maarten van Loenen (gemeente Lelystad)
-
2
Inhoud 1.
Fietsparkeren
2.
Parkeren auto (inclusief beleid + financiën)
3.
Structuur & bezoekers van Stadshart Lelystad
4.
Geplande ontwikkelingen
5.
Theorie – impact parkeren op centrumgebieden
6.
Praktijkvoorbeelden parkeeroplossingen centrumgebieden Nederland
-
3
Fietsparkeren Huidige situatie Tellingen
-
4
Fietsparkeren Stadshart Lelystad • Het parkeren van fietsen vindt op veel plekken plaats in het Stadshart en nabij het station • Op de volgende pagina is vanuit een telling uit 2022 zichtbaar hoe de verdeling is tussen capaciteit en bezetting: • In de rode gebieden zijn meer fietsen gestald dan beschikbare plekken
• De belangrijkste bevindingen uit de tellingen: • Per saldo zijner voldoende fietsenstallingen in en rondom het Stadshart
• Het aantal bewaakte stallingen is laag. De enige bewaakte stalling bij het station wordt volledig benut. • Op een aantal plekken is een overschot aan fietsen en/of een tekort aan fietsenstallingen (vooral Dukaatplein / Stationsplein) – dit is gerelateerd aan het station. • In de Promesse zijn geen/nauwelijks fietsenstallingen, maar daar worden de nodige fietsen (foutief) gestald -
5
Tellingen fiets Stadshart Lelystad Sectie
Naam 1Stationsweg 2Waag 3Fietsenrekken theater 4Rondom theater 5Agoraweg 6Hotel-Dekamarkt 7Albert Heijn 8Neringpassage 9Agorahof (plein) 10Agorahof 11De Wissel 12De Promesse 13Stationsweg (Anwb) 14De Promesse (Zuid) 15Bewaakte fietsenstalling 16Dukaatpassage 17Neringpassage 18Neringweg parkeerterrein 19Neringweg (zuid) 20Fietsenstalling in Neringgarage 21Deen 22Zilverparkkade - Muntstraat 23Stadhuisstraat 24Florijnstraat 25Stadhuisplein 26Reaalhof 27Fietsenstalling in Zilverparkgarage 28Middenweg-Reaalhof 29Rondom coffeeshop 30Dukaatplein 31Stationsplein 32Station (achterzijde) 33Botter 34Bewaakte 24 uursstalling Totaal
Tulip
65
11
7 32
Aantal fietsklemmen Fietsklem Nietje overig Totaal 0 130 29 58 0 21 43 25 25 44 44 0 34 34 0 14 40 144 0
36 15
53
46 43 8
12 98
30 9 30 18
20
30 13
25
160 586
4
214
119 11 712
1455 362 2817
Aantal fietsen Tekort/overschot Aantal bromfietsen 5 65 3 0 9 19 12 16 3 33 3 20 157 5
-5 65 55 -9 24 13 28 -3 1 -3 -6 -13 -5
72 60 0 18 106 60 40 92 86 40 16
0 36 48 0 13 43 19 28 13 7 25 5
36 12 0 5 63 41 12 79 79 15 11
permanent gesloten 6 + 1 motor 4
119 71 762 196 50 1455 320 362 4417
77 74 189 293 131 612 159 372 2494
42 -3 573 -97 -81 843 161 -10 1923
26 + 1 bakfiets 7
10 werkzheden werkzheden werkzheden 1 1 2 1 1 1 1 5
2 5 + 1 bakfiets 1 motor 1 1
41 82 + 1 overig 5 + 3 overig
-
6
Beleid rondom fietsparkeren Stadshart Lelystad • Handhavingsbeleid Fietsparkeren Lelystad • Doel: Voorkomen hinderlijk/foutief parkeren fietsen in Stadshart en Stationsgebied.
• Maatregelen: •
Verwijdering en opslag van foutief geparkeerde (brom)fietsen via bestuursdwang volgens APV.
•
Kosten voor ophalen fiets uit depot: €15,-; boete voor foutief geparkeerde bromfietsen: €65,- excl. administratiekosten.
• Stallingsregels: •
Fietsen enkel toegestaan in rekken/stallingen.
•
Maximale stallingsduur: 28 dagen, daarna verplaatsing naar depot.
•
Bewaarperiode in depot: 13 weken, daarna verkoop of afvoer als oud ijzer.
• Waarschuwingssysteem: •
Labeling van fietsen die te lang op één plek staan.
• Beleidsontwikkeling: •
Motie aangenomen voor verbetering fietsparkeerbeleid en opname in APV.
•
"Plan van aanpak Fietsen in Lelystad": onderzoek naar knelpunten, betrokkenheid van inwoners, verbetering fietsinfrastructuur, introductie van nachtnet voor fietsers.
• Budget: €400.000 voor verbeteringen, doel om Lelystad top fietsstad te maken tegen 2026.
-
7
Parkeren auto Huidige situatie Tellingen
-
8
Parkeren auto • Stadshart kent verschillende doelgroepen die parkeren: • Bezoekers Stadshart: deze komen voor supermarkten, recreatief shoppen, cultuur, horeca, dienstverlening en evenementen
• Bewoners Stadshart en hun bezoek • Werknemers Stadshart: gemeente is de grootste werkgever, maar in en rondom Stadshart zitten meerdere grotere werkgevers • Forenzen die vanaf station Lelystad vertrekken. De ligging direct bij het station, maakt dat treinreizigers
langdurig in de omgeving parkeren • Op de volgende pagina is weergegeven waar de parkeerlocaties zijn. Dit betreft garages en terreinen op straat. Voor de straatparkeerplaatsen zijn tellingen beschikbaar, evenals de parkeergarages.
