BL 1 Startplan IGLO

Afsprakenkader Startplan De partijen spreken – onder voorbehoud van interne besluitvorming – met elkaar af om: 1. De volgende interventies in uitvoering te brengen: a. Buurthub b. Buitenschools programma – Kinderwerk – Weekendschool – Samen cultuur maken

c. Aanpak Preventie en gezag d. Regelvrij budget e. Aanpak verzuim f. Meer eigenaarschap in de jeugdzorg (GIZ methodiek) g. Continuering buurtconciërges h. Mooi wonen in de Wold i. Aanpak Drontermeerstraat j. Herontwikkelingslocatie Lelystad Oost (VHF) k. Verrijdbaar podium l. Verdiepende wijkanalyses en -visies van de 4 wijken m. Streetart 2. De benodigde middelen ter hoogte van € 1.069.000 hiervoor in te zetten en de gemeente te verzoeken dit in jaarlijkse tranches beschikbaar te stellen aan de trekkers. 3. Voorstellen voor nieuwe interventies, vervolginterventies of intensiveringen voor te leggen aan de gebiedstafel. Hiervoor is tot en met 2024 nog € 647.000 beschikbaar.

4. De langjarige samenwerking van de integrale gebiedsaanpak met elkaar te bevestigen en in het najaar 2022 vast te leggen in een convenant.

5. Ter ondersteuning van dit proces de komende 2 jaar te (blijven) werken met een compact programmabureau. De geraamde kosten van € 300.000 te dekken door: ➢ € 200.000 per jaar door de gemeente Totaal over 2 jaar = € 400.000 ➢ € 100.000 per jaar door de overige partners Totaal over 2 jaar = € 200.000 of indien mogelijk middelen uit overhead van aanpalende rijksregelingen voor Lelystad Oost.

Inleiding Voor u ligt het startplan voor de uitvoering van de Integrale Gebiedsaanpak Lelystad Oost (IGLO). Dit samenhangende geheel is voortgekomen uit de drie bestuurlijke werkgroepen uitgewerkt met de bijbehorende inspanningen en verwachte investeringen. De kracht en tevens de uitdaging van het programma IGLO ligt in integraal (samen)werken. Integraal (samen)werken is een aanpak waarbij er samenhang is in het programma, afgestemd op de vraag van het gebied. Eén gebied, één gezamenlijk plan, waarbij aandacht is voor de vraagstukken waar de leefbaarheid het meest onder druk staat. Er wordt daarnaast multidisciplinair samengewerkt. Samen Lelystad Oost heeft als doel om de leefbaarheid in Lelystad Oost te verbeteren. Het startplan heeft tot doel een aanzet te geven tot de doorbraken die nodig zijn voor verandering, om het verschil te maken voor de bewoners van Lelystad Oost. De input voor dit startplan is geleverd vanuit de drie bestuurlijke werkgroepen (kansrijk en gezond opgroeien, benutten van talenten in relatie tot werk en samenleven in goede diverse buurten). De grootste uitdaging voor de partners ligt in het écht samenwerken, zeker nu het Rijk ook de bestuurlijke urgentie voor deze kwetsbare gebieden omzet in extra middelen. We moeten er SAMEN voor gaan! Achtereenvolgens treft u de volgende onderdelen aan: 1. Wat speelt er? 2. Wat willen we verbeteren? 3.

Waar kunnen/willen we mee starten? 4. Hoe gaan we het organiseren?

1. Wat speelt er? Lelystad Oost bestaat uit de 4 oudste woonwijken van Lelystad. De wijken zijn eind jaren ’60 opgeleverd en zijn op verschillende plekken nodig aan vernieuwing toe. In de wijken Zuiderzeewijk, Atolwijk, Boswijk en Waterwijk is sprake van een (dreigende) verloedering. Daarnaast is er relatief meer sprake van sociale economische kwetsbaarheid. Uit de Leefbarometer blijkt dat in sommige delen (met name de westelijke buurten) van Oost de leefbaarheid al jaren bovenmatig onder druk staat en als zwak en onvoldoende wordt beoordeeld.1 De bewoners van Lelystad Oost kampen meer dan gemiddeld met sociaal maatschappelijke problemen. Hierbij valt te denken aan huishoudens met een laag opleidingsniveau, mensen zonder perspectief op werk, met schulden of met GGZ problematiek. 2 Veelal zien we in Lelystad Oost juist ook meervoudige problematiek. Lelystad Oost behoort daarmee tot 1 van de 16 kwetsbare stedelijke gebieden in Nederland en staat daarmee hoog op de agenda van zowel de lokale als landelijke politiek. Ook individuele maatschappelijke partners proberen deze problemen al jaren het hoofd te bieden met extra aandacht. Echter, deze inspanningen zijn veelal niet afdoende en missen dikwijls het integrale karakter dat nodig is.

