CConstaterende datLelystad
Koppel je AI →
Document · PDF

BL Ontwerp programmabegroting 2027 - 2030

Commissie Bestuur, Middelen en Economie 20 oktober 2026, gemeente LelystadBij agendapunt: 26.535 Ontwerp programmabegroting 2027 - 2030 - 19:3090.834 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 11

Deze persoon is verantwoordelijk voor het coördineren en aansturen van de transitieprocessen binnen het jeugddomein, waaronder het uitvoeringsprogramma van het knoppenplan. De uitgangspunten van het knoppenplan zijn verwerkt in de nieuwe Verordening Jeugdhulp Lelystad die per juli 2025 in werking is getreden en in de nieuwe inkoop lokale jeugdhulp. De nieuwe overeenkomsten lokale jeugdhulp zijn in gegaan op 1 juli 2026. Verder wordt er met ingang van 1 januari 2027 ingezet op een alternatief product (Multi) als vervanging van het regionale product Thuis op Maat. Werkeiland Omschrijving risico Vanwege een raadsbesluit (na amendering) inzake Werkeiland heeft onderzoek plaatsgevonden met een ontwikkelaar (Levago) naar laagbouw in plaats van hoogbouw en/of andere oplossingen. In maart 2022 heeft de ontwikkelaar aangegeven de onderhandelingen niet verder door te willen zetten en te starten met de verkoop en de realisatie van de appartementen. De gemeente heeft vervolgens opnieuw onderzocht welke mogelijkheden er zijn om alsnog tot overeenstemming en een ander plan te komen. Eind 2022 leek dit niet te hebben geleid tot gewijzigde inzichten en hield de ontwikkelaar vast aan het starten met de verkoop en realisatie van de appartementen.

Vanuit de gemeenteraad is in 2023 opnieuw een oproep gedaan aan het college om een laatste poging te doen het voorgenomen bouwplan en de bouwhoogten te wijzigen in samenspraak met de ontwikkelaar. Het college heeft hieraan gevolg gegeven. Gedurende 2023 en 2024 hebben meerdere gesprekken plaatsgevonden met de ontwikkelaar. De ontwikkelaar heeft ieder aanbod van de gemeente steeds afgeslagen. De ontwikkelaar is tot op heden nog niet overgegaan tot de verkoop van de a ppartementen. Ook is nog altijd geen omgevingsvergunning aangevraagd door de ontwikkelaar. De, met de gemeente, gesloten privaatrechtelijke overeenkomst rond de verkoop van grond is onverminderd van kracht. Wanneer afgeweken wordt van de gesloten overeenkomst en besloten wordt tot een ander bouwplan met laagbouw heeft dit financiële consequenties. Het project blijft daarom onzeker. Een ander deelproject (Sluisstraat) heeft vertraging opgelopen als gevolg van een landelijk BIBOB-onderzoek. Inmiddels is er een potentiele koper en wordt gekeken naar de mogelijkheden om dit deelproject alsnog te realiseren. Beheersmaatregel Er wordt gestudeerd op een zo optimale mogelijke invulling van het gebied. Er zijn scenario's uitgewerkt waarin voor- en nadelen met elkaar zijn vergeleken. Het is zaak om hierin een keuze te maken. Hier voor wordt een voorstel voorbereid.

Omgevingsplan opstellen Omschrijving risico Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet moeten tijdens de overgangsfase (tot 2032) alle oude wro plannen (bestemmingsplannen, wijzigingsplannen, etc.) omgezet worden in één nieuw omgevingsplan. Dit kan niet één op één overgenomen worden en daarmee is uniformering noodzakelijk. Met uniformering moet er rekening worden gehouden dat er als gevolg hiervan burgers nadeelcompensatie zullen claimen als door uniformering regels op locatie afwijken van het oude systeem. Het is nu nog niet te zeggen hoe groot het risico is, omdat dit in de loop van de overgangsfase duidelijk moet worden. Inmiddels zijn we bezig met fase 3 van de technische transitie van ruimtelijke plannen. Daarnaast zijn we bezig met het omzetten van de Verordening fysieke leefomgeving, waarbij we in de tweede fase zijn. Het risico van deze omzetting blijft aanwezig, al is het niet meteen acuut. Beheersmaatregel Wij starten met een "technische" transitie, waarin wij wel zo dicht als mogelijk bij de bestaande regels blijven en zo min mogelijk hiervan afwijken, maar dit is niet 100%. Risico-inventarisatie financieel Van de totale risico- inventarisatie nemen we hier de top 10 van de grootste financiële risico’s op. Deze zijn in de tabel hieronder weergegeven. Daarna geven we een toelichting op deze risico’s inclusief beheersmaatregelen.

Top 10 grootste financiële risico's | Schadebedrag | Kans | Omvang risico Garantstellingen | 32.200.000 | 10% | 3.220.000 Verstrekte leningen | 55.133.731 | 5% | 2.756.687 Informatiebeveiliging en privacy | 6.530.000 | 25% | 1.632.500 Ontwikkelingen Veiligheidsregio | 1.500.000 | 70% | 1.050.000 Convenant aansluiting 9 op A6 | 3.434.181 | 25% | 858.545 Voormalig personeel | 850.000 | 75% | 637.500 verschil van inzicht betaling | 1.056.000 | 50% | 528.000 Uitkering gemeentefonds | 2.000.000 | 25% | 500.000 Participatiebudget uitkeringen | 2.000.000 | 20% | 400.000 Wmo | 3.000.000 | 10% | 300.000 Totaal top 10 grootste financiële risico's | 11.883.232 Toelichting top 10 grootste financiële risico's Omschrijving risico De gemeente Lelystad heeft voor ca. € 32,2 miljoen euro (stand per 31-12-25) aan garantstellingen verstrekt. Een aantal van de grotere garanties is verstrekt aan verbonden partijen. Een garantstelling wordt ingeroepen op het moment dat een partij niet aan de betalingsverplichtingen kan voldoen. Doorgaans is dat pas het geval bij faillissement of surseance van betaling. De kans dat dit gebeurt is niet heel groot, zeker niet in het geval van verbonden partijen, daarbij zal in een eerder stadium gestuurd worden op het bijstellen van de koers, danwel dat er vanuit de gemeente tijdelijke aanvullende maatregelen worden genomen.

In de afgelopen 15 jaar is er Garantstellingen | één keer een borgstelling ingeroepen (faillissement Aviodrome). Het voorgaande in aanmerking nemend schatten wij de kans dat dit risico zich voordoet op 10%. Beheersmaatregel Een garantstelling wordt doorgaans zonder voorwaarden of met beperkte voorwaarden verstrekt, immers dat is juist de zekerheid die een garantstelling geeft voor de financier of andere begunstigde. Als wij een garantstelling verstrekken aan een partij waarin wij geen juridisch belang hebben, is er dus ook geen mogelijkheid om bij te sturen op de koers van die organisatie of instelling. Het risico is dan lastig te beheersen. Het is vooral zaak om vooraf goed na te denken over de mogelijke risico's. Omschrijving risico De gemeente Lelystad heeft voor een bedrag van ca. € 55,1 miljoen euro (stand 31-12-25 ) leningen verstrekt aan diverse partijen. Het risico bestaat dat deze partijen op enig moment niet in staat zijn om aan hun aflossingsverplichtingen te voldoen, danwel failliet gaan waarmee het gehele restant leningbedrag wellicht niet teruggehaald kan worden. Het risico dat alle partijen tegelijk in Verstrekte leningen | betalingsproblemen geraken en het volledige uitstaande bedrag niet verhaald kan worden is klein, maar niet nihil. De afgelopen jaren is het saldo van de uitstaande leningen toegenomen, dit betreft voornamelijk de startersleningen.

