CConstaterende datLelystad
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 15 Zienswijzennota_Geredigeerd

Commissie Ruimte Ontwikkeling en Bereikbaarheid 3 november 2026, gemeente LelystadBij agendapunt: 26.532 Vaststelling bestemmingsplan Waterfront Stedelijke Kust (VERVOLG van bespreking 16 juni 2026) - 21:4547.277 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 6

Dit zou in heel bescheiden mate misschien het geval kunnen zijn, maar met een intensief woongebied met hoge dichtheden, met bouwhoogtes tot 23 bouwlagen en intensieve verkeersbewegingen en als het aan de gemeente ligt ook nog een intensief recreatie gebied, zijn hier toch duidelijke twijfels bij te stellen. Hoewel het Leisure gebied iets afzijdig ligt, zal dit ook niet bijdragen aan b.v. de trekroutes van vogels. Niet voor niets gaan veel rapporten over de ontwikkeling van de Nationaal park Nieuwe Natuur uit van ”wetlands” aan de westzijde van de geleide dammen die liggen aan de west kant van de vaarroute voor het gebied Meerdijkhaven en Saerdam. Deze visie is ook opgenomen in de Kustvisie 2030, een dergelijke ontwikkeling met een minder intensieve ontwikkeling van het Waterfront aan vooral de zuidzijde, conform de Kustvisie 2030, draagt wel bij aan de verbinding Oostvaardersplassen Markerwadden. Hiermee kan de Natuurontwikkeling wel duidelijk worden gediend. Reactie gemeente: Het klopt dat de beschrijving onder ‘natuurontwikkeling’ enigszins summier is. De belangrijkste bijdrage van het project Waterfront Stedelijke Kust aan de natuur van Nationaal Park Nieuw Land is het tenminste 25 ha groot natuurgebied (wetland) ten westen van de geleidedammen. In de rest van het MER en de Passende Beoordeling wordt hier wel uitgebreid bij stil gestaan.

Zienswijze 9 In paragraaf 3.8 wordt vrij kort ingegaan op klimaatadaptatie. Hier wordt in het geheel niet stilgestaan bij de in de inleiding genoemde brieven van de minister van Infrastructuur terwijl juist door het veranderende klimaat de noodzaak om de wateroppervlakte van het Markermeer zoveel mogelijk te behouden. Hier zou op een goede manier ingespeeld kunnen worden op de veranderende klimaat situatie nu en in de toekomst: geen of slecht verantwoorde aanlandingen, maar bv wetlands en geen bebouwing in het bestaande Markermeer zou klimaatadaptatie veel geloofwaardiger maken. 74 Reactie gemeente: Dat staat beschreven onder 3.5. Zienswijze 10 In paragraaf 4.1 wordt naast de verder in ogenschouw genomen varianten ook stilgestaan bij de mogelijkheid om drijvend te bouwen of op palen. Reeds bij de zienswijze op het ontwerpbestemmingsplan is aangegeven, dat deze mogelijkheden te snel terzijde zijn gelegd. Een binnendijkse ontwikkeling van Meerdijkhaven met een bescheiden strand zou kunnen worden uitgebreid met een wandelpier, waar allerlei zeer sprekende voorbeelden van in de wereld zijn. Ook meer revolutionaire ontwikkelingen, die op verschillende plaatsen worden onderzocht, zouden kunnen bijdragen aan echt vernieuwend bezig te zijn met een stad aan het water.

Op een bijzondere wijze kan op deze wijze zonder landaanwinning iets spectaculairs worden ontwikkeld, met minder impact op het milieu. Reactie gemeente: In paragraaf 4.1 is ook beschreven waarom de gemeente dit onderzochte alternatief niet realistisch acht en daarmee ook in het MER verder heeft uitgewerkt. Zienswijze 11 In paragraaf 4.3.3. wordt stilgestaan bij het versterken en verleggen van de waterkering. Afgezien van het feit dat bij de variant zonder aanlandingen van dijkverlegging geen sprake is, wordt steeds aangehaald, dat stranden en voorlanden een uitdovende werking hebben op de golf oploop. Op zich juist, maar daarmee is niet gezegd, dat niet op een andere wijze golf oploop kan worden tegen gegaan. Verder kan nog worden opgemerkt, dat de vraag over hoeveel tijd dijkversterking aan de orde zou zijn ook een rol zou kunnen spelen, zeker als gekeken wordt naar de situatie voor de Saerdam, waar het alternatief zonder strand nu aan de orde zou moeten komen Reactie gemeente: Paragraaf 4.3.3 betreft de toelichting op het voorlopig voorkeursalternatief. Zienswijze 12 In paragraaf 4.4. wordt ingegaan op het Alternatief zonder landaanwinning. Hierbij wordt het ontwerp stedenbouwkundig masterplan “gecoupeerd” als uitgangspunt genomen. Dit is een onjuist uitgangspunt.

Als dit alternatief (hopelijk) aan de orde komt, zou op die situatie een nieuw, op de dan actuele situatie, plan moeten worden ontwikkeld. Hierbij moeten dan ook andere zaken meegenomen moeten worden. Toch aantrekkelijke woningen in de duurdere sector met zicht op het Markermeer (gestapeld) en ook grondgebonden woningen in de betaalbare sector. Reactie gemeente: Het getoonde plaatje is een verbeelding van hoe het alternatief er uit zou kunnen zien. Uiteraard zijn er ook andere verbeeldingen denkbaar. Naar aanleiding van ontvangen zienswijzen en het voorlopig advies van de Commissie MER is een extra alternatief beoordeeld waarbij het volledige programma binnendijks wordt gerealiseerd met als kenmerkende consequentie dat de Houtribweg moet worden verlegd en getransformeerd. Daarmee is ook tegemoet gekomen aan de zienswijze van indiener. 75 Zienswijze 13 In paragraaf 4.5. wordt ingegaan op de variant zonder stadsstrand voor de Saerdam. Ook hiervoor geldt dat bij deze variant meer specifiek naar het ontwerp gekeken moet worden. Zeker nu zoals hiervoor is aangegeven, dat deze variant in beeld is. De positie van het “omgeklapte” strand kan nader worden beschouwd en de constatering dat geen plankiers aanwezig zouden zijn is veel te voorbarig en ook de constatering dat dammen niet aan de orde zouden zijn is voorbarig.

Reactie gemeente: Het getoonde plaatje is een verbeelding van hoe het alternatief er uit zou kunnen zien. Uiteraard zijn er ook andere verbeeldingen denkbaar. Een essentieel verschil met het VKA is dat in dit alternatief geen sprake is van een groot stadsstrand. Het kleine strandje binnen dit alternatief kan de functie van stadsstrand niet invullen omdat er niet de ruimte is om de benodigde afscherming middels dammen te realiseren. In dit alternatief is er dan ook geen sprake van een ‘omgeklapt’ stadsstrand maar van geen stadsstrand. Het kleine strandje heeft alleen een functie voor de bewoners van het waterfront zelf. Zienswijze 14 In hoofdstuk 5 wordt de referentiesituatie beschreven, hier worden bij Bodem mogelijke bodemverontreinigingen benoemd. De vraag is of de opsomming volledig is. Er is ook een bestaand tankstation en halverwege de lokatie Meerdijkhaven is de zgn. Visserij aanlegplaats aanwezig, die steeds onbenoemd blijft. Reactie gemeente: Het tankstation stond al vermeld. De gemeente heeft geen aanleiding te veronderstellen dat ter plaatse van de Graansteiger (aanlegplaats visserij) sprake is van mogelijke bodemverontreinigingen. Zienswijze 15 Hoofdstuk 6 van de MER (deel A) geeft een samenvattend beeld van de effecten bij de realisatie van het Waterfront zoals dit in het ontwerpbestemmingsplan is beschreven.

Hier valt op, dat zoals in de inleiding al is aangegeven, dat vooral de in de MER als VKA aangeduide situatie volop aandacht krijgt en dat de alternatieven “zonder aanlandingen” en “geen strand voor de Saerdam” bij de beschrijvingen van de milieu effecten veel minder uitgebreid zijn. Ook valt op dat veel minder aanvullende maatregelen om negatieve effecten op te heffen worden beschreven als bij de variant, die als VKA wordt aangeduid. Reactie gemeente: Hoofdstuk 6 beschrijft de effecten van de realisatie. Het alternatief zonder landaanwinning heeft minder effecten en is daarom korter beschreven. De varianten, dus ook de variant ‘geen strand voor de Saerdam’ zijn vergeleken met het alternatief waarop ze een variant zijn. Dit voorkomt onnodige dubbelingen. Zienswijze 16 Zoals in de inleiding is aangegeven kunnen bij de tabellen in hoofdstuk 6 kanttekeningen worden gezet. Zo wordt in de Tabel 5.2 meerdere keren n.v.t. aangegeven bij de variant “Zonder strand Saerdam” Ook wordt b.v. bij natuur en bij landschap de variant “Zonder aanlandingen” opeens t.o.v. de referentie situatie negatief c.q. als minder positief als de 76 VKA aangeduid. Dit is op zijn minst aanvechtbaar of zelfs onjuist. Reactie gemeente: Tabel 5.2 is de samenvattende tabel. De motivering voor de waardering van de effecten is in de andere hoofdstukken (en met name in deel B) opgenomen.

