BL Discussienota

Discussienota MRA agenda 24-28 input Lelystad 11 april 2023 – Commissie BME

Van: Raadsrapporteurs D. van der Raad en K. Dreesman Aan: Commissie BME Aanleiding De volksvertegenwoordigers van de raad van Lelystad en Almere en Staten van Flevoland willen graag meer sturing in het bestuurlijke samenwerkingsverband MRA. Hiertoe is politieke afstemming wenselijk. Inleiding De bespreking in uw commissie heeft als doel input te leveren voor een deelregionale politieke afstemming. Die politieke afstemming heeft als doel om de politieke prioriteiten vanuit de deelregio scherp te krijgen ten behoeve van de bouwstenen voor de MRA Agenda 2024-2028. De vorige agenda is opgebouwd langs de thema’s Economie, Mobiliteit en Ruimte en samenwerken. Vraag aan de raad is of het raadsakkoord op die thema’s leidend blijft en als prioriteiten worden aangeboden als bouwstenen voor de MRA agenda 2024-2028.

Leeswijzer In onderstaande tabel zijn per thema de MRA agenda uitvoeringslijnen in kaart gebracht. In de tweede kolom is de voortgang over 2022 opgenomen. Deze informatie komt uit de MRA voortgangsnota (versie 17 februari 2023). In de laatste kolom zijn de prioriteiten vanuit het raadsakkoord opgenomen. Vervolg • 23 mei deelregionaal politiek overleg: uw bespreking is input voor deze bijeenkomst. Dit overleg is samen met de gemeenteraad van Almere en de Provinciale Staten van Flevoland. • 18 juli raadsvergadering Lelystad: De opbrengst uit het politiek overleg wordt als een conceptmotie in de raden en staten gelijktijdig aangeboden ter vaststelling. • Momenteel wordt gewerkt aan een deelregionale propositie. Uw deelregionaal afgestemde politieke prioriteiten worden verwerkt in een deelregionale propositie en in MRA-verband aangeboden. • Najaar 2023: De MRA zal via uw college een concept agenda in het najaar van 2023 aanbieden voor wensen en opvattingen.

Thema Economie Opdracht 1: Werk maken van een veerkrachtige, inclusieve en schone MRA-economie Uitvoeringslijn Resultaten 2022 (bron: voortgangsnota) Economie 1.1 Regionale • Een betere verankering van de economische pijler in de economische Verstedelijkingsstrategie, het strategie Verstedelijkingsconcept en in de NOVEX MRA (Nationale Omgevingsvisie Extra, • Inhoudelijke bijdrage aan andere trajecten, o.a. de MRA Bedrijventerreinenstrategie De regionale economische strategie verdient blijvend aandacht, commitment en inzet vanuit de MRA en haar deelnemers.

Mogelijke prioriteiten uit Raadsakkoord en andere documenten • •

• •

•

1.2 Werklocaties

• • • • •

1.3 Human capital

• • •

adviezen gegeven over nieuwe ontwikkeling van bedrijventerreinen Atlas en Dashboard Plabeka doorontwikkeld Monitor Plabeka vastgesteld Startnotitie MRA Bedrijventerreinenstrategie besproken Plabeka Bokalen uitgereikt

• •

De MRA Werkgroep wordt ondersteund door een • secretaris die wordt gefinancierd door het Ministerie van Economische Zaken; Strategische sessie werkgroep heeft plaatsgevonden; Subsidierichtlijnen budget 2022 opgesteld;

