BL Beleidsvisie cultuur 2024 - 2030
Tekst van het document
Het ringenmodel van de VNG toont dat gemeenten met meer dan 100.000 inwoners veelal beschikken over een kunstmuseum of kunsthal. Zo’n instelling heeft daarbij vooral een bovenlokale functie omdat de meeste bezoekers uit het gehele land en daarbuiten komen. In het licht van de groeiambitie van de stad zal worden onderzocht of een (museale) kunstvoorziening/podium of kunsthal voor beeldende kunst een adequate bijdrage kan leveren aan het culturele klimaat en de ontwikkeling van de stad als toeristische bestemming. Uiteraard gaat het dan om een voorziening die past bij de aard en schaal van Lelystad. • Kunst in de openbare ruimte. Beeldende kunst draagt bij de kwaliteit van onze openbare ruimte. Bij het ontstaan van Lelystad is hier veel waarde aan gehecht. Door de Rijksdienst IJsselmeerpolders werd met de percentageregeling -
24
waarbij een klein deel van de bouwkosten van rijksgebouwen wordt gereserveerd voor beeldende kunst in de openbare ruimte - de basis gelegd voor een brede collectie kunstwerken van gerenommeerde kunstenaars in de stad. In het gemeentelijk beleid ontbreekt echter al jaren een structurele financiële voorziening (%-regeling, aankoopfonds) voor het plaatsen van beeldende kunst of toepassing van vormgeving in de openbare ruimte. De realisatie van kunst in de openbare ruimte heeft daarmee slechts een incidenteel karakter. Juist bij een groei van de stad, waarmee nieuwe wijken ontstaan, is aandacht voor kwaliteit van de gebouwde omgeving vereist. Kunst in de openbare ruimte kan daarbij niet alleen een ruimtelijk kwaliteit versterken, maar ook belevingswaarde en identiteit aan een (nieuwe) wijk toevoegen. Het landschapskunstwerk Exposure aan de kust en street art in het centrum zijn hier mooie voorbeelden van. We willen deze bijdrage aan de stad beter mogelijk te maken bij de ontwikkeling van het centrum, de kust, bij nieuwe stadsdelen, de toegangswegen en revitalisering van bestaande stadsdelen. Daarom wordt een beleidskader ontwikkeld voor een structureel beleid voor de toepassing van kunst in de openbare ruimte.
Hoe monitoren we dit? Beoogd effect: Toename van het aantal inwoners van de stad. Indicator:
Groei aantal inwoners in combinatie met het percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over het culturele voorzieningenniveau. De positie op de ranglijst van Atlas voor gemeenten woonaantrekkelijkheidindex.
• Interactie tussen cultuur en vrijetijdseconomie De combinatie van natuur, cultuurhistorie en landschap maakt de gemeente aantrekkelijk voor steeds meer bezoekers. Dit wordt bereikt door het aanbieden van innovatieve culturele evenementen, die ook buiten de regio de aandacht trekken van potentieel publiek. Vanuit het perspectief van ‘Hoofdstad van de Nieuwe Natuur’ richten we ons daarbij op culturele evenementen van hoge kwaliteit en met een bovenlokale uitstraling waarbij natuur, cultuur en landschap elkaar op een bijzondere manier ontmoeten. Hierbij wordt vooral gericht op de ‘slow’ recreatie; ofwel de toerist die langer verblijft, meer besteedt en (ook) buiten het hoogseizoen Lelystad wil bezoeken. Met name de horeca en toeristische ondernemers profiteren hiervan. Voor gesubsidieerde culturele projecten is het daarbij van belangrijk dat de samenwerking tussen de partners gelijkwaardig is en gebaseerd op wederzijdse inzet en betrokkenheid. Dit betekent een gezamenlijk doel en een heldere taak- en rolverdeling in betrokkenheid en financiën.