Indiener geeft niet aan waarom de effectbeoordeling aanvechtbaar of onjuist zou zijn. Zienswijze 17 Ook worden in de hoofdstukken 6 en 7 vrij verrassend de gemeentedoelen opgevoerd als belangrijke factoren, terwijl die eigenlijk los van de milieueffecten staan!! Ook is het zo, dat er hierbij verondersteld wordt, dat deze gemeentelijke doelen niet kunnen worden verwezenlijkt buiten het in de MER als VKA aangeduide alternatief. In het voorgaande en in de zienswijze m.b.t. het ontwerpbestemmingsplan is al aangegeven, dat als ook gekeken wordt naar mogelijkheden elders in het gemeentelijk grondgebied en ook buiten het directe plangebied mogelijkheden in beschouwing worden genomen, er heel goede mogelijkheden zijn om de gemeentelijke doelen te behalen (met minder impact op het milieu). Reactie gemeente: De gemeente is het niet met indiener eens dat de gemeentelijke doelen ook zonder Waterfront Stedelijke Kust bereikt kunnen worden. In het MER is in aanvulling op de milieueffecten ook een beschrijving opgenomen over in welke mate de alternatieven en varianten de gemeentelijke doelen bereiken omdat anders het beeld kan ontstaan dat het alternatief met de minste milieueffecten ook automatisch het betere alternatief zou zijn. In een aanvulling op het MER is ook een ‘volwaardig binnendijks alternatief’ onderzocht. Dit onderzoek onderschrijft de eerdere conclusie.

Zienswijze 18 In hoofdstuk 7 wordt ook nog aandacht besteed aan leemten in kennis en aan aandachtspunten voor het bestemmingsplan. Er zijn dus volop redenen om het ontwerpbestemmingsplan niet overhaast vast te stellen. Reactie gemeente: De genoemde leemten in kennis hebben niet betrekking op de noodzaak om voorafgaand aan het vaststellen van het bestemmingsplan nader onderzoek te doen maar om bij de uitwerking van concrete plannen hier te zijner tijd rekening te houden. Zienswijze 19 In de inleiding bij de deelonderzoeken wordt aangegeven, dat wanneer zaken worden vergeleken met de referentie situatie, hierbij bedoeld wordt de situatie in 2040. Hierbij wordt in veel gevallen verondersteld dat er weinig verandering optreed t.o.v. de situatie van heden (2023-2024). Hier worden wellicht toch fouten gemaakt. Als voorbeeld kan worden genoemd het feit dat Batavia outlet centrum al wil uitbreiden op delen van het huidige parkeerterrein. Ook worden de laatste tijd de verkeersberekeningen in Nederland in het algemeen steeds bijgesteld. Reactie gemeente: Er is bij de gemeente een plan bekend dat Batavia Stad Factory Outlet (BSFO) zou willen uitbreiden op delen van het huidige parkeerterrein. Navraag bij BSFO leert dat er bij hen 77 hier geen plannen voor zijn. Dit is daarom ook niet opgenomen bij de autonome ontwikkeling. Zienswijze 20 In paragraaf 1.2.

worden autonome ontwikkelingen aangegeven, die zijn meegenomen bij de referentiesituatie (2040). Hierbij worden ontwikkelingen in de scheepvaart niet genoemd en ook de eventuele opening van Luchthaven Lelystad is buiten beschouwing gelaten. Reactie gemeente: In paragraaf 1.3 wordt alleen de definitie van de referentiesituatie toegelicht. In de inhoudelijke hoofdstukken komen inhoudelijke aspecten daarvan aan bod. Zienswijze 21 In hoofdstuk 2 worden verkeersaspecten beschouwd. De verkeersbewegingen in de referentiesituatie zullen afgeleid zijn van verkeerstellingen in de huidige situatie. Onduidelijk is van wanneer deze tellingen zijn. Dit zal moeten worden verduidelijkt. In het algemeen bestaat de indruk dat het nu al drukker is als de referentiegetallen voor 2040. Reactie gemeente: In paragraaf 2.3 is de onderzoeksaanpak beschreven. Er is gebruik gemaakt van een verkeersmodel. Zienswijze 22 Figuur 2-5 bij paragraaf 2.4.3 geeft het verschil in verkeersintensiteit tussen de referentiesituatie en de situatie na voltooiing van het VKA. Hier zijn blijkbaar veronderstellingen ingevoerd, die zeer aanvechtbaar zijn. De aantrekkingskracht van het Bataviakwartier is duidelijk onderschat. Zowel in westelijke als in noordelijke richtingen zullen de intensiteiten hoogst waarschijnlijk sterker toenemen.

Reactie gemeente: Alle Lelystadse projecten worden doorgerekend met dit verkeersmodel (STRAVELA). De gemeente heeft geen aanleiding om aan de juistheid van de resultaten te twijfelen. Zienswijze 23 In paragraaf 2.7 worden voor verkeersveiligheid bij langzaam verkeer en gemotoriseerd verkeer de alternatieven VKA en de variant zonder landaanwinning als gelijk beoordeeld, dit acht (rechts)persoon 18 onjuist. Reeds nu zijn bestaande fietspaden op plekken en op bepaalde tijdstippen onveilig. Minder woningen bij het alternatief zonder landaanwinning geeft duidelijk meer verkeersveiligheid. Reactie gemeente: In paragraaf 2.7.3 is ook beschreven waarom beide alternatieven gelijk zijn beoordeeld. Meer voertuigbewegingen leidt niet automatisch tot meer verkeersonveiligheid. Zo lang de verkeersstromen goed worden afgehandeld (adequate weginfrastructuur, duurzaam veilig verkeerssysteem en weginrichting) is er geen effect op de verkeersveiligheid. Zienswijze 24 Paragraaf 2.12 concludeert dat er t.a.v. parkeren leemten in kennis zijn. Gelezen alle aannames en conclusies wordt dit zeker onderschreven. Het invoeren van grote gebieden 78 met parkeerverordeningen en vergunningstelsels geeft grote problemen, die nader bezien moeten worden, alvorens een bestemmingsplan met zulke verstrekkende gevolgen kan worden vastgesteld. Dit geldt feitelijk voor alle varianten.

Reactie gemeente: Het al dan niet invoeren van parkeervergunningen wordt niet geregeld in een bestemmingsplan. Daarvoor is op een later stadium andere besluitvorming voorzien waarbij verschillende mogelijkheden worden afgewogen. Zienswijze 25 De beschouwingen in paragrafen in hoofdstuk 3, geluid, gaan uit van de verkeersberekeningen. Ook wordt uitgegaan van de theoretische snelheden, die in de praktijk rijkelijk overschreden worden. Dit alles leidt tot veel meer verkeersgeluid. Geluid (overlast) ten gevolge van grote toename van de recreatie wordt niet behandeld. Dit is een groot gemis. Reactie gemeente: Het onderzoek naar geluidshinder (verkeer) is gedaan volgens de hiervoor gangbare standaarden. Geluidshinder als gevolg van stemgeluid/recreatie is Zienswijze 26 Hoofdstuk 4 behandelt de luchtkwaliteit. Geconstateerd wordt dat de referentiesituatie aan alle normen voldoet en verondersteld mag worden dat bij uitvoering van de plannen dit nog het geval is. Aspecten als ontgassen en de risico’s van scheepvaart met gevaarlijke stoffen, die bij grote toename van het aantal woningen impact zal hebben op meer mensen worden niet genoemd (wel bij het aspect veiligheid (hoofdstuk 5)). Reactie gemeente: Genoemde risico’s horen thuis in hoofdstuk 5 en zijn daar ook beschreven.