E-1 Toename werkgelegenheid met aandacht voor MKB E-2 Toename aantal gevestigde bedrijven met 20% waarbij het vestigingsbeleid zich richt op Hoogwaardige technische bedrijven, met speciale focus op circulaire economie, Lelystad als logistieke hub, Dienstverlening in het centrum en Lelystad als hoofdstad van de nieuwe natuur (toerisme), Daarnaast bijzondere aandacht voor het aantrekken van beroepen die noodzakelijk zijn voor de leefbaarheid van onze groeiende stad, zoals leraren, huisartsen en verloskundigen E-3 We breiden de blik van onze economische samenwerking uit naar Noord- en Oost-Nederland en de Randstad, met inzet van de belangen en onafhankelijkheid van Lelystad, waarbij onze deelname in de MRA geen belemmering mag vormen U heeft in de raad van 6 december 2022, de Economische visie vastgesteld. Document Lelystad - Economisch Perspectief Lelystad 2030 def 19 oktober 2022 - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl) E-8 Weren sterk milieuverontreinigende bedrijven E-11 De gemeente zal bestaande bedrijventerreinen actief beheren om verloedering en grootschalige leegstand tegen te gaan en hierbij de kleine binnenstedelijke bedrijventerreinen omvormen naar een woon- of maatschappelijke bestemming. De gemeente stimuleert verduurzaming en vergroening V-7 Blijven inzetten op volwaardig zorgaanbod. De toegankelijkheid van de zorg in de wijken dient geborgd te zijn.

We willen het ook daarom aantrekkelijk maken voor zorgverleners om zich in Lelystad te vestigen.

Uitvoeringslijn Economie

Resultaten 2022 (bron: voortgangsnota)

Mogelijke prioriteiten uit Raadsakkoord en andere documenten

•

Positief geadviseerd op het ter beschikking stellen van • budget voor o.a. House of Hospitality, House of Skills en het aanstellen van een kwartiermaker voor het uitvoeren van de drie Nationale Groeifondspilots “opschaling PPS’en” binnen de MRA • • • • 1.4 Aanjagen MRA-programma circulaire economie: • marktinitiatieven voor • Voor circulaire inkoop zijn bijeenkomsten georganiseerd de transitieopgaven en is vorm gegeven aan de ambitie om 10% circulair in te kopen; • Tussen de regionale overheden zijn afspraken gemaakt over het opschalen van sorteren en recyclen van grondstoffen; • Een belangrijke stap is gezet om de recyclingcapaciteit van luiers in de MRA te vergroten; • De MRA is door de Europese Commissie als koploper geselecteerd voor het Circular Cities and Regions Initiative (CCRI).

1.5 Energieinfrastructuur en data-infrastructuur

Thema Energie: • Het Actienetwerk 15% GasTerug heeft een rijkssubsidie gekregen en mede daardoor is het aardgasverbruik in de MRA in 2022 met 15% gereduceerd." • In samenwerking met regionale overheden, • netbeheerders, kennisinstellingen en private partijen • wordt nagedacht over slimme oplossingen om de congestie op het elektriciteitsnet te beperken; • Format regionale monitor datacenters ontwikkeld; • MRA-werkgroep datacenters heeft een feitenonderzoek laten uitvoeren om de discussie over dit onderwerp zo veel mogelijk te objectiveren.

V-8 Stapsgewijs realiseren zorgcampus met vestiging van diverse (private) zorgaanbieders, omdat dit bijdraagt aan het aantrekkelijk houden van een leven lang verblijven in Lelystad. O-4 Lobby WO/HBO-opleidingen O-5 Keuzevrijheid en breder aanbod O-11 Aanvalsplan terugdringen lerarentekort O-12 Voldoende stageplaatsen en diversiteit arbeidsmarkt E-7 Inzetten op circulaire economie

E-6 Maximale inzet oplossen congestie elektriciteitsnet E-13 Geen zonneparken ten koste van duurzame landbouw

Thema Ruimte Opdracht 2: Bouwen voor de woningbehoefte en met groei de leefkwaliteit van het geheel versterken Uitvoeringslijn Ruimte Resultaten 2022 (bron: voortgangsnota) Mogelijke prioriteiten uit Raadsakkoord en andere documenten 2.1 • Het MRA Verstedelijkingsconcept vormt de basis voor • N-8 Geen uitbreiding afvalstort buiten huidige vergunning Verstedelijkingsstrategie de rijks-regionale samenwerking en om concrete • SV-1 IGLO uitvoeren (Integrale gebiedsaanpak Lelystad Oost) afspraken te kunnen maken in het NOVEX MRA Allereerst wil de raad dat het IGLO met maximale bijdragen programma met als belangrijke ambities: vanuit het Rijk wordt uitgevoerd, waarbij de focus ligt op o Een meerkernige ontwikkeling met een realisatie die direct ten gunste komt van de bewoners, met evenwichtige groei van de hele regio, ruimte voor innovaties en de inzet van middelen op o Het vergroten van de leefbaarheid met aandacht instituties tot het minimum wordt beperkt. In de voor de transities op het gebied van klimaat, omgevingsvisie maken we duidelijke keuzes over welke water, energie, mobiliteit en sociaaleconomisch. stedelijke en bovenstedelijke functies we in welke gebieden wenselijk achten.