Beleidsvisie voor het Cultuurbeleid 2024- 2030
25
Recapitulatie
Het volgende samenvattend overzicht geeft weer welke beleidsmaatregelen de komende jaren willen inzetten. Thema
Beleidsmaatregelen
Intrinsieke cultuurstad
Subsidie basisinfrastructuur • Begrotingssubsidie stichting Agora • Begrotingssubsidie stichting CKC De Kubus • Begrotingssubsidie stichting Corneel • Begrotingssubsidie stichting FlevoMeer Bibliotheek • Begrotingssubsidie stichting Filmtheater Lelystad • Begrotingssubsidie stichting Kunstuitleen • Begrotingssubsidie stichting Radio Lelystad • Begrotingssubsidie Intendant Amateurkunst • Begrotingssubsidie Lelystart • Onderzoek Meerjarige subsidie • Eenmalige investeringen basisinfrastructuur • Budget regiefunctie
Relatie met huidige beleid
• Wordt gecontinueerd • Wordt gecontinueerd • Wordt gecontinueerd • Wordt gecontinueerd • Wordt gecontinueerd • Wordt gecontinueerd • Wordt gecontinueerd • Wordt gecontinueerd • Nieuw • Nieuw • Nieuw • Nieuw
Subsidie incidentele projecten • Subsidieregeling amateurkunst • Subsidieregeling deskundigheidsbevordering • Subsidieregeling beeldende kunst en vormgeving • Subsidieregeling Podiumkunsten • Subsidieregeling Letteren • Programmasubsidie Cultuur • Onderzoek Cultuurfonds • Structureel overleg culturele partners • Exposities stadhuis
• Wordt beëindigd • Wordt beëindigd • Wordt beëindigd • Wordt beëindigd • Wordt beëindigd • Nieuw • Nieuw • Nieuw • Wordt gecontinueerd
Intrinsieke cultuurstad
Subsidies • Budget culturele initiatieven. • Cultuurverbinder • Jeugdfonds Sport en Cultuur • Brede Regeling Combinatiefuncties • Stadsdichter
• Nieuw • Nieuw • Wordt gecontinueerd • Wordt gecontinueerd • Wordt gecontinueerd
Groeiende cultuurstad
• De culturele basisinfrastructuur wordt versterkt met een nieuw poppodium in het centrumgebied. • De mogelijkheid voor de realisatie van een kunstmuseum/kunsthal wordt verkend • Beleidskader Kunst in de openbare ruimte • Onderhoud kunstwerken openbare ruimte • Interactie tussen cultuur en vrijetijdseconomie
Beleidsvisie voor het Cultuurbeleid 2024- 2030
• Wordt gecontinueerd • Nieuw • Nieuw • Wordt gecontinueerd • Wordt gecontinueerd
26
Financiële kaders
Essentieel voor de realisatie van de doelen van het cultuurbeleid is het ambitieniveau. Wat willen we concreet realiseren met betrekking tot het culturele klimaat, de cultuurparticipatie en de maatschappelijke gevolgen betekenis voor de stad? En wat is nodig om dit te bereiken? Het ambitieniveau wordt naast inhoudelijke overwegingen vooral bepaald door de beschikbare financiële kaders. Wat kan binnen het beschikbare budget en wat is een verbetering, maar kan alleen met meer geld? En hoe wordt hierbij rekening gehouden met de groei van de stad? Aan de hand van drie ambitieniveaus wordt hier aangegeven wat daarbij de benodigde financieel kaders zijn. • Basispalet 80k Het Basispalet 80K gaat uit van basisvoorziening gericht op een inwonersaantal van 80.000 inwoners op grond van het budget voor het cultuurbeleid zoals in de Meerjarenbegroting 2023 is vastgesteld. Binnen dit niveau is naast indexering geen ruimte voor een versterking of verbreding van het culturele voorzieningenniveau. In dit palet wordt rekening gehouden met: - de uitwerking van amendement besluitpunt 48 van de Kadenota 2022: € 100.000,- van het sub sidieplafond van taakveld 5.3 Cultuurpresentatie binnen de begrotingssubsidies herbestemmen voor amateurkunst en toevoegen aan de subsidierege lingen amateurkunst.
Dit betekent dat gelijktijdig de begrotingssubsidie voor de instellingen in de Basisstructuur binnen dit taakveld zal worden verlaagd. • Ontwikkelpalet 80k Het Ontwikkelpalet 80K gaat uit van een herstel en versterking van de culturele infrastructuur gericht op een inwonersaantal van 80.000 inwoners. Hiermee wordt vanaf 2024 ingezet op een verruiming van het cultuurbudget om het huidige culturele voorzieningenniveau op onderdelen te versterken.
- incidenteel budget voor noodzakelijke investeringen bij culturele voorzieningen: € 50.000,--; - structureel budget voor cultuur in de wijk: € 100.000,--; - structureel budget voor versterking samenwerking/stadsprogrammering culturele organisaties: € 10.000,--; - structurele verhoging onderhoudsbudget collectie kunstwerken: € 12.500,--. • Groeipalet 100k Het Groeipalet 100k Binnen dit niveau wordt - aanvullend op het Ontwikkelpalet 80K - vanaf 2026 ingezet op een verruiming van het culturele voorzieningenniveau om het culturele klimaat op het niveau te brengen dat past bij een stad van 100.000 in-woners. In dit scenario wordt rekening gehouden met: - structurele aanvulling programmeringsbudget voor het grotere popodium: € 300.000,-; - structurele verhoging budget Programmasubsidie Cultuur: € 25.000,--; - incidenteel budget voor noodzakelijke investeringen bij culturele voorzieningen: € 50.000,--; - structureel budget voor versterking samenwerking/stadsprogrammering culturele organisaties: € 10.000,--; - incidenteel onderzoeksbudget kunstvoorziening: € 30.000,--; - realisatie kunstmuseum/kunsthal: Pm; - uitwerking beleidskader kunst openbare ruimte (%- regeling): Pm. - structurele verhoging onderhoudsbudget collectie kunstwerken: € 12.500,--.
