Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 15 Zienswijzennota_Geredigeerd
Tekst van het document
De recente gevolgen van langdurige hevige neerslag, hoge rivierafvoer en harde wind hebben aangetoond dat de waterbergingscapaciteit van het Markermeer op dit moment in feite al te kort schiet. In de Kamerbrief 'Buitendijks bouwen in het Markermeer’ wordt niet voor niets aangegeven dat in het Markermeer als gevolg van klimaatverandering vaker extremen zullen optreden en heftiger zullen worden in de vorm van perioden van langdurige droogte en watertekorten en perioden van te veel water en stormen. Hierdoor zullen lagere en hogere waterstanden optreden die voor overlast en schade zullen zorgen. 'Water en Bodem Sturend’ is er daarom op gericht om 'meer rekening te houden met extremen’ en om problemen ‘niet af te afwentelen’ op volgende generaties. Door klimaatverandering zal de bovenregionale afvoer naar het IJsselmeer en Markermeer door langdurige en heftige neerslag alleen maar erger worden. Bekend feit is dat dit steeds moeilijker zal worden door zeespiegelstijging als gevolg van klimaatverandering. Het is derhalve niet aanvaardbaar dat buitendijkse ontwikkelingsmogelijkheden in het ontwerp bestemmingsplan zijn opgenomen in de wetenschap dat die een bedreiging vormen voor de waterveiligheid in het Markermeergebied. Hetzelfde geldt in feite voor de essentiële functie die het Markermeer heeft voor de zoetwatervoorziening.
In het ontwerpbestemmingsplan wordt aangegeven dat het Bovenwater kan worden benut ter compensatie van het gedeeltelijke verlies van de functie van zoetwaterbuffer van het Markermeer voor de drinkwatervoorziening als gevolg van de gewenste buitendijkse ontwikkelingen. In het ontwerpbestemmingsplan ontbreekt onderzoek en motivering voor deze aanname. Dit is noodzakelijk omdat de kwaliteit van het Bovenwater al jaren te wensen overlaat en het dus maar zeer de vraag is of dat water geschikt is als vervangende drinkwatervoorraad. Reactie gemeente: Dit aspect van waterbergingcapaciteit en zoetwaterbuffer is in het MER uitgebreid onderzocht. Vastgesteld is dat er geen sprake is van een merkbaar effect. Dat komt 96 omdat de omvang van 35 ha ten opzichte van de totale omvang van het Markermeer zijnde 70.000 ha buitengewoon klein is. Nu de landaanwinning wordt gemaximaliseerd tot 23,5 ha is het theoretisch effect nog kleiner. Mocht het Bovenwater als compensatiegebied voor watercompensatie wordt aangemerkt dan zal nader worden onderzocht of de waterkwaliteit beperkingen oplegt. Watercompensatie betreft geen drinkwater maar oppervlaktewater om de waterstand in de polder hoog genoeg te houden voor de landbouw. 2.2.21.
(Rechts)persoon 21 Zienswijze 1 (Rechts)persoon 21 wil dat zijn en haar bestaan wordt erkend, dat de in het oude bestemmingplan vermelde situatie ook in het nieuwe bestemmingsplan wordt opgenomen en dat ze zich kunnen inschrijven op de plek waar ze wonen. Reactie gemeente: In het nieuwe bestemmingsplan is geen ruimte voor bestaan van ligplaatsen. Zienswijze 2 De betreffende steiger is in beheer gegeven bij Lelystad Haven. Alle gebruikers betalen inmiddels dan ook jachthavenprijzen voor hun ligplaatsen, terwijl zij daar behalve een steiger niets voor terug krijgen: er wordt al jaren noch door de gemeente, noch door de jachthaven onderhoud gepleegd. Des te vreemder is het dat de gemeente heeft aangegeven de ontwikkeling van een strand bij het Bovenwater te kostbaar te vinden, vooral omdat de onderhoudskosten uit de hand zouden lopen. Reactie gemeente: Vanuit dit project kan er geen verdere motivering worden gegeven over de zwemkwaliteit in het Bovenwater. Zienswijze 3 In strijd met Kustvisie 2030 (Rechts-)persoon 21 geeft aan dat voor dit project de vastgestelde Kustvisie 2030 beleidskader is. In deze breed gedragen visie was een volwaardig recreatiestrand geprojecteerd op een schiereiland ter hoogte van de Houtribsluizen en niet voor de Saerdam.
Langs de Saerdam (als verbinding tussen het Bataviakwartier en Meerdijkhaven) was de aanleg van een ‘Suyderseeboulevard’ voorzien voor wandelaars en fietsers zonder strand of vooroever. Dit plan werd door bewoners van de Saerdam omarmd. Het voorliggende plan lijkt volgens (rechts-)persoon 3 op geen enkele manier op deze Kustvisie 2030. Reactie gemeente: De Kustvisie 2030 is een document op een abstracter niveau dan dit bestemmingsplan. In de Kustvisie is opgenomen dat dit gedeelte van de kust zich richt op vrijetijdsbesteding, recreatie op water én land in combinatie met bijzondere woonmilieus nabij water. De nadere planuitwerking heeft er toe geleid dat een strand noodzakelijk is gebleken om de beoogde doelen te behalen aanvullend op wat in de Kustvisie stond beschreven. 97 Zienswijze 4 Overlast horeca en sanitair Volgens de plannen zouden er bouwwerken t.b.v. de horeca en sanitair kunnen worden toegestaan. De hoogte van overige bouwwerken, zijnde geen gebouwen zoals lichtmasten kunnen zelfs 15 meter hoog worden. Door de opening van horeca toe te staan, overdag en ’s avonds jaarrond, verwacht (rechts-)persoon 21 dat de overlast veroorzaakt door menselijke aanwezigheid in het gebied en de aantrekkingskracht voor (hang)jongeren, waarschijnlijk tot laat in de avond zeer groot zal zijn.
Reactie gemeente: Deze zienswijze nemen we niet over vanwege het belang van (de voorzieningen voor) het strand voor de stad en nieuwe bewoners van Meerdijkhaven. Het zal hier niet toegestaan zijn horeca in de avond te openen, enkel horeca ter ondersteuning van het strandgebruik zal toegestaan zijn. De afstand tot de bestaande bewoning is ruim 300 meter waardoor verwacht mag worden dat de overlast voor bewoners langs de Saerdam beperkt zal zijn. De gemeente kan zich vinden in de zienswijze met betrekking tot de hoge lichtmasten en wijzigt de planregels zodanig dat lichtmasten niet zijn toegestaan. Zienswijze 5 Overlast strand Omdat in het plan wordt aangegeven dat in het ‘Voorkeursalternatief’ de geplande aanlanding voor strand, danwel parkachtige omgeving iets meer richting Meerdijkhaven is opgeschoven, dit is gedaan vanwege de zorgen van bewoners van de Saerdam voor mogelijke overlast. Daarmee wordt, volgens (rechts-)persoon 21, erkend dat door aanleg van strand overlast voor bewoners is te verwachten. Door deze aanpassing zijn echter de zorgen voor de gevreesde overlast door onder andere geluid en zwerfafval nog lang niet weggenomen. Reactie gemeente De gemeente erkent dat elke mogelijkheid waar grotere aantallen mensen samen kunnen komen, kan leiden tot overlast voor anderen.
Omdat het belang van recreatie voor het woonplezier en gezondheid groot is, is dit voor de gemeente geen aanleiding om er van af te zien. Wel zullen deze en andere overlast gevende aspecten bij de nadere planuitwerking de volledige aandacht van de gemeente hebben zodat de kans op overlast zo veel als mogelijk wordt beperkt. Zienswijze 6 Geschikte stranden te ver weg en binnendijkse stranden onbruikbaar In het plan wordt betoogd dat alle binnendijkse stranden in Lelystad zomers onbruikbaar zijn door de slechte waterkwaliteit (blauwalg) en dat geschikte buitendijkse stranden in Almere en Trintelhaven te ver weg liggen. Deze bewering is volgens (rechts-)persoon 21 onvolledig aangezien de dichtbij gelegen stranden bij Houtribhoek en het Watersportstrand bij de sluizen onvermeld zijn gebleven. Deze populaire stranden, waar voorzieningen aanwezig zijn, worden veel gebruikt. Door verontdieping in geval van aanleg van een strand voor de Saerdam en (semi)afsluiting van het zwemwater ter plaatse wordt het risico op blauwalg en waterplantengroei sterk vergroot. De kans op het onbruikbaar worden van het beoogde strand en zwemwater is daardoor niet denkbeeldig.
