CConstaterende datLelystad
Koppel je AI →
Document · PDF

BL Onderwijsachterstandenbeleid Lelystad 2027-2030

Commissie Maatschappij 3 november 2026, gemeente LelystadBij agendapunt: 26.549 Onderwijsachterstandenbeleid 2027-2030 - 20:309.655 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

De vraag is echter wel of er genoeg zalen zijn en hoe dit zich ontwikkeld als er meer VE-kinderen zullen komen door meer inzet op non-bereik. Daar is echter vanuit Lelystad Oost (NPLV-gebied) in gepilot door kinderopvanglocaties om te turnen naar VE-zalen. Kinderen in Lelystad krijgen over het aanbod van 16 uur voorschoolse educatie, maar niet altijd wordt hier door ouders gebruik van gemaakt. Nogmaals, de reden waardoor dit aantal lager is, is onduidelijk. Hier wordt door de Peutermonitor intensiever op ingezet. Aan de hand van deze analyse kan daarop worden ingezet. In Lelystad wordt een kwalitatief en onderbouwd aanbod geëist bij de verstrekking. Door de onderwijsinspectie, die de handhaving en beleid controleert, wordt genoemd dat beleid streng maar rechtvaardig is. In de monitor van handhavingsbeleid blijkt dat de handhavingsmelding minder gericht zijn op de methodiek. Primair onderwijs Vanuit het vorige beleid waren er een aantal ambities opgenomen, namelijk: - De leerling met VVE-indicatie laat een groei zien in ontwikkeling naar groep 3. Eind groep 3 heeft 75% van de leerlingen geen significant verschil in ontwikkeling ten opzichte van leeftijdsgenoten. - In groep 8 stroomt 100% van de leerlingen, met een VVE-indicatie, uit met minimaal het basisniveau van rekenen en taal (referentieniveau 1F).

- Er worden effectieve, evidence en practise based, methodieken en interventies ingezet om de cognitieve en sociale onderwijsachterstanden te voorkomen en/of te verkleinen. - De basisscholen werken aan het bevorderen van de integratie, voorkomen van segregatie en het verhogen van de ouderbetrokkenheid. 33 Analyse De cijfers voor VVE-leerlingen zijn diffuus blijkt uit de analyse. Op scholen is nog niet altijd een monitoringssysteem ingeregeld, daarbij is bij aanmelding niet altijd duidelijk welk kind een VE- indicatie heeft. De wens is om dit vorm te geven door een sterke overdracht en startgesprek met ouders. Daar zijn in de beleidsperiode gesprekken over opgestart binnen ‘Visie jonge kind’. De scores van de achterstandsscholen laten zien dat er op sommige scholen nog een verschil is ten opzichte van het landelijke gemiddelde op gebied van referentiescores, maar ook een aantal scholen op een goede score zitten. De ambitie van honderd procent zorgt hierin ook voor georganiseerde teleurstelling, voorstel is om deze ambitie aan te laten sluiten bij de signaleringswaarden van de inspectie. De scores zijn ook niet eenduidig te verklaren vanuit het vorige onderwijskansenbeleid. Wens is om dit meer kindgericht te volgen.

Echter is daarin wel het voorstel om dit niet onnodig administratieve last op te laten leveren, daarover worden in de komende periode gesprekken gevoerd middels het beleid. De raad zal in de onderwijsmonitor, vanaf 2027, op de hoogte worden gebracht. Ook in de bestuurlijke overleggen en de LEA (eerder BOJOL), staat de voortgang en de resultaten van het onderwijs en het kansenbeleid vast op het programma middels de onderwijsmonitor. Overkoepelende thema’s Vanuit het vorige beleid waren er een aantal overkoepelende thema’s, namelijk: - Er is een doorgaande lijn in het aanbod, voor baby’s, peuters, kleuters en basisschoolleerlingen, op het gebied van sociaal-emotionele achterstanden, bevorderen van integratie, voorkomen van segregatie, ouderbetrokkenheid en overdracht tussen professionele partners. - De kwantitatieve en kwalitatieve data geven input in het onderwijsachterstandenbeleid waardoor het complexe proces beter te sturen is, dit is te zien door meer inzicht in cijfers en ontwikkeling. Analyse In de LEA zijn de overkoepelende thema’s besproken in de afgelopen beleidsperiode. Vanuit daar is ook besloten om het traject ‘ononderbroken ontwikkellijn of visie jonge kind’ in te zetten voor de doorgaande lijn. Deze thema’s worden in dit project besproken en krijgen daardoor meer focus.