In dit niveau wordt rekening gehouden met een: - structureel herstel van de begrotingssubsidie voor de instellingen in het Taakveld 5.3. Cultuurpresentatie: € 100.000,--; - structurele verhoging van de begrotingssubsidie voor Lelystart: € 10.000,--; - structurele verhoging budget Programmasubsidie Cultuur: € 25.000,--; Beleidsvisie voor het Cultuurbeleid 2024- 2030
27
Financieel kader Basispalet 80k
Ontwikkelpalet 80k
Groeipalet 100k
Intensivering
Intensivering
Intrinsieke cultuurstad Subsidie Agora Theater
1.102.767
30.000
30.000
Subsidie Corneel
362.566
20.000
20.000
Subsidie De Kubus
1.464.328
50.000
50.000
25.000
50.000
50.000 incidenteel
100.000 incidenteel
10.000
20.000
Compensatie De Kubus wegvallen poppodium* Subsidie FlevoMeer Bibliotheek
50.000 2.367.551
Subsidie Filmtheater
5.676
Subsidie Radio Lelystad
35.765
Subsidie Intendant AK
54.575
Subsidie Lelystart
35.000
Stichting Kunstuitleen Lelystad
13.525
Programmasubsidie Cultuur
323.536
Investering infrastructuur Samenwerking/stadsprogrammering Verbonden cultuurstad Budget Cultuur in de wijk. * Jeugdfonds Sport en Cultuur ** Brede regeling combinatiefuncties/ cultuur Stadsdichter Cultuurverbinder *
50.000 incidenteel
100.000
144.946 500 50.000 incidenteel
Groeiende cultuurstad Bouw nieuw poppodium*
300.000
Programmeringsbudget poppodium
300.000
Onderzoek Kunsthal/museum
30.000 incidenteel
Realisatie Kunsthal/museum
PM
Beleidskader Kunst openbare ruimte
PM
Onderhoud kunstcollectie
12.500
12.500
25.000
+247.000
+675.000 -/- 247.000 + 428.000
6.230.639
6.658.636
Extra Totaal
5.983.639
* Verwerkt in Programmabegroting 2023. ** Bijdrage wordt gedekt vanuit het budget gemeentelijk Armoedebeleid.
Beleidsvisie voor het Cultuurbeleid 2024- 2030
28
BIJLAGEN Bijlage 1
Beleidsvisie voor het Cultuurbeleid 2024- 2030
29
Bijlage 2 Overzicht door de gemeente gesubsidieerde culturele Basisinfrastructuur - Stichting De Agora Agora theater: In 2007 is het nieuwe Agora theater in gebruik genomen. Het theater biedt in twee theaterzalen van respectievelijk 750 en 220 zitplaatsen, de inwoners en bezoekers van Lelystad de mogelijkheid om in Lelystad een breed aanbod van professionele podiumkunsten te bezoeken. Het theater ondersteunt ook de amateurkunstvoorstellingen door tegen een maatschappelijke tarief zalen en faciliteiten beschikbaar te stellen. - Stichting Centrum voor Kunst en Cultuur De Kubus Stichting Centrum Kunst en Cultuur De Kubus organiseert jaarlijks voor de inwoners van Lelystad een breed cursorisch aanbod en activiteiten op het gebied van (amateur)kunst. De Kubus ondersteunt de amateurkunst ook door tegen een maatschappelijke tarief zalen en faciliteiten beschikbaar te stellen. Een tweede belangrijke taak is de ondersteuning van de cultuureducatie binnen en buiten het onderwijs. - Stichting FlevoMeer Bibliotheek Vanaf 2008 treedt de Stichting FlevoMeer Bibliotheek op als partner van de gemeente Lelystad ten behoeve van de uitvoering van het bibliotheekwerk in Lelystad. De moderne bibliotheek heeft als opdracht burgers te stimuleren, te ondersteunen, te faciliteren en toe te rusten om mee te kunnen doen en bij te kunnen dragen aan de moderne kennissamenleving.