Door het bestemmingsplan aan te passen overeenkomstig de Variant ‘Geen strand voor Saerdam’ wordt dat risico vermeden 98 en kunnen inwoners vanaf de bestaande steigers blijven zwemmen om verkoeling te zoeken Reactie gemeente: Het Houtribhoekstrand is te klein en te ver afgelegen van het zwaartepunt van de stad en het Watersportstrand is niet geschikt voor grote aantallen strandbezoekers vanwege de strijdigheid met het gebruik door de watersporters. De zorg voor blauwalg en waterplantengroei is reëel maar ook goed oplosbaar door de juiste inrichting. Het belang van een goede waterverversing en voldoende diepte wordt volledig erkend en zal ook deel uitmaken van het uiteindelijke inrichtingsplan. Zienswijze 7: Gezondheid De Suyderseeboulevard biedt een volstrekt uniek uitzicht op de scheepvaart. Deze beleving is een ‘unique seliingpoint’ dat nergens anders in Lelystad zo te ervaren is! Reactie gemeente: Het unieke uitzicht op de scheepvaart verhoogt inderdaad de belevingswaarde van het Waterfront. Met het Bestemmingsplan wordt de mogelijkheid gecreëerd deze beleving te intensiveren omdat de mogelijkheid ontstaat om nog aanzienlijk dichter bij de scheepvaartroute te wandelen. Tegelijkertijd blijft het zicht op de scheepvaart vanaf de bestaande dijk intact.
Zienswijze 8: Effecten als gevolg van werkzaamheden door landaanwinning In het ontwerpbestemmingsplan wordt aangegeven dat heel veel zand nodig is voor de aanleg van Meerdijkhaven en de stranden en voorlanden voor de Saerdam in geval van het 'Voorkeursalternatief’. Bij harde wind en storm, meestal uit het westelijke kwadrant, is het risico van schade aan de gevel, ramen en schuifpuien van het appartement zeer groot door verstuiving van zand. Deze risico’s zijn volgens (rechts-)persoon 21 niet meegewogen. Reactie gemeente: De gemeente erkent dat zeker in de eerste jaren verwacht mag worden dat overlast ontstaat door verstuivend zand. Bij de nadere uitwerking zullen maatregelen getroffen moeten worden om de overlast zo veel mogelijk te beperken. Bij vergunningverlening voor realisatie van de woongebieden zullen maatregelen hiervoor opnieuw worden gemotiveerd. Zienswijze 9: Alternatieve locaties om draagkrachtige inwoners aan te trekken In het ontwerpbestemmingsplan wordt aangegeven dat er geen alternatieve locaties binnendijks zijn om draagkrachtige inwoners aan te trekken. Deze stelling is verder niet onderzocht en wordt ook niet onderbouwd. Wijken als Hollandse Hout, Golfpark en delen van Warande laten zien dat ook binnendijks wijken gebouwd kunnen worden om draagkrachtige inwoners aan te trekken. Bataviahaven was ook gericht op het aantrekken van draagkrachtige inwoners.
Helaas is het originele plan met opvallende architectuur slechts voor 1/5 deel gerealiseerd. Reactie gemeente: 99 Het bestemmingsplan stelt niet dat er geen andere locaties in Lelystad zijn om draagkrachtige inwoners te huisvesten. Het stelt wel dat het Waterfront essentieel is om (voldoende) draagkrachtige inwoners aan te trekken. Het Waterfront zal significant bijdragen aan een positievere uitstraling van Lelystad. Ook stelt het bestemmingsplan dat een deel van deze draagkrachtige inwoners ook binnen het Waterfront een nieuwe woonplek kunnen vinden. In tegenstelling tot wat de indiener stelt is de doelgroep voor de bouwblokken in Bataviahaven niet gewijzigd. De oorspronkelijke doelgroep is nog steeds de doelgroep voor de woningbouw. Zienswijze 10: Cruiseschepenhaven In het ontwerpbestemmingsplan wordt de aanleg van een cruiseschepenhaven mogelijk gemaakt aan de buitenkant van Bataviahaven voor circa 10 riviercruiseschepen. Deze schepen hebben veelal de maximale lengte van 135 meter afgestemd op de sluisgrootte op de Europese rivieren. Als een riviercruiseschepenhaven aan de buitenzijde van Bataviahaven wordt gerealiseerd zal het uitzicht van bewoners aan die zijde van de Saerdam in tegenstelling tot wat in het ontwerpbestemmingsplan wordt beweerd, wel degelijk significant kwalitatief verminderen.
De grote gevolgen die het ligplaats innemen op die locatie op het uitzicht van de bewoners van de Saerdam zal hebben, is ook vastgesteld in de conclusies en aanbevelingen van Rapport Smets, (januari 2023). Deze schepen zullen immers een muur vormen van circa 135 meter lengte voor de huizen en daarmee het huidige uitzicht van die bewoners op het open water belemmeren. Bovendien komen en gaan de cruiseschepen op willekeurige momenten en vaak in de avond en nacht. Bij het aan- en afmeren worden (voor de veiligheid) felle schijnwerpers gebruikt, die overlast veroorzaken door zeer hinderlijk in woonkamers en slaapkamers te schijnen van de woningen aan de Saerdam. Niet alleen de lichthinder, maar ook de verkeersoverlast, veroorzaakt door komen en gaan van touringcars zal verder toenemen. De in het ontwerpbestemmingsplan aangegeven locatie is derhalve zeer slecht gekozen en zou naar de mening van (rechts)persoon 21 veel beter naar de noordzijde van de sluis kunnen worden verplaatst, zoals al eerder aangegeven. Ook nautisch ontstaat een onwenselijke situatie. De ingang naar Bataviahaven wordt immers door aanleg van een cruiseschepenhaven verkleind en veel minder overzichtelijk, waardoor bij in- en uitvarende scheepvaart het risico van aanvaringen en ongelukken zal toenemen.
Reactie gemeente: Het bestemmingsplan beoogt niet méér afvaarten van riviercruiseschepen te bewerkstelligen maar om ruimte te bieden aan oplossingen die leiden tot minder overlast voor bewoners. In het vigerende bestemmingsplan Bataviahaven is het water bestemd voor o.a. “aanlegplaatsen voor charterschepen, waaronder begrepen riviercruiseschepen”. Aan de buitenzijde zijn nu 3x3 ligplaatsen. Dat wil zeggen drie scheepslengten aaneensluitend met de mogelijkheid om 3-dik af te meren. In de huidige situatie is de afstand tussen een afgemeerd riviercruiseschip en de bewoning minimaal 125 meter. In het MER heeft de gemeente een alternatief onderzocht waarbij de minimale afstand tenminste 250 meter bedraagt. In het MER (Deel B, blz. 151 en blz 235) zijn afbeeldingen opgenomen waar de betreffende afmeervoorziening was gedacht (zie onderstaande afbeeldingen). Zichtbaar is dat de afstand tot de bestaande bewoning sterk toeneemt waardoor ook de hinder 100 afneemt. Door de verdraaiing ten opzichte van de huidige afmeervoorziening is onder de meeste weercondities de aankomst en vertrek eenvoudiger waardoor minder lang sprake is van motorgeluid. De exacte oriëntatie wordt in het kader van een inrichtingsplan en bijbehorende vergunningen bepaald waarbij nautische aspecten en hinderaspecten worden afgewogen.
Omdat de riviercruiseschepen bijdragen aan het toeristisch profiel van Bataviakwartier is een andere locatie dan de Bataviahaven geen geschikt alternatief. De betreffende afbeeldingen maken ook inzichtelijk dat de afgemeerde riviercruiseschepen de ingang naar Bataviahaven niet verkleinen of onoverzichtelijk maken. De overlast vanuit wachtende touringcars wordt verminderd door de beoogde verandering van de verkeerscirculatie binnen Bataviakwartier. Omdat Schoonzicht/Oostvaardersdijk ter plaatse van Bataviahaven voor autoverkeer wordt afgesloten kunnen de touringcars alleen nog via de Lelybaan de opstelplaatsen bereiken.