Op het gebied van data is de afgelopen periode vooral gebruik gemaakt van geselecteerde data (onder andere te vinden in de onderwijsmonitor). De komende beleidsperiode is het wenselijk om in te zetten op een meer gerichte monitorings- en verantwoordingscyclus. 34 In deze bijlage wordt een korte toelichting gegeven op de belangrijkste bronnen die zijn gebruikt bij de totstandkoming van het Onderwijsachterstandenbeleid Lelystad 2027-2030. De hyperlinks verwijzen naar de oorspronkelijke bronlocaties op internet. Daarna zijn er een aantal interessante wetenschappelijke artikelen opgenomen die het OAB van Lelystad ondersteunen. 1. Financiering aanpak onderwijsachterstanden | Rijksoverheid Hyperlink: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/onderwijsachterstanden Deze informatiepagina van de Rijksoverheid beschrijft het landelijke onderwijsachterstandenbeleid (OAB) en de wijze waarop gemeenten middelen ontvangen voor het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden. De pagina licht toe welke wettelijke taken gemeenten hebben, hoe de bekostiging is opgebouwd en welke verantwoordelijkheden gemeenten, onderwijsinstellingen en voor- en vroegschoolse voorzieningen hebben binnen het stelsel. Deze bron is gebruikt voor de beschrijving van de gemeentelijke verantwoordelijkheid en de financieringssystematiek van het onderwijsachterstandenbeleid. 2.

Achterstandsscores Primair Onderwijs | CBS Hyperlink: https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/onderwijs/achterstandsscores Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekent jaarlijks de onderwijsachterstandsscores voor basisscholen in Nederland. Deze scores geven inzicht in de mate waarin leerlingen op een school risico lopen op een onderwijsachterstand op basis van omgevingskenmerken. De gegevens worden gebruikt voor de verdeling van onderwijsachterstandsmiddelen. Deze bron is gebruikt voor de analyse van scholen met een verhoogde concentratie doelgroep leerlingen en voor de bepaling van achterstandsscholen binnen Lelystad. 3. Dossier Onderwijsachterstanden | CBS Hyperlink: https://www.cbs.nl/nl-nl/dossier/dossier-onderwijsachterstanden Het CBS-dossier Onderwijsachterstanden bevat informatie over de landelijke onderwijsachterstandsindicator. Het model brengt risico's op onderwijsachterstanden in beeld op basis van factoren zoals opleidingsniveau van ouders, herkomstland van de moeder, verblijfsduur in Nederland en schuldenproblematiek. De informatie uit dit dossier is gebruikt voor de onderbouwing van de doelgroep en de uitleg van de achterstandsindicatoren. BIJLAGE 4: Achtergrondinformatie onderwijsachterstandenbeleid 35 4.

Maatschappelijke Agenda Lelystad 2023 – “Voor elkaar zorgen” Hyperlink: https://www.lelystad.nl De Maatschappelijke Agenda vormt het beleidskader voor het sociaal domein van de gemeente Lelystad. Hierin staan preventie, ontmoeting, eigen kracht en samenwerking centraal. Voor het onderwijsachterstandenbeleid is deze bron gebruikt als onderbouwing van de gezinsaanpak, community building en de verbinding tussen onderwijs, opvoeding en sociale samenhang. 5. Peutermonitor Hyperlink: https://www.innovatienul13.nl/peutermonitor De Peutermonitor is een monitoringsinstrument dat gemeenten ondersteunt bij het verkrijgen van inzicht in het bereik en non-bereik van doelgroeppeuters. Daarnaast biedt het informatie over deelname aan voorschoolse educatie, wijkgegevens en toeleiding naar voorzieningen. Binnen het Lelystadse onderwijsachterstandenbeleid wordt de Peutermonitor ingezet om datagedreven te werken en beter zicht te krijgen op deelname aan voorschoolse educatie. 6. GOAB Handreiking Starters VE Hyperlink: https://www.goab.eu De handreiking van GOAB ondersteunt gemeenten en uitvoerende organisaties bij de inrichting en uitvoering van voorschoolse educatie. De publicatie beschrijft wettelijke vereisten, kwaliteitscriteria, samenwerking tussen partners en voorbeelden van effectieve werkwijzen.

Deze bron is gebruikt voor de beschrijving van voorschoolse educatie, kwaliteitseisen, ouderbetrokkenheid en pedagogische ondersteuning. 7. Sterk VVE / Universiteit Utrecht – Local Educational Policy and Quality of ECEC Hyperlink: https://www.sterkvve.nl Dit onderzoek richt zich op de relatie tussen lokaal onderwijsbeleid en de kwaliteit van voorzieningen voor voor- en vroegschoolse educatie (ECEC: Early Childhood Education and Care). De studie laat zien dat lokaal beleid en samenwerking tussen partners van invloed zijn op de kwaliteit van het aanbod en de ontwikkelkansen van kinderen. De bron is gebruikt ter onderbouwing van de groepsaanpak op scholen met relatief veel doelgroepleerlingen. 36 8. Verhogen van educatieve kwaliteit op de GOAB-agenda (Sardes/Oberon, 2021) Hyperlink: https://www.sardes.nl Deze publicatie van Sardes en Oberon beschrijft factoren die bijdragen aan hoge educatieve kwaliteit binnen voor- en vroegschoolse educatie. Onderwerpen zoals pedagogisch klimaat, professionalisering, ouderbetrokkenheid en samenwerking staan centraal. De inzichten zijn gebruikt bij de uitwerking van de sociaal-emotionele aanpak en kwaliteitsontwikkeling binnen het onderwijsachterstandenbeleid. 9.