-
9
Overzicht autoparkeerplaatsen Centrum Lelystad •
Er geldt betaald parkeren op straat en in garages op: • •
•
De parkeertarieven die op straat en in de garages gelden zijn: • •
• •
• •
Maandag t/m zaterdag 09:00 – 18:00 Donderdag 09:00 – 21:00
€ 1,60 per uur Rest van de dag: gratis
Parkeren in garages en op straat is gratis op zondagen. In het kernwinkelgebied is geen parkeergelegenheid. In de gebieden rondom het betaald parkeren zijn enkele zones waar alleen door vergunninghouders geparkeerd mag worden. Voor het ziekenhuis gelden andere regels en tarieven Totale capaciteit parkeerterreinen- & garages Stadshart Lelystad: 1802 (excl. gratis parkeerterreinen)
CKV de Kubus (Gratis parkeerterrein met blauwe zone) Parkeergarage de Waag (664 ppl) Parkeerterrein Agoraweg (63 ppl) Parkeergarage Agoradek (263 ppl) Parkeerterrein Lindelaan (40 ppl) Parkeergarage Neringweg (256 ppl) Parkeergarage Zilverpark (296 ppl) Gratis parkeerterrein Parkeerterrein Ziekenhuis Sint Jansdal (220 ppl)
Gratis parkeerterrein (met blauwe zone voor 30 minuten) Gratis parkeren (max 2 uur)
Gratis parkeerterrein (privéterrein Centrada)
Betaald parkeren (1,60 p/u) Parkeerverbod -
10
Stadshart Lelystad •
In de afbeelding is aangegeven welk gebied als Stadshart wordt gezien, met daarbij de aangrenzende gebieden.
•
Gebied I betreft het Stadshart
(I: Centrum II: Schil rondom centrum *: Stationsomgeving (groen gearceerd)
11
Parkeerdruk auto straatparkeren • In dit gebied is een capaciteitsmeting in 2023 uitgevoerd met de volgende resultaten: • De totale capaciteit van het hele gebied is 3.088 plaatsen. (De capaciteit van de parkeergarages is hierbij niet meegenomen) • Voor het Stadshart Lelystad is het vooral van belang om naar deelgebied 4 te kijken, en de aangrenzende deelgebieden 2, 1, 3 en 5. • De capaciteit per deelgebied is op de volgende pagina te zien. • In de tabel is de bezettingsgraad per deelgebied te zien op de verschillende meetmomenten. De hoogste bezettingsgraad is te zien in deelgebied 2 op de zaterdagavond van 9 december. • Bij alle deelgebieden is de nachtmeting van vrijdag van zowel 8 als 16 december de bezettingsgraad het laagst. • De deelgebieden 5,6 en 8 hebben op de zaterdagavond geen bezettingsgraad, bij deze deelgebieden is geen meting uitgevoerd op zaterdagavond. -
12
Resultaten capaciteitsmeting
• In deze capaciteitsmeting is de bezettingsgraad van het straatparkeren weergegeven per deelgebied.
• De bezettingsgraad van de straatparkeerplekken staat niet onder druk, op enkele kleine locaties in deelgebied 2 na.
-
13
Parkeerdruk garage parkeren • De totale capaciteit van de parkeergarages is 1.802 parkeerplaatsen • Vanuit de gesprekken met de gemeente Lelystad is het beeld ontstaan dat er gedurende de winkelmomenten de parkeerdruk laag is. Dit wordt bevestigd in de parkeerdrukmetingen.
• In de Zilverparkgarage wordt er door werknemers uit de omgeving rondom de garage gebruik gemaakt van de parkeergage (abonnement). Deze kent tijdens weekdagen een hogere parkeerdruk. • Op de donderdagmiddag is de bezettingsgraad het hoogst in de parkeergarage Zilverpark met een bezettingsgraad van 94%. • In parkeergarage de Waag is de bezettingsgraad het hoogst op zaterdagmiddag met 80%. • In parkeergarage Neringweg is de bezettingsgraad het hoogst op zaterdagmiddag met 89%. • Op het parkeerterrein ziekenhuis Sint Jansdal is de bezettingsgraad het hoogst op de donderdagmiddag met 81%. -
14
Resultaten capaciteitsmeting parkeergarages
• Op een enkel moment (donderdagmiddag) is de bezettingsgraad zeer hoog in de Zilverparkgarage. • Op de andere momenten is de bezettingsgraad van de garages laag of niet problematisch hoog.
-
15
Beleidsstukken + financiën Mobiliteitsvisie Lelystad 2020-2030 Parkeerverordening 2017 Nota Parkeernormen Lelystad 2023 Parapluplan Parkeren Lelystad 2023
-
16
Mobiliteitsvisie Lelystad 2020-2030 •
Mobiliteitsvisie is in beperkte mate concreet over de aanpak van parkeerbeleid.
•
“Optimaal ruimtegebruik voor parkeren door in te spelen op trends autogebruik, onder andere door ondersteuning van wijkinitiatieven voor deelauto gebruik. Bv inrichten en toewijzen parkeerruimte.”
•
Parkeren legt een groot beslag op de beschikbare ruimte in woonwijken en centra. Daarnaast zijn er diverse doelgroepen die verschillende eisen stellen aan parkeervoorzieningen. Een optimale inrichting van parkeervoorzieningen en regulatie van het gebruik is daarom belangrijk.
•
Fietsparkeren: gemeente vaart koers op gecentraliseerde stallingen •
Bewaakte fietsenstalling moet worden uitgebreid en geüpgraded met laadvoorzieningen voor elektrische fietsen.
•
Realisatie fietspakhuis Theaterkwartier
-
17
Parkeerverordening 2017 • In essentie biedt de Parkeerverordening Lelystad 2017 een kader voor het reguleren en organiseren van parkeren binnen de gemeente, met als doel een efficiënt gebruik van de beschikbare parkeerruimte te waarborgen en overlast te voorkomen.