Met het meer integraal samenwerken zou de gezamenlijke energie moeten leiden tot een grotere kans van behalen van rendement op de investeringen die de partners doen.

1 Leefbaarometer | Kaart 2 Zie analyse en vraagstukken in Lelystad-Oost bijlage I

2. Wat willen we verbeteren? Het doel van Samen Lelystad Oost is dat in 2040 de wijken in Lelystad Oost waar mensen gelukkig zijn en het prettig (samen)leven is. Wijken waar jongeren hun talenten kunnen ontplooien. Zij ervaren dit geluk op het gebied van wonen, werken, gezondheid en vrijetijdsbesteding. De kansen om dit te realiseren zijn niet anders dan wanneer je in een andere wijk opgroeit of leeft in Lelystad of elders in de G40. In 2020-2021 is een eerste verkenning en aanzet gedaan om de samenwerking die nodig is om dit te realiseren vorm te geven. Daarnaast zijn reeds bestaande projecten en initiatieven in Lelystad-Oost in kaart gebracht en is nagedacht over nieuwe interventies. In 2022 starten we met deze interventies, al dan niet in een groeimodel. Hierbij moet integraal werken als een tweede natuur worden. We richten ons op de volgende hoofd- en subdoelen, waarop de concrete interventies gericht zijn:

Lange termijn doelstellingen. Over 20 jaar willen we dat het gebied zich heeft ontwikkeld tot een gemiddeld G40 gebied en onderstaande verschillen heeft overbrugd.

Om deze doelen te bereiken willen we ook sturen op resultaten op de korte termijn. We werken dit uit in indicatoren. Doelstellingen over 2 jaar Hoewel voor dit programma een lange adem geldt en veranderingen niet over 1 nacht ijs bereikt zijn, moet over 2 jaar een start gemaakt met de opwaartse spiraal. Deze zijn waarschijnlijk nog niet zichtbaar in de effectindicatoren, maar wel in de overkoepelende korte termijn indicatoren.

3. Waar gaan we mee starten? Waarden Het programma is gebaseerd op een aantal waarden, die we als uitgangspunt voor de aanpak willen hanteren. Waar geloven we in? ● ● ● ● ●

partnerschap: onderling als organisaties, maar ook met de bewoners outreachend werken: pro actieve benadering en luisteren daar naar wat mensen te vertellen hebben ontschotten: in denken, in werken en in de systemen lange termijn denken: je moet eerst zaaien voor je kunt oogsten jeugd als speerpunt: zij zijn de toekomst

De Buurthub als uitvalsbasis Gedurende het proces om tot een jaarplan te komen, is door een aantal partners van de gebiedstafel al initiatief genomen om een plek te creëren, waar de integrale samenwerking verder kan opbloeien. Zo is de ‘Buurthub’ tot stand gekomen. De Buurthub is een fysieke plek waar: ⮚ professionals elkaar laagdrempelig ontmoeten, doordat ze een vaste werkplek hebben of door ontmoetingsmomenten te organiseren ⮚ buurtbewoners elkaar in een huiskamersfeer kunnen ontmoeten; laagdrempelig activiteiten of bijeenkomsten voor en door de buurt gehouden kunnen worden ⮚ bewoners terecht kunnen met alle vragen, die ze zouden kunnen hebben (vragen over zorg, jeugd, opvoeding, werk, schulden, woning, energie, enz.) en waar ze altijd een antwoord krijgen of een afspraak ⮚ en deze plek kan wellicht nog meer betekenis krijgen. De Buurthub biedt een plek van waaruit meerdere van de in dit jaarplan genoemde initiatieven kunnen worden ingebed in Lelystad Oost. Het is zowel de ‘uitvalsbasis’ voor professionals om de buurten in te gaan als de ‘invalsbasis’ voor bewoners om vanuit hun buurt voor veel activiteiten en vragen terecht te kunnen. Samenhang opgaven fysiek en sociaal Fysieke opgaven kunnen als ingang dienen om met mensen in gesprek te komen. Enerzijds om hen te laten meedenken over hun buurt en daar draagvlak of binding mee te krijgen.