101 Zienswijze 11: Klimaatadaptatie In het ontwerpbestemmingsplan wordt weinig aandacht besteed aan klimaatadaptatie. Het is onaanvaardbaar dat: • buitendijkse ontwikkelingsmogelijkheden in het ontwerpbestemmingsplan zijn opgenomen in de wetenschap dat die een bedreiging vormen voor de waterveiligheid in het Markermeergebied; • het voorliggende ontwerpbestemmingsplan toch buitendijkse ontwikkelingsmogelijkheden biedt die de zoetwaterbuffer nog eens met 35 ha verkleinen voor woningbouw. In het ontwerpbestemmingsplan ontbreekt onderzoek en motivering voor de aanname dat het Bovenwater kan worden benut ter compensatie van het gedeeltelijke verlies van de functie van zoetwaterbuffer van het Markermeer. (Rechts)persoon 21 veronderstelt dat het College denkt, door haast te maken om de plannen ruimtelijk te borgen, een beroep gedaan kan worden op de status van ‘vergevorderd plan’ om op die manier nog onder de reeds aangekondigde verscherpte regels voor buitendijkse bouwen in het Markermeer uit te komen. Dit lijkt uitgesloten aangezien het ontwerp van het plan voor de buitendijkse ontwikkelingen niet vóór publicatie van de Kamerbrief Water Bodem Sturend d.d. 25-11-2022 reeds ter inzage is
102 gelegd. Daarmee is niet voldaan aan het vereiste zoals genoemd in de Kamerbrief Buitendijks bouwen in het Markermeer en IJsselmeergebied d.d 5-10-2023. Reactie gemeente: Dit aspect van waterbergingcapaciteit en zoetwaterbuffer is in het MER uitgebreid onderzocht. Vastgesteld is dat er geen sprake is van een merkbaar effect. Dat komt omdat de omvang van 35 ha ten opzichte van de totale omvang van het Markermeer zijnde 70.000 ha buitengewoon klein is. Nu de landaanwinning wordt gemaximaliseerd tot 23,5 ha is het theoretisch effect nog kleiner. 2.2.22. (Rechts)persoon 22 Zienswijze 1 Algemeen De juiste aanduiding voor de buurt waarin de woning van (rechts)persoon 22 is gelegen dient aangeduid te worden als: 'Saerdam, Vliegent Hert, Reygersbeek'. Reactie gemeente: De gemeente neemt het voorstel over. Zienswijze 2 Hotel met avondentertainment (Rechts)persoon 22 mist regels over wat bedoeld wordt met avondentertainment, zoals welke omvang dat mag hebben en tot hoe laat, of dat binnen of ook buiten mag plaatsvinden, hoeveel geluid het avondvertier mag produceren en hoe groot de verkeersaantrekkende werking mag zijn. Gevraagd wordt dergelijke regels alsnog op te nemen. Reactie gemeente: De gemeente heeft naar aanleiding van zienswijzen besloten in het definitieve bestemmingsplan geen leisureontwikkelingen mogelijk te maken op en langs de dijk bij Bataviakwartier.
Het vergt een aanvullend planproces om samen met verantwoordelijke mede-overheden tot een gedragen oplossing voor dit deelgebied te komen. Het bestemmingsplan maakt dan ook een hotel met avondentertainment niet planologisch mogelijk. Zienswijze 3 Stadsstrand (Rechts)persoon 22 heeft bezwaar tegen het voorlopig voorkeursalternatief van een langgerekt stadsstrand met duinlandschap langs de Saerdam. Dringend word verzocht de in het participatieproces getoonde inrichtingsvariant met opgeschoven stadsstrand over te nemen als voorkeursalternatief en daarmee verwarring te voorkomen die nu ontstaat doordat op enkele plaatsen in de tekst de indruk wordt gewekt dat er een strand komt ter hoogte van Meerdijkhaven, zonder daarbij te melden dat dit niet het voorkeursalternatief betreft. 103 Reactie gemeente: Het concept-stedenbouwkundig Masterplan is het resultaat van het benoemde participatieproces. Daarbij is het strand met strandvoorzieningen ten opzichte van eerdere uitwerkingen opgeschoven in de richting van Meerdijkhaven. Het Voorlopig Voorkeursalternatief uit het MER is hieraan identiek. De gemeente neemt de zienswijze niet over. Het belang van een groot stadstrand voor alle inwoners van de stad en voor de uitstraling die de stad daarmee krijgt naar buiten, weegt voor de gemeente het zwaarst.
Zienswijze 4 Parkeervoorzieningen voor auto's (Rechts)persoon 22 begrijpt niet wat de nut en noodzaak is van het herinrichten van de parkeerplaatsen aan de Saerdam. Er wordt geen onderbouwing gegeven. Dit mag niet tot minder plaatsen leiden. Reactie gemeente: De herinrichting van de parkeerplaatsen aan de Saerdam is een voorstel van één van de bewoners. De gedachte is dat wanneer de parkeerplaatsen zich aan de gevelzijde van de weg bevinden ze minder uitnodigen tot parkeren door bezoekers van het strand zodat bewoners minder kans op parkeeroverlast hebben. Het is daarbij niet de intentie het aantal parkeerplaatsen nabij Saerdam omlaag te brengen. De uiteindelijke parkeeroplossing wordt niet geregeld in het bestemmingsplan. De betreffende straat valt ook buiten de bestemmingsplangrens. De gemeente kijkt positief naar het idee de parkeerplaatsen te verplaatsen naar de andere zijde, maar uitwerking hiervan dient nader onderzocht te worden in samenspraak met alle betrokkenen. Zienswijze 5 Fietsenstallingen In het ontwerpbestemmingsplan is geen uitwerking van de benodigde fietsenstallingen. Er is ruime aandacht voor het afwikkelen van het fietsverkeer zelf, maar het is niet duidelijk hoe het parkeren van fietsen is geregeld. Dit geldt voor zowel het Bataviakwartier, als de boulevard langs de Saerdam en het strand in Meerdijkhaven.
Te denken valt aan bewaakte fietsenstallingen, eventueel ondergronds. Extra aandacht is nodig voor het stallen van scooters, gelet op het meerdere ruimtebeslag. Reactie gemeente: Het bestemmingsplan is een globaal plan. Bij het later op te stellen inrichtingsplan wordt concreet uitgewerkt waar fietsenstallingen worden voorzien. Hierbij wordt rekening gehouden met het onderdeel fietsparkeren uit de Nota parkeernormen. In dit proces zal ook participatie van omwonenden plaatsvinden. 2.2.23. (Rechts)persoon 23 Zienswijze 1 (Rechts)persoon 23 geeft aan dat hem is toegezegd dat er een tweetal zichtlijnen vanuit appartementencomplex Galjoen 09 45 op het water worden behouden. 104 Reactie gemeente: De gemeente erkent het belang van uitzicht vanuit het betreffende appartementencomplex. Door Meerdijkhaven zal het uitzicht sterk veranderen. Het open houden van twee zichtlijnen is inderdaad het gemeentelijk uitgangspunt. 2.2.24. (Rechts)persoon 24 Zienswijze 1 Woningbouw (Rechts)persoon 24 stelt dat de motivatie waarom er zo hoog en intens op deze in een natuurgebied gelegen plek aan verstedelijking moet worden gedaan, ontbreekt. Hoogbouw aan de randen van de natuurgebieden het Markermeer en het IJsselmeer zorgt landschappelijk gezien voor een te abrupte overgang tussen de weidsheid van het open water en het land (zie kustlijn Almere Poort).
Het beperkt de mogelijkheid om meer biodiversiteit en zachtere water/land overgangen te creëren binnen de bebouwde omgeving. Ook de beleving van het open water door inwoners komt niet voldoende naar voren. Er wordt namelijk in de plannen wel in het water gebouwd maar niet aan het water. Er ontbreekt een boulevard, er is geen maritieme atmosfeer en de meeste inwoners krijgen geen zicht op het water. In het plan gaat het over de realisatie van 3.000 woningen op 300 ha. Er is voldoende grond aanwezig rond Lelystad om divers te bouwen (incl.hoogbouw). Het water naar binnen halen is ook een optie. (Rechts)persoon 24 vraagt zich af of deze optie is overwogen? Het Werkeiland Lelystad is van grote cultuurhistorische waarde, het verhaal van de pionierfase van Lelystad is hier beleefbaar. (Rechts)persoon 24 vindt het dan ook treurig dat het schiereiland van Meerdijkshaven met een bebouwing tot maximaal 23 bouwlagen pontificaal vóór het noordelijk deel van het werkeiland met de sluiswachterswoningen wordt neergezet. De woningbouw vindt grotendeels buitendijks plaats. Veiligheid voor bewoners wordt gezocht in verhoogde aanleg van de wooncomplexen. Het is echter de vraag of de veiligheidsbeleving van de bewoners daarmee vanzelf is gegarandeerd.