• Er zijn in het BOL en bestuurlijk overleg MIRT concrete afspraken gemaakt over Rijksinvesteringen in de • SV 2 3 4 Uiterlijk in Q4 2023 is het stedenbouwkundige plan woningbouw-bereikbaarheid en er is een afspraak ontwikkeling kustzone van Meerdijkhaven tot aan Bataviastad gemaakt over de pilot programmatische bekostiging. gereed en vastgesteld door de raad, inclusief aandacht voor Dit is een eerste concrete invulling van de (OV)verbinding met het stadshart en goede ontsluiting via uitvoeringsagenda NOVEX MRA. weg en water. • Het symposium MRA Verstedelijkingsstrategie was • SV-9 Gebiedskeuzes (boven)stedelijke ontwikkelingen in drukbezocht. Omgevingsvisie 2.2 Wonen • Het Rijk heeft tijdens het MIRT 1,3 miljard euro aan de • W-1 Ambities Woonvisie blijven onverkort van kracht. W-2 Voorstel uitvoeringsorganisatie en versnelling MRA toegekend voor versnelling van de woningbouw. Hierdoor kunnen de plannen voor het realiseren van woningbouwopgave In deze organisatie moet in ieder geval zijn geborgd dat de uitvoering wordt georganiseerd: meer dan 10.000 woningen in de MRA (versneld) o in samenwerking met de stakeholders (o.a.

RVB, worden uitgevoerd; Provincie, grote consortia); • Er zijn kennissessies georganiseerd over het o onder regie van de gemeente; realiseren van betaalbare woningen en is de o voor een stedelijke ontwikkeling all-in; instrumentenkoffer betaalbare woningvoorraad o met voldoende ambtelijke capaciteit; geactualiseerd; o en daadwerkelijke doorzettingsmacht. • Het tweejaarlijkse regionale onderzoek Wonen in de • W-3 Ambitie kwalitatieve groei met 1.400 woningen per jaar Metropoolregio Amsterdam (WiMRA) uitgevoerd. met de bijbehorende werkgelegenheid en voorzieningen. Hierdoor hebben alle gemeenten meer inzicht in de woonwensen, de woonlasten en de vraag en het • W-4 Inzet middelen voor gewenste groei en bijbehorende aanbod in de MRA; maatschappelijke opgave

Uitvoeringslijn Ruimte

2.3 Landschap

2.4 Transitieopgaven leefomgeving

Resultaten 2022 (bron: voortgangsnota) Mogelijke prioriteiten uit Raadsakkoord en andere documenten • Vanuit het MRA-convenant houtbouw zijn • W-5 Actief grondbeleid met onderzoek naar wenselijkheid verschillende kennissessies georganiseerd, zoals grondbedrijf bijvoorbeeld “Houten Eeuw”; • W-6 Nieuwbouw met bouwen in de mix - Bij nieuwbouw wordt • Het convenant toekomstbestendig bouwen is gebouwd in de mix, met ruimte voor zelfbouw, CPO’s en ondertekend door een groot aantal gemeenten, creatieve woonvormen. Met ingang van 1 januari 2023 wordt corporaties en marktpartijen. Hierdoor is een nieuwe bij de verkoop van bouwgrond in de voorwaarden een norm voor de woningbouw geïntroduceerd. uiterste realisatietermijn opgenomen • Onderzoek laten uitvoeren naar de impact van de • N-1 Integraal plan bekendmaken Hoofdstad Nieuwe Natuur en energietransitie op het landschap. Dit is vertaald naar trekker een checklist en opgenomen in provinciale processen. • Ontwerpend onderzoek, als bouwsteen voor het gebiedsproces/PPLG, met zeven partners (Waterschap AGV, • Regio GV, Vitens, PWN, Waterschap AGV (drinkwater), Provincie Noord-Holland en MRA) gestart.