Anderzijds om letterlijk binnen te komen en om hen te leren kennen en hen waar nodig te ondersteunen als er op het vlak van wonen, werken of opgroeien ondersteuning nodig is. Het is immers makkelijker

binnenkomen met een aanbod gericht op het verbeteren van de woning of de wijk, dan als eerste te beginnen over het (geestelijk of financieel) welzijn van bewoners. Het Volkshuisvestingsfond (VHF) en de warmtetransitie hebben de betrekking op het fysieke domein. Echter hebben zij groot effect op de sociale aspecten in een wijk zoals de leefbaarheid of woongenot. Ook is het verbeteren van de (sociale) situatie van bewoners soms nodig om de fysieke veranderingen te bestendigen. In de gehele aanpak is het wezenlijk, dat we actief bij de wijkbewoners aankloppen en hen vragen, wat voor hen belangrijk is. Waar worstelen ze mee? En hoe kunnen we ze dan echt op een duurzame manier stappen laten zetten, die hen vooruit helpen? Of dat nou op het gebied van woning, financiën, leefstijl, opvoeding, eenzaamheid, participatie of werk ligt. Dat vraagt van de professionele partners een actieve outreachende werkwijze en een open luisterende houding. Van daaruit kun je pas samen met de mensen zoeken naar de juiste oplossingen. Uitgangspunten - we sluiten waar mogelijk aan of maken gebruik van bestaande dienstverlening of projecten van partners, zodat initiatieven elkaar aanvullen en niet op zichzelf staan. - projecten worden zoveel mogelijk opgepakt in samenwerking met en/of betrokkenheid van bewoners. Het gaat immers om hun wijk, hun woning en hun leven.

- de bestuurlijke werkgroepen kiezen voor gerichte en concrete projecten. Elk project werken we SMART uit volgens een vast format opgesteld (nulmeting -> concrete, realistische doelen -> plan in piketpalen -> PDCA). De trekker is aanspreekpunt/verantwoordelijk voor de uitwerking van het projectplan en voor de voortgang en rapporteert steeds terug in de projectgroep.

De interventies Gaat om interventies die Lelystad Oost, naast reguliere inzet, verder helpt. Nr. Interventie

Toelichting en doel bereik

1.

Buurthub

2.

Buitenschools programma:

Wordt fysiek gevestigd in Atolplaza. Dit centrale punt, waar professionals en bewoners op laagdrempelige wijze bij elkaar komen draagt bij aan een proactieve benadering van bewoners, het vergroten van de betrokkenheid van bewoners en de bewoners in beweging te brengen voor het verbeteren van de leef- en woonomstandigheden, de woonomgeving en de leefomgeving. Samen met andere bestuurlijke werkgroepen budget om de werkwijze en inrichting te realiseren. voor jeugd van 10 tot 14 jaar. Dit programma zet in op inclusie en kansengelijkheid. Indicatoren stellen we vooraf op.

a. Kinderwerk

Gestructureerde buitenschoolse activiteiten gericht op de ontwikkeling van sociale competenties van kinderen en het vergroten van de ouderbetrokkenheid en het versterken van opvoedvaardigheden van ouders. Voor de inhoud van programma’s wordt de samenwerking gezocht met initiatieven in de wijk, en met De Kubus voor activiteiten vanuit kunst en cultuur (zie 1c). Programma’s sluiten aan bij de jaaragenda van JOGG om op die manier ook gezondheid een plek te geven. Start in Bos- en waterwijk, om aan te sluiten bij de initiatieven op de scholen in deze wijk. Nadrukkelijke samenwerking met de BSO’s in deze wijken (inclusie).