Zienswijze 27 De luchtkwaliteit bij het verder uitbreiden van aanlegmogelijkheden van cruiseschepen wordt niet behandeld, terwijl deze schepen vaak draaiende motoren hebben en grote bewegingen met touringcars met zich brengen, die ook vaak wachtend met draaiende motoren staan. Reactie gemeente: Het onderzoek naar luchtkwaliteit richt zich op de onderbouwing van de juridische uitvoerbaarheid. Daarbij wordt gekeken naar mogelijke overschrijdingen van wettelijke grenswaarden. Dit wordt afgezet teen de autonomen ontwikkeling. De mogelijke aanpassingen van de aanlegmogelijkheden voor riviercruiseschepen leidt niet tot meer aanlandingen maar beoogt minder hinder voor omwonenden te geven door een andere oriëntatie. De betreffende aanpassingen leiden naar verwachting dan ook niet tot veranderingen in luchtkwaliteit. Zienswijze 28 Hoofdstuk 5 behandelt de veiligheid. De varianten met of zonder zandwinning worden gelijk beoordeeld, dit lijkt niet geheel juist. Bij de plaatsgebonden risico’s wordt de situatie 79 met- en zonder strand ook gelijk beoordeeld, terwijl een strand zeker in de nabijheid van vaarroutes wel degelijk grotere veiligheidsrisico’s met zich brengt. Reactie gemeente: Beide varianten zijn beoordeeld als dubbel min (--), dus een sterk negatief effect. Minder strandbezoekers in de variant zonder strand leidt niet tot een andere beoordeling.

Zienswijze 29 Aangaande Hoofdstuk 6 (bedrijven- en milieuzonering) kan worden opgemerkt dat niet duidelijk is of het overslagpunt voor zand kan worden gehandhaafd. Reactie gemeente: Het huidige overslagpunt voor zand kan niet worden gehandhaafd. Anders zou sprake zijn van intensief vrachtverkeer door een woonwijk. Zienswijze 30 In hoofdstuk 8 (waterkwaliteit) wordt aangegeven dat zandwinputten een negatieve uitwerking hebben op de waterkwaliteit op het watersysteem van Lelystad (verhoging van de brakke kwel). Opvallend is, tegen deze achtergrond, dat in de samenvattende tabellen in paragraaf 8.7. de variant zonder landaanwinning niet voor komt. Reactie gemeente: Het alternatief zonder landaanwinning staat telkens in de meest rechter kolom. Zienswijze 31 Hoofdstuk 9 betreft de waterkwantiteit. In dit hoofdstuk wordt relatief kort stilgestaan bij de brieven van de minister van Infrastructuur. In dit hoofdstuk wordt het verschijnen van de aanvullende brief van de minister van 5 oktober 2023 gemist. Recent is gebleken dat nu al grote overschrijdingen van het streef peil aan de orde zijn. Dit maakt des meer duidelijk, dat het door Rijk aangegeven beleid van geen aanlandingen meer toestaan, op zijn plaats is. Verwacht mag worden, dat dit in de MER duidelijker aan de orde komt.

Het eenvoudig meegaan met het volkomen onterechte geitenpaadje van de gemeente om dit beleid te omzeilen, is volkomen onterecht. Met verkeerde argumenten aangeven, dat binnendijkse alternatieven niet aanwezig zijn en dat er zwaarwegende maatschappelijke belangen zijn, en hiermee op al achterhaalde toezeggingen terugvallen, is uit milieuoverwegingen totaal verkeerd. Reactie gemeente: In het MER is feitelijk beoordeeld welk effect de landaanwinning heeft op de waterkwantiteit. Vastgesteld is dat dit effect er niet is. De omvang van de landaanwinning (35 ha) ten opzichte van het hele Markermeer (70.000 ha) is daarvoor te gering. Zienswijze 32 In hoofdstuk 6 wordt stilgestaan op de toenemende kwel. Het moge duidelijk zijn dat bij het niet verstoren van de huidige situatie door grote zandwinningen t.b.v. buitendijks bouwen de kwel minder zal toenemen. Reactie gemeente: Zo staat het ook in het MER. 80 Zienswijze 33 Hoofdstuk 10 gaat in op de waterveiligheid. (Rechts)persoon 18 vindt dat onvoldoende aan de orde komt wanneer de versterking van de kering aan de orde zou zijn, als uitgegaan wordt van de referentiesituatie. Aangegeven wordt dat versterking in mindere mate nodig is als stranden worden aangelegd, door demping van de golf oploop. Andere oplossingen worden in dit verband achterwege gelaten. Het verlengen van de leidammen of het aanleggen van korte leidam voor de Saerdam.

Een dergelijke dam kan ook de golf oploop breken en ook een afscheiding van het zwemmen in diep water, dat hier plaatsvindt, van de vaargeul bewerkstelligen. In dit verband zijn de tekeningen in de studies van HKV. m.b.t. de inschatting van de golfhoogten interessant. Een dergelijke dam is overigens ook nodig indien stranden worden aangelegd, om te voorkomen dat de vaargeul dicht loopt met zand. Een dam zal altijd zodanig moeten zijn dat de waterkwaliteit niet wordt verstoord, zoals bij het strand bij de Beachclub. Reactie gemeente: Het is niet bekend wanneer versterking van betreffend dijkvak aan de orde is. Het is opgenomen in het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Zienswijze 34 Bij de beoordelingstabellen in hoofdstuk 10 zijn duidelijke kanttekeningen te zetten. Ook hier blijkt het alternatief VKA beter te scoren als b.v. het alternatief zonder strand voor de Saerdam (b.v. bij slibvang). Ook de variant zonder aanlandingen wordt opeens minder beoordeeld. Dit alles blijft subjectief. Reactie gemeente: De beoordelingssystematiek is ook opgenomen in betreffend hoofdstuk. Zienswijze 35 Hoofdstuk 11 behandeld de Nautische veiligheid. Ook hier geldt weer dat er kanttekeningen te zetten zijn bij “inschatting” van de effecten, weergegeven met kleuren in de verschillende tabellen.

Onder andere worden de gevaren van spelende bootjes (drijfmiddelen) bij stranden en van surfplanken, om van waterscooters maar te zwijgen, met stranden in de buurt van de vaargeul, totaal niet onderkend. Zonder aanlandingen zijn deze gevaren niet weg, maar zeker stukken minder. Ook hier geldt; er kunnen allerlei verboden gelden (net als bij parkeren met vergunningstelsels) maar bij gebrek aan handhaving ontstaat overlast en gevaar. Reactie gemeente: Betreffende effecten zijn vermeld in Tabel 11-15 waarbij de variant zonder strand beter scoort dan het VKA voor het aspect interactie van scheepvaart met andere gebruikers. Zienswijze 36 In hoofdstuk 11 komen de cruise schepen aan de orde. Te overwegen valt om de ligplaatsen, die in de plannen voorkomen te laten vervallen. Deze brengen nautisch gevaar met zich (meer als beschreven) en geven veel overlast aan omwonenden. Een locatie ten noorden van de sluizen zou in ogenschouw kunnen worden genomen. 81 Reactie gemeente: De gemeente hecht belang aan de aanwezigheid van afmerende riviercruiseschepen, zeker voor de langere termijn wanneer Bataviakwartier als goede bestemming voor de passagiers dienst kan doen en er minder sprake is van overstappen op bussen voor excursies (ver) buiten Lelystad.

In het MER is beschreven dat zich daarbij negatieve effecten op de scheepvaart kunnen voordoen die bij de uitwerking van de plannen gemitigeerd moeten worden. Een locatie ten noorden van het plangebied is voor deze functie niet overwogen vanwege het ontbreken van de benodigde toeristische infrastructuur. Zienswijze 37 Hoofdstuk 12 gaat zeer uitgebreid in op de milieuconsequenties aangaande de natuur tijdens de uitvoering en in de eindsituatie van de verschillende varianten bij de voorliggende plannen. Wat opvalt is dat de VKA variant “prominent” aanwezig is. Ook hier geldt weer dat er kanttekeningen te zetten zijn bij de beoordelingen, weergegeven in de tabellen. • de zilverreiger en de zwaan, die juist in het gebied Meerdijkhaven en de Saerdam veelvuldig voorkomen, worden niet benoemd; • bij de stikstofdepositie wordt de AERIUS berekening aangehaald, dit is een zeer specialistisch onderdeel, dat voor een relatieve leek moeilijk te beschouwen is. Hier ligt duidelijk een taak voor de MER commissie; • er wordt ingezoomd op Natura 2000 gebied Veluwe en er wordt aangegeven dat het Natura 2000 gebied Markermeer IJsselmeer niet gevoelig zou zijn. Nu de Markerwadden in ontwikkeling zijn en ook de opgehoogde stroken langs de Markerwaarddijk aanwezig zijn, valt dit te bezien; • er wordt ingezoomd bij de berekeningen op het gebied Meerdijkhaven.

