CConstaterende datLelystad
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 3 MER deel B

Raadsvergadering 24 november 2026, gemeente LelystadBij agendapunt: 26.532 Vaststelling bestemmingsplan Waterfront Stedelijke Kust135.882 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 16

Ook de geurcontour van de afvalwaterzuiveringsinstallatie overlapt niet met de nieuwe woongebieden. Er hoeft van de bedrijven op Noordersluis en in Haven Lelystad geen geurhinder verwacht te worden bij de nieuwe woningen. Er is sprake van een goed woon- en leefklimaat. Andersom vormen de nieuwe woningen geen belemmering voor de aanwezige bedrijven vanuit geurhinder beschouwd.

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 52 Door de nu onbekende hinder van de los-, laad- en overige activiteiten aan de kade van het werkeiland buiten de daarvoor aangewezen gronden, kan een goed woon- en leefklimaat ter plaatse van de nieuwbouw nog niet worden vastgesteld. Op basis van een worst case benadering is de beoordeling licht negatief (-). Alternatief zonder landaanwinning en varianten In het alternatief zonder landaanwinning ontbreken enkele (delen van de) nieuwe woonbuurten. Dit betreft echter niet de maatgevende woningen die het dichts bij Lelystad Haven en Noordersluis liggen. De analyse en effectbeoordeling zijn daarom voor dit alternatief gelijk aan het voorlopig VKA. Ook de varianten zijn niet onderscheidend voor de hinder van en beperkingen voor bedrijven. Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 6-4: Beoordeling eindsituatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Hinder van en beperkingen voor bestaande bedrijven. - n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

- Mitigerende en/of compenserende maatregelen eindsituatie De geluidbelasting van de laad-, los- en overige kade-activiteiten buiten de daarvoor planologisch aangewezen gronden leidt mogelijk tot hinder ter plaatse van de nieuwbouw. Door het beperken van het gebruik van de kade van het werkterrein Lelystad Haven tot de gronden met de bestemming ‘opslag’ ten dienste van de aangrenzende bestemming bedrijventerrein, kan en wil de gemeente voorkomen dat er hinder ontstaat ter plaatse van de nieuwbouw. Dit betekent een beperking van de bedrijfsactiviteiten ter plaatse tot aan wat planologisch is toegelaten. Met deze maatregelen kan in voldoende mate een goed woon- en leefklimaat gerealiseerd worden. Na het treffen van deze maatregel scoort het plan neutraal (0). Tabel 6-5: Beoordeling eindsituatie met mitigerende en/of compenserende maatregelen Criterium Effectbeoordeling met mitigerende en/of compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Hinder van en beperkingen voor bestaande bedrijven. 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

0 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 53 6.5 Knelpunten met maximale planologische mogelijkheden en maximale benutting geluidzone 6.5.1 Beoordelingsmethodiek In de tabel is aangegeven welke beoordeling een bepaalde situatie krijgt, uiteenlopend van positief tot negatief ten opzichte van de referentiesituatie. De scores zijn gebaseerd op de mate waarin een knelpunt op grond van de maximale planologische bedrijfsmogelijkheden voorkomen en de mate waarin deze oplosbaar zijn. Tabel 6-6: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘knelpunten met maximale planologische mogelijkheden en maximale benutting geluidzone’ Effectscore Beoordeling t.o.v. de referentiesituatie Beschrijving + + Sterk positief effect Niet van toepassing + Positief effect Niet van toepassing 0 Geen/ neutraal effect Er is sprake van een goed woon- en leefklimaat vanuit het perspectief van hinder van bedrijven op basis van de maximale planologische mogelijkheden van de bedrijventerreinen en/ of volledige benutting van de geluidsruimte van de geluidzone van Noordersluis. - Negatief effect Er is waarschijnlijk sprake van enige hinder van bedrijven die toegestaan zijn op grond van de maximale planologische mogelijkheden van de bedrijventerreinen en/ of volledige benutting van de geluidsruimte van de geluidzone van Noordersluis.

- - Sterk negatief effect Er is sprake van hinder van bedrijven die toegestaan zijn op grond van de maximale planologische mogelijkheden van de bedrijventerreinen en/ of volledige benutting van de geluidsruimte van de geluidzone van Noordersluis leidt tot overschrijding van wettelijke grenswaarden. 6.5.2 Referentiesituatie De referentiesituatie is in paragraaf 7.4.2 beschreven. 6.5.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten eindsituatie Voorlopig VKA Figuur 6-6 laat zien dat de richtafstanden van de bedrijven die op grond van de maximale mogelijkheden van het bestemmingsplan Noordersluis en Lelystad Haven toegestaan zijn, geen overlap hebben met de nieuwe woongebieden. Er is daarom geen sprake van knelpunten met de maximale planologische mogelijkheden. Uit hoofdstuk 3 blijkt dat wel sprake is van een overlap van de vastgestelde geluidzone van bestemmingsplan Noordersluis met de nieuwe woonbestemmingen in het Waterfront. De geluidzone overlapt op een paar locaties circa 15 meter met de nieuwe woonbestemmingen van het plan Waterfront, zie ook Figuur 6-6. Dit betekent dat als alle geluidsruimte van de zone door bedrijven wordt benut, een 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 54 geluidbelasting boven de voorkeurswaarden voor industrielawaai in het kader van de Wet geluidhinder kan ontstaan ter plaatse van de toekomstige woningen van het Waterfront.

Door het beperkt overlappen van de geluidzone met de woongebieden zal overschrijding van de maximale grenswaarden Wet geluidhinder niet optreden. Als de overlap van de woonbestemmingen met de geluidzone onderdeel van het plan blijft, zijn in het kader van de vaststelling van het bestemmingsplan hogere grenswaarden Wet geluidhinder nodig voor de woningen die binnen de geluidzone worden geprojecteerd. Daarom scoort het plan licht negatief (-). Figuur 6-6: Geluidzone bedrijventerrein Noordersluis en nieuwe woningbouw Alternatief zonder landaanwinning en varianten In het alternatief zonder landaanwinning ontbreken enkele (delen van de) nieuwe woonbuurten. Dit betreft echter niet de maatgevende woningen die het dichtst bij Lelystad Haven en Noordersluis liggen. De analyse en effectbeoordeling zijn daarom voor dit alternatief gelijk aan het voorlopig VKA. Ook de varianten zijn niet onderscheidend voor de hinder van en beperkingen voor bedrijven. Tabel 6-7: Beoordeling eindsituatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Knelpunten met maximaal planologische mogelijkheden met het oog op omliggende bedrijventerreinen - n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. -

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 55 Mitigerende en/of compenserende maatregelen eindsituatie Om de overlap met de geluidzone van Noordersluis op te lossen zijn de volgende maatregelen denkbaar: • De grenzen van de woongebieden van het plan Waterfront worden aangepast zodat een overlap met de huidige geluidzone voorkomen wordt. • De onbenutte geluidsruimte van de geluidszone wordt weggenomen. Hierdoor zal de contour van de geluidzone waarschijnlijk een stuk terugvallen richting het bedrijventerrein, waardoor een overlap met de woonbestemmingen voorkomen wordt. Hiervoor is een wijziging van de geluidzone nodig, dit kan alleen via een wijziging van het bestemmingplan. NB: bij het terugleggen van de grenzen van de woongebieden tot buiten de huidige geluidzone is de maatregel onder de tweede bullit niet nodig en kan aanpassing van de geluidzone achterwege blijven. Tabel 6-8: Beoordeling eindsituatie met mitigerende en/of compenserende maatregelen Criterium Effectbeoordeling met mitigerende en/of compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Knelpunten met maximaal planologische mogelijkheden met het oog op omliggende bedrijventerreinen 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

