CConstaterende datLelystad
Koppel je AI →
Document · PDF

BL Ontwerp programmabegroting 2027 - 2030

Raadsvergadering 10 november 2026, gemeente LelystadBij agendapunt: 26.535 Programmabegroting 2027 - 203090.834 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 11

Hofmeijer | Beinvloedbaarheid lasten | [ 0 % - 20 %] Portefeuillehouder(s): | - | Beinvloedbaarheid baten: | [ 0 % ] Onderdeel begrotingsmonitor 2027: | Nee Context Op basis van de Wet publieke gezondheid heeft de gemeente diverse wettelijke taken en verantwoordelijkheden, waaronder de uitvoering van de Jeugdgezondheidszorg en het instellen en instandhouden van een gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD). Om efficiënter | te | kunnen | werken | hebben | gemeenten | samenwerkingsverbanden | afgesloten. | De | GGD | Flevoland | is | de gemeenschappelijke gezondheidsdienst van de gemeenten Almere, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder, Urk en Zeewolde. Wat willen we bereiken? Binnen dit taakveld zijn de lasten opgenomen die verband houden met de wettelijke basistaken op het gebied van volksgezondheid. Als gemeente zorgen we ervoor dat deze taken door de aangewezen partners worden uitgevoerd en de continuïteit wordt gewaarborgd. Het is ook wettelijk bepaald dat de gemeente een GGD in stand dient te houden. Daartoe is de Gemeenschappelijke regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst Flevoland vastgesteld. In de gemeenschappelijke regeling zijn de wettelijk verplichte taken | die worden | genoemd in | de Wet | publieke gezondheid | èn die | op grond | van die | wet binnen | een gemeentelijke gezondheidsdienst moeten worden uitgevoerd opgedragen aan GGD Flevoland.

Dit betreft onder meer de volgende taken: Monitoring, signalering en advisering Inzicht in de gezondheidstoestand van de bevolking (onderzoek, monitoring), vroegtijdige signalering gezondheidsrisico's, beleidsadvisering publieke gezondheid, advisering over effectieve preventieprogramma's en gezondheidsbevordering. Uitvoering taken gezondheidsbescherming Infectieziektebestrijding, | waaronder | bestrijding | van | tuberculose | en | preventie | en | bestrijding | van | seksueel | overdraagbare aandoeningen. Met de opkomst van Corona heeft dit een geheel nieuwe ladinggekregen; de taken van GGD zijn hierdoor (tijdelijk) aangepast. Advisering en toezicht op het gebied van Technische hygiënezorg (THZ) en Milieu en Gezondheid (MMK). Publieke gezondheid bij incidenten, rampen en crises Op basis van de Wet Veiligheidsregio's is er een GGD Rampen Opvang Plan (GROP) opgesteld. Het gaat hierbij om zaken als infectieziektebestrijding, medische milieukunde, gezondheidsonderzoek en psychosociale hulpverlening bij ongevallen en rampen.

Jeugdgezondheidszorg Het basispakket Jeugdgezondheidszorg wordt uitgevoerd door Icare JGZ en GGD JGZ en wordt actief aangeboden aan alle kinderen en jongeren tot 18 jaar (het gaat hierbij om het systematisch volgen en beoordelen van de ontwikkeling, het signaleren van problemen en vroegtijdig opsporen van specifieke stoornissen, het geven van preventieve voorlichting, advies, instructie en begeleiding en dergelijke). Naast de diverse wettelijke taken wordt binnen dit taakveld ingezet op de lokale invulling van het preventieve gezondheidsbeleid. In 2026 is de nieuwe nota Lelystad Vitaal tot stand gekomen. Een brede kijk op gezondheid (positieve gezondheid) en het verbinden van preventie en zorg staan hierin centraal. Focus ligt hier op het gezond & vitaal ouder worden en een gezonde leefstijl ontwikkelen. Daarnaast zal er worden doorgegaan met de intensivering op een aantal thema's. Denk hierbij aan aanbod op het gebied van mentale gezondheid, preventie voor volwassen op het gebied van verslavingszorg en de link met de fysieke leefomgeving zal worden versterkt. Ook zal in 2027 het AZWA van start gaan als opvolger van het IZA en GALA. Het AZWA richt zich op het toegangelijk houden van kwalitatief goede zorg en ondersteuning in Nederland en de optimaliseren van de aansluiting op het sociaal domein.

Het belang van een goede, toekomstbestendige inrichting van zorg en preventie is van belang voor Lelystad; niet alleen voor individuele inwoners maar ook voor de stad als geheel (in termen van vestigingsklimaat en leefbaarheid). Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 59 Bedragen x €1.000 2027 | 2028 | 2029 | 2030 7.1 | Volksgezondheid (vervolg) | Lasten | -5.654 | -5.655 | -5.656 | -5.496 Baten | - | - | - | - Wat gaan we daarvoor doen? We zetten in op een aanbod dat aansluit bij de behoeften van de stad, met een levensloopgerichte benadering: van -9 maanden tot 100 jaar en ouder. Hierbij werken we aan preventie en versterking van gezondheid en welzijn in elke levensfase. Initiatieven zoals JOGG, die gezond opgroeien en opvoeden bevorderen, worden breder ingezet. We willen de principes van JOGG ook toepassen op volwassenen en ouderen, door middel van netwerksamenwerkingen en lokale partnerschappen. Programma’s zoals Sociaal Vitaal dienen hierbij als concrete voorbeelden: gericht op sociale betrokkenheid, vitaliteit en het bevorderen van gezond gedrag bij volwassenen en senioren. Vanuit de jeugdgezondheidszorg zetten we bovendien in op normalisering van beginnende zorgen en problemen rond ontwikkeling en opvoeding, met oog voor de kracht van gezinnen en hun eigen oplossingen.

Conform het raadsakkoord blijven we investeren in een volwaardig, toegankelijk en integraal zorgaanbod voor alle inwoners, in iedere levensfase. Gerelateerde beleidsnota's | Gerelateerde verbonden partijen GGD begroting 2026 | GR - GGD Flevoland Nota Lelystad Vitaal (2026-2029) AZWA werkagenda Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 60 Bedragen x €1.000 2027 | 2028 | 2029 | 2030 7.2 | Riolering | Lasten | -7.199 | -7.199 | -7.199 | -7.199 Baten | 9.185 | 9.185 | 9.185 | 9.185 Thema raadsakkoord: | - | Aard activiteiten: | Wettelijk Portefeuillehouder(s): | S. de Wilde | Beinvloedbaarheid lasten | [ 0 % ] Portefeuillehouder(s): | - | Beinvloedbaarheid baten: | [ 0 % ] Onderdeel begrotingsmonitor 2027: | Nee Context Op basis van de Wet Milieubeheer hebben gemeenten een afvalwaterzorgplicht en op basis van de Waterwet hebben gemeenten een hemelwaterzorgplicht en een grondwaterzorgplicht. De uitwerking van deze zorgplichten dient iedere gemeente uit te werken in een zogeheten Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP), waarin de bijbehorende kosten inzichtelijk worden gemaakt evenals de dekking (in de vorm van rioolheffing). Wat willen we bereiken? Voldoen aan de wettelijke zorgplichten op gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater zonder dat er overlast ontstaat voor bewoners en gebruikers.

Wat gaan we daarvoor doen? In | dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die samenhangen met de taken op het gebied van afvalwater en waterhuishouding. Het gaat hierbij om de opvang, transport en verwerking van afval- en hemelwater, de inzameling en het transport van huishoudelijk- en bedrijfsafvalwater en het voorkomen van grondwaterproblemen, onder meer door afvoer van overtollig grondwater. Naast het dagelijks onderhoud en het uitvoeren van inspecties gaat het hierbij ook om het voorzien van kosten die horen bij het groot onderhoud. De baten hebben betrekking op de inkomsten uit de rioolheffing, die geheven wordt bij particulieren. De bijdrage voor het riool vanuit de bedrijven c.q. de niet-woningen ontvangt de gemeente via de ozb. Bij de berekening van de kostendekkendheid van de rioolheffing worden naast bovenstaande directe kosten, ook de indirecte kosten zoals kwijtscheldingen rioolheffing, de toerekenbare BTW, een deel van de reinigingskosten en de bedrijfsvoeringskosten betrokken. Op basis van het GRP 2022 zal jaarlijks een actualisatie van de tarieven worden doorgevoerd waarin, minus de ICL- bijdrage op dit taakveld, 100% kostendekkendheid het uitgangspunt is. Het afvalwaterakkoord tussen het waterschap en de gemeente Lelystad is in 2026 vastgesteld.