Reactie gemeente: De gemeente heeft in de Toelichting op het bestemmingsplan beschreven de ambitie te hebben om Lelystad veel nadrukkelijker te ontwikkelen als ‘stad aan het water’ met een relatief groot aantal woningen (max. 3.000). Tegelijkertijd is Lelystad de Hoofdstad van de Nieuwe Natuur. Door te kiezen voor een relatief kleine footprint en dus relatief hoog te bouwen is er relatief veel ruimte voor natuur. Door de relatief kleine footprint is – waar het kan – juist gekozen voor zachte overgangen naar het water, een zone uitgestrekt over ca. anderhalve kilometer met gemiddeld meer dan 100 meter breedte. Het betreft een afwisseling van (recreatie)strand en meer natuurlijke oevers. De hoogteaccenten zijn zo gekozen dat er een indrukwekkende skyline ontstaat vanaf het water die past bij de enorme schaal van het Markermeer. Tegelijkertijd is er door de vergrote kustlijn én de benodigde hoogtes voor de primaire waterkering extra veel mogelijkheden om vanaf het land de enorme schaal van het Markermeer te beleven. De hoogbouw doet daar niets aan af. Er is zowel sprake van een boulevard die het huidige dijktracé volgt als wandelpaden langs de oevers. Binnen de clusters is de woonbebouwing zodanig gepositioneerd dat het overgrote deel van de bewoners in meer of mindere mate zicht heeft op open water, juist door de keuze voor relatief veel hoogbouw.
105 Er is niet gedacht aan water naar binnen halen. Er is al binnendijks al niet voldoende ruimte. In bestaand stedelijk gebied is dat in verband met de benodigde breedte van de primaire waterkering geen optie. Met betrekking tot de cultuurhistorische waarde van het Werkeiland zoekt de gemeente de kwaliteit in het benutten van het contrast tussen oud en nieuw en wil door goede architectuur een kwalitatief hoogwaardige stedenbouwkundig en landschappelijke oplossing te bereiken. Mede naar aanleiding van deze zienswijze is woongebied 4 in noordoostelijke richting verschoven met ongeveer 175 meter. Zienswijze 2 Recreatie/natuur (Rechts)persoon 24 maakt zich zorgen over de verwevenheid van recreatie en natuur in het gebied. Indien geen goede zonering wordt aangebracht, delft de natuur het onderspit. Een extra groot aantal mensen zal naar deze omgeving komen, terwijl de natuur van het IJsselmeergebied nu al zo onder druk staat. (Rechts)persoon 24 mist een zoneringsaanpak op welke wijze verstoring van bestaande en te ontwikkelen natuur wordt voorkomen of wordt beperkt en er goed kan worden gehandhaafd. Er wordt niet verwezen naar in acht te nemen afstanden van waterrecreanten tot natuurzones en tot broed/rustlocaties van watervogels of van in acht te nemen afstanden van andere voorzieningen tot deze natuurlocaties.
En wat betreft de genoemde afstanden van paden tot natuur is niet duidelijk of die ook verplicht in de uitwerking moeten worden overgenomen. Strakke randvoorwaarden t.a.v. verlichting lijken verder niet te zijn opgenomen. Terwijl het van belang is om lichtvervuiling te voorkomen. Voor geluid is het ook van belang dat er strikte concrete normen gelden. Zeker ook voor lage tonen die namelijk ver dragen en daarmee een heel groot gebied kunnen verstoren (natuur, landschap en woonomgeving). In de regels zijn echter helemaal geen normen opgenomen voor geluid in relatie tot natuur en landschap en tot de noodzaak voor behoud van rust en stilte. Reactie gemeente: De locatie waar het Waterfront is gepositioneerd ligt tussen de primaire waterkering en de leidammen. Een gebied waar nu druk gevaren wordt. De betekenis van dit gebied voor de natuur van het IJsselmeergebied is beperkt.. De integrale gebiedsontwikkeling versterkt juist de natuurwaarden. Op het schaalniveau van de totale gebiedsontwikkeling wordt de zonering bereikt door het onbereikbaar maken/houden van het nieuw te maken natuurgebied zodat daar de rust voor de vogels gewaarborgd blijft. Binnen de landaanwinning is zonering te bewerkstelligen door inrichtingsmaatregelen. Het bestemmingsplan is daarvoor te globaal van karakter.
Juist omdat veel mensen het waterfront bezoeken, is het niet de bedoeling om gedeeltes af te sluiten of minimale maten aan te houden tussen paden en natuur. Als Hoofdstad van de Nieuwe Natuur wil de gemeente de natuur naar de harten van haar inwoners brengen. De gemeente ziet geen noodzaak noch ruimte voor het introduceren van geluidsnormen voor natuur en landschap. De geluidsbronnen zijn de voorbijvarende binnenvaartschepen waar het bestemmingsplan geen invloed op heeft. Zienswijze 3 Relatie met het Beheerplan Natura2000 gebied (Rechts)persoon 24 vindt dat er eerst een integrale beoordeling nodig is van wat het IJsselmeergebied gelet de instandhoudingsdoelstellingen vanuit Natura2000 en de 106 natuurdoelen voor het NNN er nog bij kan hebben. Zolang die beoordeling voor het gebied er niet is, zou ter bescherming van de natuurbelangen de toepassing van het voorzorgsbeginsel moeten gelden wanneer het gaat over afzonderlijke plan- en projectvoorstellen die niet voortkomen uit het Beheerplan Natura2000 IJsselmeergebied. Reactie gemeente: De Passende Beoordeling laat overduidelijk zien dat de integrale gebiedsontwikkeling van Waterfront Stedelijke Kust een grote positieve bijdrage levert aan de natuur van het IJsselmeergebied. Zienswijze 4 MER Er zijn in de MER zorgpunten opgenomen, die niet verder worden opgelost.
Zo wordt het foerageergebied van de meervleermuis een aantal jaar weggenomen, zonder dat er een alternatief is en is het te kort door de bocht om te zeggen dat broedvogels in het gebied gewend zijn aan verstoring, en dus wel meer verstoring aankunnen. (Rechts)persoon 24 stelt dat dit een onjuiste aanname is. In de toelichting van het plan en in de PlanMer wordt, wanneer het gaat over natuurwaarden en natuurmaatregelen, verwezen naar een rapport van van der Winden (van der Winden, 2023). Dit rapport is niet terug te vinden bij de bijlagen. Reactie gemeente: In het MER is nadrukkelijk beschreven dat het betreffende foerageergebied suboptimaal is en alleen bij bepaalde weerscondities gebruikt zou kunnen worden. Het grote foerageergebied van de betreffende kolonies, de Oostvaardersplassen, blijven ongemoeid. Tijdens de realisatie zullen beperkingen worden opgelegd aan de verlichting zodat ook tijdelijke effecten uitgesloten zijn. Dit wordt vastgelegd in vergunningsvoorwaarden. Ten aanzien van de verstoring van vogels is in de plannen een groot natuurgebied opgenomen dat aan de Markermeerzijde van de leidammen is gesitueerd en niet toegankelijk is voor recreanten. Daarmee wordt de noodzakelijke rust gegarandeerd. Het rapport van Van der Winden is een achtergrondsrapport dat is opgesteld in opdracht van Gemeente Lelystad. Dit rapport is desgewenst te ontvangen.
Zienswijze 5 Energie (Rechts)persoon 24 is tegen meer vaste energieopwekking door de bouw van windturbines en/of drijvende zonnepanelen (of staand op nieuwe atollen) in het Natura2000 IJsselmeergebied. Een vooruitstrevende gemeente als Lelystad, met als motto ‘ Lelystad is Hoofdstad van de Nieuwe Natuur ’, zou de energiebehoefte van de nieuwbouw niet af moeten wentelen op de natuur maar zich moeten focussen op bijvoorbeeld energiepositieve nieuwbouw: gebouwen die energie leveren. Wanneer energiepositief bouwen geen mogelijkheid is, blijft afwenteling op de natuur niet de juiste weg. Er zal dan naar alternatieven moeten worden gezocht. Reactie gemeente: De gemeente heeft geen plannen voor drijvende zonnepanelen of windturbines in het Natura 2000 gebied Markermeer en is ook niet voornemens om iets dergelijks mogelijk te maken in het bestemmingsplan Waterfront Stedelijke Kust. 107 De gemeente kijkt op zich positief aan tegen energiepositieve nieuwbouw. Omdat gekozen wordt voor hoogbouw is het aandeel dak en gevel per woning relatief laag waardoor er wel een gunstige uitgangssituatie wordt gecreëerd voor energiebesparing maar minder gunstig voor energieopwek. Zienswijze 6 Water en Bodem sturend (Rechts)persoon 24 vraagt zich af of de Minister kan bevestigen dat project Waterfront beschouwd kan worden als een project dat in een vergevorderd stadium is.