De bibliotheek voldoet aan de landelijke certificering. - Stichting Corneel (i.o.) Corneel is het poppodium van en voor Lelystad. Optredens van lokaal, regionaal en (inter)nationaal bekende acts, geven Corneel niet alleen een lokale, maar ook een bovenregionale functie. Naast concerten vinden in Corneel ook workshops, cursussen en festivals plaats. Met de beschikbare oefenruimte en kennis op gebied van popmuziek, draagt Corneel bij aan de talentontwikkeling van Lelystadse initiatieven op het gebied van popmuziek.
Beleidsvisie voor het Cultuurbeleid 2024- 2030
- Stichting Radio Lelystad Stichting Radio Lelystad verzorgt als onafhankelijke publieke lokale omroep verschillende radioprogramma’s, een internetsite en aanvullende mediauitingen. De omroep heeft een bereik van 43% van de inwoners. Met haar informatieve programma’s heeft Radio Lelystad een functie tussen de bevolking en het lokale stichting- en verenigingsleven, met maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven en de overheid. Bij haar programmering werkt Radio Lelystad mee of biedt ondersteuning aan lokale activiteiten en evenementen. Op grond van de zendtijdtoewijzing door Commissariaat voor de Media, ligt bij de gemeente de wettelijke zorgplicht om de continuïteit van de lokale publieke omroep te waarborgen. - Stichting Filmtheater De Stichting Filmtheater Lelystad (SFL) organiseert onder de naam Cine Utopia vanaf 2004 een filmtheateraanbod in Lelystad als aanvulling op het brede commerciële filmaanbod. Vanuit de ontwikkeling van Lelystad als volwaardige stad kan de aanwezigheid van een filmtheater worden beschouwd als een relevante aanvulling op het reguliere aanbod van commerciële bioscoopfilms. Een zelfstandig filmtheater met een eigen accommodatie is in Lelystad (nog) niet haalbaar is. Daarvoor ontbreekt het aan publiekspotentieel.
Dat betekent dat Stichting Filmtheater Lelystad is aangewezen op een sterke samenwerkingspartner met een goed toegeruste zaal en een sfeervolle ruimte voor ontmoeting voor en na de filmvoorstelling. Tot voor kort was dat het Agora theater. - Stichting Kunstuitleen Vanwege het belang dat de inwoners van Lelystad in de gelegenheid worden gesteld om via de kunstuitleen ook thuis tegen lage kosten (tijdelijk) beeldende kunst te ervaren, ontvangt de stichting Kunstuitleen Flevoland subsidie voor de kunstuitleenfunctie. De inhoudelijke en/of organisatorische samenwerking met andere organisaties op het gebied van de beeldende kunst wordt hierbij gestimuleerd.
30
Bijlage 2 - Intendant amateurkunst Voor de organisatorische en facilitaire ondersteuning van de amateurkunstverenigingen, is vanaf 2009 een Intendant Amateurkunst aangesteld die relevante informatie en kennis verzamelt en op een toegankelijke wijze aan de amateurkunstenaarsverenigingen beschikbaar stelt. De Intendant Amateurkunst fungeert als steunpunt voor de grote groep ongeorgani-seerde amateurkunstenaars en organiseert diverse stimuleringsprojecten op het gebied van amateurkunst. De functie Intendant Amateurkunst is organisatorisch ondergebracht bij de stichting De Kubus. - Lelystart festival Sinds 2008 vindt jaarlijks in september het cultuurfestival Lelystart plaats. Het festival vormt de start van het culturele seizoen. Het is daarmee van betekenis voor de culturele infrastructuur. De culturele instellingen, amateurkunstorganisaties, kunstenaarsverenigingen en andere lokale culturele organisaties en initiatieven presenteren tijdens Lelystart aan de Lelystadse inwoners en tonen hun aanbod voor het nieuwe seizoen. Door het laagdrempelige karakter en centrale locatie heeft Lelystart jaarlijks een groot en breed bereik. Het festival ontvangt jaarlijks een subsidie van de gemeente Lelystad. Tot nu werd de subsidie voor Lelystart gedekt uit verschillende subsidieregelingen.
Vanaf 2023 ontvangt het festival een begrotingssubsidie via een structurele uitname uit de budgetten voor de verschillende subsidieregelingen waar de subsidie voor Lelystart de afgelopen jaren telkens uit is gedekt. De uitname heeft daarmee in de praktijk geen direct effect voor de subsidieom-vang voor andere initiatieven.
Beleidsvisie voor het Cultuurbeleid 2024- 2030
31