Hiermee is een belangrijke stap gezet in de regionale samenwerking op het gebied van de inzameling en zuivering van afvalwater. Het akkoord biedt duidelijkheid over de gezamenlijke verantwoordelijkheden en afspraken en draagt bij aan een doelmatige en toekomstbestendige aanpak van de afvalwaterketen. Door intensiever samen te werken kunnen gemeente en waterschap beter inspelen op ontwikkelingen en uitdagingen op het gebied van waterbeheer, duurzaamheid en klimaatverandering. Gerelateerde beleidsnota's | Gerelateerde verbonden partijen Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2022 | - Rioolbeheerplan 2020 - 2025 Integraal Grootonderhoud Openbare Ruimte (IGOR) Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 61 Bedragen x €1.000 2027 | 2028 | 2029 | 2030 7.3 | Afval | Lasten | -13.784 | -14.178 | -14.178 | -14.178 Baten | 17.780 | 18.279 | 18.279 | 18.279 Thema raadsakkoord: | 7. De duurzame stad | Aard activiteiten: | Wettelijk Portefeuillehouder(s): | R. Matthijs | Beinvloedbaarheid lasten | [ 0 % - 20 %] Portefeuillehouder(s): | - | Beinvloedbaarheid baten: | [ 0 % - 20 %] Onderdeel begrotingsmonitor 2027: | Nee Context In dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die verband houden met de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval, de handhaving van het afvalbeleid en de inningskosten.

HVC voert een belangrijk deel van deze wettelijke taken uit op het gebied van inzameling en verwerking. De baten hebben betrekking op de inkomsten uit de afvalstoffenheffing en de inkomsten uit waardevolle afvalstromen, zoals oud papier en plastic. Wat willen we bereiken? Uitvoering geven aan de ambities als vastgelegd in het beleidskader Van Afval Naar Grondstof (VANG), dat er in 2030 60% van al het huishoudelijk afval moet worden gerecycled. In 2035 moet dit 65% zijn. Beoogd effect: vermindering hoeveelheid restafval en toename hoeveelheid ingezamelde grondstoffen. Omdat nog niet alle fases van het Nieuwe Inzamelen uitgevoerd zijn is de doelstelling nog niet behaald. Wat gaan we daarvoor doen? In dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die verband houden met de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval, de handhaving van het afvalbeleid en de inningskosten. HVC voert een belangrijk deel van deze wettelijke taken uit op het gebied van inzameling en verwerking. De baten hebben betrekking op de inkomsten uit de afvalstoffenheffing en de inkomsten uit waardevolle afvalstromen, zoals oud papier en plastic.

Bij de berekening van de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing worden naast bovenstaande lasten (directe kosten), ook de kwijtscheldingen afvalstoffenheffing, toerekenbare BTW en bedrijfsvoering kosten betrokken en vindt een doorbelasting plaats op het gebied van Handhaving en Reiniging. De beïnvloedbaarheid van de lasten is beperkt en de beïnvloedbaarheid van de baten wordt beperkt door de maximaal toegestane kostendekkendheid van 100%. In 2022 is de evaluatie over het beleid met de raad opgestart en deze zal dienen als basis voor actualisatie van het beleid. Dit proces wordt in 2026 afgerond. Vanaf 1 januari 2025 is er een verplichting om ook bij hoogbouw GFT afval gescheiden in te zamelen. Als gevolg van vertraging in de aanloopfase zal dit in 2026 door middel van het plaatsen van bovengrondse verzamelcontainers worden ingevoerd. Gerelateerde beleidsnota's | Gerelateerde verbonden partijen Afvalstoffenbeleidsplan 2015 | N.V. - HVC Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 62 Bedragen x €1.000 2027 | 2028 | 2029 | 2030 7.4 | Milieubeheer | Lasten | -7.754 | -4.821 | -4.821 | -4.822 Baten | 2.779 | 30 | 30 | 30 Thema raadsakkoord: | 7. De duurzame stad | Aard activiteiten: | Wettelijk Portefeuillehouder(s): | E. van der Herberg | Beinvloedbaarheid lasten | [ 20 % - 40 %] Portefeuillehouder(s): | H.

Hofmeijer | Beinvloedbaarheid baten: | [ 0 % ] Onderdeel begrotingsmonitor 2027: | Nee Context De gemeente heeft diverse wettelijke verplichtingen op grond van de Omgevingswet, onder meer met betrekking tot milieu en duurzaamheid. Daarnaast worden binnen dit taakveld diverse activiteiten uitgevoerd op het gebied van duurzaamheid (met als hoofddoelen in willekeurige volgorde de energie- en warmtetransitie, het bereiken van een circulaire economie en bewerkstelligen van een klimaatadaptieve stad) en ondersteunt de gemeente inwoners op het gebied van asbestsanering van dakbedekking. Wat willen we bereiken? Voor de warmtetransitie is het warmteprogramma opgesteld. Hierbinnen is aangegeven op welke wijze de gemeente uitvoering geeft aan haar taakstelling om richting 2050 aardgasvrij te worden. De raad wordt hierover periodiek geinformeerd met informatienota's. In 2027 wordt ook het omgevingsprogramma Klimaat vastgesteld. Wat gaan we daarvoor doen? De keuze om met HVC als beoogd warmtebedrijf de levering van warmte in grote delen van Lelystad werken we verder uit. Daartoe wordt door het college de warmtekavelstrategie en het warmtekavel vastgesteld. Bedrijven als HVC krijgen dan de kans daarop in te schrijven (aanwijzingsprocedure). Deze inschrijving wordt dan getoetst door ACM.

Bij een positieve uitkomst wordt gestart met het opstellen van definitieve warmtekavels en Wijkuitvoeringsplannen in de wijken waar we gaan starten (onder andere Boswijk). Tegelijkertijd wordt er hard gewerkt aan het opzetten van een collectief warmte/koude net in het centrumgebied met als doel daar met een zo laag mogelijke belasting van het elektriciteitsnet mogelijk maken van de grote nieuwbouwopgave en het aardgasvrij maken van de bestaande bouw. Het omgevingsprogramma Klimaat is de opvolger voor het eerdere duurzaamheidsbeleid. De kadernota duurzaamheid, het uitvoeringsplan en het actieplan duurzaamheid worden met dit programma vervangen. Onderdeel van dit programma zijn de onderwerpen energie (met name de productie en opslag van energie), klimaatadaptatie (actualisatie van de LAS) en het verder uitwerken van het thema circulariteit bij bedrijven en grondstoffengebruik.

Gerelateerde beleidsnota's | Gerelateerde verbonden partijen Kadernota duurzaamheid 2016 - 2025 | GR - OFGV Actieplan duurzaamheid 2021-2024 Kadernota Op weg naar nieuwe energie, en besluit Volgorde der wijken, Transitievisie warmte Lelystadse Adaptatie Strategie (LAS) Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 63 Bedragen x €1.000 2027 | 2028 | 2029 | 2030 7.5 | Begraafplaatsen en crematoria | Lasten | -374 | -374 | -374 | -360 Baten | 456 | 456 | 456 | 456 Thema raadsakkoord: | - | Aard activiteiten: | Wettelijk Portefeuillehouder(s): | E. van der Herberg | Beinvloedbaarheid lasten | [ 0 % - 20 %] Portefeuillehouder(s): | S. de Wilde | Beinvloedbaarheid baten: | [ 0 % - 20 %] Onderdeel begrotingsmonitor 2027: | Nee Context Op basis van de Wet op de lijkbezorging heeft de gemeente diverse wettelijke verplichtingen, zoals het hebben van een begraafplaats. Wat willen we bereiken? De gemeente streeft naar een toegankelijke en duurzaam beheerde begraafplaats waar inwoners op een waardige manier afscheid kunnen nemen en dierbaren kunnen herdenken. De begraafplaats heeft een parkachtige uitstraling en biedt een rustige, groene en veilige omgeving waarin een diversiteit aan begraven mogelijk is.