Maar de kans bestaat, dat tegelijkertijd uitstoot plaatsvindt in gebied Bataviakwartier, dat zou samengetrokken moeten worden. • het project wordt in zijn geheel “stand alone” beoordeeld. De vraag, zeker wat betreft de Veluwe, moet gesteld worden of de stikstofdepositie ruimte die er eventueel is, moet worden benut voor dit project of dat een meer integrale afweging op zijn plaats is. Reactie gemeente: De grote zilverreiger en de knobbelzwaan zijn geen doelsoorten van het Markermeer waar een instandhoudingsdoelstelling voor geldt. Daarom zijn ze niet specifiek benoemd. Ook zijn er in het Markermeer geen natuurwaarden aangewezen die gevoelig zijn voor stikstof. Bij de stikstofberekening zijn alle potentiële bronnen betrokken dus ook die in Bataviakwartier. Zienswijze 38 Hoofdstuk 13 gaat onder meer in op cultuurhistorie. Hierbij kan worden opgemerkt dat met name de herbouwde Cantine een te behouden element zou moeten zijn. Verder worden de varianten Geen strand voor de Saerdam, en Zonder landaanwinning ook in de tabellen van hoofdstuk 13 weer minder positief beoordeeld als de variant VKA. Ook hier kan weer worden aangegeven dat dit subjectief is. De polder is in het verleden aangelegd met dijken, die een vrij harde overgang van land naar water vormden.

Een wandelboulevard langs de Saerdam die prima vorm gegeven kan worden, kan die historisch strakke 82 overgang prima in beeld brengen en als zodanig een mooi landschapselement vormen met een cultuurhistorische waarde. Reactie gemeente: De beoordeling van de effecten op het landschap en cultuurhistorie zijn in hun aard inderdaad subjectief. De Commissie MER heeft geadviseerd om alle alternatieven opnieuw te beoordelen op deze parameters. Dat is gedaan in een aanvulling op het MER. Zienswijze 39 Hoofdstuk 14 behandelt de gezondheidsaspecten. Er zijn duidelijke voorbehouden te plaatsen bij de verkeersberekeningen en dien ten gevolge bij de geluidsoverlast. Reactie gemeente: De indiener maakt niet concreet welke voorbehouden. Zienswijze 40 Hoofdstuk 15 gaat uitgebreid in op duurzaamheid. Hierbij wordt erg ingegaan op de voorgenomen woningbouw, waarvan nog moet blijken of die in de praktijk ook zo uitpakken. E.e.a. lijkt derhalve in dit stadium minder relevant. Wat op valt is, dat aardwarmte en warmte winning uit wateroppervlakken niet of nauwelijks aan de orde komen. Ook lijkt het aannemelijk dat tal van nieuwe technieken in de komende decennia naar voren zullen komen en misschien toepassing kunnen vinden in een project dat nog jaren in ontwikkeling zal zijn.

Reactie gemeente: Aquathermie (warmtewinning uit dieper gelegen grondwater) wordt inderdaad wel benoemd maar niet verder uitgewerkt. Zoals indiener terecht stelt, is e.e.a. in het stadium van het bestemmingsplan minder relevant. Zienswijze 41 Hoofdstuk 16 brengt de hinder aan de gebouwde omgeving in beeld. Binnen een ontwerpbestemmingsplan, dat enorm globaal is opgesteld en waar nog allerlei uitwerkingen mogelijk zijn, kan dit onmogelijk geheel volgens de werkelijkheid in beeld gebracht worden. Wel kan worden opgemerkt dat als de ruimte, die het ontwerpbestemmingsplan biedt, maximaal wordt gebruikt er een gebouwde omgeving ontstaat, die absoluut grote hinder voor mens, dier en milieu zal gaan opleveren (woontoren van 23 bouwlagen, een reuzenrad en een groot hotel). Nagegaan zou moeten worden of trekroutes van vogels hinder zullen ondervinden. Reactie gemeente: In het MER is een zo realistisch mogelijke inschatting gemaakt van de ‘worst case’ effecten. Deze zijn in dit hoofdstuk beschreven. Effecten op dier en milieu staan in andere hoofdstukken. 2.2.19. (Rechts)persoon 19 Zienswijze 1 Hoofdvaarwegennet 83 a) Voor schepen vanuit richting Amsterdam dient de huidige ligplaatscapaciteit aan de nieuwelandzijde te blijven bestaan en in het kader van de MIRT-opgave te worden uitgebreid. Deze uitbreiding geldt ook voor ligplaatsen schepen voor transport gevaarlijke stoffen.

Dit vergt een veiligheidscontour van 100 meter die vrij moet blijven van bebouwing. Het bestemmingsplan zal hiervoor op een 100 meter brede strook van de sluizen tot en met de bestemming 'Functieaanduiding specifieke vorm van recreatie - hotel met avondvertier' moeten worden aangepast. b) In het MER (deel A, blz. 21) is een kaartje opgenomen waarin de overnachting- steigers naar de westelijke zijde van het vaarwater zijn gebracht. Deze verplaatsing resulteert in een zeer ongewenste situatie voor het afmeren van meerdere, naast elkaar liggende klasse Va of b schepen en levert beperking van de nautische veiligheid. Er blijft te weinig ruimte en uitwijkmogelijkheid over voor de doorgaande scheepvaart. Het is dan ook onwenselijk om de huidige ligplaatsen te verplaatsen of het aantal op de huidige locatie terug te brengen. c) De toename van de interactie tussen waterrecreatie in de voorhaven, recreatievaart en beroepsvaart acht (rechts)persoon 19 ongewenst, ivm kruisende verkeerstromen, wederzijdse hinder en een toename van nautisch onveilige situaties. Verzoek is onderzoek te doen naar de door het plan te verwachten interactie tussen beroeps- en recreatievaart. Daaraan gerelateerd is het vanuit veiligheidsoogpunt essentieel dat er uitgewerkte veiligheidsmaatregelen komen voor fysieke en harde scheiding van gebruikers van de stadstranden en de vaarweggebruikers.

d) In het ontwerpbestemmingsplan(proces) ontbreekt aandacht voor mogelijke effecten van activiteiten en bebouwing langs de vaarweg ten aanzien van hinder voor de radar van schepen en eventuele visuele overlast naar schepen; scheepvaartmarkering moet te allen tijde goed zichtbaar blijven. e) De in het bestemmingsplan beoogde landaanwinning voor realisatie van een boulevard c.q. boardwalk resulteert in aanpassing en versmalling van de watergang. Dit heeft in samenhang met het beoogde damwandprofiel invloed op de golfbewegingen en daarmee de gedragingen van schepen. Dit vergt nader onderzoek vanuit nautisch veiligheidsoogpunt en mogelijk aanpassing van de beoogde planontwikkeling (landaanwinning) in Bataviakwartier. f) In het MER ontbreekt onderzoek naar de auto-afzetplaatsen voor beroepsvaart en in het ontwerpplan zijn daar geen locaties voor opgenomen. Met een 5 meter brede strook met 'verkeer' bestemming over de gehele lengte van de beoogde kade bij Bataviakwartier is afzet van auto's mogelijk te maken. g) Voor de vaarroute vanuit de Lage Dwarsvaart (Noordersluis) naar de vaarweg Amsterdam - Lemmer is het denkbaar dat deze met de in het bestemmingsplan beoogde ontwikkeling niet meer voldoet deze aan de Richtlijnen Vaarwegen 2020. Gevraagd dit nader te onderzoeken en zo nodig het plan zodanig aan te passen dat wordt voldaan aan deze richtlijnen.

h) Tussen de Noordersluis en Batavia wordt de huidige loswal van het waterschap wegbestemd en vervangen door een stuk landaanwinning in het Oostvaarders diep. Gevraagd wordt te onderzoeken of de vaargeul tussen de lange strekdam en het beoogde nieuwe land breed genoeg is voor beroepsvaart (conform Richtlijnen Vaarwegen 2020). Dit is mede relevant omdat bij een stremming van de huidige doorgang er via de oude doorgang gevaren moet kunnen worden met klasse Va of b schepen. i) Voor het steunpunt van Rijkswaterstaat is behoud van de huidige pier met steigers en optimale nautische bereikbaarheid/toegankelijkheid van deze centrale ligplaats 84 van groot belang voor RWS, Politie en Omgevingsdienst. De beoogde ontwikkeling mag niet resulteren in aantasting van dit belang. Graag ziet (rechts)persoon 19 dat deze belangen niet worden aangetast. j) Ten aanzien van de (extra) havencapaciteit voor rivercruises is nader onderzoek nodig omtrent de vraag of er voldoende manoeuvreerruimte en afstand tot de vaarroute is, zodat bij aan- en afmeren de doorvaart op de (beroeps)vaarroute ongehinderd blijft. k) In het ontwerpbestemmingsplan staat een natuurcompensatie/vereffeningsgebied ingetekend. Dit is voor (rechts)persoon 19 geen voor de hand liggende locatie vanwege verstoring. Het beoogde gebied ligt vlak naast de druk bevaren hoofdvaargeul in Corridor 5.