• Het college van burgemeester en wethouders heeft de bevoegdheid om gebieden aan te wijzen voor vergunninghouders, abonnementhouders en het gebruik van uitrijkaarten. Ze kunnen ook besluiten nemen over de tijdstippen waarop parkeren alleen aan vergunninghouders of abonnementhouders is toegestaan. • De verordening bevat ook verbodsbepalingen, zoals het parkeren zonder vergunning op aangewezen plaatsen en het
gebruik van parkeerapparatuur op andere wijze dan voorgeschreven. Overtredingen van deze bepalingen kunnen worden bestraft met hechtenis of een geldboete. • Tot slot regelt de verordening overgangs- en slotbepalingen, zoals de inwerkingtreding van de verordening en de geldigheid van besluiten genomen onder de voorgaande verordening. -
18
Nota Parkeernormen 2023 • De toe te passen parkeernorm is afhankelijk van het gebied waarbinnen de ontwikkeling plaatsvindt. Voor wat betreft de typering geldt de volgende afbakening: centrum (I), schil (II), rest bebouwde kom (III) (zie pagina 15). • Het centrumgebied bestaat uit het Stadshart, inclusief de ziekenhuislocatie en de stationsomgeving. Voor de
stationsomgeving wordt met een lagere parkeernorm gewerkt, zodat kan worden gestuurd op lager autobezit en autogebruik. Deze aanpak is al in een eerder stadium door de gemeenteraad vastgesteld.
-
19
Parapluplan Parkeren Lelystad 2023 1.Aanleiding tot het plan:
4. Parkeerregeling:
‐
Ruimtelijke ontwikkelingen en vergunningsaanvragen kunnen parkeersituaties beïnvloeden.
‐
‐
Parkeernormen worden vastgesteld volgens het beleid (Nota Parkeernormen Lelystad 2023) gebaseerd op CROW-kencijfers.
Doel: Toetsingskader voor voldoende parkeergelegenheid bij nieuwbouw, verbouw en functiewijzigingen.
‐
Nota Parkeernormen Lelystad 2023 dient als basis, met afwijkingsbevoegdheid voor het bevoegd gezag.
‐
Wijzigingen in de Woningwet vereisen parkeren via bestemmingsplannen.
‐
Het parapluplan voegt een extra toetsingskader toe aan bestaande bestemmingsplannen.
2.Ligging en begrenzing plangebied: ‐
Parapluherziening omvat alle bestemmingsplannen van Lelystad, gericht op parkeren, laden en lossen.
3.Werkwijze en opzet van toelichting: ‐
Plan borgt parkeernormen in ruimtelijke plannen, zonder ruimte voor nieuwe ontwikkelingen.
‐
Toelichting richt zich op gemeentelijk parkeerbeleid, juridische opzet en uitvoerbaarheid.
5. Juridische planopzet: ‐
Dynamische verwijzing naar geldende parkeernormen, zonder nieuwe vaststelling bij wijzigingen.
‐
Opbouw conform Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen 2012, met nadruk op parkeerregeling.
6. Uitvoerbaarheid: ‐
Vooroverleg en zienswijzenprocedure uitgevoerd, geen invloed op economische uitvoerbaarheid.
‐
Kosten worden gedekt uit algemene middelen, geen verplicht kostenverhaal of exploitatieplan. -
20
Financieel – Begroting parkeren 2024 Afgerond op 1.000-tallen Baten Parkeerbelasting
Totaal Eindtotaal
Lasten 2.190*
2.190
Dagelijks onderhoud parkeergarages
1.200
Parkeren
1.044
Parkeren kust
220
P kosten Parkeren 2.2
184
Totaal
2.648
-458
* De parkeerbelasting betreft alle gebieden met betaald parkeren (waaronder Kust en Lelycentre), het overgrote deel betreft het Stadshart -
21
Financieel – Opbrengsten 2023 2023
• De gerealiseerde omzet vanuit parkeergarages en vanuit straatparkeren zijn aanzienlijk hoger dan de omzet van vergunningen en de omzet van abonnementen.
Omzet garage
€863.057
Omzet straat
€699.422
Omzet vergunningen
€193.209
Omzet abonnementen
€85.185
Omzet totaal
€1.840.873 €0
€400.000
€800.000
€1.200.000
€1.600.000
€2.000.000
2023 -
22
Overzicht type /aantal vergunningen en abonnementen • Het aantal
Bewoner jaarabonnement
406
vergunningen van zowel
Bedrijven jaarabonnement
bewoners als bedrijven
Bundel maandabonnement
313
Jaarabonnement
312
is het grootst op jaarbasis, gevolgd door losse jaarabonnementen en kwartaalabonnementen
368
Kwartaalabonnement
178
1e Bewonersvergunning
140
Bedrijfsvergunning
126
Bezoekersvergunning
110
Bezoekersvergunning De Stelling
104
Bundel jaarabonnement
79
Hulpverlenersregeling
64
2e Bewonersvergunning
34
Bezoekersregeling jaar
16
Overig vergunning politie
13
Mantelzorg jaarabonnement
11
Overig vergunningen alle gebieden
7
Mantelzorgregeling
4
Overig autodate
1
Overig vergunning
1 0
50
100
150
200
Aantal vergunningen
250
300
-
350
400
450 23
Benchmark parkeertarieven Winkelgebied
Parkeertarief garage per uur
