CConstaterende datLelystad
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 14 Aanvulling MER

Commissie Ruimte Ontwikkeling en Bereikbaarheid 3 november 2026, gemeente LelystadBij agendapunt: 26.532 Vaststelling bestemmingsplan Waterfront Stedelijke Kust (VERVOLG van bespreking 16 juni 2026) - 21:45151.254 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 8 van 17

Beoordeling volwaardig binnendijkse alternatief In het volwaardig binnendijkse alternatief is minder ruimte aanwezig voor groen dan in het alternatief zonder landaanwinning. Dit komt doordat het aantal woningen stijgt van ca. 800 naar 3000. De groene gebieden zullen door de hoge concentratie woningen ook eerder verstoord worden en zijn daardoor minder aantrekkelijk voor verstoringsgevoelige soorten. Ook zal er meer verlichting aanwezig zijn wat nadelig is voor vleermuizen. Bij de bouw van de woningen speelt natuurinclusiviteit een rol, waarbij groene daken worden genoemd in het stedenbouwkundig plan. Vergeleken met de huidige en referentiesituatie biedt dit plan echter een zeer beperkte toename aan groene ruimte en natuurontwikkeling waardoor er geen tot nauwelijks verbetering is voor biodiversiteit (0). 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 161 Beoordeling variant ‘beschermde natuur en water’ In het V-VKA is veel ruimte aanwezig tussen de woonbuurten, langs de oevers en ter hoogte van de natuurontwikkeling. De ambitie is om nabij de woonbuurten vooral een duinlandschap na te streven. Dit biedt ruimte voor bloemrijke vegetatie waar door insecten en vlinders van profiteren wat vervolgens weer voedsel is voor vogels en vleermuizen. Er komt water, wat leefgebied kan zijn voor amfibieën, waaronder de rugstreeppad.

De groene gebieden nabij de woonbuurten zijn ook toegankelijk voor mensen waardoor hier meer sprake zal zijn van verstoring, waardoor verstoringsgevoelige soorten zoals de nachtegaal zich hier minder snel vestigen. Dit geldt ook voor verstoring door verlichting wat nadelig is voor vleermuizen en andere nachtactieve soorten. Een goede uitwerking van de toegankelijkheid van het gebied voor mensen en uitstraling van onder andere verlichting naar de omgeving is wel een aandachtspunt. Bij de bouw van de woningen speelt natuurinclusiviteit een rol, waarbij groene daken worden genoemd in het stedenbouwkundig plan. Vergeleken met de huidige en referentiesituatie waar beperkt ruimte is voor versterking van de biodiversiteit biedt dit plan een grote toename aan groene ruimte en natuurontwikkeling wat een sterke verbetering voor de biodiversiteit betekent voor soorten van de stedelijke omgeving (++).

Effectbeoordeling Tabel 80: Effectbeoordeling van het criterium biodiversiteit in de eindsituatie Effectbeoordeling eindsituatie Voorlopig VKA Variant grondverbetering Variant zand uit vaargeul Variant zand van de markt Variant geen strand bij Saerdam Variant beschermde natuur en water Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief Biodiversiteit ++ ++ + + ++ ++ + 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen eindsituatie Het nieuwe alternatief en de nieuwe variant leiden niet tot aanvullende mitigerende en/of compenserende maatregelen. Voor dit alternatief en de variant kunnen dezelfde mitigerende en/of compenserende maatregelen toegepast worden, zoals beschreven in het rapport van 2023. Hieronder staan de mitigerende en compenserende maatregelen voor de eindsituatie kort beschreven. Mitigerende maatregelen Het treffen van mitigerende maatregelen is niet direct nodig omdat er geen sprake is van negatieve gevolgen voor de biodiversiteit. Specifieke soorten kunnen echter wel hinder ondervinden van de voorgenomen ontwikkeling. Hiervoor wordt verwezen naar de beschrijving van de mitigerende maatregelen vanuit Natura 2000 in paragraaf 8.4.1 en voor beschermde soorten in paragraaf 8.4.3 en de beschreven maatregel voor korstmossen bij de realisatie van deze paragraaf. Compenserende maatregelen Er zijn geen compenserende maatregelen benodigd.