0 6.6 Conclusie bedrijven- en milieuzonering en geur Uit de voorgaande paragrafen blijkt dat er ter plaatse van de nieuwbouw geen relevante geluid- en geurhinder verwacht hoeft te worden van de individuele bedrijven op Noordersluis. Omgekeerd zal de nieuwbouw de bedrijfsvoering en uitbreidingsmogelijkheden van de daar gevestigde bedrijven niet inperken. Ook blijkt dat, uitgaande van de legale planologische situatie, er geen hinder van en beperkingen voor bedrijven verwacht hoeven worden in Lelystad Haven. Echter, van de feitelijke activiteiten op de kade is hinder ter plaatse van de nieuwbouw niet uitgesloten. Door het beperken van het gebruik van de kade van het werkterrein Lelystad Haven tot de gronden met de bestemming ‘opslag’ ten dienste van de aangrenzende bestemming bedrijventerrein, kan de gemeente een goed woon- en leefklimaat borgen. Uit de voorgaande paragrafen blijkt voorts dat er geen knelpunten optreden vanuit de maximale planologische mogelijkheden van bedrijventerrein Noordersluis en Lelystad Haven. Wel is sprake van een knelpunt met de geluidzone van bedrijventerrein Noordersluis. Dit knelpunt kan worden verholpen door de ligging van de nieuwbouw aan te passen, door onbenutte geluidruimte binnen de zone weg te nemen en de geluidzone daarop aan te passen, of door een combinatie hiervan.

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 56 Tabel 6-9: Samenvatting effectbeoordeling eindsituatie Criterium Beoordeling Met mitigerende/compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Knelpunten met maximaal planologische mogelijkheden met het oog op omliggende bedrijventerreinen - n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. - 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 Knelpunten met feitelijke bedrijvigheid voor relevante bedrijven - n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. - 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 6.7 Leemten in kennis en/of informatie Voor het vaststellen van het bestemmingsplan moet nader in beeld gebracht worden wat de feitelijke geluiduitstraling is van de activiteiten op de kade van Lelystad Haven, en welke maatregelen getroffen worden om eventuele knelpunten op te lossen. 6.8 Aanzet voor monitoring Met de in dit hoofdstuk genoemde maatregelen kan een goed woon- en leefklimaat worden gerealiseerd. Om een goed woon- en leefklimaat ook voor de toekomst zeker te stellen kan monitoring plaatsvinden op basis van: 1. Het geluidzonebeheer voor bedrijventerrein Noordersluis; 2.

Op basis van de bedrijfsgerichte milieutaken (vergunningverlening, toezicht en handhaving) door de Omgevingsdienst; 3. Toezicht en handhaving door de gemeente voor zover het gaat om planologisch niet legale activiteiten op de kade van Lelystad Haven. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 57 7 Bodem 7.1 Inleiding Dit hoofdstuk beschrijft de effecten van het Waterfront op het thema bodem. De effectbeoordeling van dit thema is gebaseerd op de volgende criteria: • Land- en waterbodemkwaliteit; • Grondverzet. Om inzicht te geven in de bestaande milieu hygiënische bodemkwaliteit van het plangebied is bodemonderzoek nodig. Op basis hiervan kan inzicht worden gegeven in mogelijkheden en belemmeringen van ingrepen in de bodem. Verder wordt een globaal beeld gegeven van het benodigde grondverzet voor het bouwrijp maken en realiseren van de verschillende functies. Voor bodem is er eerst een vooronderzoek uitgevoerd, deze is opgenomen in bijlage 4. 7.2 Beleid, wet- en regelgeving In de tabel staan de kaders vanuit relevante wet- en regelgeving die van belang zijn voor de effectbeschrijving en -beoordeling van het thema. Tabel 7-1: Wetgeving, beleid en richtlijnen Wet of beleidsstuk Toelichting Wet Bodembescherming (Wbb) De Wet Bodembescherming (Wbb) stelt regels om de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem en haar fysieke eigenschappen te beschermen.

Enerzijds heeft de wet een preventief doel en worden regels beschreven om te voorkomen dat een nieuwe verontreiniging van de bodem ontstaat. Anderzijds heeft de Wbb een curatief doel door voorwaarden te geven voor het opruimen, saneren, van reeds bestaande bodemverontreinigingen. De wet maakt onderscheid in historische en nieuwe bodemverontreiniging. Voor een nieuwe bodemverontreiniging geldt dat deze zo spoedig mogelijk na het ontstaan volledig dient te worden verwijderd. Binnen het plangebied zijn mogelijk historische verontreinigingen aanwezig. Volgens de Wbb moeten deze verontreinigingen gesaneerd worden als er een onaanvaardbaar risico is voor mens of milieu of als er een verspreidingsrisico is. Als dit niet het geval is, moeten verontreinigingen gesaneerd worden op een natuurlijk moment. Ook moet dan rekening worden gehouden met beperkte afvoermogelijkheden van de grond en de Arbowetgeving. De ontwikkeling van het plangebied is zo’n natuurlijk moment om eventueel aanwezige verontreinigingen te saneren. Vanaf 1 januari 2006 is de norm dat de sanering van historische bodemverontreinigingen functiegericht en kosteneffectief worden uitgevoerd. Besluit bodemkwaliteit (Bbk) Op 1 januari 2008 zijn het Besluit en de Regeling Bodemkwaliteit in werking getreden.

In het Besluit Bodemkwaliteit (Bbk) staan de kwaliteitseisen waaraan bouwstoffen, grond en baggerspecie moeten voldoen wanneer deze op of in de bodem of onder oppervlaktewater worden toegepast. Het Bbk komt ook tegemoet aan de wens om maatwerk op gebiedsniveau beter mogelijk te maken en geeft de mogelijkheid om gericht toezicht te houden op de gehele keten van bouwstoffen, grond en baggerspecie van het moment van productie, ontgraving tot en met de toepassing. Voor de ontwikkeling van het plangebied betekent dit dat er grondverzet zal gaan plaatsvinden. Vrijkomende grond welke niet binnen het plangebied kan worden hergebruikt kan buiten de locatie nuttig worden toegepast. Daarnaast gelden er eisen aan de toe te passen grond welke van buiten het plangebied wordt 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 58 Wet of beleidsstuk Toelichting aangevoerd. Grond dat onderdeel uitmaakt van een geval van ernstige bodemverontreiniging (Wbb) dient te worden afgevoerd en mag niet worden hergebruikt. Wet milieubeheer (Wm) De centrale doelstelling van de Wet milieubeheer (Wm) is een integrale aanpak van de milieuproblematiek ofwel het in samenhang bekijken van alle aspecten van het milieubeleid in onderlinge samenhang. Om dat doel te bereiken heeft de Wm een aantal juridische mogelijkheden om het milieu te beschermen.

De wet gaat uit van de grootst mogelijke milieubescherming, verbetering van het milieu, doelmatige verwijdering van afvalstoffen en een zuinig gebruik van energie en grondstoffen. Als milieuschade bij een bepaalde activiteit niet meer te voorkomen is moet de schade geminimaliseerd worden voor zover dit mogelijk is. De Wm bevat bepalingen ten aanzien van het beschermen van het milieu. Hierin zijn de wettelijke gereedschappen verankerd. Het bevat algemene regels voor het milieubeheer. Meer specifieke regels worden uitgewerkt in besluiten (algemene maatregelen van bestuur of AMvB's) en ministeriële regelingen. Arbowet In de Arbeidsomstandighedenwet en het Arbobesluit zijn regels vastgelegd met betrekking tot de veiligheid van werkgevers en werknemers. In diverse CROW- richtlijnen zijn deze regels uitgewerkt voor de praktijk. Voor het plangebied betekent dit dat de kwaliteit van de bodem bekend moet zijn zodra handelingen op of met grond gaan plaatsvinden, zoals bij graafwerkzaamheden. Vanuit de Wet bodembescherming (Wbb) en het Arbeidsomstandighedenbesluit dient rekening gehouden te worden met de algemene zorgplicht. Waterwet (Wtw) In de Waterwet zijn de regels en eisen opgenomen bij ingrepen in de waterbodem, het wijzigen en/of gebruiken van waterstaatswerken en bouwen in oppervlaktewateren.