Omdat deze startersleningen een lager risico hebben op non-betaling hebben (< 2%), stellen we de kans dat het totale risico zich voor doet op 5%. Beheersmaatregel De financiële situatie van de partijen waaraan de leningen verstrekt zijn monitoren, en waar nodig afspraken aanpassen of een voorziening instellen. Het risico op non-betaling bij de startersleningen zal eveneens gemonitord worden. Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 80 Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 81 Toelichting top 10 grootste financiële risico's Informatiebeveiliging en privacy Omschrijving risico De gemeente verwerkt grote hoeveelheden vertrouwelijke informatie, waaronder persoonsgegevens van inwoners, ondernemers en medewerkers. Het waarborgen van de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van deze informatie is essentieel voor een betrouwbare en continu beschikbare gemeentelijke dienstverlening. De gemeente moet daarom weerbaar zijn tegen cyberdreigingen en continu investeren in passende informatiebeveiligingsmaatregelen. Uit het Dreigingsbeeld Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten 2025–2026 van de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) blijkt dat cyberdreigingen onverminderd hoog zijn.

Ransomware vormt nog steeds de grootste dreiging voor de continuïteit van de gemeentelijke dienstverlening.Naast de toenemende dreiging vragen het tijdig verhelpen van beveiligingskwetsbaarheden, het implementeren van nieuwe beveiligingsmaatregelen en het voldoen aan de eisen uit de BIO 2.0, de AVG en de aankomende Cyberbeveiligingswet steeds meer capaciteit. Hierdoor bestaat het risico dat extra werkzaamheden op het gebied van i nformatiebeveiliging ten koste gaan van andere geplande ICT-projecten en organisatieontwikkelingen. Ondanks de getroffen beveiligingsmaatregelen kan een ernstig cyberincident, zoals een ransomware-aanval of een omvangrijk datalek, niet volledig worden uitgesloten. De financiële gevolgen kunnen aanzienlijk zijn door kosten voor herstel van systemen, inzet van externe specialisten, noodvoorzieningen, juridische ondersteuning, communicatie, onderzoek, mogelijke aansprakelijkheid en verstoring van de gemeentelijke dienstverlening. De ransomware-aanval op de gemeente Hof van Twente in 2021, waarbij de totale schade circa €4,2 miljoen bedroeg, laat zien dat de financiële impact voor een gemeente groot kan zijn. Rekening houdend met de prijsontwikkelingen en de verder toegenomen afhankelijkheid van digitale dienstverlening wordt voor Lelystad uitgegaan van een potentiële schade van €6,2 miljoen.

Op basis van het actuele dreigingsbeeld van de IBD, het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) en landelijke ontwikkelingen wordt de kans op een cyberincident als hoog beoordeeld. Voor de bepaling van het weerstandsvermogen gaan we uit van een incident met financieel grote gevolgen, de kans daarop schatten we op 25%. Naast de directe schade bestaat het risico op bestuurlijke sancties. Op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) kan de Autoriteit Persoonsgegevens een bestuurlijke boete opleggen bij ernstige overtredingen. Na inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet kan ook de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) handhavend optreden indien niet wordt voldaan aan de wettelijke zorgplicht. Hoewel dergelijke sancties voor gemeenten tot op heden beperkt zijn toegepast, tonen eerdere boetes aan dat de financiële gevolgen aanzienlijk kunnen zijn. Hiervoor wordt een aanvullend financieel risico van €330.000,- aangehouden. Het totale financiële risico bedraagt daarmee €6,53 miljoen. Beheersmaatregel Om de risico's op cyberincidenten en datalekken te beperken beschikt de gemeente over een stelsel van organisatorische, technische en procedurele beheersmaatregelen. De gemeente voert een integraal informatiebeveiligingsbeleid dat is gebaseerd op de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO 2.0).

De Chief Information Security Officer (CISO) adviseert het management en bestuur over informatiebeveiliging, ziet toe op de uitvoering van het beleid en bewaakt de voortgang van verbetermaatregelen. De gemeente is aangesloten bij het NCSC en de Informatiebeveiligingsdienst (IBD). Via de IBD wordt continu voorzien in actuele dreigingsinformatie, beveiligingsadviezen, waarschuwingen en handelingsperspectieven. Nieuwe kwetsbaarheden en dreigingen worden actief gemonitord en waar nodig vertaald naar passende maatregelen binnen de gemeentelijke organisatie. De digitale weerbaarheid wordt continu verbeterd door periodiek risicoanalyses, beveiligingsassessments, ENSIA-verantwoordingen en interne controles uit te voeren. Op basis van de uitkomsten worden verbetermaatregelen risicogericht geprioriteerd en uitgevoerd, g ericht op preventie, detectie, respons en herstel. Ter voorbereiding op de inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet zijn de aanvullende wettelijke eisen geïnventariseerd en vertaald naar een implementatieprogramma, waarbij extra aandacht uitgaat naar de beveiliging van cloudomgevingen, leveranciers en andere ketenpartners, aangezien de afhankelijkheid hiervan steeds verder toeneemt. Voor de uitvoering hiervan is aanvullende specialistische expertise aangetrokken om de implementatie planmatig vorm te geven.

Hiermee werkt de gemeente stapsgewijs toe naar het voldoen aan de aangescherpte eisen uit de Cyberbeveiligingswet. De voortgang wordt periodiek gemonitord en waar nodig bijgestuurd. Op het gebied van privacy wordt gewerkt conform de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). De Functionaris Gegevensbescherming (FG) houdt toezicht op de naleving van de privacywetgeving, adviseert over privacyvraagstukken en ziet toe op een zorgvuldige verwerking van persoonsgegevens. Daarnaast wordt structureel geïnvesteerd in bewustwording en training van medewerkers, gericht op het beperken van beveiligingsincidenten die voortkomen uit menselijk handelen. Door deze samenhangende beheersmaatregelen wordt de kans op een ernstig cyberincident of datalek zoveel mogelijk beperkt. Gelet op de actuele landelijke dreigingsbeelden kan het restrisico echter niet volledig worden weggenomen. Om die reden blijft een financieel risico opgenomen in het weerstandsvermogen. Ontwikkelingen Veiligheidsregio Omschrijving risico Er zijn veel ontwikkelingen die zowel een negatief als positief effect kunnen hebben op de bijdrage die wij als gemeente moeten betalen aan de veiligheidsregio.

- Verplichtend karakter - 10% korting BDuR - Erkenning van PTSS bij brandweerpersoneel landelijk - Bevolkingsgroei Flevoland - Geopolitieke risico's of dreigingen Het grootste risico dat door de Veiligheidsregio wordt aangemerkt is de ontwikkeling inzake verplichtend karakter (voorheen taakdifferentiatie) bij de brandweer, welke ontstaat door de Europese wetgeving en een uitspraak van het Europese hof. Uitgangspunt i s wel dat het Rijk deze kosten betaalt. Maar het besluit hierover is inmiddels vier keer uitgesteld. Door het uitstellen door de jaren heen, wordt het risico steeds groter. Daarom nemen we een risico op voor een bedrag van €1.500.000,- met een kans van 70%. Beheersmaatregel Ontwikkelingen worden nauwlettend gevolgd. Het ministerie was voornemens om in 2023 een besluit te nemen. Echter deze besluitvorming is uitgesteld en tot op heden is nog steeds geen besluit genomen. Voor de frictiekosten heeft de Veiligheidsregio de begroting en gemeentelijke bijdragen voor 2026 bijgesteld. Door de veiligheidsregio is echter besloten om de kosten voor verplichtend karakter in 2026 en 2027 te dekken uit de reserves. Vanaf 2028 is er nog onduidelijkheid over de financiering van verplichtend karakter.

Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 82 Toelichting top 10 grootste financiële risico's Convenant aansluiting 9 op A6 Omschrijving risico Op 18 januari 2024 is de Bestuursovereenkomst Ontwikkeling Grootschalige Woningbouw ZuiderC (BOK) door de partijen ondertekend. Hierin is met betrekking tot aansluiting 9 op snelweg A6 het volgende opgenomen: “Aansluiting 9 van de A6 is in 2021 uitgevoerd als halve aansluiting (één van de twee rijrichtingen beschikt over een aansluiting). In het convenant “Landzijdige bereikbaarheid Lelystad Airport” (2014) tussen de Gemeente, de Provincie en het Ministerie van IenW is met artikel 5 lid 8 afgesproken dat als de Warandedreef (nu Laan van Nieuw Land) wordt aangesloten op aansluiting 9, er door de Gemeente een deel van de kosten voor de realisatie van de bestaande halve aansluiting (aansluiting 9) moet worden terugbetaald aan het Ministerie van IenW.” De hoogte van het bedrag is afhankelijk van het moment waarop de rondweg wordt aangesloten op aansluiting 9. Ervan uitgaande dat de Rondweg Lelystad Zuid in 2029 is gerealiseerd, bedraagt deze zogeheten convenantbijdrage €2,24 mln. inclusief BTW en exclusief indexering vanaf 2017.

In de BOK is voorts overeengekomen dat “de grootschalige woningbouw en de komst van de EBZ aanleiding geven om opnieuw naar deze afspraak te kijken.” Tot het moment dat hierover duidelijkheid is, is er voor de gemeente Lelystad sprake van een risico van ca. €2,24 mln. exclusief indexering vanaf 2017. Dit kan betekenen dat de gemeente Lelystad, naar verwachting in 2029, eenmalig in de dekking van €2,24 mln. plus indexering vanaf 2017 (ca. €1,2 mln) moet voorzien als het ministerie van IenW vasthoudt aan de afspraak in het convenant met betrekking tot de bijdrage van de gemeente. We nemen daarom een risico op van €2,24 mln. plus €1,2 mln. is €3,4 mln. Beheersmaatregel In de BOK van ZuiderC die mede is ondertekend door het ministerie van IenW, is over de convenantsbijdrage afgesproken dat de grootschalige woningbouw en de komst van de EBZ aanleiding zijn om de afspraak m.b.t. de convenantsbijdrage opnieuw te bekijken. Het streven en de voorkeur van de gemeente Lelystad en het ministerie van BZK is dat het ministerie van IenW de aanspraak op de convenantsbijdrage laat vervallen (kans 50%). Als dat niet lukt, dan heeft het de voorkeur van de gemeente Lelystad om de convenantsbijdrage uit de gebiedsontwikkeling Zuiderhage te dekken (kans 50%).

Als blijkt dat ook dat niet mogelijk is, dan rest niets anders dan de convenantsbijdrage ten laste van de gemeente Lelystad te laten komen (kans 50%x50%=25%). Voormalig personeel Omschrijving risico De gemeente Lelystad loopt als werkgever risico op extra kosten voor voormalig personeel, waaronder: • WGA: 10 jaar eigenrisicodragerschap bij arbeidsongeschiktheid. • Transitie-/ontslagvergoeding: bij ontslag op initiatief van de gemeente. • RVU: mogelijkheid tot maximaal 2 jaar vervroegd uittreden met gemeentelijke vergoeding. • WW + BWW + ABP WW: betaling van WW tot 2 jaar, bovenwettelijke uitkeringen en ABP pensioenopbouw tijdens WW; kosten variëren per medewerker. • Ziek uit dienst: Ziektewetkosten via Acture voor tijdelijke medewerkers; moeilijk voorspelbaar . • Externe mobiliteitspartner: kosten bij overname van medewerkers door een externe partij. Omdat dit risico uit meerdere onderdelen bestaat en zowel het aantal claims als de hoogte van de vergoedingen onzeker is, kan dit leiden tot extra kosten boven het bedrag dat nu begroot is. Daarom wordt een risico opgenomen van €850.000,- (gemiddelde kans 75%). Beheersmaatregel Leidinggevenden worden ondersteund in het uitvoeren van hun verantwoordelijke taken op gebied van bovenstaande regelingen door P&O. Daarnaast geldt dat P&O monitort op instroom en hoogte vergoedingen.

Op het moment dat bijstelling van de budgetten noodzakelijk blijkt wordt dit betrokken bij het opstellen van toekomstige begrotingen. Uitkering gemeentefonds Omschrijving risico De gemeente ontvangt ieder jaar een uitkering uit het gemeentefonds. Het gaat hierbij om de algemene uitkering, de ICL uitkering en diverse decentralisatie- en integratieuitkeringen. De hoogte van deze uitkeringen wordt jaarlijks begroot op basis van de informatie uit de septembercirculaire. De bijdrage die iedere gemeente ontvangt hangt af van diverse variabelen, die in bepaalde gevallen ook van elkaar afhankelijk zijn. Relatief gezien gaat het dan misschien niet om grote afwijkingen, maar in absolute zin gaat het dan om grote bedragen. Een eventuele afwijking kan voor- of nadelig uitpakken, waarbij geldt dat de onzekerheid toeneemt richting de toekomst. Voornaamste risico is de ruimte onder het plafond van het BTW compensatiefonds, welke jaarlijks wordt toegevoegd aan de algemene uitkering. Gemeenten mogen deze ruimte in de begroting ramen en dat doet Lelystad dan ook. Het risico bestaat echter dat er op realisatiebasis minder ruimte onder het plafond is dan wat eerder door het Rijk als inschatting is afgegeven. In dat geval leidt dat tot een nadelig effect ten opzichte van de begroting.

Beheersmaatregel Geen; de algemene uitkering wordt eenzijdig vastgesteld door het ministerie en gemeenten hebben hier geen invloed op. verschil van inzicht betaling Omschrijving risico Er is voor een tweetal facturen voor vastgoed een geschil met de tegenpartij. Het gaat om een totaal bedrag van €1.056.000,-. Inmiddels is de huisadvocaat ingeschakeld en worden er gesprekken gevoerd. Afhankelijk van de uitkomsten van de gesprekken lopen we het risico dat deze facturen niet of slechts gedeeltelijk betaald worden. We nemen daarom een risico op, met een ingeschatte kans van 50%. Beheersmaatregel Huisadvocaat AKD is ingeschakeld om te adviseren in dit dossier. Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 83 Vervallen risico’s Als risico’s zich voordoen of afgewend kunnen worden zijn ze niet langer actueel en worden ze niet meer opgenomen in de inventarisatie van de risico’s. Sinds de vorige paragraaf weerstandsvermogen (jaarrekening 2025) is het risico Foundersfee Omala komen te vervallen. Het ging hier om een bedrag van €2,3 miljoen waarvan betaling inmiddels heeft plaats gevonden en daarmee heeft het risico zich dus niet voorgedaan. 2.2 Gewenste weerstandscapaciteit Zoals gezegd bestaat een risico uit de kans dat een gebeurtenis zich voordoet en het mogelijke gevolg wat dit met zich meebrengt.

Op basis van het product ‘kans maal gevolg’ dient een aanpak gekozen te worden om met het risico om te gaan. Deze aanpak kan betrekking hebben op het verkleinen van de kans Toelichting top 10 grootste financiële risico's Participatiebudget uitkeringen Omschrijving risico De gemeente Lelystad ontvangt vanuit het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het verstrekken van uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz en het inzetten van loonkostensubsidie. Het Rijk stelt jaarlijks een macrobudget vast, dat vervolgens via een vastgestelde verdeelsystematiek over de gemeenten wordt verdeeld. Het macrobudget wijzigt door conjuncturele ontwikkelingen, effecten van rijksbeleid en loon- en prijsbijstelling. In het voor- en najaar ontvangen gemeenten vanuit het ministerie van SZW informatie omtrent de (verwachte) rijksbijdrage. De gemeentelijke begroting wordt ieder jaar geactualiseerd, zowel voor wat betreft de ontwikkeling van de uitkeringslasten, alsook voor wat betreft de ontwikkeling van de rijksbijdrage. De precieze hoogte van de rijksbijdrage wordt pas definitief vastgesteld in het najaar van het lopende begrotingsjaar. Binnen deze bijdrage is ook het budget voor de loonkostensubsidie (LKS) opgenomen welke aan werkgevers wordt verstrekt die inwoners met een registratie in het doelgroepregister (functionele of arbeidsbeperking) in dienst hebben.