Door onder andere kindergraven, islamitische graven, diverse asbestemmingen en het aanbieden van wandgraven draagt de gemeente er zorg voor dat inwoners - ongeacht achtergrond, overtuiging of persoonlijke voorkeur- op een passende wijze afscheid kunnen nemen en dierbaren kunnen herdenken. Wat gaan we daarvoor doen? In dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die verband houden met de exploitatie van de gemeentelijke begraafplaats. Bij de berekening | van | de | kostendekkendheid | van | de | begraafexploitatie | worden | naast | directe | kosten, | ook | de | toerekenbare bedrijfsvoeringskosten betrokken. Gerelateerde beleidsnota's | Gerelateerde verbonden partijen Begraafplaatsexploitatie 2015 - 2035 | - Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 64 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing De taakvelden binnen het cluster ‘8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing’ hebben betrekking op ruimtelijke ordening, grondexploitaties van niet- bedrijventerreinen en de beleidsterreinen wonen en bouwen. In de overzichten hieronder wordt per taakveld inzicht geboden in de bijbehorende lasten en baten.

Vervolgens wordt per taakveld aanvullende informatie geboden, bijvoorbeeld over de aard van de activiteiten, de beïnvloedbaarheid van de budgetten en de verantwoordelijke portefeuillehouder(s). Indien van toepassing wordt er ingegaan op de concrete doelstellingen voor 2027 en de bij het taakveld betrokken verbonden partijen. 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (bedragen x €1.000) Lasten 8.1 Ruimte en leefomgeving | -5.156 | -5.030 | -4.079 | -3.979 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | -44.088 | -23.934 | -14.900 | -10.571 8.3 Wonen en bouwen | -12.610 | -13.495 | -11.797 | -10.019 Totaal Lasten | -61.853 | -42.459 | -30.776 | -24.568 Baten 8.1 Ruimte en leefomgeving | 777 | 801 | 50 | 50 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 43.308 | 23.154 | 14.120 | 9.791 8.3 Wonen en bouwen | 8.748 | 9.639 | 8.851 | 9.864 Totaal Baten | 52.833 | 33.594 | 23.021 | 19.705 Eindtotaal | -9.020 | -8.865 | -7.755 | -4.864 Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 65 Bedragen x €1.000 2027 | 2028 | 2029 | 2030 8.1 | Ruimte en leefomgeving | Lasten | -5.156 | -5.030 | -4.079 | -3.979 Baten | 777 | 801 | 50 | 50 Thema raadsakkoord: | 1. De ontwikkelende stad | Aard activiteiten: | Wettelijk Portefeuillehouder(s): | E.

van der Herberg | Beinvloedbaarheid lasten | [ 0 % ] Portefeuillehouder(s): | M. Bakelaar | Beinvloedbaarheid baten: | [ 0 % ] Onderdeel begrotingsmonitor 2027: | Nee Context Op basis van de Omgevingswet hebben gemeenten diverse taken gericht op de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu. De gemeente richt zich in dit kader op onderzoeken van maatschappelijk relevante ontwikkelingen en het formuleren, monitoren en actualiseren van strategisch ruimtelijk beleid in de omgevingsvisie, het wijzigen van het omgevingsplan of aspecten daarvan. Wat willen we bereiken? Tot dit taakveld behoren de lasten die verband houden met de uitvoering van diverse wettelijke taken op grond van de Omgevingswet. | Het | gaat | hierbij | om | de | voorbereiding- | en | vaststelling | van | visies, | wijzigingen | van | het | omgevingsplan, gebiedsgerichte programma's en het uitvoering geven aan een faciliterend grondbeleid. Ook het planologisch mogelijk maken van nieuwe initiatieven en afhandelen van bezwaar en beroep (in verband met het omgevingsplan en nadeelcompensatie) hoort tot dit taakveld. Het beoogde effect van de werkzaamheden is het creëren, behouden en het verder verbeteren van een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. Dit doen we door het zogenaamd evenwichtig toedelen van functies aan locaties.

De beïnvloedbaarheid van de lasten is zeer beperkt, aangezien hier uitvoering wordt gegeven aan een wettelijke taak en er een directe relatie bestaat met andere beleidsterreinen. Wat gaan we daarvoor doen? Afgelopen februari is de omgevingsvisie 2050 afgerond. Bij vaststelling is de wens aangegeven om de uitvoering van de omgevingsvisie te borgen in een uitvoeringsagenda. Daar is al een start mee gemaakt en zal de komende jaren verder aan gewerkt worden om daar een nieuwe werkwijze van te maken. De transitie van het omgevingsplan is een meerjarig project en zal daarom ook het hele jaar 2027 en daarna in beslag nemen. De gebiedsprogramma's Waterfront, Hart van de Stad en Zuiderhage zijn inmiddels opgestart en zullen 2027 de werkzaamheden continueren. Daarnaast wordt op strategisch niveau nagedacht en gesproken met Rijk, Provincie en regio over bovenlokale ontwikkelingen en hun effect op de leefomgeving en ontwikkeling van Lelystad.

Gerelateerde beleidsnota's | Gerelateerde verbonden partijen Structuurplan Lelystad 2015 | - Lichte actualisatie structuurplan 2015 Nota stedelijke vernieuwing op uitnodiging 2015 - 2018 Woonvisie Lelystad 2022 - 2027 Omgevingsvisie Lelystad 2040 Startnota Doorontwikkeling Omgevingsvisie Lelystad Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 66 Bedragen x €1.000 2027 | 2028 | 2029 | 2030 8.2 | Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | Lasten | -44.088 | -23.934 | -14.900 | -10.571 Baten | 43.308 | 23.154 | 14.120 | 9.791 Thema raadsakkoord: | 1. De ontwikkelende stad | Aard activiteiten: | Gemeentelijk Portefeuillehouder(s): | E. van der Herberg | Beinvloedbaarheid lasten | [ 0 % ] Portefeuillehouder(s): | - | Beinvloedbaarheid baten: | [ 0 % ] Onderdeel begrotingsmonitor 2027: | Nee Context De gemeente heeft in het verleden geïnvesteerd in (bouw)grondposities die in de komende jaren worden ontwikkeld en verkocht. Dit taakveld heeft betrekking op grondexploitaties voor voornamelijk woningbouw waar de gemeente zelf grondeigenaar is. Deze grondexploitaties zijn gebaseerd op een door de raad vastgesteld ruimtelijk en inhoudelijk programma. Dit programma wordt financieel vertaald in een grondexploitatie waar de inkomsten en uitgaven inzichtelijk worden gemaakt.

De baten en lasten die in de jaarschijven van dit taakveld zijn weergegeven, hebben betrekking op de jaarschijven van de meerjarige projectbegroting die door de raad zijn vastgesteld. Het zijn daarom ook niet de resultaten van de grondexploitaties. Over de financiële resultaten van de d | l it ti | dt | t | d i | d | f | db l id O | d | tt lijk | l | i | d | lijk | li ti | h Wat willen we bereiken? Activiteiten die gericht zijn op het scheppen van fysieke condities voor woningbouw zijn - behoudens sociale woningbouw - geen wettelijke taak. Zij dragen wel bij aan de (verdere) ontwikkeling van de stad. Het zorgdragen voor een goede ruimtelijke ordening is daarentegen wel een wettelijke taak. Wat gaan we daarvoor doen? De gemeentelijke grondexploitatie woningbouw is in essentie gericht op de verwerving, productie en levering van bouwrijpe grond als ondersteuning van de ruimtelijke doelen op het gebied van wonen en leven. Het draagt zorg voor bedrijfseconomische optimalisatie bij het ontwikkelen van plannen en advisering over de financieel-economische gevolgen. Hierbij heeft de gemeente de taak om in het kader van actief grondbeleid voldoende grond beschikbaar te hebben, waarbij er verantwoord wordt omgegaan met de risico’s die samenhangen met het exploiteren van gronden. In 2023 heeft de raad de nota grondbeleid 2023-2030 vastgesteld.