Besluit lozen buiten inrichtingen (Blbi) In het Besluit lozen buiten inrichtingen zijn de eisen en normen opgenomen voor het lozen van (afval)water op de oppervlaktewateren en het gemeentelijk riool. Daarnaast zijn eisen opgenomen voor mors en vertroebeling bij baggerwerkzaamheden. Provinciale Omgevingsvisie Voor de provincie Flevoland is op 8 november 2017 de Omgevingsvisie FlevolandStraks vastgesteld. In de omgevingsvisie zijn drie kernopgaven benoemd voor de ontwikkeling van de provincie: Het Verhaal van Flevoland (fysieke omgeving), Krachtige Samenleving (sociaal-economische omgeving) en Ruimte voor Initiatief ( bestuurlijke omgeving). De strategische opgaven voor Flevoland liggen op het gebied van Regionale Kracht (goede bovenregionale voorzieningen), duurzame energie, circulaire economie en landbouw. Omgevingsverordening Flevoland In de omgevingsverordening zijn de regels uitgewerkt ten aanzien van de leefomgeving. Er zijn regels opgenomen voor onder andere grondwateronttrekkingen, grondwaterbeschermingsgebieden, het watersysteem, stortplaatsen, bodemsanering en ontgrondingen. Nota bodembeheer provincie Flevoland De zes gemeenten in Flevoland hebben een gezamenlijke nota bodembeheer vastgesteld, waardoor de regels in de gehele provincie hetzelfde zijn. In de Nota bodembeheer staat aangegeven aan welke eisen het hergebruik van (licht verontreinigde) grond moet voldoen.

Voor het grondverzet is gekozen voor gebiedsspecifiek beleid. De gemiddelde diffuse bodemkwaliteit in Flevoland wordt over het algemeen als “schoon” gekarakteriseerd. Door het vaststellen van (ruimere) lokale maximale waarden worden de hergebruiksmogelijkheden van vrijkomende grond vergroot. In het beheergebied zijn een aantal gebieden aangewezen waar grond met een kwaliteitsklasse ‘wonen’ mag worden toegepast. Voor Lelystad zijn dit de bermen 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 59 Wet of beleidsstuk Toelichting van de Houtribdreef, Oostranddreef, Larserdreef, Westerdreef, Dronterweg, Larserweg en Markerwaarddijk en de bermen van openbare gemeentelijke en provinciale wegen buiten de bebouwde kom, met uitzondering van bermen die deel uitmaken van een natuurgebied. Daarnaast mag toe te passen grond niet meer dan 5% bodemvreemd materiaal bevatten en mag asbest niet zichtbaar aanwezig zijn. Omgevingsvisie Lelystad 2040 In de Omgevingsvisie staat de toekomstvisie voor de leefomgeving van Lelystad. De omgevingsvisie is op 22 juni 2021 vastgesteld. De ambitie van Lelystad is een sterke stad in de regio en Hoofdstad van de Nieuwe Natuur! Waterfront Stedelijke Kust Lelystad geeft invulling aan de ambitie van Hoofdstad van de Natuur, waarbij de stad ruimte biedt aan duurzame ontwikkeling.

Door groene verstedelijking wordt een gezonde leefomgeving geboden, waarbij natuur en wonen zijn verweven en verbonden. De kustzone vormt een groene rand met een recreatieve zone in samenhang met een stedelijk milieu. Vooruitblik Omgevingswet De realisatie van het plan zal worden uitgevoerd onder de Omgevingswet, welke per 1 januari 2024 in werking treedt. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal ook het bodembeleid veranderen. Met de Omgevingswet wordt een integrale aanpak van de leefomgeving beoogt. Binnen de omgevingswet wordt het aspect bodemkwaliteit bezien in relatie tot de fysieke leefomgeving. Onder de Omgevingswet wordt het graven in de bodem aangemerkt als een milieubelastende activiteit. Hierbij wordt onderscheidt gemaakt in ‘graven in bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde’, ‘graven in bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde’ en ‘saneren van de bodem’. Het toepassen en (tijdelijk) opslaan van grond en baggerspecie wordt eveneens aangemerkt als een milieubelastende activiteit. Voor de genoemde milieubelastende activiteiten zijn algemene regels opgenomen in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Naast de algemene regels bevat het Bal een specifieke zorgplicht voor milieubelastende activiteiten die de bodem kunnen verontreinigen .

Met het opstellen van algemene regels is er geen sprake meer van een vergunningplicht (met uitzondering van ontgronding), maar een meldplicht. Grondverzet van minder dan 25 m 3 is (nagenoeg) vrijgesteld van regels ongeacht de bodemkwaliteit. Wel geldt altijd de zorgplicht. De gemeenten leggen de regels ten aanzien van bodem vast in een Omgevingsplan. De gemeenten hebben de mogelijkheid om in het Omgevingsplan decentrale regels (lokale eisen) op te nemen. Onder de Omgevingswet worden activiteiten in of nabij een watersysteem aangemerkt als beperkingengebiedactiviteit. Voor de activiteiten zijn in het Bal algemene regels opgenomen en geldt in het algemeen een vergunningplicht. Kleine en/of kortdurenede activiteiten vallen niet altijd onder de vergunningplicht, waarbij dan kan worden volstaan met een melding. Voor ontgrondingen in Rijkswater zijn in het Bal criteria en algemene regels opgenomen en geldt een vergunningplicht. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 60 7.3 Onderzoeksaanpak en uitgangspunten In deze paragraaf wordt de onderzoeksmethode beschreven. Door het hanteren van een beoordelingskader worden de huidige situatie en referentiesituatie op gelijke wijze beschreven als de effecten van de varianten, zodat een duidelijke vergelijking en beoordeling plaatsvindt.

Onderzoeksmethodiek Om de algemene land- en waterbodemkwaliteit en bekende (water)bodemverontreinigingen in beeld te brengen wordt een vooronderzoek (water)bodem uitgevoerd gebaseerd op de NEN5725 (landbodem) en NEN5717 (waterbodem). Voor het vooronderzoek (water)bodem worden de bodemarchieven en informatiesystemen van de betreffende gemeente, omgevingsdienst, waterschap, provincie en Rijkswaterstaat geraadpleegd. Op basis van de beschikbare gegevens over de algemene (water)bodemkwaliteit, potentiële puntbronnen en (water)bodemverontreinigingen binnen het plangebied, worden op basis van deskundigen oordeel (kwalitatief) de knelpunten en effecten beschreven. Hierbij worden de volgende effecten beschouwd: • (Water)bodemkwaliteit: effect van de geplande ontwikkeling Waterfront Stedelijke Kust Lelystad op de bestaande (water)bodemkwaliteit en geschiktheid bestaande (water)bodemkwaliteit; • Grondverzet: effect van de geplande ontwikkeling Waterfront Stedelijke Kust Lelystad op het grondverzet en mogelijkheid tot hergebruik van vrijkomende grond en baggerspecie; • Bodemopbouw: effect van de geplande ontwikkeling Waterfront Stedelijke Kust Lelystad op de bodemopbouw en zetting van de bodem. 7.4 Beschouwing bodemopbouw Het ontstaan en ontwikkeling van landvormen en de processen die daarbij een rol spelen of in het verleden hebben gespeeld wordt ‘geomorfologie’ genoemd.