• Goede borging van het onderwerp landschap in de NOVEX MRA en NOVEX NZKG Circulaire economie: • W-16 Stop op windparken bij voldoen aan energieneutrale • Inventarisatie van inspanningen om materialenhubs doelstelling te organiseren in de openbare ruimte en verkenning • Zie tevens de punten onder economie. van de rol die MRA kan vervullen; • U heeft in de raad van 28 maart 2023 De Lelystadse Adaptatie • Bijdrage aan het Convenant Toekomstbestendige Strategie Klimaat vastgesteld Document Lelystad - 40. RV Woningbouw en aan de implementatie van de Green Lelystadse Adaptatie Strategie Klimaat - iBabs RIS Deal Houtbouw. (bestuurlijkeinformatie.nl) Energie: • Twee koploperprojecten verduurzaming bedrijventerreinen ondersteund; • Verkenning gestart voor een regionale aanpak om de gebouwde omgeving te verduurzamen; • Met partners een plan opgesteld voor het aanpakken van energiearmoede. Klimaatadaptatie:

Uitvoeringslijn Ruimte

2.5 Kunst, Cultuur en Erfgoed

2.6 Recreatie & Toerisme

Resultaten 2022 (bron: voortgangsnota) Mogelijke prioriteiten uit Raadsakkoord en andere documenten • De intentieovereenkomst klimaatbestendige nieuwbouw ondertekend door 51 partijen; • De eerste fase van het programma klimaatbestendig beheer bestaande stad is afgerond; • Succesvol gelobbyd voor klimaatbestendig bouwen, zie hiervoor de passage in de MIRT-brief van november 2022; • Afspraak ‘elke schop die de grond in gaat klimaatbestendig is’, is opnieuw bekrachtigd; • Uniforme MRA-stresskaarten zijn ontsloten via mra.klimaatatlas.net; • Door afstemming met andere stedelijke regio’s is geborgd dat meer dan 150 deelnemers dezelfde prestatie-eisen meegeven aan regionale nieuwbouwprojecten; • Door MRA-deelname aan de landelijke klankbordgroep is afgesproken dat de meetlat die het Rijk ontwikkelt voor klimaatbestendig en natuurinclusief bouwen aansluit bij de afspraken uit de MRA-intentieovereenkomst klimaatbestendige nieuwbouw; • De MRA-lobby heeft ertoe geleid dat het dossier klimaatadaptatie onderdeel is van de website bouwadaptief.nl Niet geanalyseerd uit het raadsakkoord. Vraag of de prioriteiten • Herijking van het programma KCE door bureau uit het raadsakkoord op deze uitvoeringslijn via de MRA behartigd Berenschot; • Overeenstemming bereikt en startbudget gerealiseerd moeten worden.

voor het aanstellen van een programmacoördinator MRA Kunst, Cultuur en Erfgoed; • Menukaart voor bibliotheken ontwikkeld; • Diverse culturele instellingen uit de MRA zijn bij de Uitmarkt te Amsterdam voor het voetlicht gebracht. • Handelingsperspectieven gedeeld om de toerisme en Verwoord bij economie. de recreatieve sector te verduurzamen;