Sterk VVE Symposium “Doorgaande lijnen 0-8 jaar” Hyperlink: https://www.sterkvve.nl Deze publicatie beschrijft wetenschappelijke en praktijkgerichte inzichten over het belang van een doorgaande ontwikkellijn tussen voorschool, vroegschool en basisonderwijs. De nadruk ligt op samenwerking, overdracht, gezamenlijke pedagogische visie en het voorkomen van ontwikkelingsbreuken. De bron is gebruikt voor de onderbouwing van de visie op het jonge kind en de doorgaande lijn binnen Lelystad. 10. GOAB Handreiking Kwaliteitscyclus VVE (2026) Hyperlink: https://www.goab.eu Deze handreiking beschrijft hoe gemeenten en partners kunnen werken met een kwaliteitscyclus gebaseerd op de PDCA-methodiek (Plan-Do-Check-Act). Monitoring, evaluatie, datagebruik en gezamenlijke sturing vormen belangrijke onderdelen van deze aanpak. De handreiking is gebruikt als basis voor de kwaliteitscyclus, monitoring en evaluatie van het Onderwijsachterstandenbeleid 2027- 2030. 11. Knoppenplan Ouderbetrokkenheid Hyperlink: https://www.goab.eu Het Knoppenplan Ouderbetrokkenheid biedt gemeenten, scholen en voorschoolse voorzieningen praktische handvatten voor het versterken van ouderbetrokkenheid en ouderpartnerschap. Uitgangspunt hierbij is dat ouders de primaire opvoeders zijn en een cruciale rol spelen in de ontwikkeling van hun kind.

Deze bron is gebruikt voor de uitwerking van rollen en verantwoordelijkheden van ouders binnen het onderwijsachterstandenbeleid. 37 Hieronder zijn een aantal interessante wetenschappelijke artikelen toegevoegd die het Onderwijsachterstandenbeleid van Lelystad ondersteunen. 12. Leseman, P.P.M. & Veen, A. (Universiteit Utrecht / Kohnstamm Instituut) Titel: Ontwikkeling van kinderen en effecten van voorschoolse educatie Hyperlink: https://www.uu.nl Dit onderzoek laat zien dat hoogwaardige voorschoolse educatie een positieve bijdrage levert aan de taalontwikkeling, cognitieve ontwikkeling en schoolloopbaan van kinderen met een risico op onderwijsachterstanden. De studie benadrukt dat kwaliteit van het aanbod en de professionaliteit van medewerkers bepalend zijn voor het uiteindelijke effect. Deze bron ondersteunt de keuzes rondom voorschoolse educatie en kwaliteitsverbetering binnen het Onderwijsachterstandenbeleid. 13. Inspectie van het Onderwijs (2024) Titel: De Staat van het Onderwijs 2024 Hyperlink: https://www.onderwijsinspectie.nl/documenten/rapporten/2024/04/17/de-staat-van- het-onderwijs-2024 De jaarlijkse Staat van het Onderwijs beschrijft de ontwikkeling van basisvaardigheden, kansengelijkheid en onderwijsresultaten in Nederland.

Het rapport laat zien dat sociaaleconomische achtergrond nog steeds invloed heeft op schoolsucces en onderstreept het belang van een sterke lokale aanpak van onderwijsachterstanden. De publicatie vormt een onderbouwing voor de Lelystadse ambitie om kansengelijkheid te vergroten. 14. Sardes & Universiteit Utrecht (Veen, Leseman e.a.) Titel: Onderzoek naar opbrengsten van Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Hyperlink: https://www.sardes.nl Deze onderzoeken tonen aan dat VVE-programma’s bijdragen aan een betere taalontwikkeling en een betere startpositie in het basisonderwijs, mits sprake is van voldoende deelname, kwaliteit en een goede doorgaande lijn tussen voorschool en basisschool. De resultaten ondersteunen de inzet op samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs. 15. NRO (Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek) Titel: Kennisrotonde Kansengelijkheid in het Onderwijs Hyperlink: https://www.nro.nl/kennisrotonde De Kennisrotonde bundelt wetenschappelijke inzichten over effectieve interventies voor kansengelijkheid. Uit diverse studies blijkt dat vroegtijdige ondersteuning, ouderbetrokkenheid, taalstimulering en hoge verwachtingen van kinderen belangrijke succesfactoren zijn. Deze kennisbasis ondersteunt de keuzes voor gezinsaanpak, ouderbetrokkenheid en vroegsignalering. 38 16.

Nederlands Jeugdinstituut (NJi) Titel: Wat werkt bij onderwijsachterstanden en kansengelijkheid? Hyperlink: https://www.nji.nl Het NJi heeft verschillende wetenschappelijke kennisdossiers gepubliceerd over factoren die bijdragen aan gelijke ontwikkelkansen. Daarbij wordt gewezen op het belang van een integrale aanpak waarbij onderwijs, gezin, gezondheid en sociale omgeving gezamenlijk worden betrokken. Deze inzichten sluiten aan bij de Lelystadse visie op een samenhangende 0-12 aanpak en de gezinsgerichte benadering.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lelystad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f3ea3015-e504-41ea-99f6-ca49f40ae33a?agendaItemId=499de672-7074-460e-b698-1d1edf8e67ba