Dit budget wordt achteraf betaald door het Rijk. Met de groei van de groep inwoners met een registratie, stijgt het budget van de LKS. Het budget uitkering betreft een aanzienlijk bedrag, waarvan de hoogte afhankelijk is van diverse externe variabelen. Het risico bestaat dat de ontwikkeling van het rijksbudget gedurende het jaar uit de pas loopt met de ontwikkeling van de uitkeringslasten. Dit risico wordt ingeschat op €2.000.000,- (zowel voor- als nadelig), waarbij de kans dat zich het meest nadelig effect voordoet ingeschat wordt als klein, en daarom nemen we een kans op van 20%. Beheersmaatregel Door in te blijven zetten op het activeren en participeren van inwoners in de bijstand (re-integratie en arbeidstoeleiding), en samenwerking met UWV (doorstroom vanuit de WW-uitkering naar de bijstand) en sociale partners (begeleiding van-werk-naar-werk) wordt ingezet om binnen het beschikbare budget de regeling uit te voeren. Wmo De vraag naar Wmo ondersteuning neemt de laatste jaren constant toe als gevolg van bevolkingsgroei, de vergrijzing, het abonnementstarief en de extramuralisering. Deze ontwikkelingen leiden tot een groter beroep op de Wmo waarmee de betaalbaarheid op den duur onder druk komt te staan. Het gebruik van en het kostenniveau van de Wmo wordt voortdurend gemonitord in verband met diverse onzekerheden die van kracht zijn.

Er blijven diverse onzekerheden waardoor er een risico is dat de prognose toch anders uitvalt dan nu voorzien. Onzeker is bijvoorbeeld hoe groot het extra beroep op de Wmo door bevolkingsgroei en (dubbele) vergrijzing exact wordt. Een andere onzekerheid is het effect van de invoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage inclusief samenhangende korting op de rijksbijdrage naar verwachting per 2028. Daarnaast is het plan per 1 januari 2029 huishoudelijke hulp niet langer via de Wmo te vergoeden voor mensen die dit zelf kunnen betalen. Dit gaat samen met een korting op de algemene uitkering. Hoewel huishoudelijke hulp grotendeels uit de Wmo verdwijnt, blijft de gemeente verantwoordelijk voor mensen die niet i n staat zijn om dit zelf te regelen of te betalen. Voor deze groep moet een vangnet worden ingericht. Ook de doordecentralisatie regionale Wmo taken is een onzekerheid. Het woonplaatsbeginsel en een nieuw financieel objectief verdeelmodel (doordecentralisatie) voor Beschermd Wonen zou al eerder van kracht worden, maar is verder uitgesteld. De druk vanuit de sector neemt toe om het wetsvoorstel terug te trekken, op dit moment is hier geen besluit over genomen. Beheersmaatregel Elk jaar vindt een actualisatie van Wmo budgetten plaats op basis van beschikbare informatie.

De actualisatie is gestoeld op de prognose groei Wmo voorzieningen op basis van bevolkingsgroei en vergrijzing. Indien het wordt doorgevoerd zullen gemeenten op dat moment (via een ingroeipad) lokaal bijbehorende financiële middelen ontvangen via het nieuwe financieel verdeelmodel. Het toekomstig objectieve verdeelmodel heeft een ingroeipad van 10 jaar. Het financieel verantwoordelijk worden voor Beschermd Wonen heeft effect op zowel de inkomsten- als uitgavenkant van de Lelystadse Wmo- begroting. Risico is dat de doordecentralisatie voor ons negatief uitvalt waardoor er mogelijk tekorten op dit onderdeel kunnen ontstaan. Er is nog geen duidelijkheid over de hoogte van het besteedbare bedrag, maar in eerdere voorlopige cijfers werd uitgegaan van een forse korting op het regionale budget Beschermd Wonen voor Flevoland. Daarnaast is er regionaal een financieel tekort voor de Maatschappelijke Opvang, Vrouwenopvang en Veilig Thuis, welke medegefinancierd worden uit de middelen Beschermd Wonen. Vooralsnog is onbekend wanneer de doordecentralisatie van de overige regionale Wmo taken (maatschappelijke opvang, verslavingszorg e.d.) zal plaatsvinden. In 2023 werd duidelijk dat de instroom van mensen in de Wlz Ggz veel hoger is dan VWS had v erwacht. Landelijk is de ambitie om de totale instroom in de Wlz met twintig procent te reduceren.

Daarbij wordt onder andere gekeken naar oplossingen vanuit de Wmo, hetgeen zou betekenen dat de Wmo kosten zullen stijgen. Hier is sinds de terugtrekking van de VNG geen akkoord over gesloten. De gestegen inflatie en nieuwe CAO’s zorgen ervoor dat uitvoerders van Wmo voorzieningen steeds moeilijker uitkomen met de gecontracteerde budgetten. Nieuwe aanbestedingen brengen eveneens onzekerheden met zich mee als het gaat om hogere marktprijzen. Bovenstaande ontwikkelingen worden in totaal geschat op een mogelijk nadelig effect van €3.000.000,- waarbij we de kans dat alle geschetste ontwikkelingen zich gelijktijdig en in volle omvang voordoen als klein inschatten. We houden daarom een kans aan van 10%. Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 84 op een gebeurtenis of op het beperken van de gevolgen van een gebeurtenis. Het aanwenden van weerstandscapaciteit is gericht op het laatste. Het totaal risicobedrag van de top 10 van grootste risico’s, plus de overige risico’s uit de risico- inventarisatie en de risico’s voor het grondbedrijf, vormen samen de gewenste weerstandscapaciteit. Dit is in de tabel hieronder weergegeven: In het volgende onderdeel wordt ingegaan op de beschikbare weerstandscapaciteit.

2.3 Beschikbare weerstandscapaciteit Het beleid met betrekking tot de beschikbare weerstandscapaciteit is vastgelegd in de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen 2024. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit het totaal van de algemene reserve. Gewenste weerstands capaciteit Omvang risico Totaal Top 10 grootste financiële risico's 11.883.232 Overige risico's 581.777 Risico's grondexploitaties 9.200.000 Totaal gewenste weerstands capaciteit 21.665.009 Beschikbare weerstandscapaciteit Stand31-12-2025 Algemene reserve 43.651.980 Totaal 43.651.980 2.4 Bepaling weerstandsvermogen De raad heeft de norm vastgesteld voor het weerstandsvermogen op 1,5 maal het totaal van het benodigd risicobedrag, met een ondergrens van 1,2 en een bovengrens van 1,8. In de tabel hieronder wordt de norm van het weerstandsvermogen weergegeven. Risicobedrag | Norm | Weerstands- vermogen Ondergrens weerstandsvermogen 1,2 | 21.665.009 | 1,2 | 25.998.011 Vastgestelde norm weerstandsvermogen 1,5 | 21.665.009 | 1,5 | 32.497.513 Bovengrens weerstandsvermogen 1,8 | 21.665.009 | 1,8 | 38.997.016 De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt €43.652.000. Dit houdt in dat er voldoende weerstandsvermogen aanwezig is om aan de norm van 1,8 keer het risicobedrag (€38.997.016) te voldoen. Dit wordt in onderstaande tabel grafisch weergegeven.

Verloop weerstandsvermogen 50.000 45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 | Beschikbare weerstandscapaciteit 20.000 | Bovengrens 15.000 10.000 | Norm risicobedrag 5.000 | Ondergrens 0 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 85 Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 86 3. Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf wordt conform de artikelen 9 en 12 van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) inzicht gegeven in ‘het onderhoud van de kapitaalgoederen’. Deze kapitaalgoederen vormen de infrastructuur van de openbare ruimte: gebouwen, wegen, openbare verlichting, civiele kunstwerken, water en riolering (infrastructuur), openbaar groen en sportfaciliteiten (voorzieningen). Na aanleg vergen deze kapitaalgoederen regelmatig onderhoud om de openbare ruimte aantrekkelijk te houden, de veiligheid te garanderen en de functionaliteit van deze kapitaalgoederen actueel te houden, zodat deze zoveel mogelijk blijven aansluiten op de veranderingen in en de wensen en behoeften vanuit de samenleving. Kerncijfers Lelystad is ruim 76.000 ha. groot. Hiervan bestaat 24.000 ha. uit land en het overige uit water.