Hieronder wordt ingegaan op de relevante bodemeigenschappen voor Waterfront. Dikte en samenstelling Holoceen en Pleistoceen De holocene toplaag is van belang, omdat deze toplaag voor de verplaatsing van de primaire waterkering en landaanwinning bepalend is of kan zijn voor de stabiliteit en zetting. Bij de zandwinning in het Markermeer wordt de toplaag gebruikt voor het realiseren van nieuwe natuur. Ter hoogte van het Oostvaardersdiep is de dikte van de Holocene laag ongeveer 6 tot 8 meter en bestaat hoofdzakelijk uit (zandig) klei. Op deze holocene laag is ter plaatse van het vaste land in het plangebied opgehoogd met circa 5 tot 7 meter zand (inpoldering Flevoland). Onder de Holocene deklaag is vanaf circa NAP - 11 m fijn tot grof zand aanwezig. Op de bodemdalingskaart 2011-2030 (bron: Bodematlas provincie Flevoland) wordt in het plangebied voor de landbodem een bodemdaling verwacht van 5 tot 30 cm. Op de bodemdalingsvoorspellingskaart tot 2100 zijn twee scenario’s uitgewerkt. Voor het scenario hoog is uitgegaan van peilindexatie en sterke klimaatverandering. Op basis van dit scenario bedraagt de voorspelde zetting meer dan 60 cm tot het jaar 2100. In het scenario laag is uitgegaan van peilfixatie en beperkte klimaatverandering. Voor dit scenario bedraagt de voorspelde zetting 20 tot 60 cm.

De verwachtingen voor zetting tot 2030 en 2100 zijn ook van toepassing op de landaanwinning (na voorbelasten). 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 61 7.5 Land- en waterbodemkwaliteit 7.5.1 Beoordelingsmethodiek Binnen het plangebied kunnen als gevolg van huidige en historische bedrijfsactiviteiten sterke verontreinigingen in de land- en waterbodem aanwezig zijn. Wanneer dit een belemmering vormt voor het gebruik of functie van de locatie, en als het noodzakelijk is grond- of baggerwerkzaamheden uit te voeren, dan zijn saneringsmaatregelen noodzakelijk. Het uitvoeren van een sanering betekent dat voor het plangebied de bodemkwaliteit wordt verbeterd passend bij het toekomstige gebruik/functie van het (deel)gebied. Uitgangspunt in de beoordeling van de land- en waterbodemkwaliteit, is dat bij realisatie van nieuwe potentieel bodembedreigende activiteiten in het plangebied, dit niet leidt tot een verslechtering van de land- of waterbodemkwaliteit. Voor deze nieuwe potentieel bodembedreigende activiteiten geldt de zorgplicht en de verplichting tot het nemen van bodembeschermende maatregelen, waardoor de kans op het ontstaan van bodemverontreiniging wordt teruggebracht tot verwaarloosbaar. Tabel 7-2: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘land- en waterbodemkwaliteit’ Beoordeling Oordeel t.o.v.

de referentiesituatie Toelichting + + Sterk positief effect Sterke verbetering van de bodemkwaliteit (volledige sanering en geen restrisico) + Positief effect Lichte verbetering bodemkwaliteit (enkele/gedeeltelijke sanering en beperkt toekomstig restrisico) 0 Geen effect Geen verbetering van de bodemkwaliteit (toekomstig restrisico) - Negatief effect Niet van toepassing - - Sterk negatief effect Niet van toepassing 7.5.2 R eferentiesituatie Huidige situatie In het plangebied vinden enkele potentieel verdachte activiteiten plaats welke mogelijk tot een bodemverontreiniging hebben geleid. Het betreft het tankstation met wasstraat (1) en een terrein met opslag van materialen (2) aan de noordzijde in het deelgebied Bataviakwartier en het maritiem bedrijf HEBO (3), het steunpunt van Rijkswaterstaat (4) en het gemaal (5) aan de zuidzijde van deelgebied Meerdijkhaven. Ter plaatse van het gemaal is sprake van een geval van bodemverontreiniging welke mogelijk is verspreid tot in het plangebied. De verontreiniging is gerelateerd aan de aanwezigheid van (voormalige) ondergrondse tanks. Er is een bodemsanering gestart, maar de huidige status van de bodemsanering is onbekend. De locatie van de activiteiten is met een nummer weergegeven in onderstaande figuren.

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 62 Figuur 7-1: Ligging tankstation (1) en opslagterrein (2) Figuur 7-2: Ligging HEBO (3), steunpunt RWS (4) en gemaal (5) Van de overige activiteiten kan pas op basis van bodemonderzoek worden aangetoond of werkelijk sprake is van bodemverontreiniging. Bij beëindiging van de bedrijfsactiviteiten dienen eventuele verontreinigingen door het betreffende bedrijf te worden gesaneerd. Er zijn in het plangebied diverse land- en waterbodemonderzoeken uitgevoerd. Uit de bodemonderzoeken blijkt dat de algemene bodemkwaliteit voor landbodem en waterbodem in het plangebied wordt aangemerkt als niet tot lic ht verontreinigd. 1 2 5 4 3 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 63 Autonome ontwikkeling De autonome ontwikkeling omvat de mogelijkheid tot uitbreiding van de detailhandel en horeca in het Bataviakwartier, de bouw van woningen met horeca rond de Bataviahaven en woningen op het braakliggende terrein in het deelgebied Meerdijkhaven. Daarnaast is de versterking van de primaire waterkering Oostvaardersdijk 10 (hoogwaterbeschermingsprogramma) voorzien. Binnen de autonome ontwikkeling zijn geen potentieel bodembedreigende activiteiten opgenomen die de bodemkwaliteit kunnen verslechteren.

Voor de toepassing van grond voor de versterking van de primaire waterkering dient te worden voldaan aan de eisen in de nota bodembeheer, zodat de kwaliteit van de toe te passen grond past binnen het plangebied. 7.5.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Voorlopig VKA In het voorlopig VKA wordt het Bataviakwartier verder ontwikkeld tot een gebied voor winkelen, avontuur/entertainment, cultuur en een parkzone. Om dit te realiseren wordt land aangewonnen langs de primaire waterkering. Aan de Bataviahaven wordt een nieuwe Cruise Haven gerealiseerd. Ter hoogte van Saerdam wordt een verbinding gemaakt van land naar water door het realiseren van een verblijfgebied in de vorm van een park, strand of boulevard. Dit gebied wordt gerealiseerd aan de waterzijde van de dijk, zodat ook hier landaanwinning is voorzien. In het deelgebied Meerdijkhaven wordt de woningbouwopgave gerealiseerd. Het gaat om verschillende vormen van woningbouw, waarbij parkeervoorzieningen zowel boven- als ondergronds gerealiseerd worden. Om het aantal gewenste woningen te kunnen realiseren is landaanwinning voorzien voor de benodigde ontwikkelruimte. Naast woningbouw wordt Meerdijkhaven ingericht voor recreatie. In het plangebied zijn in de landbodem en waterbodem hooguit licht verhoogde gehalten aangetoond.

De huidige bodemkwaliteit is geschikt voor de gewenste functies en gebruik en vormt geen belemmering voor de ontwikkeling. De huidige activiteiten in het plangebied blijven behouden, zodat de geplande ontwikkeling wordt gerealiseerd naast deze activiteiten. De geplande ontwikkeling zelf leidt niet tot een verbetering of verslechtering van de land- en waterbodemkwaliteit in het gebied. Op basis hiervan wordt aan het voornemen ten aanzien van bodemkwaliteit de beoordeling 0 (geen effect) toegekend. Alternatief zonder landaanwinning en varianten van het voorlopig VKA Net als in het voorlopig VKA is de bodemkwaliteit in het plangebied geschikt voor de gewenste ontwikkeling. De ontwikkeling leidt niet tot een verbetering van de bodemkwaliteit. Op basis hiervan wordt aan het voornemen ten aanzien van bodemkwaliteit de beoordeling 0 (geen effect) toegekend. Effectbeoordeling realisatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling.