Trekker en overige partners Werkbedrijf Lelystad Welzijn Lelystad Centrada Gemeente Lelystad

Benodigd aanvullend budget 250.000 (t/m eind 2024)

Welzijn Lelystad Kubus PO VO Sportbedrijf Vakgroep Bewegen IDO GO! Kinderopvang

160.000 (per jaar) = 320.000 voor 2 jaar (mogelijk te financieren door de regeling Rijke schooldag)

Welzijn Lelystad Kubus Sportbedrijf Vakgroep Bewegen IDO PO VO

75.000 (per jaar)

b. Weekend school

c.

Samen cultuur maken

Motivatiegericht buitenschools onderwijs voor nieuwsgierige jongeren gericht op ontwikkelkansen en creëren van toekomstperspectief. Conform de opzet van IMC/Petje af. Met als uitgangspunt dat de plek van de wieg nooit de kansen in de toekomst mag bepalen. Inzet van vrijwillige gastdocenten. Professionele coördinatie. Kosteninschatting o.b.v. informatie Petje Af Culturele buitenschoolse activiteiten gericht op talentontwikkeling voor jongeren van 10-14 jaar

Welzijn Lelystad en/of GO! Kubus Sportbedrijf Vakgroep Bewegen IDO PO VO

60.000 (per jaar)

Kubus Welzijn Lelystad en/of GO! Kubus Sportbedrijf Vakgroep Bewegen IDO PO VO

25.000 incidenteel Financiering deels vanuit een Fonds voor Cultuurparticipatie. Cofinanciering gevraagd vanuit IGLO.

MDF Primair Onderwijs Samenwerkingsverband (Passend Onderwijs Lelystad/Dronten) GGD Primair Onderwijs VO Welzijn Lelystad (jeugdpreventiewerk) Leerplicht (gemeente) LISA? Samenwerkingsverband (POLD) Icare Icare-JGZ GGD-JGZ MDF Welzijn Lelystad

10.000 incidenteel

3.

Regelvrij budget voor maatwerk

In het PO waarmee maatwerk makkelijker gemaakt wordt en niet onnodig een (te) zware oplossing wordt ingezet.

4.

Aanpak verzuim

M@ZL methode in PO introduceren Thuiszitters actieplan op zetten Mogelijkheden in de sociale basis meer bekend maken bij leerplicht Voorziening voor PO creëren zoals PittStop in VO JPW meer betrekken bij beginnend verzuim.

5.

Meer eigenaarschap in de jeugdzorg (GIZ)

Hanteren van de GIZ methodiek in de volledige jeugdketen (voorveld, toegang, jeugdhulp en primair onderwijs). Bij voorkeur in combinatie met een doorgaand (open) dossier waarover ouders/de

Op bestaande middelen (vanuit bestaande opdracht GGD)

20.000 incidenteel

6.

Preventie met gezag

7.

Buurtconciërges

8.

Integrale aanpak leefbaarheid

a. Prettig wonen in de Wold (voormalig Hofgericht wonen in de Wold)

jongere de regie voeren (focus: gemeenschappelijk opleidingsprogramma). Voorkomen dat jongeren in de ondermijnende criminaliteit terecht komen

Continuering

Focus leefbaarheid, onderhoud en energetisch verbeteren woningen. Werkend vanuit de strategie: ‘klein beginnen en bij succes uitbreiden’, is besloten om in Wold 10, 15-18 met een project aan de slag te gaan in 3 hofjes om de leefbaarheid te verbeteren. Dit project start in 2022 en zal naar verwachting doorlopen in 2023 met de fysieke aanpak. De sociale aanpak loopt, afhankelijk van hetgeen we tegenkomen gedurende het project, mogelijk langer door. Aan de slag met: - Het groot onderhoud van 118 corporatiewoningen en 22 particuliere woningen - Het energetisch verbeteren van dezelfde woningen - Het onderhoud en opknappen van tuinen en erfafscheidingen bij deze woningen

JEL PO1 Gemeente Politie OM Welzijn Onderwijs Etc. MDF Werkbedrijf

Gemeente Lelystad Centrada Welzijn Lelystad Huurdersvereniging (HVOB)

Wordt gedekt door de regeling Preventie met gezag

150.000 per jaar = 300.000 voor 2 jaar 75.000 per jaar voor sociale component a+b = 150.000 voor 2 jaar. Overige zaken gedekt door regeling Volkshuisvestingsfo nds

b. Aanpak Drontermeerstraat

9.