Het grondbeleid ondersteunt de ruimtelijke doelen die de gemeenteraad heeft gesteld. Na vaststelling van de grondexploitaties kunnen zich ontwikkelingen voordoen op bijvoorbeeld het gebied van wetgeving en economie. Deze invloeden worden zo goed als mogelijk gemanaged en wordt er gestuurd op gewenste uitkomsten. Wijzigingen kunnen | aanzienlijke | gevolgen | hebben | voor | de | balanspositie | en | risico's. De | inkomsten | zijn | sterk | afhankelijk | van | de marktontwikkelingen. De nieuwbouw van woningen in Lelystad is er op gericht om de komende jaren voldoende woningen te bouwen voor eigen inwoners en aanvullend woningen toe te voegen voor het opvangen van het regionale en landelijke woningtekort. Zuiderhage (voormalig Warande 2.0/ ZuiderC) in Lelystad Zuid biedt mogelijkheden om te voldoen aan een verhoogde en versnelde vraag om bouwgrond. Verder dragen de bestaande stad en de kust locaties bij aan de verdere invulling van de woningbouwopgave. Bij inbreidingslocaties is de doorlooptijd doorgaans langer dan bij uitleglocaties in verband met de participatie van omwonenden. De | huidige | productiecapaciteit | (gronden | in | voorraad) | is | gebaseerd | op | 350 | woningen | per jaar. | De verhoging | van de productiedoelstellingen vraagt dan ook om vergroting van de productiecapaciteit. Verder vindt er woningbouw plaats op gronden van derden.

Gezamenlijk moet dit de woningbouw opleveren waar behoefte aan is. Onze opgaven zijn groot en complex en er worden hoge eisen gesteld aan ambities op het gebied van de kwaliteit van ontwikkelingen. Daarmee wordt beoogd te bereiken dat de ontwikkelingen een belangrijke bijdrage leveren aan het verhogen van | het welzijn | in Lelystad. | Tegelijkertijd moeten ontwikkelingen enerzijds betaalbaar blijven voor de eindgebruiker en tevens financieel haalbaar zijn voor de gemeente. Dat vraagt om maatwerk in de ontwikkelingen om zodoende een optimale combinatie van haalbare maatschappelijke ambities binnen een acceptabel financieel kader te bepalen. Het maatschappelijk grondbeleid biedt de mogelijkheden om de afwegingen te maken die daarvoor nodig zijn. Er wordt niet gestreefd naar de hoogst haalbare verkoopprijs bij een gronduitgifte, maar naar het hoogst haalbare integrale resultaat. Het is belangrijk dat mede door inzet van het maatschappelijk grondbeleid regie blijft te worden gevoerd om de woningbouwopgave zowel kwantitatief als kwalitatief mogelijk te maken.

Gerelateerde beleidsnota's | Gerelateerde verbonden partijen Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) | - Nota grondbeleid gecombineerd met uitgifte en grondprijsbeleid Verordening grond- en grondontwikkeling Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 67 Bedragen x €1.000 2027 | 2028 | 2029 | 2030 8.3 | Wonen en bouwen | Lasten | -12.610 | -13.495 | -11.797 | -10.019 Baten | 8.748 | 9.639 | 8.851 | 9.864 Thema raadsakkoord: | 1. De ontwikkelende stad | Aard activiteiten: | Wettelijk Portefeuillehouder(s): | E. van der Herberg | Beinvloedbaarheid lasten | [ 0 % - 20 %] Portefeuillehouder(s): | - | Beinvloedbaarheid baten: | [ 0 % ] Onderdeel begrotingsmonitor 2027: | Ja Context Op basis van o.a. de Woningwet, de Huisvestingswet, Wet goed verhuurderschap, Wet betaalbare huur en het wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting hebben gemeenten diverse wettelijke taken uit te voeren op het gebied van wonen en bouwen. Zo moeten gemeenten beschikken over een actueel en vastgesteld woonbeleid, bijvoorbeeld in de vorm van een woonvisie. Daarnaast schrijft de Omgevingswet (OW) gemeenten voor hoe om te gaan met de omgevingsvergunningen voor bouwen, wonen, monumenten, ruimte, natuur en milieu. Wat willen we bereiken? De Woonvisie 2022-2027 is in 2024, conform raadsafspraak herijkt.

In 2 jaar tijd is er weer veel veranderd waardoor actualisering noodzakelijk was. Grootste veranderingen zijn de manier van hoe we bouwen (volgens de Lelystadse mix), hoe de woningbouw wordt geprogrammeerd en onze groeistrategie op basis van het RIGO woononderzoek. We geven uitvoering aan het in 2024 vastgestelde Woonwagenbeleid. De belangrijkste opgave hierin is het mogelijk maken van geschikte huisvesting voor woonwagenbewoners. We beschermen en steunen hiermee de identiteit en de levensstijl van de woonwagenbewoner. Dit houdt onder meer in dat de rechten van woonwagenbewoners moeten kunnen worden uitgeoefend, dat zij hun ‘mensenrecht’ moeten kunnen uitoefenen. Wat gaan we daarvoor doen? In 2026 gaan we verder werken aan het versnellen van de woningbouw. We geven verder vorm aan de versnelingstafels waarin we samenwerken met projectontwikkelaars, we versnellen onze processen voor initiatieven en tenders en we gaan stapelen van ambites tegen. Gerelateerde beleidsnota's | Gerelateerde verbonden partijen Woonvisie 2022-2027 | - Beleidskaders huisvesting arbeidsmigranten Woonwagen- en standplaatsenbeleid 2024 Woondeal MRA Prestatieafspraken 2024-2027 Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 68 3.2 | Paragrafen 1.

Lokale heffingen In deze paragraaf wordt aandacht besteed aan de verschillende gemeentelijke belastingen, heffingen en rechten die door de gemeente Lelystad worden geheven en geïnd, waarbij wordt ingegaan op de consequenties daarvan voor onze inwoners en bedrijven. De gemeentelijke belastingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente. Volgens artikel 10 van het BBV bevat deze paragraaf tenminste de onderstaande punten: - | de geraamde inkomsten; - | het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; - | een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd; - | een aanduiding van de lokale lastendruk; - | een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. Beleidsuitgangspunten In deze programmabegroting 2027 – | 2030 | geeft de gemeenteraad richting aan de inhoudelijke en financiële strategie van de gemeente Lelystad voor de komende jaren.

De eerder door de gemeenteraad aangegeven richting leidt tot de volgende uitgangspunten voor de verschillende tarieven: - | De OZB-opbrengst wordt gecorrigeerd met het indexpercentage van 2,6% en een correctie voor de areaalvergroting; - | De tarieven voor de rioolheffing worden berekend op basis van een 100% kostendekkende rioolheffing; - De tarieven voor de afvalstoffenheffing worden berekend op basis van een 100% kostendekkende afvalstoffenheffing; - | In deze programmabegroting is besloten de hondenbelasting niet te verhogen. - | De legestarieven 2026 worden gecorrigeerd met het indexpercentage van 2,6 | %, tenzij wettelijke voorschriften dit verhinderen of hiervan gemotiveerd wordt afgeweken. De maximale kostendekkendheid bedraagt voor de leges eveneens 100%; - | De tarieven lijkbezorgingrechten worden gecorrigeerd met het indexpercentage van 2,6% tot maximaal kostendekkend; - | De tarieven marktgelden worden gecorrigeerd met het indexpercentage van 2,6% tot maximaal kostendekkend; - | De tarieven liggelden Bataviahaven overeenkomstig te laten zijn met de tarieven van omliggende Lelystadse havens; - | De Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Larserpoort is in 2022 met vijf jaar verlengd. De BIZ-bijdrage wordt geheven van de eigenaar naar een vast bedrag per belastingobject voor een periode van 5 jaar.