Reactie gemeente: a) Het ligt voor de gemeente niet voor de hand om extra ligplaatsen voor transport gevaarlijke stoffen te creëren in het waterfront aangezien het aanpalende gebied een functie heeft voor recreatie en leisure. In het bestemmingsplan wordt dan ook niet vooruitgelopen op de uitkomsten van het betreffende MIRT-traject. De huidige ligplaats (één kegel) blijft ongemoeid. Vanuit regelgeving ziet de gemeente geen aanleiding om geen bebouwing toe te staan binnen de 100 m brede strook. Er bevinden zich geen gesloten woongebieden binnen 100 meter. De gemeente ziet geen aanleiding om de bestaande bebouwing (niet-woonbestemming) weg te bestemmen. b) De gemeente ziet af van het in het bestemmingsplan mogelijk maken van de transformatie van de dijkzone en de zone tussen dijk en waterweg. De betreffende verplaatsing van de ligplaatsen is in het kader van het bestemmingsplan niet meer aan de orde. c) Deze zorgen worden uitgewerkt in vergunningprocedures. Daarin wordt vastgelegd welke maatregelen waar getroffen moeten worden. d) Zie antwoord onder c. e) De gemeente ziet naar aanleiding van o.a. deze zienswijze af van het in het bestemmingsplan mogelijk maken van de transformatie van de dijkzone en de zone tussen dijk en waterweg. f) De huidige afzetlocatie blijft wat de gemeente betreft ongemoeid. g) In het MER is betreffende vaarroute onderzocht.

Deze voldoet aan de richtlijn. h) De betreffende vaarweg is getoetst aan haar huidige klasse (CEMT-II). De gemeente kiest er voor om een grotere breedte (80 m) te vrijwaren voor deze vaarweg dan is vereist. Deze breedte is aanzienlijk groter dan de breedte van het Prinses Margrietkanaal (Va). i) Volledig mee eens. Het betreffende gebied is ook in het nieuwe bestemmingsplan bestemd als water. j) Dit zal in de vergunningfase wanneer tot ontwerpen wordt gekomen worden onderzocht en onderbouwd. k) Het is juist een gebied waar nu niet of nauwelijks gevaren wordt, de te verwachten hinder van langsvarend verkeer op vogels is gering. Dat blijkt ook wel uit het bestaan van de huidige lepelaarkolonies op de strekdammen. Zienswijze 2 Geluid In de Toelichting staat scheepvaartlawaai niet als geluidaspect genoemd. Het is wel genoemd in het MER voor de realisatiefase, alsook in het deelrapport geluid bij het MER 85 en in bijlage 10. Scheepvaartlawaai is weggeschreven als cumulatiebron. Het is gezien de plaatselijke relatief korte afstand in relatie tot laagfrequent geluid (geluid dat ver reikt) gewenst dat hier wel aandacht aan wordt besteed, en dat in ieder geval die afweging wordt genoemd in de Toelichting. Reactie gemeente: Dit is opgenomen in de Toelichting.

Zienswijze 3 Externe Veiligheid a) Op de verbeelding lijkt de droge landgrens/landaanwinning niet over de vaarwegbegrenzing te reiken. Echter de MER-stukken spreken van bebouwing binnen de PR10-6 van de Vaarweg Amsterdam - Lemmer (Onderdeel van Corridor Amsterdam - Noord-Nederland). En in het MER wordt als beheersmaatregel 'geen bebouwing binnen de PR10-6' voorgesteld. Vervolgens wordt in de plantoelichting met bijlagen niet meer gesproken over deze situatie noch wordt een duidelijke keuze verwoord. Gevraagd wordt duidelijk te maken dat er geen landaanwinning plaatsvindt binnen de begrenzing van de vaarweg. b) De verantwoording groepsrisico van gemeente ontbreekt. Verzoek is deze toe te voegen met daarbij het advies van de Veiligheidsregio met betrekking tot brandbestrijding, aanrijroutes, vluchtroutes en zelfredzaamheid. c) Het is gewenst om in het kader van de verantwoordingsplicht rekening te houden met de komst van de Omgevingswet (zie ook H5.7.1.2 van de Toelichting). d) Conform het Barro heeft de vaarweg een vrijwaringszone van 25 meter c.q. 50 meter nabij een havenuitvaart, gemeten vanaf de begrenzingslijn aan weerzijden van de vaarweg. Het plangebied ligt voor een deel binnen de vrijwaringszone. Binnen een vrijwaringszone dient er rekening te worden gehouden met de gevolgen van een plasbrand.

Dit houdt in dat er een afwegingsplicht geldt voor het bevoegd gezag met betrekking tot het toestaan van bebouwing binnen de vrijwaringszone. Reactie gemeente: a) Het citaat uit het MER had betrekking op enkele vierkante meters waar de contour van de landaanwinning de PR10-6 overschreed. In het ontwerp-bestemmingsplan was de contour hier reeds op aangepast waardoor het niet meer werd besproken in de plantoelichting. b) De verantwoording groepsrisico was opgenomen in paragraaf 5.7.1.2 waarin wordt geconcludeerd dat toetsing van het groepsrisico conform het Bevt geen beperkingen opleveren voor het planvoornemen. De Veiligheidsregio heeft hier advies op uitgebracht. c) In bijlage 11 bij het ontwerp-bestemmingsplan (Onderzoek Externe Veiligheid) is dit ook gedaan. Hieruit volgt om in de verantwoording groepsrisico rekening te houden met brand-, explosie en gifwolkaandachtsgebieden van de vaarweg Amsterdam-Lemmer. d) Aangezien de gemeente afziet van het mogelijk maken van nieuwe bebouwing in betreffende zone is de betreffende afwegingsplicht niet meer van toepassing. Zienswijze 4 Specifieke reactie op de Verbeelding en bijbehorende Regels 86 a) Het is voor het operationeel beheer en gebruik van de Houtribsluizen van groot belang dat de huidige werkwijze rond gebruik en capaciteit van wachten- en ligplaatsen mogelijk blijft.

Hiertoe dient over de gehele lengte van oostelijke sluiskolk tot aan de locatie met functieaanduiding 'specifieke vorm van water - drijvend boothuis' een 5 meter brede strook direct grenzend aan het water de bestemming 'verkeer' te krijgen (eventueel als dubbelbestemming) en in eigendom van het Rijk te blijven. Deze strook valt in de zone die volgens de Verbeelding respectievelijk is aangeduid met 'Bouwaanduiding specifieke bouwaanduiding uitgesloten - bebouwing', 'Recreatie — Leisure' en 'Functieaanduiding specifieke vorm van recreatie - hotel met avondvertier', en dient vrij te blijven van bebouwing, toegankelijk te worden ingericht voor verkeer en goed bereikbaar te zijn voor onder meer de hulpdiensten. Op de Verbeelding lijkt al wel de bedoelde 5 meter brede strook aanwezig, echter zonder eerdergenoemde (dubbel)bestemming 'verkeer'. (Rechts)persoon 19 verzoekt de Verbeelding en de Regels hieromtrent aan te passen. b) In het MIRT-traject van de toekomstige herstructurering van de wacht- en ligplaatsen nabij de Houtribsluizen zal ruimte worden gezocht voor ligplaatsen ten behoeve van kegelschepen. Aan de zuidzijde van de sluis dient deze ruimte voor kegelschepen vanuit het Markermeer bestemd te worden aan de nieuwelandszijde (zie toelichting eerder in deze brief).

Vanwege de veiligheidscontour van 100 meter moet het bestemmingsplan op een 100 meter brede strook van de sluizen tot en met de bestemming 'Functieaanduiding specifieke vorm van recreatie - hotel met avondvertier' worden aangepast naar 'geen bebouwing'. Reactie gemeente: a) Naar aanleiding van o.a. deze zienswijze ziet de gemeente af van het mogelijk maken van landaanwinning ter plaatse van Bataviakwartier en het mogelijk maken van bebouwing buitendijks. Daarmee wordt voldaan aan de wens van rechtspersoon 19 dat de huidige werkwijze rond gebruik en capaciteit van wacht- en ligplaatsen mogelijk blijft. b) Vanuit een goede ruimtelijke ordening ligt het niet voor de hand om ligplaatsen voor kegelschepen te creëren in het waterfront. In het bestemmingsplan wordt dan ook niet vooruitgelopen op de uitkomsten van het MIRT-traject. Zienswijze 5 Hoofdwatersysteem, waterkwaliteit a) (Rechts)persoon 19 acht het denkbaar dat door de beoogde ontwikkeling sprake kan zijn van wijzigingen in sedimentatiepatronen en ongewenste bovenmatige algenbloei met mogelijk gevolgen voor de (zwem)waterkwaliteit. Daarnaast kan ook negatieve invloed ontstaan op de ecologische waterkwaliteit. (Rechts)persoon 19 verzoekt nader onderzoek te doen, en zo nodig tot planaanpassing over te gaan. b) Het voorlopig VKA gaat uit van zandwinning in het Markermeer.