Dit zou betekenen dat de brief Water en Bodem sturend helemaal niet van toepassing is. Of zijn er ook dan wel onderdelen uit die brief van toepassing, zoals bijvoorbeeld aangescherpte randvoorwaarden voor het buitendijks bouwen. De recente gebeurtenissen met hoge waterstanden in zowel het IJsselmeer en het Markermeer en langdurige regenval en de noodzakelijke capaciteitsreserves voor opvang van overtollig water gedurende deze perioden maken actuele evaluatie en mogelijke bijstelling van beleid noodzakelijk, zeker wanneer het gaat over buitendijks bouwen en areaalbeslag van open water. Reactie gemeente: De Minister heeft in juli 2025 de Tweede Kamer laten weten woningbouwprojecten langs de randen van het IJsselmeergebied mogelijk te willen houden en dat het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (voorheen Barro) niet wordt aangepast. Dit is ook bevestigd in het Ontwerp Nota Ruimte. In het Bestuurlijk Overleg tussen de verschillende overheden over Waterfront is gezamenlijk geconcludeerd dat een landaanwinning past binnen het Rijksbeleid mits gemaximaliseerd tot 23,5 ha waarmee tot uitdrukking wordt gebracht dat de landaanwinning niet groter moet zijn dan strikt noodzakelijk. 2.2.25. (Rechts)persoon 25 Zienswijze 1 Algemeen De juiste aanduiding voor de buurt waarin de woning van (rechts)persoon 25 is gelegen dient aangeduid te worden als: 'Saerdam, Vliegent Hert, Reygersbeek'.
Reactie gemeente: De gemeente neemt het voorstel over. Zienswijze 2 Ligplaatsen en aantallen van, en overlast door riviercruiseschepen in Bataviahaven a) Het feitelijke aantal huidige ligplaatsen bedraagt 3 en niet 9. Dit wordt in de MER bevestigd. b) Het door de gemeente gehanteerde aantal afvaarten van riviercruiseschepen per jaar is hooguit de helft van de 500 die beweerd wordt. De toename tot 700 per jaar, zoals het ontwerpbestemmingsplan en MER voorziet, lijkt (rechts)persoon 25 volstrekt niet realistisch. c) In het ontwerpbestemmingsplan voorgestelde aantal ligplaatsen en afvaarten van riviercruiseschepen geeft meer overlast dan nu al het geval is als gevolg van geluidshinder, de uitstoot van fijnstof en stank en de (verkeers)drukte in en om Bataviahaven. In de MER is hier geen aandacht aan besteed. 108 d) De voorgenomen nieuw afmeervoorziening, waarbij de ligplaatsen voor de riviercruiseschepen haaks op de buitenkade van Bataviahaven worden georiënteerd, komt daarmee, gezien vanuit de woning van (rechts)persoon 25, dwars op hun kijkrichting komen te liggen waardoor niet alleen een belangrijk deel van het uitzicht op het open water wordt ontnomen maar het veroorzaakt 's nachts ook veel meer lichtvervuiling.
e) (Rechts)persoon mist de regel (en ziet deze graag alsnog opgenomen) dat riviercruiseschepen alleen mogen aanmeren in het kader van een cruiseprogramma (met passagiers), en dat de ligplaatsen niet mogen worden gebruikt voor ander verblijf, zoals de (winter)stalling of het onderhoud van riviercruiseschepen. Reactie gemeente: a) Aan de buitenzijde zijn nu 3x3 ligplaatsen. Dat wil zeggen drie scheepslengten aaneensluitend met de mogelijkheid om 3-dik af te meren. b) U heeft gelijk. Het aantal van 500 betrof een ruime inschatting van het aantal aan- én afvaarten. In 2023 waren er circa 150 reserveringen en in 2026 ongeveer 280. Er is dan ook zeker sprake van een grote toename maar 700 afvaarten per jaar is inderdaad niet realistisch. c) Het bestemmingsplan beoogt niet meer afvaarten van riviercruiseschepen te bewerkstelligen maar om ruimte te bieden aan oplossingen die leiden tot minder overlast voor bewoners. Omdat in de refentiesituatie (huidige situatie + autonome ontwikkeling) een gelijk aantal afvaarten wordt verwacht, is voor wat betreft de genoemde hinderfactoren geen effect ten opzichte van de referentiesituatie. d) De effecten op het uitzicht van bewoners is nauwgezet onderzocht. In kwantitatieve zin blijft jaarrond gemiddeld ca. 96% van het uitzicht op het open water behouden. De belemmering is beperkt.
Dat is in de huidige situatie (vrijwel) gelijk aan de gedraaide opstelling. De bewoners van het noordelijke deel van de Saerdam (die ook het dichtste bij de afgemeerde schepen wonen) geldt dat de gedraaide opstelling gunstiger is, voor bewoners zuidelijker langs de Saerdam is dat ongunstiger. De kwalitatieve vermindering van het uitzicht door de aanwezigheid van afgemeerde rivercruiseschepen is per persoon verschillend en wordt in grote mate bepaald of de aanwezigheid van riviercruiseschepen als storend wordt ervaren of niet. Wie een riviercruiseschip lelijk vindt, vindt zijn of haar uitzicht negatief beïnvloed en wie de aanwezigheid waardeert, vindt zijn of haar uitzicht positief beïnvloed. e) Het gebruik van de Bataviahaven is gereguleerd in de vigerende Verordening Fysieke Leefomgeving Lelystad 2021. Zo is onderhoud dat hinder kan veroorzaken niet toegestaan. De wens van rechtspersoon 25 dat riviercruiseschepen alleen in het kader van een cruiseprogramma (met passagiers) mogen aanmeren is te beperkend in de exploitatie van de Bataviahaven. Zo kan het immers noodzakelijk zijn dat alleen wordt bevoorraad (water+elektriciteit) en dat op een andere locatie passagiers worden opgehaald. 109 Zienswijze 3 Hotel met avondentertainment (Rechts)persoon 25 heeft bezwaar tegen een hotel met avondentertainment als dit uit meer dan 2 bouwlagen zou bestaan.
Het voornemen is om dit hotel te doen vestigen op de kop van de nieuwe landaanwinning ter hoogte van de nieuwe locatie van Batavialand. Dit hotel moet een belangrijke blikvanger worden aan de skyline van het Waterfront 6. Hoewel de culturele positionering van het hotel en zijn activiteiten sympathiek zijn, zou hoogbouw op deze plek het uitzicht vanuit de woning bederven. De regels over het aantal bouwlagen en wat bedoeld wordt met avondentertainment (zoals omvang, tot hoe laat, of het binnen of ook buiten mag plaatsvinden, hoeveel geluid het avondvertier mag produceren en hoe groot de verkeer aantrekkende werking mag zijn) wordt gemist en zou alsnog opgenomen moeten worden. Reactie gemeente: De gemeente heeft naar aanleiding van zienswijzen besloten in het definitieve bestemmingsplan geen leisureontwikkelingen mogelijk te maken op en langs de dijk bij Bataviakwartier. Het vergt een aanvullend planproces om samen met verantwoordelijke mede-overheden tot een gedragen oplossing voor dit deelgebied te komen. Het bestemmingsplan maakt dan ook een hotel met avondentertainment niet planologisch mogelijk. Zienswijze 4 Stadsstrand
110 (Rechts)persoon 25 heeft bezwaar tegen het voorlopig voorkeursalternatief van een langgerekt stadsstrand met duinlandschap langs de Saerdam. Dringend word verzocht de naar aanleiding van het participatieproces overeengekomen inrichtingsvariant over te nemen als voorkeursalternatief en daarmee verwarring te voorkomen die nu ontstaat doordat op enkele plaatsen in de tekst de indruk wordt gewekt dat er een strand komt ter hoogte van Meerdijkhaven, zonder daarbij te melden dat dit niet het voorkeursalternatief betreft. Reactie gemeente: Het concept-stedenbouwkundig Masterplan is het resultaat van het benoemde participatieproces. Daarbij is het strand met strandvoorzieningen ten opzichte van eerdere uitwerkingen opgeschoven in de richting van Meerdijkhaven. Het Voorlopig Voorkeursalternatief uit het MER is hieraan identiek. Zienswijze 5 Woningen in Meerdijkhaven a) Het voornemen om hoogbouw te realiseren in Meerdijkhaven zal in belangrijke mate het uitzicht vanuit de woning bederven. In de regels is opgenomen welke hoogten er in welke woongebieden gaat plaatsvinden, (rechts)persoon 25 geeft aan dat hiermee vanuit de woning het uitzicht op open water en op de horizon in zuidwestelijke richting wordt ontnomen.