De verordening wordt in 2027 | niet gewijzigd; - | De tarieven toeristenbelasting worden niet gewijzigd. Toelichting op de diverse gemeentelijke belastingen Binnen de gemeente kennen we verschillende soorten gemeentelijke belastingen, namelijk algemene belastingen, heffingen en rechten (leges). De algemene belastingen De gemeente is vrij in de besteding van de opbrengst van de algemene belastingen. Bij het innen van deze belastingen bestaat er geen directe relatie tussen wat de burger betaalt en de door de gemeente geleverde dienst. Tot de lokale belastingen die bij de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente horen, behoren de OZB, de parkeerbelastingen, de hondenbelasting en de precariobelasting. Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 69 Collectieve dienstverlening (heffingen) De heffingen behoren niet tot de algemene dekkingsmiddelen, maar dienen ter dekking van de kosten van de algemene dienstverlening. De belangrijkste heffingen zijn de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Individuele dienstverlening (rechten) Naast belastingen heft de gemeente rechten in de vorm van leges voor de individuele dienstverlening aan haar burgers. Leges worden geheven als vergoeding voor een door de gemeente te verlenen individuele dienst, waarom de burger of het bedrijf heeft verzocht.

Het verzoeken om een bepaalde individuele dienst of product is wel voorwaarde om leges te kunnen heffen. Deze dienstverlening kan bestaan uit het verstrekken van een paspoort of een uittreksel uit het bevolkingsregister, maar ook bijvoorbeeld uit de verlening van een bouwvergunning of een gebruiksvergunning. Een aantal tarieven wordt door de Rijksoverheid voorgeschreven (wettelijk vastgestelde tarieven). In dit kader kan gedacht worden aan de te heffen leges voor het aanvragen van het eerder genoemde paspoort, een identiteitskaart, een verklaring omtrent gedrag, een uittreksel uit de registers van de burgerlijke stand en de leges voor het aanvragen van het Nederlanderschap. Daarnaast zijn er tarieven waaraan de Rijksoverheid een maximum gesteld heeft. De tarieven voor reisdocumenten zijn hiervan een voorbeeld. De geraamde opbrengst van de leges mag maximaal gelijk zijn de geraamde kosten ter zake. Een van de speerpunten is ook het percentage kostendekkendheid van de leges te verhogen. Op dit moment zijn de geraamde opbrengsten ten opzichte van de geraamde kosten, in de vorm van de in rekening gebrachte tarieven, niet voor alle leges kostendekkend. Geraamde inkomsten In onderstaande tabel zijn de inkomsten uit de lokale heffingen opgenomen zoals die binnen de gemeente Lelystad begroot zijn. Deze worden vervolgens per onderdeel toegelicht.

Gemeentelijke belastingen | Begroting | Procentueel (bedragen x €1.000) | 2027 | 2027 Algemene belastingen 1. Onroerende-zaakbelastingen | 36,58 | 50,4% 2. Parkeerbelastingen | 2,49 | 3,4% 3. Hondenbelasting | 0,59 | 0,8% 4. Toeristenbelasting | 0,40 | 0,6% Collectieve dienstverlening (heffingen) | 0,00 | 0,0% 5. Afvalstoffenheffing | 18,02 | 24,8% 6. Rioolheffing | 9,50 | 13,1% 7. Bedrijveninvesteringszone Larserpoort | 0,13 | 0,2% Individuele dienstverlening (rechten) | 0,00 | 0,0% 8. Leges | 4,36 | 6,0% 9. Lijkbezorgingsrechten | 0,46 | 0,6% 11. Marktgelden | 0,13 | 0,2% Totaal Inkomsten uit lokale heffingen | 72,65 | 100% De Bedrijven investerings Zone opbrengst (BIZ-opbrengst) wordt als subsidie uitgekeerd onder inhouding van gemeentelijke kosten. De algemene belastingen 1. | Onroerende zaakbelastingen (OZB) De OZB is een belangrijke eigen inkomstenbron van de gemeente. Deze inkomsten worden onder andere gebruikt voor zaken als: wegen, cultuur, openbare verlichting, maatschappelijke dienstverlening en onderwijs.

Onder de naam ‘onroerende zaakbelasting’ worden ter zake van binnen de gemeente gelegen onroerende zaken de eigenarenbelasting geheven: • | een eigenarenbelasting van degene die aan het begin van het kalenderjaar eigenaar is van een onroerende zaak (bijvoorbeeld woning en/of bedrijf); Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 70 • | een gebruikersbelasting van degene die aan het begin van het kalenderjaar gebruiker is van een niet-woning. De OZB wordt in 2027 verhoogd met een peilaanpassing van 2,6%. Op basis van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) wordt er voor elke individuele onroerende zaak een waarde vastgesteld. Aan de hand van de waarde wordt het te betalen bedrag aan onroerende zaakbelasting berekend. Middels een aanslag wordt het te betalen bedrag aan de belastingplichtige opgelegd. 2. | Parkeerbelasting In het kader van de parkeerregulering worden de volgende belastingen geheven: a. | een belasting ter zake van het parkeren van een voertuig op een bij, dan wel krachtens deze verordening in de daarin aangewezen gevallen op een door het college te bepalen plaats, tijdstip en wijze; b. | een belasting ter zake van een van gemeentewege verleende | vergunning voor het parkeren van een voertuig op de in die vergunning aangeven plaats en wijze.

De opbrengsten uit deze belastingsoort zoals in deze paragraaf weergegeven zijn gebaseerd op de huidige vastgestelde tarieven voor straatparkeren, garageparkeren en vergunningen. De vaststelling van de tarieven wordt in de tarievennota aan de raad voorgelegd. 3. | Hondenbelasting Onder de naam ‘hondenbelasting’ wordt een belasting geheven ter zake van het houden van een hond binnen de gemeente Lelystad. Het betreft een algemene belasting waarvan de inkomsten toevallen aan de algemene middelen. In deze programmabegroting 2027 | – 2030 | worden geen voorstellen gedaan om de begrote opbrengsten of de gehanteerde tarieven aan te passen. 4. | Toeristenbelasting De toeristenbelasting is in 2021 ingevoerd. Het is een algemene belasting waarvan de inkomsten toevallen aan de algemene middelen. De belasting wordt geheven van degene die gelegenheid biedt tot overnachten tegen betaling aan personen die niet in de Basisregistratie personen in Lelystad zijn ingeschreven. De tarieven zoals die gelden voor 2026 | volstaan om ook voor 2027 de geraamde opbrengst te generen. Daarom worden er geen wijzigingsvoorstellen gedaan. Collectieve dienstverlening (heffingen) 5. | Afvalstoffenheffing Vanuit de wet is de gemeente belast met de inzamelverplichting en verwerking van huishoudelijk afval.

Het betreft hier de inzameling aan huis of vanuit verzamelcontainers van rest- en gft-afval en van andere huishoudelijke afvalstromen zoals papier, glas, textiel, grof huishoudelijk afval, etc. De afvalstoffenheffing stijgt in 2027 als gevolg van indexering van uitvoerings- en verwerkingskosten, door toename van het aantal huisaansluitingen, door de invoering van GFT inzameling bij hoogbouw, CO2- | en vrachtwagenheffing en hieraan gerelateerde toerekenbare BTW en te verlenen kwijtschelding. Het gaat per saldo om een bedrag van zo’n €1,2 mln. Dat leidt tot een stijging van de tarieven. Voor een opbouw van de kostenbasis verwijzen wij u naar het hoofdstuk ‘Kostendekkenheid heffingen en rechten’ in deze paragraaf. 6. | Rioolheffing Vanuit de wet is de gemeente belast met verschillende zorgplichten op het terrein van water: afvalwater, hemelwater en grondwater. Het resultaat en de doelmatigheid van de maatregelen staat voorop, niet de wijze waarop de gemeente haar zorgplicht nakomt. De opbrengsten van de rioolheffing dienen te worden aangewend voor de nakoming van deze zorgplichten. Onder de naam "rioolheffing" wordt een heffing opgelegd aan, in Lelystad, gebruikers van woningen (naar het aantal personen in het huishouden) en eigenaren | van niet-woningen (naar de WOZ-waarde van de onroerende zaak).