Maximumtarief- en parkeerduur garage
Tijden en dagen parkeerbeleid
Bijzonderheden
Parkeertarief straat
Stadshart Lelystad
€1,60 per uur
€6,50 per dag
Ma-za
-Geen tarief differentiatie in parkeergarages centrum -zondag gratis
€1,60
Stadshart Almere
€2,50 per uur
€11,81
Ma-za (07:00-0:00) Zo (12:00-0:00)
-Schilwijken rondom centrum 1 uur gratis parkeren (bij aanmelding) -Gedifferentieerde tarieven op verschillende dagen -Avondtarief (tussen 18:00-0:00 €6,21)
€3,41
Centrum Assen
€2,00 per uur
€8,00 (of max. 2-4 uur)
Ma-zo
-Meerdere parkeerterreinen in centrum met hoger tarief dan de garages (en tijdslimiet van 2 of 4 uur) -Verschillende parkeergarages met tarief van €0,50 per 14 minuten
€2,50
Centrum Zwolle
€3,16 tot €4,80 per uur
€16,50
Ma-vr, zo
-Zaterdag 3,75 p/u -Gedifferentieerde tarieven in parkeergarages centrum
€3,30
Centrum Den Helder
€0,00
€0,00
Ma-zo
-Altijd gratis parkeren
€1,50
Stadshart Zoetermeer
€2,85
€13,20
Ma-zo
-Verschillende parkeermogelijkheden waar eerste 2 uur gratis is, garages in particulier eigendom net als Stadshart
€2,85
City Plaza Nieuwegein
€2,70
€15,00
Ma-zo
-Avondtarief maximaal 6,00 (vanaf 18:00) -Veel gratis straatparkeren rondom centrum (op donderdag, anders €4,50 per uur)
€4,50
Centrum Goes (1 garage)
€2,30
€5,70
Ma-vr (9:00-18:00) Do (18:00-21:00) Za (9:00-17:00)
-12 parkeerterreinen in/om centrum met gedifferentieerd tarief. Overige tijden (avond): gratis. Zondag gratis
€2,60
Centrum Harderwijk
€2,10
€11,00
Ma-zo (8:00-21:00)
-3 parkeergarages met eerste 2 uur gratis tegen centrumrand aan (daarna €2,10 per uur)
€2,10
Centrum Dronten
€0,00 (geen garages)
€0,00 (geen garages)
-
-Altijd gratis parkeren
€0,00
Centrum Kampen
€2,10 (geen garages)
€10,30 (geen garages)
Ma-za (9:00-20:00)
-Na 20:00 gratis parkeren, behalve op vrijdag (na 21:00)
-
€2,10
24
Structuur & bezoekers van Stadshart Lelystad De kenmerken van het Stadshart Lelystad op een rij
-
25
Structuur Stadshart Lelystad •
Winkelen: Het Stadshart van Lelystad heeft vooral een dagelijkse en recreatieve winkelfunctie. De meeste omzet in het Stadshart van Lelystad wordt gerealiseerd door deze twee winkelmotieven, waarbij het marktaandeel van recreatief als winkelmotief binnen de gemeente het grootste is.
•
Winkelen: In de winkelgebieden Tjalk en Voorhof wordt een hogere omzet in dagelijkse artikelen gerealiseerd dan in het Stadshart. In Lelycentre, Kempenaar en Jol wordt ook nog een aanzienlijke omzet in dagelijks gerealiseerd.
•
Winkelen: Het Stadshart realiseert verreweg de hoogste omzet in recreatief winkelen binnen de gemeente (exclusief Batavia Stad), terwijl het op de woonboulevard van Palazzo na ook de hoogste omzet realiseert in
doelgericht. •
Horeca, leisure + dienstverlening: het Stadshart heeft bovendien relatief veel functies voor horeca, leisure en dienstverlening. Vooral rondom het Agorahof is met theater en bioscoop fors geïnvesteerd in de leisurefunctie.
•
Hoewel de omzet in dagelijks dus hoger is dan in recreatief, zit het onderscheidende vermogen van het Stadshart binnen de gemeente vooral in het winkelmotief recreatief en horeca/leisure
-
26
Functies en structuur Stadshart Lelystad
Bron: KSO 2021, I&O Research. Bewerking: Goudappel
27
Omzet & winkelvloeroppervlakte van winkelgebieden in Lelystad Winkelgebied
Horeca wvo wvo Omzet wvo Omzet totaal Omzet dagelijks dagelijks Omzet recreatief recreatief doelgericht doelgericht verkooppunten
Stadshart
€53.000.000
€24.200.000
6.800
€20.400.000
12.800
€8.300.000
4.500
47
8
Botter
€13.600.000
€13.200.000
1.500
€100.000
0
€200.000
100
1
0
Jol
€19.000.000
€17.100.000
2.300
€1.700.000
200
€200.000
100
5
0
Kempenaar
€19.600.000
€18.400.000
1.700
€200.000
0
€1.000.000
600
1
3
Lelycentre
€27.800.000
€19.800.000
3.600
€6.800.000
2.900
€1.300.000
800
13
4
Palazzo
€51.700.000
€700.000
0
€2.100.000
2.100
€48.900.000
27.800
1
0
Tjalk
€43.500.000
€36.700.000
3.700
€3.100.000
1.800
€3.800.000
1.700
2
1
Voorhof
€28.900.000
€28.700.000
1.700
€200.000
0
€100.000
0
0
0
Batavia Stad* Totaal (excl. Batavia Stad)
€62.200.000
€1.200.000
400
€60.600.000
19.900
€500.000
200
16
2
€257.100.000
€158.800.000
21.300
€34.600.000
19.800
€63.800.000
35.600
70
16
* De betrouwbaarheid van de data in Batavia Stad ligt niet zo hoog als elders in het onderzoeksgebied, gezien het unieke karakter van Batavia Stad en de omvang van het verzorgingsgebied i.r.t. het onderzoeksgebied.