Openbare ruimte (Wegen, Riolering, Water en Groen) De kaders voor het onderhoud van de openbare ruimte zijn vastgelegd in het „Kwaliteitsstructuurplan Lelystad” (KSP) met een bijbehorende kostenraming, door de raad vastgesteld op 14 februari 2003. Een belangrijk onderdeel van het KSP is het Beleidsplan Openbare Ruimte (BOR) waarin de visie op de openbare ruimte wordt verwoord. Er is geen standaardeenheid van kwaliteit, maar er kan per gebied en per onderdeel gevarieerd worden. In het KSP is dit in de vorm van matrixoverzichten nader uitgewerkt. De meerjarenraming openbare ruimte, die regelmatig wordt geactualiseerd (2015), geeft een onderbouwing dat de openbare ruimte van Lelystad ook op lange termijn - mits sober en doelmatig - te onderhouden is met inzet van de beschikbare middelen, inclusief de ICL-uitkering. Hierbij wordt uitgegaan van onderstaande kwaliteitsambitie, door de raad vastgesteld op 28 april 2020. Deze bijgestelde kwaliteitsambitie is als basis gebruikt voor de (periodieke) herijking van de meerjarenraming openbare ruimte 2025, met een doorkijk tot 2054.

Areaal openbare ruimte Eenheden L ichtmasten 26.479 Stuks Speeltoestellen 1.731 Stuks Civiele kunstwerken 295 Stuks Bomen 44.510 Stuks Verkeersregelinstallaties 10 Stuks Bussluis installaties 3 stuks (Verkeers)meubilair/ bebordingen 30.893 stuks Riolering (DWA/ RWA/ Blusriool) 722.878 m1 Riolering (Persleidingen) 82.627 m1 Watergangen 60.824 m1 Verharding 6.324.100 m2 Groen 9.267.900 m2 Bossen/ ecozone 4.845.354 m2 Strand en recreatief gebied 334.000 m2 Valondergronden; speelvoorzieningen 34.954 m2 Totaal m2 openbare ruimte 20.806.308 m2

Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 87 Voor het onderdeel ‘riolering’ is een uitzondering gemaakt en wordt de doorkijk genomen tot het jaar 2065. Het onderdeel ‘riolering’ is separaat uitgewerkt in het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP 2022- 2031) en op 1 november 2022 door de raad vastgesteld. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud daarvan is bepalend voor het voorzieningenniveau en de jaarlijkse lasten, waarvoor financiële middelen moeten worden vrijgemaakt. Het onderhoud wordt door middel van Dagelijks Onderhoud (DO) en Groot On derhoud (GO) uitgevoerd. Het DO betreft jaarlijks terugkerende werkzaamheden die zoveel als mogelijk planmatig worden uitgevoerd en onderdeel uitmaken van de reguliere begroting. In het GO vinden periodiek terugkerende werkzaamheden plaats die worden uitgevoerd op basis van inspectie naar de onderhoudstoestand van het kapitaalgoed. Het GO wordt bekostigd uit de grootonderhoudsvoorzieningen omdat de kosten over de jaren heen kunnen fluctueren. De werkzaamheden in het GO worden, inclusief kleine functionele aanpassingen, opgenomen in het voortschrijdend integrale meerjarenprogramma Groot Onderhoud (IGOR) waarin naast wegen, straten, pleinen (WSP) ook groen, openbare verlichting, watergangen, civiele kunstwerken, spelen en riolering zijn opgenomen.

Het IGOR wordt jaarlijks geactualiseerd en na besluitvorming budgetneutraal verwerkt in de begroting. Gebouwen De gemeente heeft gebouwen in eigendom zoals scholen, MFA’s, Agora, Kubus, p arkeergarages, brandweerkazerne, Stadhuis, de werf aan de Wigstraat, etc. Voor het onderhoud van deze gebouwen is een Meerjarenonderhoudsprogramma (MJOP) opgesteld, dat jaarlijks wordt geactualiseerd op basis van inspecties. Met het MJOP als basis wordt jaarlijks het werkprogramma voor het daaropvolgende jaar voorbereid. De bekostiging is deels onderdeel van de reguliere begroting (DO) en loopt deels via de onderhoudsvoorziening (GO). Kunstobjecten (cultureel) In de Auteurswet van 1912 is vastgelegd dat eigenaren van een kunstwerk de verplichting hebben dit werk naar behoren te beheren. Als eigenaar van een groot aantal kunstwerken draagt ook de gemeente deze verantwoordelijkheid. Voor de kunstwerken in de openbare ruimte in gemeentelijk bezit is in 2006 een systematische meerjarig onderhoudsprogramma geïntroduceerd. Vanaf 2006 vindt het onderhoud van de beeldende kunst conform dit programma plaats. De ‘Zuil van Lely’ ondergaat om de vijf jaar een uitvoerige technische inspectie naar de constructie. Deze inspectie heeft in 2023 plaats gevonden, waarbij op grond van de bevindingen in 2024 noodzakelijk onderhoud aan dit kunstwerk is uitgevoerd.

Onderhoudsvoorzieningen Voor het in stand houden van de kapitaalgoederen zijn er voor het uitvoeren van groot onderhoud verschillende onderhoudsvoorzieningen. De stand van deze voorzieningen en het verloop daarvan als gevolg van stortingen en onttrekkingen in een jaar is opgenomen in hoofdstuk 4.5 van deze begroting. Stortingen vinden plaats op basis van vastgestelde meerjarenramingen en onttrekkingen vinden plaats op basis van vastgestelde onderhoudsplannen en incidenteel op basis van separate besluitvorming. Onderhoudsplannen: - Meerjarenonderhoudsprogramma Gebouwen (MJOP) - Integraal Grootonderhoud Openbare Ruimte (IGOR) Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 88 4. Financiering De basis voor het handelen van de gemeente op het gebied van financiering is de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO). De Wet FIDO stelt regels voor het financieringsgedrag van gemeenten. Voor Lelystad is deze regelgeving vertaald in het treasurystatuut. Het belangrijkste uitgangspunt van deze wet is het beheersen van de uit de treasuryfunctie voortvloeiende risico’s.

Dat blijkt uit de volgende twee randvoorwaarden: • Het aangaan en verstrekken van leningen en het verlenen van garanties is alleen toegestaan voor de uitoefening van de publieke taak; • Uitzettingen (het verstrekken van leningen en het eventueel uitzetten van deposito’s) moeten een prudent karakter hebben en mogen niet gericht zijn op het genereren van inkomsten door het lopen van overmatige risico’s. Risicobeheer financieringsportefeuille Renterisico Dit is het risico dat de gemeente wordt geconfronteerd met sterke rentestijgingen voor haar lopende geldleningen. In het algemeen wordt dit risico beperkt door het gespreid over de lopende jaren afsluiten van langlopende geldleningen met een vast rentepercentage. Kredietrisico Dit is het risico dat de gemeente loopt bij het verstrekken van geldleningen aan rechtspersonen die in financiële problemen kunnen komen. Vanwege de invoering van het schatkistbankieren moeten decentrale overheden de liquiditeitsoverschotten verplicht bele ggen bij de Staat der Nederlanden. Eind 2013 is de wet FIDO op dit punt aangepast. Liquiditeitsrisico Het risico dat de gemeente op de korte termijn niet genoeg geld beschikbaar heeft of kan krijgen om aan haar korte termijnverplichtingen te voldoen, wordt het liquiditeitsrisico genoemd. De afgelopen jaren was er steeds sprake van een liquiditeitsoverschot door substantiële grondverkopen.