De kosten voor de gemeentelijke zorgplichten nemen in 2027, als gevolg van indexering en hieraan gerelateerde kosten zoals BTW en te verlenen kwijtschelding, toe. Daarnaast neemt de ICL- bijdrage af. Het gaat per saldo Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 | – 2030 | (vóór raadsbehandeling) 71 om een bedrag van zo’n € 312.000 Dat resulteert in een tariefsverhoging. Voor een opbouw van de kostenbasis verwijzen wij u naar het hoofdstuk ‘Kostendekkenheid heffingen en rechten’ in de paragraaf. 7. | Bedrijveninvesteringszone Larserpoort (BIZ-Larserpoort) Gemeenten hebben met de Wet op de bedrijveninvesteringszones (Wet BIZ) de bevoegdheid om een gebied aan te wijzen als bedrijveninvesteringszone (BIZ). Het gebruik van de BIZ is bedoeld om activiteiten en voorzieningen te realiseren op verzoek van de gezamenlijke ondernemers, maar die niet behoren tot het basisvoorzieningenniveau van de gemeente. In deze zone mag een bestemmingsbelasting (de BIZ-bijdrage) worden geheven ter financiering van door een meerderheid van de bijdrageplichtigen gewenste extra voorzieningen. De BIZ-opbrengst wordt als een subsidie uitgekeerd aan de BIZ-stichting. De huidige vijfjarige looptijd van de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Larserpoort eindigt op 31 december 2026.

Om de BIZ met ingang van 1 januari 2027 voor een nieuwe periode van vijf jaar te kunnen voortzetten, moet opnieuw worden vastgesteld dat hiervoor voldoende draagvlak bestaat onder de bijdrageplichtigen. Individuele dienstverlening (rechten) 8. | Leges 8a. Leges omgevingsvergunning De leges voor een omgevingsvergunning zijn kosten die de gemeente in rekening brengt voor het in behandeling nemen van aanvragen omgevingsvergunning. Deze vergunning is nodig voor activiteiten zoals bouwen, slopen, milieuveranderingen, kappen van bomen, en andere zaken die invloed hebben op de fysieke leefomgeving. Begin 2027 wordt een besluit voorgelegd aan de gemeenteraad ten behoeve van het vaststellen van de wijziging van het omgevingsplan waarmee meer vergunningen, ontheffingen en meldingen op grond van de Verordening Fysieke Leefomgeving omgevingsplanactiviteiten worden, | en verhuizen van hoofdstuk 1 naar hoofdstuk 2 van de legesverordening. 8b. Leges burgerlijke stand Dit betreffen de leges voor het sluiten van een huwelijk of geregistreerd partnerschap (burgerlijke stand). De kostendekkendheid van de leges burgerlijke stand heeft onze aandacht. 9. | Lijkbezorgingrechten Op basis van de Verordening Lijkbezorgingrechten worden rechten geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door of vanwege de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats.

De tarieven zullen conform de vastgestelde inflatiecorrectie worden verhoogd. Dit leidt op begrotingsbasis tot een kostendekkendheid van 100%. 10. Marktgelden Marktgeld is een vergoeding voor het innemen van een standplaats op een plaatselijke markt. De hoogte hiervan wordt opgenomen in de verordening op de heffing en invordering van marktgelden. Lokale lastendruk Hieronder wordt indicatief aangegeven wat de lastendruk zal zijn voor het jaar 2027. Hierbij is uitgegaan van een trendmatige stijging van de tarieven met 2.6%. Gelet op de stijging van de kosten | van de afvalstoffenverwerking met 6% t.o.v. 2026 zal naar verwachting het noodzakelijk blijken te zijn om de tarieven voor de afvalstoffenheffing met een extra 2.4% bovenop de trendmatige verhoging te moeten vaststellen. De | definitieve lasten | zullen door de raad bij de vaststelling van de tarievennota en de belastingverordeningen worden gepresenteerd. Belastingsoort | Lastendruk | Lastendruk (bedragen x €1) | 2025 | 2026 Afvalstoffenheffing, 3 personen | 465 | 509 Rioolheffing, 3 personen | 237 | 244 Onroerende- zaakbelasting | 397 | 408 Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 72 Lastendruk- vergelijking woonlasten 2025 De “Atlas van de lokale lasten” van het COELO is een jaarlijks overzicht van de heffingen van gemeenten, provincies en waterschappen.

Het geeft onder andere een overzicht van de hoogte en ontwikkeling van de lokale belastingen. Onderstaande tabel laat de woonlasten voor eenpersoons- | en meerpersoonshuishoudens zien. De rangorde is gekoppeld aan de meerpersoonshuishoudens. Het is goed om te weten dat gemeenten met duur onroerend goed hoge woonlasten kennen, echter gemeenten met goedkoop onroerend goed hebben niet altijd navenant lagere woonlasten. Het eerste is geheel volgens verwachting, omdat gemeenten met duur onroerend goed minder geld uit het gemeentefonds ontvangen. Woonlasten | Woonlasten | Woonlasten | Woonlasten | rangnummer: | rangnummer: Gemeente | eenpersoons | eenpersoons | meerpersoons- | meerpersoons- | 1 = laagste | 1 = laagste (bedragen x €1) | huishoudens | huishoudens | huishoudens | huishoudens | woonlasten | woonlasten 2025 | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 | 2024 Flevoland | 1087 | 1003 | 1160 | 1068 Dronten | 1012 | 943 | 1110 | 1000 | 248 | 192 Dronten | 1012 | 943 | 1110 | 1000 | 248 | 192 Noordoostpolder | 952 | 886 | 1030 | 964 | 172 | 132 Zeew olde | 114 | 1132 | 1206 | 1226 | 296 | 315 Lelystad | 1001 | 934 | 1195 | 1110 | 291 | 280 A lmere | 1162 | 1056 | 1186 | 1078 | 285 | 263 Urk | 1052 | 994 | 1052 | 994 | 194 | 186 Vergelijkbare gemeenten(1) Leidschendam-Voorburg | 1007 | 924 | 1085 | 995 | 225 | 187 Vlaardingen | 977 | 940 | 1066 | 1028 | 207 | 222 Roosendaal | 978 | 922 | 1014

| 957 | 156 | 141 Kwijtschelding Kwijtschelding particulieren Indien een belastingschuldige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te kunnen voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden kwijtschelding van belasting worden verleend. De kwijtscheldingsnorm die in Lelystad wordt gehanteerd bedraagt 100%. Dit betekent dat alle belastingplichtigen die een inkomen hebben op bijstandsniveau (= gelijk aan de norm van 100%) of lager, in aanmerking komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding. Kwijtschelding wordt alleen verleend voor de onroerende zaakbelasting, afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Voor de overige belastingen, zoals bijvoorbeeld de hondenbelasting of de leges wordt geen kwijtschelding verleend. Daarnaast bestaat binnen de Participatiewet de kostendelersnorm, deze norm houdt in dat als men een woning deelt met meer volwassenen, de bijstandsuitkering daarop wordt aangepast ofwel naar beneden wordt bijgesteld. Hoe meer personen van 21 jaar of ouder in de woning, hoe lager de bijstandsuitkering. De redenering hierachter is dat wanneer er meer personen in één woning wonen, de woonkosten gedeeld kunnen worden. Kwijtschelding ondernemers Net als natuurlijke personen kunnen er kleine ondernemers zijn die op een minimuminkomen uitkomen. Ze verkeren daarmee in dezelfde situatie als natuurlijke personen op bijstandsniveau.

Om de kleine ondernemers die van een minimuminkomen dienen rond te komen de kans te geven om het ondernemerschap verder te ontwikkelen, zodat ze niet op een uitkering hoeven terug te vallen, is het wenselijk om kwijtschelding te kunnen verlenen. Daarnaast zou deze mogelijkheid de drempel van uitkeringsgerechtigde naar startende ondernemers kunnen verlagen en tevens de armoedeval. De uitkeringsgerechtigde geniet immers al kwijtschelding. De regels van de inkomens- en vermogenstoets voor particulieren geldt ook voor de ondernemers. Kwijtschelding Gemeentelijke belastingen | Begroting (bedragen x €1.000) | 2027 Afvalstoffenheffing | 1.226 Rioolheffing | 559 Onroerende zaakbelasting | 35 Totaal kwijtschelding gemeentelijke belastingen | 1.820 Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 73 Kostendekkendheid heffingen en rechten De kostendekkendheid van de heffingen/rechten verschaft inzicht in de procentuele over- of onderdekking van de diensten en producten gemeente breed. Hierbij wordt inzichtelijk gemaakt dat de gemeente niet meer aan inkomsten/baten geniet (in rekening brengt) dan dat zij hiervoor aan kosten/lasten maakt om de diensten en producten te verwerken/leveren. De inkomsten/baten en de kosten/lasten zijn ontleend aan de begroting. De geraamde kosten zijn conform de nieuwe BBV-regels berekend.