-
Cultuur & ontspanning
Bron: KSO 2021, I&O Research. Bewerking: Goudappel
28
Aantrekkingskracht Stadshart Lelystad •
Het Stadshart van Lelystad heeft vooral een lokale functie, wat blijkt uit het relatief
lage percentage toevloeiing voor alle winkelmotieven. •
Voor dagelijks is 100% van de omzet afkomstig uit de eigen gemeente, voor recreatief is dat 94% en voor doelgericht 99%. Dat betekent dat er slechts in beperkte mate (6% voor de omzet in recreatief en 1% voor de omzet in doelgericht)
omzet van buiten de gemeente het Stadshart van Lelystad in komt. (Batavia Stad is het enige winkelgebied dat veel bezoekers van buiten Lelystad trekt) •
De koopkrachtbinding (aandeel van de bestedingen van consumenten uit de gemeente dat in het Stadshart terecht komt) is in 2021 afgenomen t.o.v. 2018, voor
alle winkelmotieven. •
De aantrekkingskracht van het Stadshart van Lelystad kent daarmee ruimte voor
Bron: KSO 2021, I&O Research. Bewerking: Goudappel
verbetering, gezien het relatief lage toevloeiingspercentage en de dalende koopkrachtbinding. -
29
Bezoekgedrag Stadshart Lelystad • Het Stadshart van Lelystad kent, vergeleken met de benchmark, veel bezoekers met een verblijfsduur van 0-30 minuten (37%) en van 30 tot 60 minuten (44%). Daarmee verblijft van alle bezoekers 81% maximaal een uur, in de benchmark blijft 59% maximaal een uur. Het beperkte winkel- en horeca aanbod is hiervoor een mogelijke verklaring. • De vervoerswijzeverdeling geeft een combinatie tussen voetganger (22%), fietser (40%) en automobilist (38%). Het aandeel fiets is vooral hoger dan de benchmark. Dit komt mede door de lokale verzorgingsfunctie.
Bron: KSO 2021, I&O Research. Bewerking: Goudappel
-
30
Waardering Stadshart Lelystad •
2021 Benchmark
2018
Totaaloordeel
6,1
7,4
6,9
Winkelaanbod
5,5
7,1
6,5
Sfeer en uitstraling
5,6
7,0
6,3
Veiligheid
6,6
7,4
7,1
Alle indicatoren (op 1 na) scoren lager dan de
Netheid
6,5
7,3
7,0
benchmark van vergelijkbare steden.
Aanwezigheid groen
5,8
6,0
De bereikbaarheid per fiets wordt van alle indicatoren
Faciliteiten
4,9
5,8
6,3
het best beoordeeld. De stalling van de fiets scoort
Parkeren auto
6,9
7,2
7,4
echter opvallend laag.
Stalling fiets
6,4
7,5
6,7
Bereikbaarheid auto
7,4
7,5
7,8
Bereikbaarheid fiets
8,1
8,3
Bereikbaarheid OV
7,5
7,4
7,5
Horeca
6,5
7,7
6,7
Alle indicatoren (op 1 na) zijn in beoordeling gedaald in 2021 t.o.v. 2018.
•
•
•
De stallingsmogelijkheden voor de fiets worden met een 6,5 nog redelijk beoordeeld (in verhouding tot andere beoordelingen uit 2021). De beoordelingen van het winkelaanbod, sfeer en de faciliteiten scoren echter opvallend laag.
Bron: KSO 2021, I&O Research. Bewerking: Goudappel -
31
Bezochte voorzieningen Stadshart Lelystad (combinatiebezoek) • De figuur geeft het combinatiebezoek met modeaankopen aan in het Stadshart van Lelystad • Vergeleken met andere steden, worden nagenoeg
alle voorzieningen minder bezocht in het Stadshart Lelystad. • Vooral schoenenwinkels, cafés en terrassen (4% tov 16% in de benchmark) en lunchrooms worden
relatief weinig bezocht. • Alleen culturele voorzieningen, voorzieningen gericht op verzorging en de warenmarkt worden relatief vaak bezocht in combinatie met mode-aankopen. -
Bron: KSO 2021, I&O Research. Bewerking: Goudappel
32
Inzicht in bezoekersaantallen Stadshart • De piek van de drukte in het kernwinkelgebied duurt van 10 tot 14 uur.
Druktebeeld per uur, gemiddelde dag Agorahof & Theaterkwartier (weekdagen & zaterdag)
• De piek van de drukte in Agorahof
& Theaterkwartier duurt van 11 tot 13 uur. • In Agorahof & Theaterkwartier blijft het langer druk dan in het kernwinkelgebied. • De totale bezoekersaantallen in Lelycentre en Tjalk (volgende pagina) lijken hoger dan het Stadshart. Dit
Druktebeeld per uur, gemiddelde dag Kernwinkelgebied (weekdagen & zaterdag)
komt door de aanwezige boodschappenfunctie waar veel (kortdurende) bezoekers op afkomen.
-
33
Inzicht in bezoekersaantallen Bezoekers per winkelgebied, januari 2023-februari 2024
januari
februari
maart
april
mei
juni
Agorahof & Theaterkwartier
juli
augustus
Kernwinkelgebied
september
Lelycentre
oktober
november
december
januari
februari
Tjalk
-
34
Geplande ontwikkelingen De kenmerken van het Stadshart Lelystad op een rij
-
35
Overzicht plannen woningbouw gemeente Lelystad Jaartal
Aantal geplande nieuwbouwwoningen
2024
338
2025-2030
9.415
2031-2039
14.000
2040-2050
13.697
Totaal
37.450
• Bovenstaande tabel geeft de voorgenomen woningbouwplannen weer in de gemeente Lelystad als geheel. • De genoemde getallen bevatten plannen in verschillende fases. Het kan dan gaan om potentiële planlocaties, tot onherroepelijk geplande woningbouw activiteiten. • De ontwikkelingen leiden tot een forse verwachte bevolkingstoename in Lelystad.