10 De versterking van de primaire waterkering is als onderdeel in het voorlopig VKA als autonome ontwikkeling naar voren gehaald 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 64 Tabel 7-3: Effectbeoordeling realisatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Land- en waterbodemkwaliteit 0 0 0 0 0 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen realisatie Mitigerende en compenserende maatregelen zijn niet van toepassing. Effecten eindsituatie In de eindsituatie geldt voor de alternatieven en varianten dat de (water)bodemkwaliteit voldoet aan het gewenste gebruik en de functie van het gebied. Er is geen sprake van (rest)verontreinigingen in de (water)bodem en daarmee samenhangende gebruiksbeperkingen. In de eindsituatie is voor de land- en waterbodemkwaliteit sprake van geen effect (0). Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling.

Tabel 7-4: Beoordeling eindsituatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Land- en waterbodemkwaliteit 0 0 0 0 0 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen eindsituatie Mitigerende en compenserende maatregelen zijn niet van toepassing. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 65 7.6 Grondverzet 7.6.1 Beoordelingsmethodiek Voor de ontwikkeling van het plangebied zal grondverzet noodzakelijk zijn. Er zal grond vrijkomen ten behoeve van herinrichting, infrastructuur en/of bouwwerkzaamheden. Vrijkomende grond is echter niet altijd op basis van milieu hygiënische of civieltechnische kwaliteit geschikt voor hergebruik. Daarnaast zal voor landaanwinning grootschalig zand aangevoerd moeten worden, waardoor de vraag naar zand groot is. Zand kan van verschillende locaties en op meerdere manieren worden gewonnen en vervoerd. Tabel 7-5: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘grondverzet’ Beoordeling Oordeel t.o.v. de referentiesituatie Toelichting + + Sterk positief effect Niet van toepassing + Positief effect Alle vrijkomende grond kan binnen het plangebied worden toegepast. Er is geen noodzaak tot aanvoer van elders. 0 Geen effect Een deel van de vrijkomende grond kan binnen het plangebied worden toegepast.

Voor overblijvende grond is afzet elders mogelijk, en er is een beperkte noodzaak tot aanvoer van grond van elders. - Negatief effect Er is onvoldoende vrijkomende grond binnen het plangebied beschikbaar. Er is noodzaak tot aanvoer van grond van elders. - - Sterk negatief effect Niet van toepassing 7.6.2 Referentiesituatie Huidige situatie De huidige bodemkwaliteit is geschikt voor de aanwezige functies en het gebruik en vormt geen belemmering voor het grondverzet bij ingrepen in de land- en waterbodem. Autonome ontwikkeling De autonome ontwikkeling omvat de mogelijkheid tot uitbreiding van de detailhandel en horeca in het Bataviakwartier, de bouw van woningen met horeca rond de Bataviahaven en woningen op het braakliggende terrein in het deelgebied Meerdijkhaven. Daarnaast is de versterking van de primaire waterkering Oostvaardersdijk 11 (hoogwaterbeschermingsprogramma) voorzien. De huidige bodemkwaliteit is geschikt voor de geplande functies en gebruik en vormt geen belemmering voor het grondverzet bij bouwrijp maken van percelen. Vrijkomende grond komt waarschijnlijk niet in aanmerking voor de versterking van de primaire waterkering. Binnen het plangebied zijn geen ophogingen of aanvullingen noodzakelijk. De hoeveelheid vrijkomende grond bij ondergronds bouwen kan naar verwachting binnen het plangebied, danwel binnen de gemeente worden hergebruikt.

11 De versterking van de primaire waterkering is als onderdeel in het voorlopig VKA als autonome ontwikkeling naar voren gehaald 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 66 7.6.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Voorlopig VKA In het voorlopig VKA wordt het Bataviakwartier verder ontwikkeld tot een gebied voor winkelen, avontuur/entertainment, cultuur en een parkzone. Om dit te realiseren wordt land aangewonnen langs de primaire waterkering. Aan de Bataviahaven wordt een nieuwe Cruise Haven gerealiseerd. Ter hoogte van Saerdam wordt een verbinding gemaakt van land naar water door het realiseren van een verblijfgebied in de vorm van een park, strand of boulevard. Dit gebied wordt gerealiseerd aan de waterzijde van de dijk, zodat ook hier landaanwinning is voorzien. In het deelgebied Meerdijkhaven wordt de woningbouwopgave gerealiseerd. Het gaat om verschillende vormen van woningbouw, waarbij parkeervoorzieningen zowel boven- als ondergronds gerealiseerd worden. Om het aantal gewenste woningen te kunnen realiseren is landaanwinning noodzakelijk voor de benodigde ontwikkelruimte. Naast woningbouw wordt Meerdijkhaven deels ingericht voor recreatie. In het voorlopig VKA is een groot oppervlak voor landaanwinning voorzien om de ontwikkeling mogelijk te maken. Voor de landaanwinning moet veel zand worden aangevoerd van buiten het plangebied.

Het zand komt uit een nieuwe winlocatie in het Markermeer, hierbij komt ook holoceen materiaal (voornamelijk klei) vrij. Het holocene materiaal dat vrijkomt bij de winning is niet geschikt voor de landaanwinning en wordt gebruikt voor de realisatie van nieuwe natuur langs de leidam. Het zand wordt gebruikt om de landaanwinning te realiseren. Op basis van de grote hoeveelheid vrijkomende klei en benodigd zand van buiten het plangebied wordt aan het voornemen ten aanzien van grondverzet de score - ( licht negatief effect) toegekend. Naast het grondverzet voor de landaanwinning is er grondverzet voor het bouwrijp maken van de terreinen. Uitgangspunt voor dit grondverzet is dat het materiaal binnen de plan- en/of gemeentegrenzen wordt verwerkt en er geen aan- en afvoer plaatsvindt. Alternatief zonder landaanwinning In dit alternatief vindt geen landaanwinning plaats, zodat er geen grootschalige aanvoer van zand noodzakelijk is van buiten het plangebied. Vrijkomende grond in het kader van de ontwikkeling komt waarschijnlijk niet in aanmerking voor de versterking van de primaire waterkering, maar kan wel deels binnen het plangebied, danwel binnen de gemeente worden hergebruikt. Op basis hiervan wordt aan het voornemen ten aanzien van grondverzet de score 0 (geen effect) toegekend.

Varianten Variant zonder strand bij de Saerdam In deze variant wordt er geen strand bij de Saerdam gerealiseerd. Maar er moet nog steeds een omvangrijke hoeveelheid zand van buiten het plangebied worden aangevoerd en daarom is een licht negatieve beoordeling (-) toegekend. Variant grondverbetering In deze variant wordt onder de nieuwe dijk van Meerdijkhaven een zandcunet gegraven. Dat wil zeggen dat het Holocene materiaal enkele meters wordt uitgegraven en opgevuld met zand uit de zandwinput. Het grondverzet dat binnen het plangebied moet plaatsvinden is in deze variant groter dan in het voorlopig VKA. Er is een licht negatieve beoordeling (-) toegekend. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 67 Variant zand uit de vaarweg en variant zand van de markt In deze varianten komt het zand uit bestaande winputten en komt er geen holoceen materiaal vrij. Er wordt geen nieuwe natuur ontwikkeld bij de leidam. Het grondverzet is aanzienlijk minder dan in het voorlopig VKA, maar er moet nog steeds een omvangrijke hoeveelheid zand van buiten het plangebied worden aangevoerd en daarom is een licht negatieve beoordeling (-) toegekend. Effectbeoordeling realisatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling.