Uitgangspunten- directe kosten en indirect toerekenbare kosten De uitgangspunten die gehanteerd worden bij de berekening van de kosten bij ieder onderdeel zijn uit te splitsen in directe- | en indirect toe te rekenen kostencomponenten. Dit zijn kosten die in meer of mindere mate verbonden zijn aan het proces dat leidt tot het gewenste product of vorm van dienstverlening. Voorbeelden hiervan zijn: • | Personeelskosten; • | Hard- | en software; • | Vakinhoudelijke abonnementen; • | Kapitaallasten; • | Groot- en dagelijkse onderhoudskosten. Naast de directe kosten is er nog een aantal ‘indirect’ toe te rekenen kostencomponenten, die eveneens onderdeel uitmaken van de totale berekening. Dit zijn kosten die in mindere mate zijn verbonden aan het hierboven genoemde proces. Het gaat daarbij om: • | Toerekenbare BTW (alleen over de directe uitvoeringskosten, dit laat deze kosten met 21% toenemen); • | Toerekenbare concernoverhead (zie de paragraaf bedrijfsvoering); • | Toerekenbare overige kosten (afhankelijk van de soort heffing worden bepaalde aanpalende kostencomponenten toegerekend, zo wordt bijvoorbeeld een deel van de reinigingskosten toegerekend aan de rioolheffing (straatvegen) en wordt een deel van de kosten voor toezicht toegerekend aan de afvalstoffenheffing.

In de passage hieronder wordt op basis van bovenstaande uitgangspunten ingegaan op de kostendekkendheid van elk van de (geclusterde) terreinen. Heffingen De afvalstoffenheffing en rioolheffing mogen op begrotingsbasis maximaal 100% kostendekkend zijn. Onderstaande tabellen geven inzicht in de geraamde inkomsten, | de geraamde kosten | en de mate van kostendekkendheid. Afvalstoffen | Riolering Direct toe te rekenen kosten | Lasten | Baten | Direct toe te rekenen kosten | Lasten | Baten - Personeelskosten | 392.260 | - Personeelskosten | 797.290 - Uitvoeringskosten | 13.653.300 | - Uitvoeringskosten | 2.223.588 - Overig | 1.516.438 | - Overig | 4.928.202 Indirect toe te rekenen kosten | Indirect toe te rekenen kosten - toerekenbare BTW | 2.383.333 | - toerekenbare BTW | 1.200.430 - concernoverhead | 305.628 | - concernoverhead | 681.264 - overige toerekenbare kosten | 691.658 | - overige toerekenbare kosten | 511.658 Baten | Baten - afvalstoffenheffing | -18.023.478 - Rioolheffing | -9.496.768 - Overige opbrengsten | -919.139 - ICL-Bijdrage | -846.755 0 Totaal | 18.942.617 | -18.942.617 | 100%Totaal | 10.342.433 | -10.343.523 | 100% Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 74 Leges De kostendekkendheid van de leges ligt op 56%.

| Mogelijkheden om dit percentage te verhogen worden voornamelijk beperkt door wettelijk vastgelegde maximum tarieven, bijvoorbeeld voor rijbewijzen en reis- en identiteitsdocumenten. Leges kostendekkendheid 2027 | Geraamde | Geraamde | Kosten- Bedragen x €1.000 | baten | lasten | dekkendheid Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening | 1.632 | 4.013 | 41% Hoofdstuk 2 Omgevingswet | 2.892 | 3.897 | 74% Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn | 149 | 988 | 15% Totaal | 4.673 | 8.898 | 53% Hoofdstuk 1: Algemene dienstverlening Paragraaf 1: Burgerlijke Stand | Paragraaf 2 t/m 7: Reisdocumenten, rijbewijzen, overige dienstverlening Direct toe te rekenen kosten | Lasten | Baten | Direct toe te rekenen kosten | Lasten | Baten - Personeelskosten | 244.685 | - Personeelskosten | 961.181 - Uitvoeringskosten | 205.122 | - Uitvoeringskosten | 47.008 - Overig | 2.060 | - Overig | 44.432 Indirect toe te rekenen kosten | Indirect toe te rekenen kosten - Concernoverhead | 209.603 | - Concernoverhead | 861.931 Baten | Baten - Leges | -98.065 | - Leges | -831.367 - Rijksleges | 641.709 | -641.709 Totaal | 661.470 | -98.065 | 15%Totaal | 2.556.260 | -1.473.076 | 58% Paragraaf 8 t/m 11 Gemeentearchief, bijz.wetten, beschikkingen APV en VFL, diversen Direct toe te rekenen kosten | Lasten | Baten - Personeelskosten | 397.687 - Uitvoeringskosten | 76.668 Indirect toe te rekenen kosten - Concernoverhead |

320.709 Baten - Leges | - | -311.169 Totaal | 795.064 | -311.169 | 39% Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 75 Hoofdstuk 2, Dienstverlening vallende onder de fysieke leefomgeving / omgevingsvergunningen Paragraaf 1 t/m 14: Omgevingsvergunningen - Personeelskosten | 2.079.375 - Uitvoeringskosten | 217.439 - Overig | 45.592 0 0 - Toerekenbare BTW | 55.237 - Concernoverhead | 1.499.533 - Leges | - | -2.892.000 Totaal | 3.897.176 | -2.892.000 | 74% Hoofdstuk 3, Dienstverlening vallende onder de Europese dienstenrichtlijn. Paragraaf 1: Toezicht op openbare inrichtingen | Paragraaf 2: Organiseren evenementen, markten - Personeelskosten | 72.411 | - Personeelskosten | 342.510 - Uitvoeringskosten | 64.096 - Overig | 33.872 - Concernoverhead | 49.804 | - Concernoverhead | 247.062 - Leges | -21.863 | - Leges evenementen | -21.654 - Baten/leges marktgelden | -99.503 - Overige baten markt | -33.354 Totaal | 122.215 | -21.863 | 18%Totaal | 687.540 | -121.157 | 18% Paragraaf 3, Overige hoofdstukken - Personeelskosten | 100.134 - Concernoverhead | 77.687 - Leges | - | -5.819 Totaal | 177.821 | -5.819 | 3% Ontwerp programmabegroting 2027 | en meerjarenraming 2028 – | 2030 ( | vóór raadsbehandeling) 76 Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 77 2.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf gaan we in op de actuele risico’s en het weerstandsvermogen dat beschikbaar is om de gevolgen van deze risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt. Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, leggen we de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit enerzijds en de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit anderzijds. In april 2024 heeft de Raad de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen vastgesteld. Hierin is het beleid ten aanzien van het omgaan met risico’s terug te lezen. Leeswijzer Deze paragraaf start met een inventarisatie van de risico’s (2.1), In paragraaf 2.2 wordt op basis van de inventarisatie de gewenste weerstandscapaciteit in beeld gebracht en in paragraaf 2.3 wordt de beschikbare weerstandscapaciteit getoond. Wanneer de gewenste weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit kan het weerstandsvermogen van de gemeente worden bepaald (2.4). Risico’s Beschikbare weerstandcapaciteit Weerstandsvermogen Gewenste weerstandcapaciteit Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 78 2.1 Inventarisatie risico’s In deze paragraaf wordt de inventarisatie van de risico’s weergegeven.