Om een goed inzicht te krijgen in de vraag hoeveel moet worden geleend en met welke looptijd, zal aandacht worden geschonken aan de liquiditeitsprognose. Debiteurenrisico Er bestaat een risico dat gemeentelijke debiteuren hun rekeningen niet (op tijd) betalen. Dit risico wordt beperkt door debiteuren vooraf te laten betalen, opbrengsten tijdig te innen en het monitoren van de dubieusheid van vorderingen en tegenpartijen conform de richtlijnen op dit gebied. Eisen wet FIDO Publieke taak en prudent beleggen Conform het treasurystatuut komen leningen, uitzettingen en garanties alleen tot stand indien zij een publieke taak dienen en de uitzettingen een prudent karakter kennen. Kasgeldlimiet Ter beperking van het renterisico is in de wet FIDO een norm opgenomen ten aanzien van de maximale omvang van de kortlopende schulden (korter dan 1 jaar), de zogenaamde kasgeldlimiet. Deze limiet wordt berekend naar een vast percentage (8,5%) van het begrotingstotaal per 1 januari van het betreffende jaar. Voor 2027 bedraagt deze limiet afgerond zo’n €39 miljoen. Bij dreigende overschrijding van de kasgeldlimiet, wordt een deel van de kortlopende schuld omgezet in een langlopende schuld (geldlening langer dan 1 jaar).

Kasgeldlimiet | 3e kw | 4e kw | 1e kw | 2e kw (bedragen x €1.000) | 2025 | 2025 | 2026 | 2026 Grondslag omvang begroting per 1 januari 2025/2026 | 435.302 | 435.302 | 456.112 | 456.112 (1) Toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag | 8,50% | 8,50% | 8,50% | 8,50% in bedrag | 37.001 | 37.001 | 38.770 | 38.770 (2) Omvang vlottende korte schuld opgenomen gelden < 1 jaar | - | - | - | - schuld in rekening-courant | - | - | - | - Gestorte gelden door derden < 1 jaar | - | - | - | - Derivaten contracten | - | - | - | - Overige geldleningen niet zijnde vaste | - | - | - | - schuld Totaal vlottende korte schuld | - | - | - | - (3) Vlottende middelen Contante gelden in kas | - | - | - | - Tegoeden in rekening-courant | 103 | 95 | 97 | 101 Overige uitstaande gelden < 1 jaar | 107.662 | 111.824 | 127.184 | 113.495 Derivatencontracten | - | - | - | - (4) Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld | -107.766 | -111.919 | -127.281 | -113.597 Toegestane kasgeldlimiet (1) | 37.001 | 37.001 | 38.770 | 38.770 Ruimte (+)/ Overschrijding (-) | 144.766 | 148.919 | 166.051 | 152.366 Renterisiconorm De renterisiconorm ziet vooruit en is direct gerelateerd aan het budgettaire risico. De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen.

De rente risiconorm houdt in, dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Verder wordt voor het renterisico uitgegaan van het bedrag van de te betalen aflossingen. Onderstaand is het renterisico ten opzichte van | de renterisiconorm in beeld gebracht. Renterisico vaste schuld | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (bedragen x €1.000) -1 Rente herzieningen | - | - | - | - -2 Aflossingen | 2.417 | 2.417 | 11.167 | 11.167 -3 Renterisico (1+2) | 2.417 | 2.417 | 11.167 | 11.167 -4 Renterisiconorm | 92.349 | 92.349 | 92.349 | 92.349 -5 Ruimte onder risiconorm (3-4) | 89.932 | 89.932 | 81.182 | 81.182 Berekening renterisiconorm (4a) Begrotingstotaal 2027 | 461.743 | 461.743 | 461.743 | 461.743 (4b) Percentage regeling | 20% | 20% | 20% | 20% -4 Renterisiconorm | 92.349 | 92.349 | 92.349 | 92.349 Uit bovenstaande tabel blijkt dat in de periode 2026 tot en met 2029 | het maximale renterisico lager is dan de renterisiconorm. Dit betekent dat de renterisiconorm, op basis van deze cijfers, niet overschreden zal worden. Bij het aantrekken van nieuwe langlopende leningen wordt ervoor gezorgd dat zodanige modaliteiten worden | gekozen, dat de renterisiconorm niet overschreden wordt.

Het blijft echter mogelijk dat in een bepaald jaar meer langlopende leningen moeten worden aangetrokken dan voorzien (meer dan maximaal nodig is om binnen de norm te blijven). In dat geval vindt vooroverleg met de provincie plaats. Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 89 Met ingang van begrotingsjaar 2018 is voorgeschreven dat de totaal doorberekende interne rente (op basis van een omslagrente) gelijk moet zijn aan de totale rentelasten, waardoor niet (of nauwelijks) meer sprake is van een renteresultaat. Doel is het bevorderen van een eenduidige handelwijze met betrekking tot rente door gemeenten (harmonisering), stimuleren dat gemeenten de (verwachte) werkelijke rentelasten opnemen in de begroting en jaarstukken, en het eenduidig inzichtelijk maken van hoe de gemeenten met rente zijn omgegaan (transparantie). We voldoen met ingang van de begroting 2018 aan de gewijzigde systematiek van de rente omslagmethode. De omslagrente voor 2027 is ongewijzigd 0,25 | %. In onderstaand schema wordt inzicht gegeven in de rentelasten, het renteresultaat en de wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten.

2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Rentetoerekening | Begroot | Begroot | Begroot | Begroot | Begroot Bij | a | De externe rentelasten over de korte en lange financiering | 277 | 242 | 228 | 882 | 851 Af | b | De externe rentebaten | 1.164 | 1.189 | 329 | 114 | 114 Saldo rentelasten en rentebaten (a - b) | -887 | -947 | -101 | 768 | 737 Af | c1 | De rente die aan de facilitaire grondexploitatie moet worden doorberekend c2 De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet Af | worden toegerekend (voorbeeld: riolering) De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld Bij | moet worden toegerekend Saldo doorberekende rente (c) | - | - | - | - | - Aan taakvelden toe te rekenen externe rente (a - b) + (c) | -887 | -947 | -101 | 768 | 737 Bij | d1 Rente over eigen vermogen | - | - | - | - | - Bij | d2 Rente over voorzieningen | - | - | - | - | - Totaal geraamde / werkelijk aan taakvelden toe te rekenen rente | -887 | -947 | -101 | 768 | 737 (a - b) + (c) + d1 + d2 Af | e | De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)* | -546 | -826 | -864 | -1.093 | -1.105 f | Renteresultaat op het taakveld Treasury (a - b + c + d1 + d2 - e) | -341 | -121 | 763 | 1.861 | 1.842 (Im)matteriële en financiële VA en BIE integraal gefinancierd | 267.646 | 265.835 | 295.602 |

326.710 | 345.720 Berekende renteomslag o.b.v. aan taakvelden toe te rekenen externe rente | -0,33% | -0,36% | -0,03% | 0,24% | 0,21% Berekende renteomslag o.b.v. aan taakvelden toegerekende rente(omslag) | -0,20% | -0,31% | -0,29% | -0,33% | -0,32% Financieringsbehoefte De behoefte aan nieuwe externe financieringsmiddelen is afhankelijk van een aantal zaken: de gemeentelijke vaste activa en voorraden bouwgrond, ontwikkeling van de interne financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen), ontwikkeling van de bestaande schuldpositie en de mutaties in het gemeentelijk werkkapitaal. Op basis van de balansprognose is het financieringstekort 2027 | geraamd op circa €166miljoen | . Voor 2027 wordt er geen langlopende financieringsbehoefte verwacht.