Daarbij wordt het risico van meer kwel en ook brakke kwel in de polder benoemd. Verdere zandwinning in het Markermeer kan echter ook tot verzilting leiden in het Markermeer zelf. Dit kan er toe leiden dat het Markermeer ongeschikt wordt als bron voor toekomstige drinkwatervoorziening. Een nieuwe zandwinput kan ook negatieve effecten hebben voor het ecologisch functioneren van het Markermeer, niet alleen door vertroebeling van het water maar ook door pyrietoxidatie waardoor 87 jarenlang fosfaat aan het systeem kan worden onttrokken en in de put verdwijnt. Dit is ongunstig voor de productiviteit van het systeem. Gevraagd wordt deze effecten en de verdere gevolgen ervan mee te nemen in de beoordeling en wijzen erop dat nieuw zandwinbeleid in ontwikkeling is waarbij ook wordt afgewogen of in de toekomst sprake zal kunnen zijn van diepe putten. c) Vanuit de gedachte dat tijdelijke of langdurige verstoring van de waterkwaliteit en ecologie mogelijk toch leidt tot onomkeerbare effecten, wordt verzocht dit in de effectbeschrijving mee te nemen. Ook de mitigerende maatregelen dienen concreet aangegeven te worden. Daarnaast vraagt (rechts)persoon 19 een nadere onderbouwing voor de relevantie die wordt gezien tussen klei en natuurontwikkeling en waarom dit vanuit natuurontwikkeling als een 'leidend' principe wordt opgepakt.

d) Met betrekking tot het aspect 'vertroebeling' (Passende Beoordeling §5.7, pag. 29 bijlage A3) is (rechts)persoon 19 van mening dat vertroebeling ook buiten het plangebied aan de orde zal zijn. Extra sediment in suspensie vanuit de dijkaanleg, strandaanleg, vooroeveraanleg en dergelijke reikt verder dan alleen het plangebied. Dit resulteert naar verwachting in troebeler water buiten het projectgebied en meer "slibregen' buiten het projectgebied, met mogelijk effect op mosselen en waterplanten. Dit hoort thuis in de effectbeoordeling, en dat zo nodig aanpassing van het plan aan de orde is. e) Met natuurontwikkelingen (geleidelijke land-waterovergangen) kunnen vestigingsmogelijkheden voor oever- en waterplanten ontstaan, wat de paai- en opgroeimogelijkheden voor vissen kan bevorderen. Er wordt gewezen op een uitspraak van het Europese Hof van Justitie dat ook tijdelijke achteruitgang van de waterkwaliteit volgens de KRW niet is toegestaan. f) In de optiek van (rechts)persoon 19 is de beoogde compensatie via inrichting van een waterrijk natuurgebied vooral gericht op de landvegetatie en niet op herstel van de waterkwaliteit en onderwaterecologie in het Markermeer. Het plan dient dan ook aangepast te worden en de invulling van de vereffeningsopgave die met het wegnemen van KRW areaal ontstaat duidelijk te benoemen, apart van de compensatie voor Natura 2000.

g) In het plan wordt aangegeven dat voor het plangebied in de land- en waterbodem hooguit licht verhoogde gehalten -van vervuilende stoffen zijn aangetoond. Tevens is aangegeven dat daarmee de bodem geschikt is voor de gewenste toepassingen en dat gebruik van bodemmateriaal geen belemmering vormt voor de ontwikkeling. Aan het voornemen is ten aanzien van bodemkwaliteit de beoordeling 0 (geen effect) toegekend. Naar de mening van (rechts)persoon 19 moet de toetsing plaatsvinden aan de hand van alle in MER deel B opgesomde kaders. Dus met een breder palet aan milieueffecten, en niet alleen op gepland gebruik van bodem. Daarbij moet ook worden getest op PFAS omdat dat wel meetelt. Reactie gemeente: a) Dit zijn inrichtingsaspecten die in het kader van de vergunningverlening nader zullen worden onderzocht. Het bestemmingsplan is een globaal ruimtelijk kader waarbinnen diverse planuitwerkingen mogelijk zijn. b) Het bestemmingsplan benoemt niet waar de zandwinning zal plaatsvinden. De omvang van de zandwinning (éénmalig < 2 miljoen m3) is beperkt ten opzichte van de totale zandwinning in het Markermeer (gemiddeld ca. 5 miljoen m3 per jaar). c) Het is naar het oordeel van de specialisten niet te verwachten dat er sprake is van negatieve onomkeerbare effecten op de waterkwaliteit.

In het projectMER ten 88 behoeve van de vergunningverlening zal nog diepgaander op de effecten van zandwinning worden ingegaan. De toepassing van klei voor natuurontwikkeling is zeer succesvol gebleken bij het project Marker Wadden. Het jaagt de primaire productie aan waar de hele voedselketen van profiteert. De klei komt automatisch vrij bij zandwinning omdat het winbare zand zich onder de kleilaag bevindt. d) Deze aspecten worden betrokken bij het projectMER wanneer dieper wordt ingegaan op (alternatieven voor) de wijze van uitvoering. e) Dit aspect is getoetst. Er is geen risico op een tijdelijke achteruitgang waar deze uitspraak betrekking op heeft. f) Het waterrijk natuurgebied is niet gericht op landvegetatie maar juist op water- en oevermilieus. g) Aanvullend milieukundig onderzoek vindt plaats in de vervolgfase (ProjectMER) wanneer duidelijk is waar en hoe groot de voorgenomen zandwinlocatie is en de landaanwinning. Betreffende onderzoeken dienen tzt de vergunningaanvraag te onderbouwen. Zienswijze 6 Waterkwantiteit a) Zowel de kombergingscapaciteit als de zoetwaterbuffer nemen af door de beoogde landaanwinning ter plaatse van de boardwalk/boulevard in Bataviakwartier en Meerdijkhaven/Saerdam. Gezien de recente hoge waterstanden laat zien dat uitdrukkelijk behoefte is aan (kom)bergingscapaciteit.

Vanuit deze ervaring bezien ligt landaanwinning in kader van het Waterfront Lelystad niet voor de hand omdat daarmee de (kom)bergingscapaciteit afneemt. b) Bij het Houtribsluizencomplex is sprake van golfoploop door windwerking vanuit het westen. Dit zorgt voor een verschil in waterstand, hetgeen gunstig is voor de spuimogelijkheden. Door aanleg van compensatie/vereffeningsnatuur op de beoogde locatie is de golfoploop mogelijk minder hoog, waardoor de spuimogelijkheden bij Lelystad mogelijk geringer zijn dan in een situatie zonder natuur op deze locatie. Verzocht wordt hier nader onderzoek naar te doen. c) De in het bestemmingsplan beoogde ontwikkeling zal resulteren in wijziging van stromingspatronen rond gemaal Wortman. De mogelijke impact hiervan op de morfologie en waterkwaliteit is onbekend en vergt nader (modelmatig) effectonderzoek en zo nodig verkenning van alternatieven gericht op aanpassing van de beoogde ontwikkeling. Gevraagd wordt dit nader te onderzoeken. Reactie gemeente: a. Het MER heeft aangetoond dat er geen (merkbaar) effect is op de kombergingscapaciteit en de zoetwaterbuffer. De omvang van de landaanwinning (35 ha) is daarvoor te klein ten opzichte van het geheel (Markermeer 70.000 ha, IJsselmeergebied 200.000 ha).