Dit zijn de risico’s waarvan we als organisatie op dit moment kunnen inschatten dat ze zich wellicht gaan voordoen. Risico’s lopen in de uitvoering van ons werk is niet altijd te voorkomen. Wel zorgen we voor een goede administratieve organisatie. Dit is de basis voor het voorkomen van risico’s. Het systeem van risicomanagement wordt toegelicht in de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2024. Hierna gaan we in op financiële en niet-financiële risico’s. Bij niet-financiële risico’s gaat het om mogelijke gebeurtenissen die weliswaar geen direct financieel gevolg hebben maar die bijvoorbeeld wel de reputatie van de gemeente schaden. Of risico’s die wel een financieel gevolg hebben, maar waarvan het risicobedrag nog niet in te schatten is. Deze niet -financiële of niet te kwantificeren risico’s zijn hieronder weergegeven. Daarna volgt het overzicht met de top 10 van financiële risico’s. Bij ieder risico is gekeken naar het mogelijke schadebedrag en de kans dat het risico zich voordoet. Het gaat hier om risico’s die niet anders te ondervangen zijn dan door het aanwenden van weerstandscapaciteit. Risico’s die binnen de exploitatie worden opgevangen, waar een risicovoorziening voor is ingesteld of (reguliere) risico’s waarvoor verzekeringen zijn afgesloten, hebben geen financiële consequenties en maken daarom geen deel uit van deze paragraaf.

Voor risico’s met een kans groter dan 75% zal een voorziening getroffen worden. Tot slot is nog goed om op te merken dat de inventarisatie van de risico’s een momentopname betreft. Het is een statisch overzicht van risico’s die tijdens het opstellen van deze paragraaf in beeld waren. Een meer dynamisch overzicht van risico’s gedurende het lopende jaar is terug te vinden in de begrotingsmonitor waarbij risico’s op overschrijding van een aantal majeure budgetten wordt weergegeven in bandbreedtes. Niet financieel of niet te kwantificeren risico's Podium- instellingen Omschrijving risico Vanwege opeenlopende taakstellingen in de voorgaande jaren hadden de grote gesubsidieerde culturele instellingen al voor de coronacrisis moeite om een sluitende exploitatie te realiseren. Dit heeft geleid tot een aanzienlijke krimp in het eigen vermogen. Met steunmaatregelen hebben de instellingen de coronaperiode uiteindelijk goed doorstaan. Na een aanvankelijke grote daling van het bezoek aan de podiuminstellingen, zijn de bezoekers en gebruikers gelukkig weer teruggekeerd. Maar dit zorgt er niet voor dat de exploitatie van met name de podia eenvoudiger is geworden. De inkomsten zijn de afgelopen jaren gestegen, maar de kostenstijging was beduidend hoger.

Onder meer door inflatie, energielasten en cao-ontwikkelingen en prijsstijgingen door het landelijke Fair Pay beleid (inhaalslag voor de honorering van cultuurmakers en medewerkers in de sector) en de strengere controle op de wet DBA. Terwijl de kosten blijven stijgen, hebben de podia weinig financiële ruimte om te groeien en te innoveren. Het volledig doorberekenen van de kostenstijging op tickets, lidmaatschap en cursusprijzen heeft direct een negatief effect op de vraag en de mogelijkheden tot cultuurdeelname bij een grote groep inwoners en is daarmee niet volledig mogelijk. Ook worden ticketprijzen in belangrijke mate door de podiumproducenten landelijk vastgelegd. De financiële positie van de gesubsidieerde instellingen wordt op basis van de subsidievoorwaarden aan de hand van halfjaarrapportages en de jaarrekeningen structureel gemonitord. De kostenstijging heeft een duidelijk gevolg voor het exploitatieresultaat. Het eigen vermogen van de podia is daardoor volledig verdampt. Daarmee hebben de instellingen geen mogelijkheden meer om financiële tegenvallers zelf op te vangen. Beheersmaatregel De culturele instellingen hebben hun maatschappelijke output gereduceerd en kosten zoveel mogelijk beperkt. Waar de mogelijkheid bestond is door de instellingen gebruik gemaakt van compensatiemaatregelen van zowel het rijk als van de gemeente.

De hoge kostenstijging kan niet of slechts beperkt worden doorberekend in de prijzen omdat de ticketprijzen veelal direct worden bepaald door theaterproducenten en hogere ticketprijzen voor veel inwoners de toegankelijkheid tot cultuur beperkt. Ontwerp programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 (vóór raadsbehandeling) 79 Opvang Oekraïners Omschrijving risico Landelijk worden door diverse gemeenten, in opdracht van het Rijk via de regeling Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO), sinds 2022 vluchtelingen opgevangen uit Oekraïne. Binnen de gemeente Lelystad worden vanuit deze regeling +/- 400 vluchtelingen opgevangen. Gemeenten ontvangen van het Rijk voor de opvang twee soorten vergoedingen. Een vergoeding voor het geschikt maken of realiseren van gebouwen voor de opvang, de zogenaamde transitiekostenvergoeding, en een vergoeding per opvangplek. De transitiekosten worden in principe volledig vergoed op basis van de werkelijk gemaakte kosten. De vergoeding per opvangplek betreft een vast bedrag per dag op basis van feitelijk aantal gerealiseerde opvangplekken. Indien bij het opvangdeel op jaarbasis een overschot ontstaat, dan hoeft volgens de huidige regeling het overschot niet te worden terugbetaald. Mocht sprake zijn van een tekort, dan kan de gemeente een verzoek indienen voor een aanvullende vergoeding. De vraag is of dit ook zo blijft.

Daarnaast is sinds de start van de opvang in 2022 de vergoeding per opvangplek een aantal keren naar beneden bijgesteld. Tot 2023 was de vergoeding afdoende, echter nu de vergoeding op €44,- per bed per dag is gesteld, komen we niet meer uit. Het Rijk heeft in de regeling opgenomen gemeenten schadeloos te stellen via de SISA, maar wel ná goedkeuring vooraf. Dat maakt de 100% dekking onzeker en daarmee een risico. De in 2022 vastgestelde Regeling Tijdelijke Bescherming ( RTB) liep officieel af op 3 maart 2027, maar is met 1 jaar verlengd tot 3 maart 2028. Beheersmaatregel Nieuwe ontwikkelingen rond de regeling Gemeentelijke Opvang Oekraïners zullen worden gemonitord. Diverse bezuinigingen zijn doorgevoerd zoals minder personeel. Jeugdzorg Omschrijving risico De kosten die gemeenten maken voor de uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van de jeugdzorg nemen ieder jaar toe en liggen een stuk hoger dan de bijdrage die daarvoor via het gemeentefonds wordt ontvangen van het Rijk. Dit geldt ook voor de gemeente Lelystad. Er is een egalisatiereserve jeugdzorg ingesteld waarin de ontvangen compensatiemiddelen gereserveerd zijn (deze compensatie is verstrekt tot en met 2027).

Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 is besloten om €9,5 miljoen van het positieve rekeningresultaat toe te voegen aan de egalisatiereserve jeugdzorg, resulterend tot een totaal egalisatiereserve van €23 miljoen. Deze egalisatiereserve is op basis van de huidige inzichten voldoende voor de uitgaven in 2026. Voor de jaren 2027 en verder worden in de kaderbrief 2027 een aantal scenario's voor de Jeugdzorg uitgewerkt. In elk van de drie scenario’s is er sprake van structurele tekorten. In het raadsakkoord is afgesproken dat er bij het opstellen van de programmabegroting 2027 - 2030 wordt uitgegaan van het scenario 'neutraal' bij de raming van het kostenniveau en dat er wordt uitgegaan van het scenario 'meest gunstig' bij de raming van de compensatie vanuit het Rijk. Op basis van de huidige inzichten is dit het meest realistisch. Het blijft een risico of de kosten en baten zich werkelijk zo zullen ontwikkelen. Beheersmaatregel Via het Knoppenplan Jeugdzorg Lelystad (door raad vastgesteld op 15 oktober 2024) is richting gegeven aan maatregelen om de jeugdzorg voor de toekomst houdbaar en betaalbaar in te richten. Deze maatregelen zijn verder uitgewerkt in een Uitvoeringsprogramma Samen voor de jeugd Lelystad 2025-2028, dat door het college op 25 maart 2025 is vastgesteld. Op 1 april 2026 is de regisseur transitie jeugd gestart.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lelystad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d3249ab3-4486-4361-9317-bb7166277c2d?agendaItemId=d5d7460e-226a-4834-b82e-123839dd6408