Financieringsbehoefte bedragen x €1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vaste activa | 377.365 | 413.684 | 451.344 | 476.906 Vlottende activa | 128.201 | 71.775 | 23.666 | -5.590 Te financieren boekwaarde | 505.566 | 485.458 | 475.009 | 471.316 Reserves | 153.156 | 145.593 | 140.727 | 139.420 Voorzieningen | 147.054 | 132.222 | 123.002 | 111.518 Vaste geldleningen | 41.666 | 39.250 | 36.833 | 25.666 Aflossingen vaste geldleningen | -2.417 | -2.417 | -11.167 | -1.167 Beschikbare vaste financieringsmiddelen | 339.458 | 314.647 | 289.395 | 275.438 Financieringstekort Benodigde financieringsmiddelen | 166.107 | 170.811 | 185.615 | 195.878 Vlottende passiva | 162.064 | 166.768 | 172.822 | 193.085 Beschikbaar kortlopende middelen (kasgeldlimiet) | 35.000 | 35.000 | 35.000 | 35.000 Op te nemen vaste geldleningen | - | - | - | - Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 90 Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 91 Rentevisie Korte rente kenmerkt zich door sterke fluctuaties. Wanneer de inflatie laag blijft, zal de korte rente zich op een laag niveau begeven. Tot medio 2022 waren de korte rentes zeer laag met een niveau van rond de -0,40%. Als gevolg de sterk oplopende inflatie is h et ruime monetaire beleid van de ECB afgebouwd.

De ECB heeft sinds juli 2022 de depositorente verhoogd naar 3,75%. Door de dalende inflatie is de ECB in 2024 en 2025 is de depositorente verlaagd naar 2,00%. Door de spanningen in het midden oosten is de inflatie opgelopen. De verwachting is dat de depositorente zal gaan stijgen in 2027. De lange rentes zijn in 2026 stabiel gebleven. De verwachting voor 2027 is dat de lange rente tussen de 3,00% en 4,00% zal bewegen. Onderstaande grafiek laat zien dat de rentes enorm kunnen fluctueren. In de rentestrategie moet de gemeente hier prudent mee omgaan.

Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 92 5. Bedrijfsvoering Een organisatie die de ambities voor de stad kan waarmaken In deze paragraaf wordt ingegaan op de ontwikkelingen die van invloed zijn op de gemeentelijke bedrijfsvoering. Bedrijfsvoering draagt zorg voor een doelmatige en beheerste organisatie van de gemeente. Vanuit eigen primaire processen, zoals o.a. financiën, HR en informatievoorziening, ondersteunt zij de uitvoering van de organisatie- beleidsdoelstellingen en maatschappelijke opgaven binnen de verschillende programma's van de begroting. De groei van Lelystad en de ambities uit het Raadsakkoord en het College Uitvoeringsprogramma vragen om een organisatie die wendbaar, toekomstbestendig en daadkrachtig is. Dienstverlening, stadsmarketing, informatievoorziening, digitalisering en organisati eontwikkeling vormen daarbij het fundament onder de uitvoering van deze ambities. Deze ontwikkelingen zijn niet uitsluitend ondersteunende bedrijfsvoeringsactiviteiten. Zij raken rechtstreeks aan het vermogen van de gemeente om kwalitatieve dienstverlening te leveren en maatschappelijke resultaten te realiseren. Stadsmarketing versterkt de identiteit van Lelystad en helpt de organisatie om vanuit het perspectief van de stad te werken.

Organisatieontwikkeling vergroot het vermogen om integraal, wendbaar en resultaatgericht samen te werken. Digitalisering en informatievoorziening zijn steeds meer onderdeel van de maatschappelijke opgaven zelf en bepalen mede hoe publieke diensten worden geleverd en publieke waarden worden geborgd. Deze ontwikkelingen verbinden beleid, uitvoering, organisatie en stad en versterken de uitvoeringskracht die nodig is om de opgaven van vandaag en morgen aan te pakken. Dienstverlening als zichtbaar resultaat voor inwoners, ondernemers en partners Onze dienstverlening bepaalt in belangrijke mate hoe toegankelijk, betrouwbaar en nabij de gemeente wordt ervaren. Dienstverlening is daarmee niet uitsluitend een taak van onderdelen die rechtstreeks contact hebben met inwoners, maar een verantwoordelijkheid van de gehele organisatie. Iedere gemeentelijke opgave kent immers momenten waarop inwoners, ondernemers en partners de gemeente ontmoeten. De in 2024 vastgestelde Visie op Dienstverlening geeft richting aan de verdere ontwikkeling van de gemeentelijke dienstverlening. Vanuit de principes altijd dichtbij, persoonlijk en gastvrij, deskundig en betrouwbaar, digitaal gemak en effectief en toekoms tgericht werken we aan dienstverlening die aansluit bij de behoeften van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners én bij de groei van de stad.

Concrete ontwikkelingen zoals de verdere uitwerking van de kanalenstrategie, de doorontwikkeling van het Klantcontactcentrum (KCC), de herinrichting van de fysieke en digitale publieksruimte en de integrale sturing op dienstverlening ondersteunen deze beweging. Daarbij gaat het niet alleen om afzonderlijke contactmomenten, maar om een samenhangende dienstverlening waarin inwoners, ondernemers en partners eenvoudig toegang hebben tot de gemeente, sneller en duidelijker worden geholpen en meer inzicht hebben in de voortgang van hun aanvraag. Stadsmarketing als verbindende kracht tussen stad en organisatie Stadsmarketing is een essentieel instrument om de identiteit en ontwikkeling van Lelystad zichtbaar te maken en te verbinden met inwoners, ondernemers, bezoekers en maatschappelijke partners. Vanuit de merkwaarden Gedurfd, Groei en Genieten bouwen we aan herkenbaarheid, aantrekkelijkheid en trots op de stad. De betekenis van stadsmarketing reikt daarbij verder dan externe promotie. Ook binnen de gemeentelijke organisatie draagt dit bij aan het denken vanuit de stad en haar ontwikkeling. Er ontstaat meer samenhang tussen beleid, uitvoering en de ambities voor Lelystad als groeiende provinciehoofdstad door vraagstukken vanuit een gezamenlijk perspectief te benaderen en integraal samenwerken te stimuleren.

Informatievoorziening als fundament voor een betrouwbare en autonome overheid Digitalisering speelt een fundamentele rol bij het realiseren van maatschappelijke opgaven. Thema's als wonen, zorg, veiligheid, mobiliteit en dienstverlening zijn in toenemende mate afhankelijk van betrouwbare informatievoorziening, digitale processen en datagedreven werken. De IV -strategie 2026- 2030 geeft richting aan de verdere ontwikkeling en innovatie van de gemeentelijke informatievoorziening en richt zich op een betrouwbare informatiehuishouding, digitaal vakmanschap en het verantwoord inzetten van data. Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 93 Een belangrijk uitgangspunt daarbij is digitale autonomie. De gemeente wil regie houden op haar data, systemen en informatievoorziening en tegelijkertijd publieke waarden zoals privacy, veiligheid, transparantie en betrouwbaarheid waarborgen. Informatiebev eiliging en privacy zijn daarom geen afzonderlijke technische vraagstukken, maar een integraal onderdeel van de gemeentelijke dienstverlening en bedrijfsvoering. Inwoners en ondernemers moeten erop kunnen vertrouwen dat persoonsgegevens zorgvuldig worden v erwerkt, adequaat worden beschermd en uitsluitend worden gebruikt voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt.

Daarbij wordt voortdurend gewerkt aan een toekomstbestendige digitale overheid die steeds beter in staat is om risico's te beheersen, publieke waarden te beschermen en verantwoord gebruik te maken van nieuwe technologische ontwikkelingen. Tegelijkertijd blijft de menselijke maat centraal staan. Hoewel wordt geïnvesteerd in digitale dienstverlening en moderne infrastructuren, blijft persoonlijk contact beschikbaar voor inwoners en ondernemers die daar behoefte aan hebben. Zo werken we aan een veilige, transparante en betrouwbare digitale overheid die toegankelijk is voor iedereen. We behouden en vergroten het zorgvuldig en veilig omgaan met informatie en data en daarmee versterken we het vertrouwen van inwoners, ondernemers en maatschappelijk e partners. Daarmee leveren informatievoorziening, digitalisering, informatiebeveiliging en privacy gezamenlijk een belangrijke bijdrage aan de uitvoeringskracht van de organisatie en aan een toekomstbestendig Lelystad. Financiële systemen en bedrijfsvoering Een toekomstbestendige bedrijfsvoering vereist betrouwbare en moderne systemen die de sturing, beheersing en verantwoording van de organisatie ondersteunen. De komende jaren wordt daarom gewerkt aan de vervanging van het huidige financiële systeem, waarvan het contract in 2028 afloopt.