b) Verder vraagt (rechts)persoon 25 zich af wat het nieuwvestigen van ca 3.000 woningen in Meerdijkhaven betekent voor de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet in Flevoland. Deze analyse ontbreekt in de MER. Reactie gemeente: a) Dit is waar, maar afgewogen tegen het feit dat er ook een groot deel van het uitzicht wel behouden blijft. Om in enige mate aan de zienswijze tegemoet te komen, is de contour van woongebied 1 iets aangepast zodat vanuit de meest zuidelijke bestaande bebouwing meer zicht op het open water overblijft. b) Het bestemmingsplan gaat over een periode van 10 tot 20 jaar, de verwachting is dat het elektriciteitsnet tijdig weer op orde is. Zienswijze 6 Parkeervoorzieningen voor auto's a) (Rechts)persoon 25 begrijpt niet wat de nut en noodzaak is van het herinrichten van de parkeerplaatsen aan de Saerdam. Er wordt geen onderbouwing gegeven. Dit mag niet tot minder plaatsen leiden. b) Er dient goed naar de ontsluiting van de parkeerplaats in het Bataviakwartier gekeken te worden. c) De capaciteit van de nieuwe parkeervoorzieningen aan de Visarenddreef en Houtribweg lijken onvoldoende, gelet op het aantal woningen en het aantal auto's per huishouden in Meerdijkhaven, en het te verwachten aanbod van strandgangers die met de auto komen.
d) Er wordt een oversteekvoorziening over de Houtribweg tussen de daar te realiseren collectieve parkeervoorzieningen en Meerdijkhaven gemist. Reactie gemeente: De herinrichting van de parkeerplaatsen aan de Saerdam is een voorstel van één van de bewoners. De gedachte is dat wanneer de parkeerplaatsen zich aan de gevelzijde van de 111 weg bevinden ze minder uitnodigen tot parkeren door bezoekers van het strand zodat bewoners minder kans op parkeeroverlast hebben. Het is daarbij niet de intentie het aantal parkeerplaatsen nabij Saerdam omlaag te brengen. De uiteindelijke parkeeroplossing wordt niet geregeld in het bestemmingsplan. De betreffende straat valt ook buiten de bestemmingsplangrens. De gemeente kijkt positief naar het idee de parkeerplaatsen te verplaatsen naar de andere zijde, maar uitwerking hiervan dient nader onderzocht te worden in samenspraak met alle betrokkenen. Zienswijze 7 Fietsenstallingen In het ontwerpbestemmingsplan is geen uitwerking van de benodigde fietsenstallingen. Er is ruime aandacht voor het afwikkelen van het fietsverkeer zelf, maar het is niet duidelijk hoe het parkeren van fietsen is geregeld. Dit geldt voor zowel het Bataviakwartier, als de boulevard langs de Saerdam en het strand in Meerdijkhaven. Te denken valt aan bewaakte fietsenstallingen, eventueel ondergronds.
Extra aandacht is nodig voor het stallen van scooters, gelet op het meerdere ruimtebeslag. Reactie gemeente: Het bestemmingsplan is een globaal plan. Bij het later op te stellen inrichtingsplan wordt concreet uitgewerkt waar fietsenstallingen worden voorzien. In dit proces zal ook participatie van omwonenden plaatsvinden. 2.2.26. (Rechts)persoon 26 Zienswijze 1 (Rechts)persoon 26 stelt dat het bestemmingsplan te makkelijk voorbij gaat aan de brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal d.d. 5 oktober 2023 kenmerk IENW/BSK- 2023/270005 waarin het Markermeer aangewezen is voor waterbergings- capaciteit en als noodzakelijke zoetwater buffer. Reactie gemeente: Het MER heeft aangetoond dat er geen (merkbaar) effect is op de kombergingscapaciteit en de zoetwaterbuffer. De omvang van de landaanwinning (35 ha) is daarvoor te klein ten opzichte van het geheel (Markermeer 70.000 ha, IJsselmeergebied 200.000 ha). De impact op de waterstanden ligt in de orde van tienden van millimeters. Zienswijze 2 (Rechts)persoon 26 vindt de locatie ter hoogte van de Saerdam niet geschikt voor recreatie. De plannen maken een ernstige inbreuk op de belangrijkste kenmerk van de woningen "wonen aan het water" en op het huidige rustige karakter van de buurt.
De belangrijkste doelstelling van het project Kustontwikkeling Waterfront is voor de Gemeente het realiseren van aantrekkelijke woonlandschappen voor een draagkrachtige doelgroep aan het water. Dit is juist de reden dat (rechts)persoon 26 gekozen heeft om op deze locatie te gaan wonen. Nu wordt de rust en de beleving en uitzicht van het water door de huidige plannen ontnomen. Reactie gemeente: De gemeente erkent het belang van aanwonenden. Daar staat tegenover het belang van andere bewoners van de stad. Geprobeerd is om tot een oplossingsrichting te komen 112 waarbij zoveel als mogelijk tegemoet is gekomen aan de inhoudelijke zorgen van aanwonenden zonder in te leveren op de potentie die het Waterfront heeft voor de hele stad. Dit is ook de reden dat het zwaartepunt van (strand)recreatie in zuidwestelijke richting is opgeschoven. Zienswijze 2 (Rechts)persoon 26 vreest aantasting van het woongenot: lawaai en werkverkeer, verzakking/ overlast door bouwwerkzaamheden, aanbrengen strand overlast door verstuiving van suppletie, zandverstuiving, blauwalg door ondiep water, overlast door vervuiling, zwemmen in uniek open water is niet meer mogelijk, door ondiep water, parkeerplaatsen op de plekken die bestemd zijn voor woningbouw, overlast door recreanten, het komen van vaste horeca en andere zaken die met dagrecreanten te maken hebben.
Reactie gemeente: Veel van de zorgen van indiener zijn op te lossen met goede planuitwerking en met het treffen van de juiste maatregelen om overlast te voorkomen. Desalniettemin is overlast niet volledig uit te sluiten. Zienswijze 3 (Rechts)persoon 26 verzoekt te kiezen voor de variant 'zonder strand voor Saerdam'. Hierin wordt rekening gehouden met de belangen van de huidige bewoners en is in lijn met de breed gedragen Kustvisie 2030, die in 2019 o.a. in samenspraak met de huidige bewoners is opgesteld. Reactie gemeente: De gemeente neemt de zienswijze niet over. Het belang van een groot stadstrand voor alle inwoners van de stad en voor de uitstraling die de stad daarmee krijgt naar buiten, weegt voor de gemeente het zwaarst. Zienswijze 4 (Rechts)persoon 26 vindt dat in de huidige stikstofcrisis het niet aanvaardbaar is ten behoeve van bebouwing de stikstofuitstoot in het Natura 2000 gebied Markermeer te vergroten. Verwezen wordt naar de brief die gestuurd is naar de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal op 5 oktober 2023 kenmerk IENW -BSK-2023/270005. Ook wordt verwezen naar de brief van 16 november 2022 aan demissionair Minister van Infrastructuur en Waterstaat, Dhr M.Harbers betreffende het verzoek niet in te stemmen met buitendijkse ambities in het Markermeer van de Gemeente Lelystad in het kader van het project Waterfront Kust.