Tabel 7-6: Effectbeoordeling realisatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Grondverzet - - - - - 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen realisatie De hoeveelheid zand die binnen het plangebied vrijkomt bij de ontwikkeling is meer dan ontoereikend om de landaanwinning te kunnen realiseren. Aanvoer van buiten het plangebied is daarmee onvermijdelij k. Er zijn geen mitigerende en compenserende maatregelen van toepassing voor het grondverzet. Effecten eindsituatie In de eindsituatie is geen sprake van grondverzet en zijn de alternatieven en varianten niet van toepassing. 7.7 Conclusie bodem De effectscores zijn weergegeven in onderstaande tabellen.

Tabel 7-7: Samenvatting effectbeoordeling realisatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Land- en waterbodemkwaliteit 0 0 0 0 0 0 Grondverzet - - - - - 0 Tabel 7-8: Samenvatting effectbeoordeling eindsituatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Land- en waterbodemkwaliteit 0 0 0 0 0 0 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 68 • Binnen het plangebied zijn hooguit licht verhoogde gehalten in de landbodem en waterbodem aangetoond. De geplande ontwikkeling met en zonder landaanwinning leidt niet tot een verbetering of verslechtering van de algemene land- en waterbodemkwaliteit. Het effect op de land- en waterbodemkwaliteit in het plangebied is daarom voor beide alternatieven beoordeeld als geen effect. • In het voorlopig VKA is landaanwinning noodzakelijk voor de geplande ontwikkeling. Voor de landaanwinning moet een aanzienlijke hoeveelheid zand van buiten het plangebied worden aangevoerd. Voor het alternatief zonder landaanwinning is geen grootschalig grondverzet nodig. Daarom is het alternatief zonder landaanwinning positiever beoordeeld dan het voorlopig VKA.

• In alle varianten moet een aanzienlijke hoeveelheid zand worden aangevoerd voor de landaanwinning. Er zit wel flinke variatie in de hoeveelheid grondverzet dat in de verschillende varianten wordt toegepast. • In de eindsituatie is geen sprake van een effect voor bodemkwaliteit en grondverzet. Voor beide alternatieven geldt dat de land- en waterbodemkwaliteit voldoet aan het gewenste gebruik en de functie van het gebied en er is geen sprake van grondverzet. 7.8 Leemten in kennis en/of informatie Om de definitieve bodemkwaliteit en hergebruiksmogelijkheden van de grond vast te stellen, is verkennend bodemonderzoek naar de milieu hygiënische kwaliteit ter plaatse van de te ontwikkelen percelen noodzakelijk. Specifiek aandachtspunt in het bodemonderzoek is de parameter PFAS welke sinds 2019 als stofgroep medebepalend is geworden in het grondverzet. Dit verkennend bodemonderzoek moet worden uitgevoerd als onderdeel van de conditionerende onderzoeken bij het ontwerp en voor de omgevingsvergunning. Het vormt ook de basis voor de bepaling van de hergebruiksmogelijkheden van de grond. Dit bodemonderzoek heeft geen invloed op de beoordeling voor bodemkwaliteit en grondverzet. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 69 8 Waterkwaliteit (KRW) 8.1 Inleiding Dit hoofdstuk beschrijft de effecten van het Waterfront op het thema waterkwaliteit.

De effectbeoordeling van dit thema is gebaseerd op de volgende criteria: • Grondwaterkwaliteit • Chemische oppervlaktewaterkwaliteit • Ecologische oppervlaktewaterkwaliteit. 8.2 Beleid, wet- en regelgeving In de tabel staan de kaders vanuit relevante wet- en regelgeving die van belang zijn voor de effectbeschrijving en -beoordeling van het thema. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen het Markermeer en het stedelijk watersysteem van Lelystad. Tabel 8-1: Wetgeving, beleid en richtlijnen Markermeer en stedelijk watersysteem Lelystad Wet of beleidsstuk Toelichting Markermeer Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) De KRW schrijft voor dat voor alle oppervlaktewaterlichamen en grondwaterlichamen een goede toestand moet worden nagestreefd. Het is niet toegestaan handelingen te verrichten die leiden tot een achteruitgang van de toestand. Voor oppervlaktewater maakt de KRW onderscheid in de ecologische toestand (biologie, fysisch-chemische biologie ondersteunende parameters en overige verontreinigende stoffen) en de chemische toestand (prioritaire stoffen). Voor grondwater maakt de KRW onderscheid tussen de grondwaterkwantiteit en de grondwaterkwaliteit.

Beleidsregel Toetsingskader Waterkwaliteit Rijkswaterstaat hanteert de Beleidsregel Toetsingskader Waterkwaliteit om te beoordelen of mogelijke gevolgen van een activiteit in een rijkswater verenigbaar zijn met het beschermen en verbeteren van de ecologische en chemische kwaliteit van watersystemen. Nationaal Waterprogramma 2022- 2027 Aangegeven is dat de (ecologische en chemische) waterkwaliteit in het Markermeer nog niet goed genoeg is. Maatregelen moeten in de planperiode 2022-2027 worden genomen om een goede toestand te bereiken. De maatregelen betreffen ten eerste KRW-maatregelen, die zijn opgenomen in het Stroomgebiedbeheersplannen Rijn, Maas, Schelde en Eems 2022-2027. Daarnaast zijn in het kader van de Programmatische Aanpak Grote Wateren PAGW-maatregelen geformuleerd. Toekomstbestendig Ecologisch Systeem Markermeer-IJmeer (TBES) Op initiatief van dertien overheidspartijen en maatschappelijke organisaties is een toekomstbeeld voor het Markermeer ontwikkeld dat op hoofdlijnen laat zien wat er moet gebeuren om de natuur te versterken en de spanning met het menselijk medegebruik te overbruggen. Kamerbrief Bodem en Water Sturend De overheid wil water en bodem sturend laten zijn in de ruimtelijke ordening. Alleen op die manier kan in een veranderend klimaat een veilige omgeving met een gezonde bodem en met voldoende en schoon water worden behouden.

Voor het IJsselmeergebied betekent dat concreet dat het voornemen is om geen nieuwe landaanwinning (eilanden) toe te staan, behalve voor overstroombare natuur en om te voldoen aan de Natura 2000- doelen en KRW. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 70 Wet of beleidsstuk Toelichting Stedelijk watersysteem Lelystad Waterschap Zuiderzeeland: Waterbeheerprogramma, 2022- 2027 Het waterschap probeert een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de aanwezigheid van nieuwe stoffen in het beheergebied en van mogelijke bronnen en (eco)toxicologische risico’s (monitoring). Stedelijke gebieden met de in en omliggende bedrijventerreinen zijn aandachtsgebieden. Daarnaast verkent het waterschap welke kennis er nodig is en welke gerichte en kosteneffectieve maatregelen mogelijk zijn. Bij vergunningverlening, toezicht en handhaving wordt het reduceren van de emissies van opkomende stoffen meegenomen. Samen met provincie en gemeenten en terreinbeheerders heeft het waterschap doelen opgesteld voor de overige wateren in stedelijk gebied. Bij de afleiding van deze doelen is rekening gehouden met de functies en het gebruik van het stedelijk water. Vertrekpunt is de huidige toestand (stand still), met uitzondering van wateren die in een erg slechte ecologische toestand verkeerden – daarvoor zijn verbetermaatregelen opgenomen.