De problematiek die zich recent heeft voorgedaan laat zien dat niet behoud van de huidige omvang van de komberging essentieel is maar de robuustheid van buitendijkse ontwikkelingen tegen tijdelijk hogere waterstanden. De scheefstand als gevolg van opwaaiing bedroeg vele decimeters terwijl de ‘impact’ van de landaanwinning op de waterstand van het Markermeer 0,2 mm zou hebben bedragen. De beoogde landaanwinning heeft dan ook geen enkel effect op de risico’s die zich elders in het Markermeer kunnen voordoen als gevolg van hoge waterstanden. 89 b. De gemeente meent dat niet de golfoploop maar de door de wind veroorzaakte scheefstand relevant is voor de spuimogelijkheden. De aanwezigheid van het genoemde natuurgebied heeft daar geen invloed op. Overigens is er ook geen invloed te verwachten op het golfklimaat ter plaatse van de spuisluizen. c. Naar aanleiding van de zienswijze is de contour van de landaanwinning iets opgeschoven. De afstand tussen het Wortmangemaal en de nieuwe landaanwinning bedraagt tenminste 200 meter. Een grote impact op de morfologie en waterkwaliteit mag niet worden verwacht. In het vervolgproces – wanneer de precieze contour van de landaanwinning wordt bepaald en er ook een projectMER wordt opgesteld – wordt dit nader onderzocht..

Zienswijze 7 Water en bodem sturend a) (Rechts)persoon 19 wijst de gemeente nadrukkelijk op de Kamerbrief 'Water en Bodem sturend' van 25 november 2022, en de redeneerlijn uit de Kamerbrief van 5 oktober 2023, waarin het kabinetsbeleid is verwoord dat relevant is voor de beoogde ontwikkeling van het Waterfront Lelystad. Buitendijks bouwen wordt dan ook ontraden. b) Naar aanleiding van het WBS-beleid hecht (rechts)persoon 19 er aan dat de gemeente de alternatieve oplossingen onderzoekt die mogelijk zijn voor het realiseren van de ambities, zonder of met minder landaanwinning. Reactie gemeente: a) Alle woonbebouwing is om deze reden binnendijks beoogd, we zijn zeer terughoudend met buitendijks bouwen. Ter plaatse van de landaanwinning wordt de dijk verlegd zodat de bewoning binnendijks komt te liggen. b) Naar aanleiding van diverse zienswijzen en het advies van de Commissie MER is in samenspraak met (rechts)peroon 19 een extra alternatief opgesteld: het ‘volwaardig binnendijks alternatief’. In de aanvulling op het MER is dit alternatief nader onderzocht op milieueffecten waardoor deze resultaten betrokken kunnen worden bij de definitieve besluitvorming. Zienswijze 8 Natura 2000 (Rechts)persoon 19 geeft een aantal punten mee ten aanzien het MER en de Passende Beoordeling behorend bij het ontwerpbestemmingsplan.

Reactie gemeente: De aandachtspunten hebben alle betrekking op verdieping van het verrichte onderzoek. Op het niveau van een planMER is dat niet zinvol omdat nog sprake is van een globaal plan. De genoemde punten krijgen aandacht in het te zijner tijd op te stellen projectMER. In die fase is duidelijk welke inrichtingsmaatregelen de gemeente precies beoogt. Zienswijze 9 Morfologie De beoogde landaanwinning gaat in brede zin zorgen voor morfologische veranderingen in het watersysteem (en sedimentatie in de vaargeul) ter plaatse van het Houtribsluiscomplex, het plangebied als geheel en in de nabije omgeving. Nader onderzoek daarnaar is van essentieel belang. 90 Reactie gemeente: De omvang van deze problematiek is afhankelijk van de inrichting en zal daarom worden onderzocht ten tijde van de vergunningverlening. Zienswijze 10 Vastgoed Het aspect landaanwinning dat speelt in de met het bestemmingsplan beoogde ontwikkeling raakt direct aan de eigendomspositie van de Staat en het beleid en de regelgeving daaromtrent, waaronder de Regeling beheer onroerende zaken Rijk 2017 en het beleid van Rijkswaterstaat dat gronden die (blijvend) nodig zijn voor de taakuitoefening voor de minister van IenW, niet worden afgestoten. Reactie gemeente Dit is bij de gemeente bekend.

Zienswijze 11 Hoofwegennet a) In het ontwerpbestemmingsplan is te beperkt ingegaan op de aantrekkende werking die de invulling van het Waterfront heeft op (auto)verkeer. De bevindingen vanuit het onderzoek ‘Verkeer en parkeren' staat haaks op praktijkervaringen van Rijkswaterstaat. b) De ontwikkeling van het Waterfront zou geen negatief effect hebben op de A6 (aansluiting 11 Lelystad Noord). Echter, in de directe omgeving van deze aansluiting vindt ook realisatie van het bedrijventerrein bij Flevokust Haven plaats, die wel gevolgen heeft voor de afwikkeling van het verkeer. Reactie gemeente: a) De door de gemeente voorgestelde aanpassing van de bereikbaarheid van Bataviakwartier is er op gericht om het bestaande knelpunt bij de rotonde N307- Bataviastad te ontlasten. Het verkeer wordt vanuit de stad bij de zuidelijke rotonde naar Bataviakwartier geleid zodat deze verkeersstroom niet meer de doorstroming op de noordelijke rotonde blokkeert. b) Uit het verkeersonderzoek blijkt dat – zeker in combinatie met de Zuidelijke Rondweg Lelystad (de Laan van Nieuwland) – het verkeer voor het overgrootste deel via afslag 9 en 10 op het bovenregionale wegennet komt en slechts in beperkte mate via afslag 11. Dat geldt niet voor Flevokust Haven voor wie juist afslag 11 de kortste route is.

Bij de verdere uitwerking van afslag 9 in combinatie met de realisatie van de Zuidelijke Rondweg Lelystad wordt het extra verkeer dat Waterfront produceert meegenomen. 2.2.20. (Rechts)persoon 20 Zienswijze 1 In strijd met Kustvisie 2030 (Rechts-)persoon 3 geeft aan dat voor dit project de vastgestelde Kustvisie 2030 beleidskader is. In deze breed gedragen visie was een volwaardig recreatiestrand geprojecteerd op een schiereiland ter hoogte van de Houtribsluizen en niet voor de Saerdam. Langs de Saerdam (als verbinding tussen het Bataviakwartier en 91 Meerdijkhaven) was de aanleg van een ‘Suyderseeboulevard’ voorzien voor wandelaars en fietsers zonder strand of vooroever. Dit plan werd door bewoners van de Saerdam omarmd. Het voorliggende plan lijkt volgens (rechts-)persoon 3 op geen enkele manier op deze Kustvisie 2030. Reactie gemeente: De Kustvisie 2030 is een document op een abstracter niveau dan dit bestemmingsplan. In de Kustvisie is opgenomen dat dit gedeelte van de kust zich richt op vrijetijdsbesteding, recreatie op water én land in combinatie met bijzondere woonmilieus nabij water. De nadere planuitwerking heeft er toe geleid dat een strand noodzakelijk is gebleken om de beoogde doelen te behalen aanvullend op wat in de Kustvisie stond beschreven.

Zienswijze 2: Geschikte stranden te ver weg en binnendijkse stranden onbruikbaar In het plan wordt betoogd dat alle binnendijkse stranden in Lelystad zomers onbruikbaar zijn door de slechte waterkwaliteit (blauwalg) en dat geschikte buitendijkse stranden in Almere en Trintelhaven te ver weg liggen. Deze bewering is volgens (rechts-)persoon 3 onvolledig aangezien de dichtbij gelegen stranden bij Houtribhoek en het Watersportstrand bij de sluizen onvermeld zijn gebleven. Deze populaire stranden, waar voorzieningen aanwezig zijn, worden veel gebruikt. Door verontdieping in geval van aanleg van een strand voor de Saerdam en (semi)afsluiting van het zwemwater ter plaatse wordt het risico op blauwalg en waterplantengroei sterk vergroot. De kans op het onbruikbaar worden van het beoogde strand en zwemwater is daardoor niet denkbeeldig. Door het bestemmingsplan aan te passen overeenkomstig de Variant ‘Geen strand voor Saerdam’ wordt dat risico vermeden en kunnen inwoners vanaf de bestaande steigers blijven zwemmen om verkoeling te zoeken Reactie gemeente: Het Houtribhoekstrand is te klein en te ver afgelegen van het zwaartepunt van de stad en het Watersportstrand is niet geschikt voor grote aantallen strandbezoekers vanwege de strijdigheid met het gebruik door de watersporters. De zorg voor blauwalg en waterplantengroei is reëel maar ook goed oplosbaar door de juiste inrichting.