Uitvoeringslijn Ruimte

Resultaten 2022 (bron: voortgangsnota) Mogelijke prioriteiten uit Raadsakkoord en andere documenten • Gestart met de strategieontwikkeling voor toerisme en recreatie; • Het expertteam bracht vier adviezen over verblijfaccommodaties; • Een Interreg Europese subsidie van EUR 250.000 binnengehaald om het overtoerisme aan te pakken; • Nieuwe samenwerkingsafspraken voor het organiseren van evenementen opgesteld, om deze beter over de regio te verspreiden; • Samen met Partners resultaten geboekt met het project ‘Amsterdam Bezoeken, Holland zien’ . Zo heeft 42% van de bezoekers aan Amsterdam ook de regio bezocht. Dit was in 2012 nog 22,7%; • De middelen voor gebiedsgerichte aanpak zijn o.a. besteed aan een campagne ‘Buitenkans’. New Land heeft de middelen besteed aan het organiseren van ‘Street art festivals’; • Kennisdeling via verschillende bijeenkomsten zoals expertmeeting ‘cultuureducatie en kansengelijkheid’; • Relevante trends in de toeristische en recreatieve sector zijn in beeld gebracht en in de regio gedeeld en besproken.

Thema Mobiliteit Opdracht 3: Vaart maken met het metropolitaan mobiliteitssysteem Uitvoeringslijn Resultaten 2022 (bron: voortgangsnota) Mogelijke prioriteiten uit Mobiliteit Raadsakkoord 3.1 Schaalsprong • Het Multimodaal Toekomstbeeld is door Rijk en regio in het BO MIRT vastgesteld en er is • B-1 Lobbyen voor Mobiliteitssysteem afgesproken dat het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid als voorbeeld dient voor infrastructuur het opstellen van de uitvoeringsagenda NOVEX MRA. Dit wordt een implementatieplan voor • B-2 Doorstroming beleids- en investeringskeuzes in de MRA tot 2030; hoofdwegenstructuur • Het Regionaal OV Toekomstbeeld (ROVT, vastgesteld eind 2019) omvat een voorkeursnetwerk in 2040, dat bestaat uit diverse ambities als basis hoogwaardige ov-verbindingen (HOV) voor

Uitvoeringslijn Mobiliteit

3.2 Fiets

Resultaten 2022 (bron: voortgangsnota)

• •

• 3.3 Duurzame en innovatieve mobiliteit

• • • • • •

Mogelijke prioriteiten uit Raadsakkoord

onder andere bus, tram en metro. De exploitatie van het ov is en blijft een pijnpunt. Ondanks de personeelstekorten blijft het ROVT overeind en wordt zo veel mogelijk gerealiseerd. Platform Mobiliteit heeft afgesproken om met een voorstel te komen voor het realiseren van • extra fietsstallingsmogelijkheden bij NS-stations, als onderdeel van nationale uitvoeringsagenda Fiets. Het kabinet stelt hiervoor 50 miljoen euro beschikbaar; Uitvoering gegeven aan MRA Green Deal Fiets. o Een kaart opgesteld met kansrijke locaties voor fietsservicepunten langs de doorfietsroutes. o Planvorming voor het eerste fietsservicepunt in Schiphol-Noord. o Werksessies met werkgevers in de regio om met fietsvriendelijke arbeidsvoorwaarden te stimuleren o Pilots uitgevoerd bij kinderdagverblijven in Haarlem, Almere en Amsterdam om jonge kinderen te leren fietsen. (Ontving de Innovatieprijs 2022 van Tour de Force). Subsidie aanvraag LIFE-programma ingediend ten behoeve van de opschaling en impactmeting van de Green Deal Fiets. Bij Zero Emissie Stadslogistiek is het dashboard logistieke stromen opgeleverd. Netwerkaanpak duurzame logistieke hubs opgeleverd.

Met inzichten in de meest geschikte locaties voor logistieke hubs; Smart Mobility animatie van een wijkhub opgeleverd Vanuit leidraad Gebiedsontwikkeling programma’s van eisen rond mobiliteit opgesteld; Evaluatierapport Scale Up Bezoekersstromen en de gids Mobility as a Service (MAAS) voor beleidsmakers opgeleverd. Zie ook het jaarverslag van het kennisplatform Smart Mobility; Project MRA Elektrisch telt nu 10.437 publieke laadpunten. MRA is koploper in Europa als het gaat om de dichtheid van laadpalen. Het plaatsen van laadpalen bij bedrijven blijft soms achter door de elektriciteitscongestie