De gemeente claimt dat het project Waterfront Kust een uitwerking is van de in december 2019 door de gemeenteraad vastgestelde Kustvisie 2030. Deze is destijds opgesteld in samenwerking met verschillende partijen. Langs de Saerdam (als verbindingsoever) was de aanleg van een "Suyderseeboulevard" voorzien voor wandelaars en fietsers zonder strand of vooroever. Nu heeft de Gemeente in het Project Waterfront echter op 21 november 2022 een totaal nieuw plan aan de inwoners van Lelystad gepresenteerd. (Rechts)persoon 26 vraagt zich af of daar zo maar van afgeweken kan worden. En of er ver gevorderde afspraken waren? 113 Reactie gemeente: De stikstofcrisis betreft depositie van stikstof in natuurgebieden die daar zeer gevoelig voor zijn. De meest dichtbij gelegen ligt op ca. 30 km. Het Markermeer is niet stikstofgevoelig. Het project Waterfront Stedelijke Kust werd door minister Harbers beschouwd als project waarover bestuurlijke afspraken worden gemaakt omdat ze al in voorbereiding was voorafgaand aan de Kamerbrieven. Ondertussen is de afspraak gemaakt dat het Waterfront maximaal 23,5 ha aan landaanwinning mag creëren. In de bestemmingsplanregels is dit opgenomen. De Kustvisie 2030 is een document op een abstracter niveau dan dit bestemmingsplan.
In de Kustvisie is opgenomen dat dit gedeelte van de kust zich richt op vrijetijdsbesteding, recreatie op water én land in combinatie met bijzondere woonmilieus nabij water. Het bestemmingsplan en het stedenbouwkundig plan zijn nadere uitwerkingen waarbij is gebleken dat met o.a. een landaanwinning en stadsstrand deze functies het beste ingevuld kunnen worden. Zienswijze 5 (Rechts)persoon 26 vraag zich af waarom de braakliggende stukken grond niet bebouwd gaan worden, zoals bedoeld is in eerdere plannen: bij Schoonzicht en Batavia haven, Saerdam t/m Lelystad haven. Zie onderstaande 2 foto's. Dit is een prima locatie voor draagkrachtigen met een mooi uitzicht. En is beter voor de toekomst om op lange termijn in het Ijselrneergebied te kunnen blijven wonen, werken en leven. En de volgende generaties na ons een toekomstbestendig watersysteem na te laten. Reactie gemeente: Betreffende locaties maken deel uit van de plannen. Ook hier is woningbouw beoogd. De linkerlocatie wordt in het bestemmingsplan Waterfront Stedelijke Kust niet beschreven omdat er al een vigerend bestemmingsplan is (Bestemmingsplan Bataviahaven) waarin de betreffende woonbestemming al mogelijk is gemaakt. 2.2.27. (Rechts)persoon 27 De zienswijze is gelijk aan de zienswijze van (rechts)persoon 25.
2.2.28. | (Rechts)persoon 28 De zienswijze is gelijk aan de zienswijze van (rechts)persoon 25. 2.2.29. | (Rechts)persoon 29 De zienswijze is gelijk aan de zienswijze van (rechts)persoon 25. 2.2.30. | (Rechts)persoon 30 (Rechts)persoon 30 heeft vele foto’s bij zijn zienswijze gevoegd. Zienswijze 1 (Rechts)persoon 30 vond het ongepast dat de gemeente de zomerperiode heeft gekozen voor het doorlopen van het voorontwerp MER van een belangrijk deel van het planproces, waardoor veel belanghebbenden door vakantie niet zullen kunnen reageren. | Daar komt bij dat met veel druk nog net voor het ingaan van de nieuwe | omgevingswet het ontwerpbestemmingsplan met de kerst en oud en nieuw ter inzage | is gelegd, voor de tweede keer lukt het de gemeente om het in een vakantieperiode te publiceren. Reactie gemeente: De Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) voor het MER heeft | ter inzage gelegen van 18 mei tot 29 juni 2023. Het ontwerpbestemmingsplan lag ter inzage tussen 14 december 2023 tot 24 januari 2024. De gemeente is van mening dat belanghebbenden daarmee ruimschoots de tijd hebben gekregen tot het inbrengen van zienswijzen. Zienswijze 2 In het voorkeursalternatief voor het bestemmingsplan is de ambitie voor de buitendijkse ontwikkeling voor de Saerdam nog steeds opgenomen.
Landaanwinning is echter niet meer van deze tijd en volkomen in strijd met de wereldwijde klimaatproblemen, zoals beschreven in de Kamerbrief Water en Bodem d.d. 25 november 2022 van het Kabinet. Deze problemen raken ook de gemeente Lelystad. Door klimaatverandering zal een grotere zoetwaterbuffer en waterbergingscapaciteit in het Markermeergebied nodig | zijn. De regelgeving voor buitendijks bouwen zal daarom worden aangescherpt. Met | deze feiten moet bij ruimtelijke ordening nu al rekening worden gehouden. Het lijkt er | sterk op dat de gemeente de aangekondigde aanscherping tracht voor te zijn en daarom grote haast wilt maken met de vaststelling van een bestemmingsplan. Dit vindt (rechts)persoon 30 onacceptabel. Reactie gemeente: Het MER heeft aangetoond dat er geen (merkbaar) effect is op de kombergingscapaciteit en de zoetwaterbuffer. De omvang van de landaanwinning (35 ha) is daarvoor te klein ten opzichte van het geheel (Markermeer 70.000 ha, IJsselmeergebied 200.000 ha). De impact op de waterstanden ligt in de orde van tienden van milimeters. | Nu de landaanwinning wordt gemaximaliseerd tot 23,5 ha is het theoretisch effect nog kleiner. 114 115 Veel essentiëler is het anticiperen op veel hogere waterstanden als gevolg van klimaatverandering. Robuust ontwerpen voorkomt problemen in de toekomst.
De waterkeringen worden ontworpen voor veel hogere waterstanden dan waar de normen nu in voorzien waardoor de veiligheid tegen overstroming – ook bij de meest extreme scenario’s – nooit in het geding kan komen. Zienswijze 3 De ambities van de gemeente ten aanzien van landaanwinning staan in schril contrast met het reeds sinds 2006 alom erkende belang van behoud van open water en het behoud van de unieke zichtlijnen op het Markermeer. Bovendien leidt zandwinning en landaanwinning tot neerslag van extra hoeveelheden stikstof op het Natura2000 gebied Markermeer. Niet alleen vanwege de status van het gebied maar ook vanwege de huidige stikstofcrisis, waarin de landbouw en bouwsector volkomen in de knel zitten, is de belasting van de natuur met deze extra hoeveelheid stikstof volkomen onacceptabel. Strikt genomen is landaanwinning immers geen noodzaak om de doelstelling, het aantrekken van meer draagkrachtige inwoners, te behalen. In Flevoland en binnen de gemeente Lelystad is voldoende ruimte om aantrekkelijke bouwlocaties te creëren voor het aantrekken van deze doelgroep. Reactie gemeente: De gemeente erkent de vele andere belangen die spelen in het gebied en meent met het bestemmingsplan een basis te leggen aan een gebiedsontwikkeling die hier recht aan doet.
Het Markermeer is echter geen stikstofgevoelig natuurgebied waardoor eventuele extra stikstofdepositie hier geen ecologisch effect heeft en ook niet bijdraagt aan de stikstofcrisis. Zienswijze 4 In de eerder reeds door de gemeente vastgestelde Kustvisie 2030 is voorzien in de aanleg van een stadsstrand ten noorden van het watersportstrand. Dit is een populaire locatie, dichtbij de stad, waar een dergelijke recreatieve voorziening wel zonder grote overlast voor bewoners is te realiseren. (Rechts)persoon 30 vindt het onbegrijpelijk dat het plan voor die locatie niet verder is uitgewerkt, noch als ambitie is gepresenteerd. Reactie gemeente: De gemeente heeft – naar aanleiding van de plannen voor Nationaal Park Nieuw Land – in haar Kustvisie een groot buitendijks natuur- en recreatiegebied opgenomen met groot strand als onderdeel van de Marker Wadden. Deze ambitie heeft de gemeente nog steeds waarbij de gemeente niet de mogelijkheden heeft om een dergelijk gebied zelf te realiseren. Zienswijze 5 Belangrijkste doelstelling van het project Kustontwikkeling Waterfront is het realiseren van aantrekkelijke nieuwe woonlandschappen AAN HET WATER voor een draagkrachtige doelgroep omdat dit een zeer gewaardeerd woonmilieu is. Aan het water wonen, is inderdaad zeer gewild. Het is de natuurlijk ook de reden waarom (rechts)persoon 30 aan de Saerdam is gaan wonen.