De doelen houden ook rekening met de ambities van gemeenten of terreinbeheerders op het gebied van de waterkwaliteit. Het waterschap neemt onderzoeksmaatregelen en beheermaatregelen, zoals minder maaien, verblijftijden verkorten, kroosschermen plaatsen en kroosdekken verwijderen. Waterkader voor ruimtelijke plannen in Flevoland, 2013 Het waterschap streeft naar goede leef, verblijf- en voortplantingsmogelijkheden voor de aquatische flora en fauna in het beheergebied. Dat betekent bijvoorbeeld dat oevers natuurvriendelijk moeten worden ingericht en dat vismigratie niet mag worden belemmerd. Verder schrijft het waterschap voor dat bij het dimensioneren van het watersysteem rekening wordt gehouden met de te verwachten waterkwaliteit. Ook dienen verontreinigingen door activiteiten te worden voorkomen. Gemeente Lelystad: Gemeentelijk rioleringsprogramma 2022-2031 Eén van de leidende principes ten aanzien van riolering in Lelystad is dat vuilwater en schoonwater zoveel als mogelijk gescheiden worden ingezameld. Zo blijft schoon water schoon en is water-op-straat bij hevige regen minder vervuild. Wat betreft het omgaan met hemelwater heeft oppervlakkige afstroming de voorkeur. De afstroming vindt plaats naar laagteberging, waar het geen schade oplevert.

Vanuit deze voorziening infiltreert overtollig water naar het grondwater, of wordt (vertraagd) afgevoerd naar het oppervlaktewatersysteem. 8.3 Onderzoeksaanpak en uitgangspunten Waar relevant is onderscheid gemaakt tussen het Markermeer en het stedelijk watersysteem. De beoordeling is op kwalitatieve wijze uitgevoerd door een gebrek aan kwantitatieve gegevens. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 71 8.4 Grondwaterkwaliteit 8.4.1 Beoordelingsmethodiek Voor de beoordeling van de effecten ten opzichte van de referentiesituatie is onderstaande maatlat gebruikt. Tabel 8-2. Maatlat voor de effectbeoordeling ‘grondwaterkwaliteit’ Beoordeling Oordeel t.o.v. de referentiesituatie Toelichting + + Sterk positief effect Aanzienlijke verbetering van de grondwaterkwaliteit + Positief effect Geringe verbetering van de grondwaterkwaliteit 0 Geen effect Geen effect - Negatief effect Geringe verslechtering van de grondwaterkwaliteit - - Sterk negatief effect Aanzienlijke verslechtering van de grondwaterkwaliteit 8.4.2 Referentiesituatie Huidige situatie Vrijwel overal in het Markermeer vindt wegzijging (infiltratie) plaats. Dat wil zeggen dat de druk vanuit het oppervlaktewater naar beneden zo hoog is dat de stroming vanuit het oppervlaktewater naar het grondwater is gericht. Dat geldt ook voor de beoogde locatie van de landaanwinning.

In Flevoland is er daarentegen sprake van een kwelsituatie: dat betekent dat de druk vanuit het grondwater naar boven groter is dan de druk vanuit het oppervlaktewater naar beneden. Het waterpeil van het Markermeer (en het IJsselmeer) is hoger dan het maaiveld van Flevoland. Het kwelwater dat in Flevoland aan de oppervlakte komt wordt opgevangen, verzameld en uitgemalen. Het grondwaterlichaam ‘Zand Rijn- Midden’ ligt onder de Veluwe, de Utrechtse Heuvelrug en Flevoland 12. 12 Factsheet KRW - Stroomgebiedbeheerplan 2022-2027 Waterlichaam: Zand Rijn-Midden, v5.0 06-04-2022

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 72 Figuur 8-1: Weergave van de begrenzing van het KRW Grondwaterlichaam Zand Rijn-Midden De kwaliteit van het grondwater is goed, zoals blijkt uit Tabel 9-3. Tabel 8-3: Kwaliteit van het KRW Grondwaterlichaam Zand Rijn-Midden Autonome ontwikkeling In de autonome ontwikkeling zijn er geen ingrepen op activiteiten die een wezenlijke invloed hebben op de grondwaterhuishouding of de grondwaterkwaliteit in het plangebied. De toestand na de autonome ontwikkeling is daarom gelijk aan de huidige situatie. 8.4.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Voorlopig VKA In het voorlopig VKA wordt zand gewonnen in het Markermeer. Boven op het zand ligt de Holocene deklaag van de Markermeerbodem, deze wordt eerst weggebaggerd. Door het wegbaggeren infiltreert oppervlaktewater in het watervoerende pakket. Daarmee komt het hogere Markermeerpeil (NAP - 0,2 m tot NAP - 0,4 m) direct in contact met de veel lagere stijghoogte van het grondwater onder de deklaag in het watervoerende pakket. Hierdoor worden stijghoogten in de omgeving van zandwinput verhoogd. Dit leidt in de polders mogelijk tot een toename van brakke kwel (opwaartse grondwaterstroming). Hoe dichter bij Flevoland de zandwinput ligt, hoe groter het effect. Ook door de landaanwinning zal de kweldruk in het bestaande stedelijke gebied toenemen.

Op de kwaliteit van het grondwater heeft dit geen effect. Ervan uitgaande dat er geen verontreinigingen in het infiltrerende water terechtkomen zal ook in het gebied van de landaanwinning de grondwaterkwaliteit niet verslechteren. Het effect is ingeschat als neutraal (0). Alternatief zonder landaanwinning In dit alternatief zijn er geen wezenlijke veranderingen van de grondwaterhuishouding en vinden geen activiteiten plaats met een negatief effect op de grondwaterkwaliteit. Het effect is ingeschat als neutraal (0).

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 73 Varianten Variant zonder strand Saerdam Het effect op de kwel, grondwateroverlast en stijghoogte voor een beperkter gebied zal iets minder groot zijn. In de basis is de toename van de landaanwinning over een groot gebied langs het bestaande landgebied. Naar verwachting zijn de effecten op de grondwaterhuishouding vergelijkbaar met die van het voorlopig VKA. Het effect op de grondwaterkwaliteit is ingeschat als neutraal (0) . Variant grondverbetering De woningbouwuitbreiding is gelijk aan die van het voorlopig VKA, maar de opbouw van de dijk is anders. Voor de dijk wordt een deel van de deklaag afgegraven en vervangen door een zandcunet. Daarmee is de verwachting dat via het zandcunet een hydrologische verbinding tussen buitendijks en binnendijks ontstaat. Dat leidt lokaal tot een toename van de binnendijkse brakke kwel. Voor het hele plangebied zijn de effecten op de grondwaterkwaliteit niet wezenlijk anders dan voor het voorlopig VKA. De effecten zijn ingeschat als neutraal (0). Variant zand uit vaarweg Als het zand afkomstig is van de vaarweg is er al eerder sprake geweest van verwijdering van de Holocene laag, maar is de bodem daarna door aanslibbing weer ‘afgedicht’. Door nu deze afdichting te verwijderen ontstaat opnieuw contact met het watervoerend pakket.

Daardoor ontstaat een waterstroom van oppervlaktewater richting grondwater. Er zijn geen effecten op de kwaliteit van het grondwater. Het effect is ingeschat als neutraal (0). Variant zand van de markt In deze variant is het zand afkomstig van elders. Dat betekent dat er in het plangebied geen effecten op de grondwaterkwaliteit zijn te verwachten. Het effect is ingeschat als neutraal (0). Effectbeoordeling realisatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 8-4: Beoordeling realisatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Grondwaterkwaliteit 0 0 0 0 0 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen realisatie Omdat geen van de varianten negatieve effecten heeft op de grondwaterkwaliteit zijn mitigerende of compenserende maatregelen voor dit aspect niet aan de orde. Effecten eindsituatie Zoals is beschreven bij de ‘Effecten realisatie’ zullen de realisatie van een zandwinput en de verdieping van een vaargeul leiden tot een toename van de kweldruk in de polder. Na verloop van tijd wordt de bodem van de zandwinputput of vaargeul bedekt door sedimentatie en verdwijnt het effect.