Herontwikkelingslocatie Lelystad Oost

10. Verplaatsbaar podium

11. Verdiepende wijkanalyses en -visies Boswijk, Waterwijk, Atolwijk en Zuiderzeewijk.

- Het (her) inrichten van de Hofjes/ openbare ruimte achter de woningen - Het ondersteunen van mensen hierbij én wanneer nodig doorgeleiden naar het sociaal domein. ->Proeftuin voor VHF. Focus leefbaarheid en veiligheid. Mensen hebben een baan of een dagbesteding door inzet voor hun buurt of maatschappij. Men voelt zich veilig en men heeft goed contact met de buren. Doorlooptijd zoals hierboven. Vergelijkbare aanpak als de Wold, maar minder grootschalig, alleen de erfafscheidingen en tuinen worden aangepakt, niet de woningen. Daarnaast is er inzet op bewonersparticipatie en welzijn. ->Verbeteren integrale samenwerking.

In 2022 wordt in het kader van het VHF, een (her)ontwikkelingslocatie aangewezen en uitgewerkt voor het vergroten van differentiatie en verbeterende leefbaarheid. De eerste locaties zijn gesorteerd op basis van de (stedenbouwkundige) wijkanalyse Boswijk en data van ‘kansrijke herontwikkellocaties’. Zal vanaf 2022 en verder uitvoering aan worden gegeven. In 2022 wordt het verplaatsbaar podium ‘aangeschaft’. Eenmalige kosten en een aantal keer verplaatsen zijn opgenomen. De eerste keer wordt het podium in de Wold opgebouwd. Als basis van de IGLO werkgroep aanpak; waar staan we nu, waar willen we staan we over 20 jaar? Wat gaan we daarvoor aanpakken? Centrada is begonnen met de analyses van de Boswijk en de Atolwijk. Deze analyses kunnen met

Centrada Gemeente Lelystad Welzijn Werkbedrijf HVOB

Gemeente Lelystad Centrada

Wordt gedekt door regeling Volkshuisvestingsfonds + cofinanciering gemeente en Centrada

Jongeren maken de stad

19.000 incidenteel

Centrada Gemeente Lelystad Welzijn Lelystad Zorgpartners Politie

Uit bestaande middelen. Inkoop data door Centrada (op postcode 6 niveau)

12. Streetart Totaal voor 3 jaar

de data en kennis van andere partners worden aangevuld om tot integrale wijkanalyses te komen. O&S gemeente gaat analyse uitvoeren. Stedenbouwkundige analyse van de Boswijk is reeds uitgevoerd in opdracht van Gemeente en Centrada Verfraaien van slechte plek in Lelystad Oost door street art in combinatie met ontwikkeling van talentontwikkeling

voor analyse en inzet O&S

Gemeente

Wordt gedekt uit LNL (75.000) 1.069.000

4. Hoe gaan we dit organiseren? ● Een samenwerkingsalliantie Ten behoeve van de integrale aanpak is een samenwerkingsalliantie - de gebiedstafel - gevormd: partijen die in dit gebied werken voelen urgentie om dit gebied op te pakken en committeren zich aan de ambitie om ervoor te zorgen dat de leefbaarheid en veiligheid in Lelystad Oost verbetert en niet verder achterop raakt. De gebiedstafel wordt voorgezeten door de burgemeester.

Zie voor een overzicht van de partijen en bestuurlijke vertegenwoordiging bijlage II. ● Bewoner staat centraal Er zal meer vanuit de leefwereld van de bewoner gedacht moeten worden en dit betekent dat betrokken partijen deze bredere persoonlijke context meer en meer in samenhang in ogenschouw moeten nemen. Dit vraagt dat ze over de eigen grenzen van hun organisatie kijken en waar nodig handelen. De bewoners worden nadrukkelijk betrokken bij het programma (gebiedstafel en uitvoering). ● Ondersteuning programmabureau De samenwerking in de gebiedstafel wordt aangejaagd en ondersteund door een onafhankelijk en compact programmabureau onder verantwoordelijkheid van een programmadirecteur. Hierbij wordt vooral gestuurd op samenhang van interventies.