Thema Samenwerken Opdracht 0: De samenwerking verder versterken

B-3 Fietspadennet

Uitvoeringslijn Samenwerken 0.1 Samenbindende visie op de regio en de samenwerking

Resultaten 2022 (bron: voortgangsnota) • •

0.2 Samenwerking Rijk en • EU • • • •

0.3 De MRA als netwerkorganisatie

•

0.4 KennisHuis MRA

• •

Mogelijke prioriteiten uit Raadsakkoord

Niet specifiek benoemd in het Er is verder gewerkt aan het maken van de afspraken met het Rijk over Verstedelijkingsstrategie en Samen Bouwen aan Bereikbaarheid en aan de raadsakkoord. Verwezen wordt naar hetgeen is verwoord uitvoering van de MRA Agenda bij o.a. Ruimte Er is gestart met het proces om de huidige agenda te evalueren en een nieuwe MRA Agenda op te stellen. Niet specifiek benoemd in het De MRA is door de Europese Commissie als koploper en sparringpartner raadsakkoord. geselecteerd, omdat wij in het CCRI-netwerk vooroplopen met onze activiteiten en goede resultaten boeken op het gebied van circulaire economie en duurzaam textiel; Er is een eerste verbinding gelegd tussen het Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT) en TEN-T (Europees), mede als voorloper voor een aanvraag voor een EU-subsidie voor het Zuidasdok; Formatiebrief aangeboden aan het kabinet; Door de samenwerking zijn we er in geslaagd om via het bestuurlijke overleg Leefomgeving (BOL) en het MIRT rijksfinanciering te krijgen voor infrastructuur en woningbouw ter waarde van 5,4 miljard euro; Door de samenwerking hebben wij vanuit andere Rijkstrajecten als de Woningbouwimpuls, het BOL, het Programma grootschalige woningbouwlocaties en het Volkshuisvestingsfonds in totaal ruim 1 miljard euro rijksfinanciering toegekend gekregen voor woningbouw (en woningbouwversnelling).

Niet specifiek benoemd in het Van alle bijeenkomsten die zijn georganiseerd, zijn de twee symposia de raadsakkoord. meest aansprekende: een sympsosium over Duurzaamheid (State of Wel is het volgende verwoord wanneer het Sustainability) in Gooise Meren en een symposium over de MRA Verstedelijkingsstrategie in Haarlem. Beide symposia zijn goed bezocht en gaat om deelnemen aan andere gremia; SD-1a Sociale commissies VNG en G40 goed gewaardeerd door de bezoekers. Lelystad kandideert zich voor het lidmaatschap van de sociale commissies van de VNG en de G40. Niet specifiek benoemd in het Publicatie eerste brede MRA-monitor ‘Staat van de Metropoolregio raadsakkoord. Amsterdam’ Publicatie onderzoeksresultaten Wonen in de Metropoolregio Amsterdam 2021

Uitvoeringslijn Samenwerken

Resultaten 2022 (bron: voortgangsnota) • • • • •

0.5 Verantwoording

• • •

Investeringskosten klimaatadaptatie voor centra Bereikbare Steden in kaart gebracht Publicatie rapportage State of Sustainability van de MRA 2022 Animatievideo ‘Kansen voor toekomstbestendige bedrijventerreinen in beeld’ Structuur en overzicht pagina’s MRA op OpenResearch Platform verbeterd Speciaal onderdeel op MRA-website ter ondersteuning van nieuwe gemeenteraden Maandelijks Bericht aan Raden en Staten; Een concept Termijnagenda, voorzien van advies van MRA Raadtafel; Een vastgestelde MRA Meerjarenbegroting, voorzien van wensen en opvattingen en een nota van beantwoording.

Mogelijke prioriteiten uit Raadsakkoord

Niet specifiek benoemd in het raadsakkoord. Lelystad heeft periodiek een eigen MRA Journaal. In provincie Flevoland bestaat een Metropolitaan als nieuwsvoorziening. Almere heeft de behoefte geuit aan een deelregionale informatievoorziening.