-
36
Overzicht plannen woningbouw Stadshart Lelystad • De weergegeven nieuwbouwplannen zijn afgebakend tot het Stadshart en de stationsomgeving. • De bruingekleurde locaties zijn onherroepelijke plannen. De
paarsgekleurde locaties zijn potentiële ontwikkellocaties. • Met name in de periode tussen 2025 en 2030 staan de meeste nieuwbouwwoningen gepland. Jaartal
Aantal geplande nieuwbouwwingen
2024
100
2025-2030
2015
2031-2039
65 -
37
Theorie – impact parkeren op centrumgebieden
-
38
Algemene beschouwing • Onderzoek, theorie en opinie in
publiek debat • Mingardo • Voerknecht • Van Tellingen • CROW
• MKB Nederland
-
39
Uitgangspunten belang parkeren in winkelcentra • Parkeren en bereikbaarheid zijn niet dezelfde begrippen. Parkeren is echter wel een belangrijk onderdeel van de algehele bereikbaarheid van een winkelgebied. • Hoe meer recreatief aanbod, hoe minder zwaar het betalen voor parkeren weegt
• Parkeren is een dissatisfier, dit geldt ook voor betaald parkeren • Bij concurrentie tussen winkelcentra speelt (betaald) parkeren een beperkte rol • Boodschappen doen moet snel en efficiënt, waarbij parkeren een belangrijke rol speelt
• Hoe beter verblijfsklimaat / onderscheidend vermogen, hoe minder groot de rol van (betaald) parkeren is. Parkeren dient dan wel op orde te zijn.
-
40
Uitgangspunten belang parkeren in winkelcentra 100%
1% 5%
1% 0%
Belang bereikbaarheid winkelmotieven
1% 1%
90% 80% 49% 48%
70%
73%
60% 50% 40% 33% 30%
36%
20% 20% 10%
18% 11%
5%
0% Boodschappen Te voet
Mode
Fiets (incl. elektrische en bromfiets)
Bron: KSO 2023, I&O Research. Bewerking: Goudappel
Doelgericht Auto/motor
OV
Overig
Bron: Goudappel
-
41
Mingardo Discussie: Betaald parkeren in stedelijke winkelgebieden roept verschillende standpunten en gevolgen op.
Context: Structuur winkelstraat verandert door opkomst online winkelen en veranderende economische omstandigheden.
Waarom geen afschaffing: Financiële, mobiliteits- en beleidsgevolgen, zoals verlies van sturingsinstrument.
Big Picture: Belang van samenwerking tussen winkeliers, vastgoedeigenaren, parkeerexploitanten en gemeenten.
Alternatieven: Focus op aantrekkelijkheid van stad en klantbeleving in plaats van gratis parkeren.
Bron: https://www.eur.nl/upt/over-ons/onderzoek/transport-en-mobiliteit/nieuws-te
-
42
Voerknecht Omzetverlies winkels niet gekoppeld aan parkeren, aldus Kennisplatform Verkeer en Vervoer.
Parkeren heeft weinig invloed op winkelomzet, onderzoek toont geen verband aan.
Consumenten geven meer om nabijheid, diversiteit, kwaliteit en sfeer van winkels.
Gratis parkeren is niet alleen onnodig maar ook financieel onverstandig voor gemeenten.
Samenwerking tussen winkeliers, ontwikkelaars en gemeenten is essentieel voor aantrekkelijke winkelgebieden.
Nieuwe aanpak: Focus op belevenis in de stad en samenwerking, niet alleen op winkelen. Bron: Omzetverlies winkels niets te maken met parkeren (binnenlandsbestuur.nl)
-
43
CROW ‘Elf waarheden over parkeren, mobiliteit en retail’ Parkeren wordt geïdentificeerd als een privaat goed, vergelijkbaar met landbouwgrond in de middeleeuwen.
Gratis parkeren bestaat niet en parkeerkosten worden gefinancierd uit gemeenschapsgeld.
Omzetverlies in winkels wordt vooral veroorzaakt door online winkelen en de economische crisis, niet door hoge parkeertarieven.
Parkeren wordt gezien als een weerstandsfactor, geen attractiefactor, en heeft een beperkte invloed op winkelgedrag.
Gratis of goedkoop parkeren leidt niet significant tot meer bezoek of omzet.
Betaald parkeren is geen lucratieve bron van inkomsten voor gemeenten.
De auto is minder belangrijk voor winkels dan vaak gedacht; fietsers en voetgangers zijn belangrijker.
Verkeersaspecten spelen slechts een beperkte rol bij winkelgedrag; aantrekkingsfactoren zijn belangrijker.
Beleving is essentieel voor winkelgedrag en investeren in 'experience' kan groei bevorderen.
Bron: Elf waarheden over parkeren, mobiliteit en retail - CROW
Het subsidiëren van parkeren is niet kostenefficiënt gezien de hoge kosten en beperkte omzetverhoging.
De rol van de overheid bij parkeren vereist herdefiniëring, gezien de financiële aspecten en de beperkte invloed op winkelomzet.
-
44
Strabo (Van Tellingen) Parkeren is van essentieel belang voor het functioneren van winkelcentra en -gebieden
Fietsen en lopen zijn minder belangrijk voor winkelomzet dan parkeren en parkeertarieven.
Retail en horeca zijn essentieel voor succesvolle binnensteden, maar worden vaak vergeten in stadsplannen Gratis parkeren is cruciaal voor het aantrekken van bezoekers en het stimuleren van omzet in winkelgebieden Onderzoek toont aan dat gratis parkeren leidt tot meer bezoekers en hogere omzet, terwijl betaald parkeren juist verlies oplevert De invoering van blauwe zones kan helpen bij het stimuleren van verblijf in winkelgebieden Het autogebruik neemt niet af, maar toe, waardoor blijvende focus op parkeren verstandig is Middelgrote binnensteden kunnen het meest profiteren van gratis parkeren, terwijl grote binnensteden alternatieven kunnen creëren Bron: Meer winkelomzet door gratis parkeren - EW (ewmagazine.nl)
Resultaten van onderzoek tussen 2012-2014 tonen aan dat autobezoekers goed zijn voor een groot deel van de totale winkelomzet. Nieuw onderzoek tussen 2015-2017 bevestigt deze conclusies, waarbij gratis parkeren leidt tot extra winkelomzet. Gratis parkeren wordt door de auteurs geassocieerd met meer autobezoekers en hogere omzetten in winkelgebieden. Het verlengen van gratis parkeerduur kan de omzet verder verhogen door mensen langer in het winkelgebied te laten verblijven.