Net als voor de realisatie zijn de effecten van het voorlopig VKA, de varianten én het alternatief zonder landaanwinning beoordeeld als neutraal (0). 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 74 Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 8-5: Beoordeling eindsituatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Grondwaterkwaliteit 0 0 0 0 0 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen eindsituatie Omdat geen van de varianten negatieve effecten heeft op de grondwaterkwaliteit zijn mitigerende of compenserende maatregelen voor dit aspect niet aan de orde. 8.5 Chemische oppervlaktewaterkwaliteit 8.5.1 Beoordelingsmethodiek De chemische waterkwaliteit wordt bepaald op basis van de concentraties van 45 prioritaire stoffen. Dit zijn chemische stoffen die een groot risico vormen voor het watermilieu en de omgeving. De normen waaraan de concentraties van de prioritaire stoffen moeten voldoen zijn volgens de vereisten in de Europese Kaderrichtlijn Water vastgelegd in de wet (Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water 2009). De effecten van het Waterfront Stedelijke Kust Lelystad zijn bepaald ten opzichte van de referentiesituatie (in de referentiesituatie wordt het Waterfront niet ontwikkeld).

Wanneer als gevolg van de ingreep de concentratie van één of meerdere prioritaire stoffen verandert leidt dit tot een verandering van de chemische waterkwaliteit. Tabel 8-6: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘chemische oppervlaktewaterkwaliteit’ Beoordeling Oordeel t.o.v. de referentiesituatie Toelichting + + Sterk positief effect Aanzienlijke verbetering van de chemische oppervlaktewaterkwaliteit + Positief effect Geringe verbetering van de chemische oppervlaktewaterkwaliteit 0 Geen effect Geen effect - Negatief effect Geringe verslechtering van de chemische oppervlaktewaterkwaliteit - - Sterk negatief effect Aanzienlijke verslechtering van de chemische oppervlaktewaterkwaliteit 8.5.2 | Referentiesituatie Huidige situatie Onderscheid is gemaakt tussen het Markermeer en het stedelijk water van Lelystad. Voor de huidige situatie van de chemische oppervlaktekwaliteit van het Markermeer is gebruik gemaakt van de Factsheet KRW 13. Er worden 33 prioritaire stoffen beoordeeld. Z even | daarvan zijn zogenoemde ubiquitaire stoffen. Dat zijn stoffen die niet meer geloosd worden, maar die door nalevering uit bijvoorbeeld het sediment nog lange tijd in het water kunnen worden aangetroffen. De overige prioritaire stoffen, de niet ubiquitaire stoffen, kunnen nog steeds via lozingen in het water terechtkomen.

Tabel 8-7: Beoordeling van de chemische oppervlaktewaterkwaliteit van KRW- | waterlichaam Markermeer (blauw is goed/voldoet; (rood is niet goed/voldoet niet) De toestand kan tussen 2015 en 2021 ‘optisch’ zijn verslechterd door betere meettechnieken en aanpassing | van rapportagegrenzen, terwijl de waterkwaliteit in feite niet is verslechterd. De chemische oppervlaktewaterkwaliteit van het Markermeer voldoet voor de stoffen kwik en de som van gebromeerde polyfenylethers niet aan de norm. Voor het stedelijk water van Lelystad zijn geen meetgegevens van de chemische waterkwaliteit beschikbaar. In het algemeen geldt dat de normen van enkele prioritaire stoffen in stedelijk water kunnen worden overschreden. Het betreft met name de zware metalen cadmium, kwik, nikkel en | lood en de PAK’s antraceen en benzo(a)pyreen. Deze stoffen kunnen met afstromend hemelwater in het oppervlaktewater terechtkomen. Autonome ontwikkeling Voor zowel het Markermeer als voor het stedelijk water van Lelystad is geen spectaculaire verbetering van de chemische waterkwaliteit te verwachten. De toestand na de autonome ontwikkeling is daarom gelijk aan de huidige situatie.

13 Factsheet KRW - Behorende bij Stroomgebiedbeheerplannen 2022- | 2027 v6, 2023- | 02- | 23, Waterlichaam Markermeer 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 75 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 76 8.5.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Voorlopig VKA Het wegbaggeren van de Holocene deklaag van de Markermeerbodem voor de zandwinning kan leiden tot een verhoogde kweldruk in de polder. Omdat het grondwater voor zover bekend niet is verontreinigd met prioritaire stoffen is er geen sprake van een negatief effect op de oppervlaktewaterkwa liteit. Het effect is beoordeeld als neutraal (0). In het nieuwe stedelijke gebied (de landaanwinning) is er sprake van infiltratie. Dat wil zeggen dat neerslag in de bodem dringt. Er is geen sprake van een negatief effect op de oppervlaktekwaliteit, het effect is beoordeeld als neutraal (0). Alternatief zonder landaanwinning Naar verwachting heeft geen van de activiteiten in het alternatief zonder landaanwinning negatieve effecten op de chemische waterkwaliteit. Het effect op de chemische oppervlaktewat erkwaliteit is ingeschat als neutraal (0). Varianten Variant zonder strand Saerdam Naar verwachting zijn er net als voor het voorlopig VKA geen negatieve effecten op de chemische waterkwaliteit. Het effect op de chemische oppervlaktewaterkwaliteit is ingeschat als neutraal (0).

Variant grondverbetering Naar verwachting zijn er, ondanks het wegbaggeren van de Holocene deklaag onder de nieuwe dijk van Meerdijkhaven en de kans op kwel in de polder, geen negatieve effecten op de chemische waterkwaliteit. Het grondwater is immers niet verontreinigd met chemische stoffen. Het effect op de chemische oppervlaktewaterkwaliteit is ingeschat als neutraal (0). Variant zand uit vaarweg Bij het verdiepen van de vaarweg wordt sediment verwijderd. Omdat dit naar verwachting niet chemisch is verontreinigd komen er geen chemische stoffen vrij in het water. Naar verwachting zijn er daarom net als voor het voorlopig VKA geen negatieve effecten op de chemische waterkwaliteit. Het effect op de chemische oppervlaktewaterkwaliteit is ingeschat als neutraal (0). Variant zand van de markt Naar verwachting zijn er net als voor het voorlopig VKA geen negatieve effecten op de chemische waterkwaliteit. Het effect op de chemische oppervlaktewaterkwaliteit is ingeschat als neutraal (0). 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 77 Effectbeoordeling realisatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling.

Tabel 8-8: Beoordeling realisatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Chemische oppervlaktewaterkwaliteit 0 0 0 0 0 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen realisatie Omdat geen van de varianten negatieve effecten heeft op de grondwaterkwaliteit zijn mitigerende of compenserende maatregelen voor dit aspect niet aan de orde. Effecten eindsituatie Voorlopig VKA, alternatief en varianten Net als in de realisatie zijn er in de eindsituatie geen negatieve effecten op de chemische waterkwaliteit te verwachten. Het effect op de chemische oppervlaktewaterkwaliteit is ingeschat als neutraal (0). Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 8-9: Beoordeling eindsituatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Chemische oppervlaktewaterkwaliteit 0 0 0 0 0 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen eindsituatie Omdat geen van de varianten negatieve effecten heeft op de grondwaterkwaliteit zijn mitigerende of compenserende maatregelen voor dit aspect niet aan de orde.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lelystad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f83f5751-bc62-460d-acc4-81dac032c0a1?agendaItemId=891b7f26-bafe-44a0-8d24-9ff1f85a75e3