De voorbereiding van dit traject start in 20 26 en richt zich op zowel de toekomstige inrichting van de financiële informatievoorziening als de optimalisatie van de onderliggende processen. De vervanging van het financiële systeem is een organisatiebrede ontwikkeling die bijdraagt aan een efficiënte, wendbare en toekomstbestendige bedrijfsvoering. De uitkomsten van de voorbereiding en de financiële consequenties worden betrokken bij de verdere besluitvorming binnen de planning- en controlcyclus. Een organisatie die ambities kan waarmaken Naast goede dienstverlening vraagt de uitvoering van het raadsakkoord om een organisatie die in staat is om integraal samen te werken, verantwoordelijkheid te nemen en resultaatgericht te sturen. Het Organisatieontwikkeltraject richt zich daarom op de verdere ontwikkeling van leiderschap, eigenaarschap, samenwerking, vakmanschap, passend gedrag en continue verbetering van processen inclusief de sturing daar op. Het programma ondersteunt de transitie naar een organisatie waarin de gemeentelijke opgaven en de inwoners centraal staan waarbij medewerkers, teams en leidinggevenden gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor de maatschappelijke resultaten. De kernwaarden (nieuwsgierig, daadkrachtig, teamspeler en dienstverlenend) vormen daarbij het fundament voor het dagelijks handelen.

Daarmee is het Organisatieontwikkeltraject een belangrijke aanjager van de gewenste cultuur die noodzakelijk is om de ambities uit het raadsakkoord daadwerkelijk te vertalen naar concrete resultaten voor de stad en die nodig zijn om de groei van de stad te verwezenlijken. Dit ondersteunt de ontwikkeling van een sterke, wendbare en toekomstbestendige organisatie die kan inspelen op de groei van Lelystad en de veranderende maatschappelijke opgaven. Concernbrede bedrijfsvoering De kosten voor de concernbrede bedrijfsvoering zijn bijeengebracht op taakveld 0.4 ‘Overhead’. De in de overige taakvelden opgenomen lasten beperken zich tot de direct aan de activiteiten toe te rekenen kosten. Door deze systematiek toe te passen is het makkelijker een beeld te vormen van de directe financiële consequenties van een gemeentelijke activiteit. In de tabel hieronder worden de bedrijfsvoeringskosten binnen taakveld 0.4 nader gespecificeerd. Voor het vaststellen van het bedrijfsvoeringstarief worden alle kosten binnen taakveld 0.4 meegenomen. Een en ander conform de rekenregels in de BBV.

Overheadkosten (Taakveld 0.4) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (bedragen x €1.000) Bedijfsvoeringskosten ICT | 9.037 | 9.037 | 8.928 | 8.951 Centrale ondersteuning | 8.295 | 8.302 | 8.302 | 8.302 Directie en management | 5.908 | 5.908 | 5.908 | 5.908 Administratie en ondersteuning | 2.756 | 2.756 | 2.756 | 2.756 Huisvesting | 4.461 | 4.583 | 4.593 | 4.602 Overhead primaire afdelingen | 785 | 785 | 785 | 785 Totaal Bedijfsvoeringskosten | 31.241 | 31.371 | 31.271 | 31.303 Overige kosten taakveld 0.4 overhead Gemeentelijke gebouwen | 4.055 | 4.050 | 4.119 | 4.114 Primaire productie | 2.739 | 2.739 | 2.739 | 2.739 Totaal Overige kosten taakveld 0.4 overhead | 6.794 | 6.789 | 6.858 | 6.853 Eindtotaal | 38.036 | 38.159 | 38.130 | 38.156 In uitzonderingsgevallen kan het nodig zijn een volledig integrale kostprijs weer te geven, bijvoorbeeld bij subsidieregelingen en de berekening van kostendekkendheid van heffingen en legestarieven. Bij het bepalen van de bedrijfsvoering kosten wordt het hele taakveld 0.4 (baten en lasten gesaldeerd) meegenomen in het tarief. Hierbij wordt voor de productieve formatie (uitgaande van 1250 uur per fte) een bedrijfsvoeringsopslag van €60,22 | per uur gehanteerd (was €60, | 31). Voorgesteld besluit: 0. De bedrijfsvoeringsopslag 2027 | vast te stellen op €60,22.

Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 94 Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 95 6. Verbonden partijen De gemeente Lelystad voert verschillende taken uit. Veel taken voeren we als gemeente zelf uit, maar er zijn ook taken die op afstand gezet zijn en door externe organisaties worden uitgevoerd. Er zijn verschillende manieren om zo’n taak of gemeentelijke doelstelling op afstand te zetten. De gemeente kan een taak uitbesteden door bijvoorbeeld subsidie te geven, een taak in te kopen of een taak samen met andere partijen uit te voeren. Een verbonden partij is een manier om een samenwerkingsverband vorm te geven. In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de verbonden partijen waar de gemeente Lelystad aan deelneemt. Het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) definieert een verbonden partij in artikel 1, lid b, c en d: b) verbonden partij: een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de provincie onderscheidenlijk gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft; c) financieel belang: een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt.

d) bestuurlijk belang: zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Volgens deze definitie heeft de gemeente dus een bestuurlijk en financieel belang in een verbonden partij. Van een bestuurlijk belang is sprake indien de gemeente rechtstreeks invloed heeft op de besluitvorming binnen de verbonden partij. Een financieel belang is aan de orde als de gemeente financieel kan worden aangesproken wegens het functioneren van de verbonden partij of wanneer de gemeente geld kan kwijtraken bij een faillissement van een verbonden partij. Participaties in naamloze vennootschappen, besloten vennootschappen, vennootschappen onder firma, commanditaire vennootschappen en gemeenschappelijke regelingen vallen onder het begrip verbonden partij. Stichtingen en verenigingen kunnen ook als verbonden partij worden aangemerkt. Een stichting of ver eniging die jaarlijks subsidie ontvangt, maar waaraan geen andere financiële verplichtingen zitten met een juridische afdwingbaarheid door derden, is echter geen verbonden partij. Eveneens is geen sprake van een verbonden partij als er een lening of garantstelling verstrekt is aan een partij waar we geen bestuurlijk belang in hebben. Meer informatie over het beleid omtrent verbonden partijen is te vinden in de Nota verbonden partijen.

Toelichting bij het overzicht In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de verbonden partijen die de gemeente Lelystad heeft. Alle verbonden partijen dragen bij aan de doelstellingen van de gemeente en inhoudelijke informatie over de verbonden partijen is daarom terug te vinden bij de taakvelden. Verbonden partijen met een financieel belang kleiner dan €10.000 worden niet opgenomen in de paragraaf. Per verbonden partij wordt in het overzicht hierna de volgende informatie opgenomen: • de naam en de rechtsvorm; • het taakveld waaraan wordt bijgedragen; • het publiek belang dat op deze wijze behartigd wordt; • het bestuurlijk belang voor het begrotingsjaar; • het financieel belang voor het begrotingsjaar; • mogelijke financiële risico’s die voortvloeien uit de deelname in de verbonden partij; mocht de kans op tekorten die door ons moeten worden aangevuld als groot worden beoordeeld, dan zal tevens een risico opgenomen worden in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing; • de verwachte financiële resultaten voor het begrotingsjaar indien beschikbaar; • de financiële kerngegevens uit de laatst vastgestelde jaarrekening. GGD Flevoland | GR Taakveld | 7.1 Volksgezondheid Publiek belang | Beschermen en bevorderen van de publieke gezondheid. Bestuurlijk belang | Lelystad is één van de 6 deelnemende gemeenten aan de GR GGD Flevoland.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lelystad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d3249ab3-4486-4361-9317-bb7166277c2d?agendaItemId=1c086fb3-6886-4ae4-9766-57330b619360