Invoering van betaald parkeren leidt volgens de auteurs tot verlies aan bezoekers en omzet in winkelcentra.
-
45
MKB Nederland & VNO NCW Parkeerbeleid speelt een cruciale rol in de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van stadscentra en winkelgebieden, erkend door gemeenten en ondernemersverenigingen.
Een klantgerichte benadering van parkeerbeleid wordt toegepast, met maatwerk voor verschillende doelgroepen zoals bewoners, werknemers en consumenten.
De kwaliteit van parkeren gaat niet alleen om prijs, maar ook om beschikbaarheid, vindbaarheid, bereikbaarheid en kwaliteit van de parkeervoorzieningen zelf.
Implementatie van een heldere parkeerorganisatie leidt tot een efficiënter en rechtvaardiger parkeerbeleid met als doel de toegankelijkheid en kwaliteit van stadscentra en winkelgebieden te verbeteren. Bron: Praktijkinfo Parkeren parkeerbeleid (retailinsiders.nl)
-
46
Praktijkvoorbeelden Nederlandse centrumgebieden Beschikbaar onderzoeksmateriaal vanuit Nederlandse centrumgebieden op een rij: Velp, Enschede, Alphen aan den Rijn, Breda, Winschoten
-
47
Samenvatting van gesprek met gemeente Alphen aan den Rijn Aanleiding: Het dossier over het invoeren van gratis parkeren loopt al 8-9 jaar en heeft politieke aandacht gekregen, voornamelijk vanwege druk vanuit ondernemers.
Maatregel: Er is besloten om het eerste anderhalf uur gratis parkeren in te voeren, oorspronkelijk bedoelt voor zowel straatparkeren als parkeergarages. Uiteindelijk is gratis parkeren op straat echter niet doorgezet vanwege het gebied met zowel woonstraten als centrumlocaties. Financiering kwam uit het jaarlijkse positieve resultaat op de begroting + BIZ opgezet voor de ondernemers.
Aandachtspunten: Sommige bewoners zijn positief, anderen vinden het een sigaar uit eigen doos. Er wordt nagedacht over hoe het centrum aantrekkelijk te maken voor fietsers, in lijn met duurzaamheidsbeleid (niet bekend of autobezoek fietsbezoek direct vervangt). Het gebruik van publieke middelen om private ondernemingen te ondersteunen en de financiële dekking van incidentele inkomsten zijn ook belangrijke aandachtspunten. -
48
Samenvatting van gesprek met gemeente Alphen aan den Rijn: leereffecten • Sinds de maatregel is ingevoerd, is de bezetting in de garages toegenomen. De bezetting op straat (waar nog wel betaald parkeren geldt), is op peil gebleven • Moeilijk om exact vast te stellen of de maatregel het beoogde effect behaalt, of dat de groei van parkeerbezetting in het centrum door andere ontwikkelingen wordt verklaard. • Ondernemers noemen een positief omzeteffect, maar hebben hier nog geen cijfermatige onderbouwing voor. • Het blijkt dat meer bezoekers binnen 1,5 uur de garage verlaten, en dus korter in het centrum verblijven. Deze toename is echter ook bij straatparkeren waar te nemen.
• De afname van parkeeropbrengsten voor de gemeente is beperkt. Dit komt mede door de compensatie vanuit de BIZ-bijdrage van ondernemers en vastgoed en het behoud van de opbrengst van het straatparkeren. • Het besluit om gratis parkeren in te voeren roept gemengde reacties op bij de politiek, met zorgen over duurzaamheid en verstoring van de markt.
• Door de betrokkenheid en medefinanciering van ondernemers en vastgoed via een BIZ is de betrokkenheid toegenomen. -
49
Samenvatting van gesprek met gemeente Enschede Aanleiding: In het coalitieakkoord is opgenomen om een pilot uit te voeren met het het eerste uur gratis parkeren in de binnenstad. Hoewel het ambtelijk advies was om het niet te doen, besloot de politiek om het per 1 januari 2023 in te voeren als pilot met optie op verlenging. Het gold tijdens weekdagen.
Maatregel: Het eerste uur gratis parkeren werd ingevoerd, maar alleen als men binnen het eerste uur vertrok. Dit werd gefinancierd vanuit de gemeentebegroting en leidde tot conflicten met Q-Park, die de gemeente sommeerde te stoppen met de actie omdat het hun concurrentiepositie schaadde en de gemeente het financieel verlies diende te compenseren. Uiteindelijk moest de gemeente stoppen vanwege financiële onhaalbaarheid en omdat de maatregel conflicteerde met de Wet Markt & Overheid.
Leereffecten: Het gratis eerste uur parkeren leidde niet tot meetbare positieve effecten op de binnenstad.
Aandachtspunten: De communicatie rondom de actie moet helder zijn, maar niet iedereen was zich ervan bewust. Het initiatief kwam vanuit de politiek en negeerde advies van ambtenaren. Er zijn beperkte verschuivingen in het gedrag van bezoekers waargenomen en de actie heeft niet bijgedragen aan het beoogde doel. De vraag is of het gewenst is publieke middelen in te zetten binnenstadsondernemers te ondersteunen.
50
Samenvatting van gesprek met gemeente Enschede: leereffecten • Bezoekersaantallen zijn niet aantoonbaar toegenomen. Het aantal in- en uitrijders in de parkeergarage nam weliswaar toe, maar dat kwam mede doordat de parkeergarage als doorgaande weg werd gebruikt. • Bezoekers bleven niet langer in de stad, maar vertrokken juist eerder, omdat ze anders alsnog dienden te betalen.