Het belang van een goede waterverversing en voldoende diepte wordt volledig erkend en zal ook deel uitmaken van het uiteindelijke inrichtingsplan. Zienswijze 3: Gezondheid De Suyderseeboulevard biedt een volstrekt uniek uitzicht op de scheepvaart. Deze beleving is een ‘unique seliingpoint’ dat nergens anders in Lelystad zo te ervaren is! Reactie gemeente: Het unieke uitzicht op de scheepvaart verhoogt inderdaad de belevingswaarde van het Waterfront. Met het Bestemmingsplan wordt de mogelijkheid gecreëerd deze beleving te intensiveren omdat de mogelijkheid ontstaat om nog aanzienlijk dichter bij de scheepvaartroute te wandelen. Tegelijkertijd blijft het zicht op de scheepvaart vanaf de bestaande dijk intact. Zienswijze 4: Effecten als gevolg van werkzaamheden door landaanwinning 92 In het ontwerpbestemmingsplan wordt aangegeven dat heel veel zand nodig is voor de aanleg van Meerdijkhaven en de stranden en voorlanden voor de Saerdam in geval van het 'Voorkeursalternatief’. Bij harde wind en storm, meestal uit het westelijke kwadrant, is het risico van schade aan de gevel, ramen en schuifpuien van het appartement en de auto in de parkeergarage zeer groot door verstuiving van zand. Deze schadelijke te verwachte effecten zijn volgens (rechts-)persoon 3 in het ontwerpbestemmingsplan niet of onvoldoende onderzocht of meegewogen.

Reactie gemeente: De gemeente erkent dat zeker in de eerste jaren verwacht mag worden dat overlast ontstaat door verstuivend zand. Bij de nadere uitwerking zullen maatregelen getroffen moeten worden om de overlast zo veel mogelijk te beperken. Bij vergunningverlening voor realisatie van de woongebieden zullen maatregelen hiervoor opnieuw worden gemotiveerd. Zienswijze 5: Alternatieve locaties om draagkrachtige inwoners aan te trekken In het ontwerpbestemmingsplan wordt aangegeven dat er geen alternatieve locaties binnendijks zijn om draagkrachtige inwoners aan te trekken. Deze stelling is verder niet onderzocht en wordt ook niet onderbouwd. Wijken als Hollandse Hout, Golfpark en delen van Warande laten zien dat ook binnendijks wijken gebouwd kunnen worden om draagkrachtige inwoners aan te trekken. Bataviahaven was ook gericht op het aantrekken van draagkrachtige inwoners. Helaas is het originele plan met opvallende architectuur slechts voor 1/5 deel gerealiseerd. De recente bouw in een sterk afwijkende en eenvoudige architectuur doet sterk afbreuk aan het originele plan om draagkrachtige inwoners te trekken op een unieke locatie. Het is niet ondenkbaar dat de te ontwikkelen wijk Meerdijkhaven hetzelfde lot zal treffen. Reactie gemeente: Het bestemmingsplan stelt niet dat er geen andere locaties in Lelystad zijn om draagkrachtige inwoners te huisvesten.

Het stelt wel dat het Waterfront essentieel is om (voldoende) draagkrachtige inwoners aan te trekken. Het Waterfront zal significant bijdragen aan een positievere uitstraling van Lelystad. Ook stelt het bestemmingsplan dat een deel van deze draagkrachtige inwoners ook binnen het Waterfront een nieuwe woonplek kunnen vinden. In tegenstelling tot wat de indiener stelt is de doelgroep voor de bouwblokken in Bataviahaven niet gewijzigd. De oorspronkelijke doelgroep is nog steeds de doelgroep voor de woningbouw. Zienswijze 6: Cruiseschepenhaven In het ontwerpbestemmingsplan wordt de aanleg van een cruiseschepenhaven mogelijk gemaakt aan de buitenkant van Bataviahaven voor circa 10 riviercruiseschepen. Deze schepen hebben veelal de maximale lengte van 135 meter afgestemd op de sluisgrootte op de Europese rivieren. Als een riviercruiseschepenhaven aan de buitenzijde van Bataviahaven wordt gerealiseerd zal het uitzicht van bewoners aan die zijde van de Saerdam in tegenstelling tot wat in het ontwerpbestemmingsplan wordt beweerd, wel degelijk significant kwalitatief verminderen. De grote gevolgen die het ligplaats innemen op die locatie op het uitzicht van de bewoners van de Saerdam zal hebben, is ook vastgesteld in de conclusies en aanbevelingen van Rapport Smets, (januari 2023).

Deze 93 schepen zullen immers een muur vormen van circa 135 meter lengte voor de huizen en daarmee het huidige uitzicht van die bewoners op het open water belemmeren. Bovendien komen en gaan de cruiseschepen op willekeurige momenten en vaak in de avond en nacht. Bij het aan- en afmeren worden (voor de veiligheid) felle schijnwerpers gebruikt, die overlast veroorzaken door zeer hinderlijk in woonkamers en slaapkamers te schijnen van de woningen aan de Saerdam. Niet alleen de lichthinder, maar ook de verkeersoverlast, veroorzaakt door komen en gaan van touringcars zal verder toenemen. De in het ontwerpbestemmingsplan aangegeven locatie is derhalve zeer slecht gekozen en zou naar de mening van (rechts)persoon 11 veel beter naar de noordzijde van de sluis kunnen worden verplaatst, zoals al eerder aangegeven. Ook nautisch ontstaat een onwenselijke situatie. De ingang naar Bataviahaven wordt immers door aanleg van een cruiseschepenhaven verkleind en veel minder overzichtelijk, waardoor bij in- en uitvarende scheepvaart het risico van aanvaringen en ongelukken zal toenemen. Reactie gemeente: Het bestemmingsplan beoogt niet meer afvaarten van riviercruiseschepen te bewerkstelligen maar om ruimte te bieden aan oplossingen die leiden tot minder overlast voor bewoners. In het MER (Deel B, blz.

151 en blz 235) zijn afbeeldingen opgenomen waar de betreffende afmeervoorziening was gedacht (zie onderstaande afbeeldingen). Zichtbaar is dat de afstand tot de bestaande bewoning sterk toeneemt waardoor ook de hinder afneemt. Dit geldt in versterkte mate indien telkens bij voorkeur de meest noordelijke vrije ligplaats wordt ingenomen. Door de verdraaiing ten opzichte van de huidige afmeervoorziening is onder de meeste weercondities de aankomst en vertrek eenvoudiger waardoor minder lang sprake is van motorgeluid. De exacte oriëntatie wordt in het kader van een inrichtingsplan en bijbehorende vergunningen bepaald waarbij nautische aspecten en hinderaspecten worden afgewogen. Omdat de riviercruiseschepen bijdragen aan het toeristisch profiel van Bataviakwartier is een andere locatie dan de Bataviahaven geen geschikt alternatief. De betreffende afbeeldingen maken ook inzichtelijk dat de afgemeerde riviercruiseschepen de ingang naar Bataviahaven niet verkleinen of onoverzichtelijk maken. De overlast vanuit wachtende touringcars wordt verminderd door de beoogde verandering van de verkeerscirculatie binnen Bataviakwartier. Omdat Schoonzicht/Oostvaardersdijk ter plaatse van Bataviahaven voor autoverkeer wordt afgesloten kunnen de touringcars alleen nog via de Lelybaan de opstelplaatsen bereiken. 94

95 Zienswijze 7: Klimaatadaptatie De overheid heeft een voorbeeldfunctie ten aanzien van klimaatadaptatie dat hoge prioriteit heeft. In het ontwerpbestemmingsplan wordt echter opvallend weinig aandacht besteed aan dit maatschappelijk en wereldwijd steeds belangrijker onderwerp. De buitendijkse plannen voor het waterfront stroken in feite niet met de grote urgentie van dit onderwerp zoals omschreven in de Kamerbrieven Water en Bodem d.d. 25 november 2022 en de Tweede Kamerbrief over ‘Buitendijks bouwen in het Markermeer en IJsselmeergebied’ d.d. 5 oktober 2023. De buitendijkse ambities hebben immers grote gevolgen voor de waterbergingscapaciteit en de noodzakelijke zoetwaterbuffer waarvoor het Markermeer is aangewezen. Onduidelijk is hoe het verlies van waterbergingscapaciteit door de buitendijkse ambities in hetzelfde watersysteem zullen/kunnen worden gecompenseerd. Het lijkt onwaarschijnlijk dat enkel de aanleg van groen het verlies van waterbergend vermogen in het Markermeer van totaal 35 hectare, zal kunnen compenseren. In de afgelopen tijd is door de hoge waterstand in het Markermeer en wateroverlast in Hoorn, Enkhuizen, Edam, Volendam en Warder eens te meer gebleken dat behoud van de waterbergingscapaciteit essentieel is voor de waterveiligheid.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lelystad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/6bad2bac-f879-40c9-81b6-eeb9b2b144d8?agendaItemId=8b59d18e-5add-4e21-b7e4-d3b44dae7e92