Dit mag dus niet verloren gaan. Het is bovendien onrechtvaardig om deze doelstelling te willen realiseren ten koste van het huidige zeer gewaardeerde woonmilieu van de huidige bewoners. 116 Reactie gemeente: Naar het oordeel van de gemeente blijven de betreffende bewoners aan het water wonen ook wanneer er langs de Oostvaardersdijk een buitendijkse strook met natuur en recreatie mogelijk wordt gemaakt. Zienswijze 6 Het doel van de gemeente, om binnen het project de huidige en toekomstige functies met elkaar te verbinden zonder elkaar in de weg te zitten, wordt door aanleg van een stadsstrand/vooroever voor de Saerdam niet bereikt. De voorgestelde verbindende functie in het voorkeursalternatief verstoort immers de beleving van wonen aan het water en de rust, kortom het huidige leefmilieu en karakter van de buurt voor de huidige bewoners. Tijdens participatiebijeenkomsten zijn diverse voorstellen gedaan, net als destijds tijdens het plan voor herinrichting van de Oostvaardersdijk, om van de dijk een mooie wandel- en fietsboulevard aan de waterzijde te maken met diverse uitkijkpunten waar heel Lelystad van kan genieten. Reactie gemeente: Het alternatief, een variant zonder strand langs de Saerdam, is door de gemeente betrokken bij de afweging.
De voordelen die het stadsstrand voor de stad kan hebben weegt zwaarder dan de veranderingen van het uitzicht van bewoners die door betrokkenen negatief ervaren kunnen worden. Bij de nadere uitwerking wordt zo goed als mogelijk rekening gehouden met de belangen van bewoners zodat te ervaren overlast kan worden beperkt. Zienswijze 7 De gemeente beoogt, naast landaanwinning, beleefbare natuur te realiseren in het nieuwe woonlandschap in de sfeer van eilandjes, duinen en vooroevers. Vergeten wordt dat het water in het plangebied onderdeel is van Natura 2000. Het watergebied heeft derhalve al unieke natuurwaarden, die je niet zomaar mag laten verdwijnen of omwisselen voor een andere habitat. In een Passende Beoordeling dient met zekerheid te worden aangetoond dat de plannen geen significant negatieve effecten zullen hebben en op welke wijze de inbreuk op het Natura 2000 gebied kan worden gecompenseerd. Reactie gemeente: De gemeente is zich zeer bewust dat de landaanwinning is beoogd binnen Natura 2000 gebied en heeft daarom ook de Passende Beoordeling laten opstellen die onderdeel is van het milieueffectrapport. Juist omdat de gemeente als ‘Hoofdstad van de Nieuwe Natuur’ veel waarde hecht aan natuur is in het plan een goede analyse gemaakt van de bestaande waarden (en het ontbreken daarvan) en is natuurontwikkeling integraal onderdeel van de totale gebiedsontwikkeling geworden.
Dat met zekerheid uitgesloten kan worden dat er sprake kan zijn van negatieve gevolgen voor de instandhoudingsdoelen van het Markermeer blijkt uit de Passende Beoordeling. Zienswijze 8 In het plan wordt beschreven dat wonen en ‘leisure’ alleen onder bepaalde randvoorwaarden kan samengaan. Eén van die randvoorwaarden is het voorkomen van overlast voor de omwonenden. Toegegeven wordt dat overlast niet kan worden uitgesloten. In het ontwerpbestemmingsplan zal derhalve inzicht gegeven moeten worden in de effecten die de gemeentelijke ambities hebben op het woon- en leefmilieu van de 117 huidige bewoners aan de huidige zeer rustige Saerdam. Door de recreatiedruk ontstaat grote parkeer- en geluidsoverlast en veel zwerfvuil. Daarnaast zullen auto’s en woningen van bewoners schade oplopen door stuifzand. Reactie gemeente: De gemeente erkent dat elke mogelijkheid waar grotere aantallen mensen samen kunnen komen, kan leiden tot overlast voor anderen. De genoemde en andere overlast gevende aspecten zullen bij de nadere planuitwerking de volledige aandacht van de gemeente hebben zodat de kans op overlast zo veel als mogelijk wordt beperkt. Zienswijze 9 Cruiseschepenhaven aan de buitenkant van Bataviahaven In het ontwerpbestemmingsplan wordt de aanleg van een cruiseschepenhaven mogelijk gemaakt aan de buitenkant van Bataviahaven voor circa 10 riviercruiseschepen.
Dit is niet vergund in het vigerende bestemmingsplan Bataviahaven, vastgesteld januari 2016. Deze schepen hebben veelal de maximale lengte van 135 meter afgestemd op de sluisgrootte op de Europese rivieren. Als een riviercruiseschepenhaven aan de buitenzijde van Bataviahaven wordt gerealiseerd zal het uitzicht van bewoners aan die zijde van de Saerdam in tegenstelling tot wat in het ontwerpbestemmingsplan wordt beweerd, wel degelijk significant kwalitatief verminderen. De grote gevolgen die het ligplaats innemen op die locatie: • uitzicht van de bewoners van de Saerdam; • bij het aan- en afmeren worden (voor de veiligheid) felle schijnwerpers gebruikt, die overlast veroorzaken door zeer hinderlijk in woonkamers en slaapkamers te schijnen van de woningen aan de Saerdam; • verkeersoverlast, veroorzaakt door komen en gaan van touringcars, zal verder toenemen; • de ingang naar Bataviahaven wordt door aanleg van een cruiseschepenhaven verkleind en veel minder overzichtelijk, waardoor bij in- en uitvarende scheepvaart het risico van aanvaringen en ongelukken zal toenemen. Naar de mening van (rechts)persoon 30 zou de ligplaats veel beter naar de noordzijde van de sluis kunnen worden verplaatst, aangezien daar voldoende ruimte is om de schepen te ontvangen, zonder overlast te veroorzaken voor bewoners van de Saerdam en rondom Bataviahaven.
Tenslotte draagt aanleg van een cruiseschepenhaven op de in het ontwerpbestemmingsplan voorgestelde locatie op geen enkele wijze bij aan de hoofddoelstelling van de project ontwikkeling van het Waterfront Kust om meer draagkrachtige inwoners aan te trekken. Reactie gemeente: Het bestemmingsplan beoogt niet meer afvaarten van riviercruiseschepen te bewerkstelligen maar om ruimte te bieden aan oplossingen die leiden tot minder overlast voor bewoners. In het vigerende bestemmingsplan Bataviahaven is het water bestemd voor o.a. “aanlegplaatsen voor charterschepen, waaronder begrepen riviercruiseschepen”. Aan de buitenzijde zijn nu 3x3 ligplaatsen. Dat wil zeggen drie scheepslengten aaneensluitend met de mogelijkheid om 3-dik af te meren. In de huidige situatie is de afstand tussen een afgemeerd riviercruiseschip en de bewoning minimaal 125 meter. In het MER heeft de gemeente een alternatief onderzocht waarbij de minimale afstand tenminste 250 meter 118 bedraagt. In het MER (Deel B, blz. 151 en blz 235) zijn afbeeldingen opgenomen waar de betreffende afmeervoorziening was gedacht (zie onderstaande afbeeldingen). Zichtbaar is dat de afstand tot de bestaande bewoning sterk toeneemt waardoor ook de hinder afneemt.
Door de verdraaiing ten opzichte van de huidige afmeervoorziening is onder de meeste weercondities de aankomst en vertrek eenvoudiger waardoor minder lang sprake is van motorgeluid. De exacte oriëntatie wordt in het kader van een inrichtingsplan en bijbehorende vergunningen bepaald waarbij nautische aspecten en hinderaspecten worden afgewogen. Omdat de riviercruiseschepen bijdragen aan het toeristisch profiel van Bataviakwartier is een andere locatie dan de Bataviahaven geen geschikt alternatief. De betreffende afbeeldingen maken ook inzichtelijk dat de afgemeerde riviercruiseschepen de ingang naar Bataviahaven niet verkleinen of onoverzichtelijk maken. De overlast vanuit wachtende touringcars wordt verminderd door de beoogde verandering van de verkeerscirculatie binnen Bataviakwartier. Omdat Schoonzicht/Oostvaardersdijk ter plaatse van Bataviahaven voor autoverkeer wordt afgesloten kunnen de touringcars alleen nog via de Lelybaan de opstelplaatsen bereiken.