● Samenwerking met het Rijk en 15 andere stedelijke vernieuwingsgebieden in Nationaal programma Leefbaarheid en veiligheid. Lelystad werkt als 1 van de 16 kwetsbare stedelijke gebieden samen met het Rijk aan het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid. Het rijk, onder coördinatie van BZK, initieert het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en investeert via diverse regelingen in deze kwetsbare wijken: - herstructurering bestaand particulier bezit (regeling Volkshuisvestingsfonds via de gemeente) - voorkomen jongeren in ondermijnende criminaliteit (regeling Preventie met gezag via de gemeente, politie en OM) - extra curriculum jeugd en jongeren (regeling Rijke schooldag via het onderwijs) - tegengaan van schulden (regeling nog uit te werken) Deze regelingen vormen een goede start van het programma en zijn expliciet gekoppeld aan het gebied Lelystad Oost. De partners moeten hierin samenwerken voor optimaal effect. ● De inzet en de middelen Begrote kosten

Buurthub

2022 (rest)

2023

2024

Totaal

50

100

100

250

160

160

320

Buitenschools Programma Regelvrij budget

10

Aanpak verzuim

-

GIZ

20

10

20

Preventie met gezag

-

-

Buurtconciërges

150

150

300

Integrale aanpak leefbaarheid

75

75

150

Herontwikkelingslocatie

-

Verrijdbaar podium

19

19

Verdieping wijkanalyses

ntb

Totale kosten interventies

99

485

485

1.069

Investeringsfonds

300

300

300

900

Decembercirculaire 2021

2021: 435 2022: 335

23

23

816

Totale baten interventies

1.070

323

323

1.716

Beschikbare middelen

Kosten programmabureau (per jaar) Functie Programmadirecteur Programmamedewerkers Programmasecretaris Programmacommunicatie Werkbudget en diverse kosten Totaal

Fte en inschaling 0,4 fte schaal 15 1,2 fte schaal 10 0,5 fte schaal 9 0,4 fte schaal 10

Bedrag 100.000 100.000 38.000 32.000 30.000 300.000

Voorstel dekking 2023 en 2024: ➢ € 200.000 per jaar door de gemeente Totaal over 2 jaar = € 400.000 ➢ € 100.000 per jaar door de overige partners Totaal over 2 jaar = € 200.000 of indien mogelijk middelen uit overhead van aanpalende rijksregelingen voor Lelystad.

De interventies gedekt door de diverse Rijksregelingen zijn: Post

Doel

Bedrag

Status

Volkshuisvestingsfonds

Particuliere woningverbetering

39 miljoen subsidie voor 10 jaar + 17 miljoen cofinanciering

Beschikt. Cofinanciering 17 miljoen. Hiervan reeds besloten: 3,8 miljoen cofinanciering Centrada 6 miljoen cofinanciering gemeente. Overig nog niet besloten.

Preventie met gezag

Voorkomen jonge aanwas

1 miljoen per jaar voor 10 jaar (+ cofinanciering)

Moet aangevraagd worden voor eind september 2022

Rijke schooldag

Vergroten kansengelijkheid

?

Moet aangevraagd worden voor ?

Schulden en schuldhulpverlening

Voorkomen en tegengaan schulden

?

?

De rijksregelingen en de uitvoeringsregie lopen via de betreffende partners en zitten financieel (nog) niet in dit overzicht.

Bijlage I: probleemanalyse Lelystad Oost Uit de Ex ante impactanalyse

Bijlage II Partners IGLO Mieke Baltus Hans Ton Madelon van Noort Adam Elzakalai Jop Fackeldey Martine Visser Onno Vermooten Tom Lansink Marieke Voogt Charles Lamens Barry Lommen Willem de Jager Ari Boersma Gijs Roelofsen Nico Heeman

voorzitter, burgemeester rijk gemeente Lelystad (sociaal) gemeente Lelystad (fysiek) provincie Flevoland woningcorporatie (Centrada) inclusieve arbeidsmarkt (Werkbedrijf) werkgevers (Lansink BV) (jeugd)welzijn politie voortgezet onderwijs primair onderwijs (psychisch) kwetsbare mensen (Kwintes) GGD Flevoland zorg (Coloriet)