• Ondernemers merkten geen verschuivingen van weekend naar week (eerste uur gratis was alleen tijdens weekdagen) en konden geen transparante toename laten zien over hun omzet. • Uiteindelijk is gekozen om avondtarieven in de garages flink goedkoper te maken en straatparkeren duurder te maken. • Dit heeft geleid tot een betere bezetting in de garages tijdens avonden en een positief effect voor avondbezoeken (horeca/cultuur).
-
51
Evaluatie rapport parkeeractie Enschede Aanleiding: Lastenverlichting voor de inwoners van Enschede realiseren en tegelijk het MKB in de binnenstad stimuleren.
Maatregel: Het eerste uur gratis parkeren in de gemeentelijke parkeergarages om de lasten voor de inwoners van Enschede te verlichten en tegelijkertijd de midden- en kleinbedrijven in de binnenstad te stimuleren.
Leereffecten: 79% van de ondervraagden in het evaluatie onderzoek merkt geen verandering op in bezoek aan binnenstad door actie; 18% bezoekt vaker, 3% minder vaak. Voor 83% heeft de parkeeractie geen effect op verblijfsduur; 16% blijft korter, nauwelijks iemand blijft langer. Aandachtspunten: De parkeeractie veroorzaakt zowel gewenste (meer bezoekers) als mindergewenste effecten, zoals een toename van autogebruik en een verschuiving van aankopen van online en de buurt naar de binnenstad. Verder onderzoek is nodig om deze effecten beter te- begrijpen. Bron: EVALUATIE PARKEERACTIE ‘1E UUR GRATIS’ BINNENSTAD ENSCHEDE 2023
52
Evaluatie rapport parkeeractie Enschede • Verblijfsduur: De meerderheid van de inwoners gaf aan dat de parkeeractie geen invloed had op hun verblijfsduur in de binnenstad. Een kleiner deel gaf aan korter te blijven. • Feedback: Gebruikers en inwoners plaatsten diverse opmerkingen en suggesties over de proef, waarbij velen aangaven dat het gratis uur alleen zinvol was als men binnen dat uur de garage ook verliet. • Beoogde effect: De parkeeractie was bedoeld om de economische activiteit in de binnenstad te stimuleren door het
bezoek aantrekkelijker te maken met een financiële stimulans. Hoewel de actie gemengde effecten had op bezoekfrequenties (meer) en verblijfsduur (korter), leek het een positieve invloed te hebben op het aantal bezoeken en de beleving van financiële lastenverlichting voor bezoekers. Er waren echter ook onbedoelde gevolgen, zoals een toename in autogebruik ten koste van andere vervoerswijzen zoals de fiets.
-
53
Winschoten Aanleiding: Detailhandel en bedrijven in het centrum drongen aan op invoeren van gratis parkeren vanwege toenemende leegstand en moeilijke economische omstandigheden.
Maatregel: Afschaffing van parkeerkosten in Winschoten om het centrum aantrekkelijker te maken voor consumenten
Leereffecten: Ondernemers rapporteerden een toename van vertrouwen in het winkelgebied, minder verwachte omzetdalingen, en een stijging in investeringen in hun zaak na afschaffing van het parkeergeld.
Aandachtspunten: De meningen van ondernemers in Winschoten wijzen op een positief effect van gratis parkeren op het winkelgebied, hoewel dit niet wordt ondersteund door concrete omzetcijfers van ondernemers.
Bron: https://www.rtvnoord.nl/nieuws/141142/na-kwart-eeuw-weer-gratis-parkeren-in-winschoten https://www.mobiliteitsplatform.nl/blog/parkeergeld-heeft-wel-degelijk-invloed-op-omzet-retail
-
54
Velp Aanleiding: Invoering van gratis parkeren werd ingezet door toenemende zorgen over dalende omzetten in de detailhandel, wat door lokale ondernemers werd toegeschreven aan de regelgeving rond betaald parkeren.
Maatregel: Er zijn verschillende scenario's onderzocht, waaronder volledig vrij parkeren, invoering van een parkeerschijfzone in plaats van betaald parkeren, en een gemengd scenario met zowel parkeerschijfzones als betaald parkeren op bepaalde locaties.
Leereffecten: Het onderzoek leverde gemengde resultaten op over de relatie tussen betaald parkeren en winkelomzet. Het aanpassen van parkeerregulering leek niet direct te leiden tot een hogere omzet, maar kon wel de parkeerdruk beïnvloeden en daarmee indirect effect hebben op de winkelbeleving. Een hogere parkeerdruk leidt doorgaans tot een verminderde winkelbeleving. Aandachtspunten: Een belangrijk aandachtspunt uit het rapport is de noodzaak van evenwichtige parkeerregulering die zowel de belangen van ondernemers als die van consumenten dient. De keuze voor de juiste vorm van parkeerregulering is cruciaal en moet gebaseerd zijn op zowel economische als verkeerskundige analyses. Bron: Onderzoek effecten (deels) afschaffen betaald parkeren centrum Velp Eindrapport, Mobycon
-
55
Breda Aanleiding: Oorspronkelijke maatregel was: gratis een kwartier, half uur of uur parkeren in de straten in en om het centrum of bij wijkwinkelcentra. Rechter oordeelt dat gratis eerste uur parkeren leidt tot misbruik door niet-registratie van kentekens, dus gemeente stopt ermee.
Maatregel: In plaats van gratis parkeren, wordt een 'korting' van 10 cent per uur ingevoerd op verschillende locaties in Breda.
Leereffecten: Gratis eerste uur parkeren niet meer mogelijk vanwege risico op langdurig parkeren zonder betaling door gebrek aan kentekenregistratie.
Aandachtspunten: Overgang naar kortingssysteem moet zorgvuldig gebeuren om acceptatie te bevorderen en eventuele negatieve reacties te minimaliseren.
Bron: https://breda.nieuws.nl/nieuws/274756/niet-meer-gratis-parkeren-in-breda-na-uitspraak-rechtbank/ https://www.pzc.nl/breda/rechter-zet-streep-door-eerste-uur-gratis-parkeren-breda~aede073d/
-
56