Kans Een belangrijke bedreiging voor het versterken van de biodiversiteit is de verstoring door mensen, katten en honden. Bij de nadere uitwerking van de toegankelijkheid van het plangebied kan nog eens kritisch gekeken worden of er mogelijkheden zijn om delen van het gebied niet toegankelijk te maken voor mensen of op zijn minst voor loslopende honden. Ten aanzien van katten zou een verbod moeten worden 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 162 ingesteld op het rondzwerven van katten door de woonwijk. Verder liggen er kansen om nestkasten van huismus, gierzwaluw, zwarte roodstaart, slechtvalk en verblijfplaatsen van vleermuizen en dergelijke te integreren in de gebouwen. Dat werkt vaak beter dan achteraf losse kasten op te hangen. Effectbeoordeling mitigerende/compenserende maatregelen Tabel 81: Effectbeoordeling van het criterium biodiversiteit in de eindsituatie met mitigerende en/of compenserende maatregelen Effectbeoordeling eindsituatie Voorlopig VKA Variant grondverbetering Variant zand uit vaargeul Variant zand van de markt Variant geen strand bij Saerdam Variant beschermde natuur en water Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief Biodiversiteit ++ ++ + + ++ ++ + 0 8.4.6 Conclusie natuur In onderstaande tabellen zijn de beoordelingen samengevat.

Tijdens de realisatie zijn de grootste negatieve effecten te verwachten waarbij niet is uitgesloten dat die voor Natura 2000-waarden significant zijn als gevolg van verstoring op vogels en de meervleermuis. De negatieve gevolgen kunnen met mitigerende maatregelen voorkomen worden. De gevolgen voor het NNN-gebied sluiten aan op de beoordeling van het Natura 2000-gebied. Ook voor beschermde soorten is er sprake van verstoring en/of vernietiging van leefgebieden tijdens deze fase van het plan. Soorten die juist profiteren van pioniersituaties die tijdens de realisatiefase ontstaan zijn de rugstreeppad en teunisbloempijlstaart. Voor zowel beschermde soorten als biodiversiteit geldt dat in zijn totaliteit de verstoring en het verlies aan leefgebied tijdens de realisatie overheerst.

Tabel 82: Samenvatting effectbeoordeling realisatiefase Effectbeoordeling realisatiefase Voorlopig VKA Variant grondverbetering Variant zand uit vaargeul Variant zand van de markt Variant geen strand bij Saerdam Variant beschermde natuur en water Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief N2000 - - - - - - - - Natuurnetwerk Nederland - - - - - - - - Beschermde soorten - - - - - - - - Biodiversiteit - - - - - - - - 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 163 Tabel 83: Samenvatting effectbeoordeling realisatiefase met mitigerende en/of compenserende maatregelen Effectbeoordeling realisatiefase Voorlopig VKA Variant grondverbetering Variant zand uit vaargeul Variant zand van de markt Variant geen strand bij Saerdam Variant beschermde natuur en water Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief N2000 0 0 0 0 0 0 0 0 Natuurnetwerk Nederland 0 0 0 0 0 0 0 0 Beschermde soorten 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ Biodiversiteit 0 0 0 0 0 0 0 0 In de eindsituatie zijn negatieve effecten te verwachten op natuurwaarden die verstoringsgevoelig zijn voor met name mensen en vaarrecreatie (vogels) en voor verlichting (vleermuizen).

Ondanks dat de natuurontwikkeling tot belangrijke positieve effecten leidt op het leefgebied en de voedselbeschikbaarheid van vogels en de meervleermuis, zijn negatieve gevolgen door verstoring door recreanten niet uit te sluiten. De effecten op NNN sluiten grotendeels aan bij de effecten op N2000. Natuurontwikkeling kan echter een belangrijke schakel vormen tussen de Lepelaarplassen, Oostvaardersplassen en Marker Wadden. Dit is positief voor de samenhang binnen het NNN van een ondiepe oeverzone aan de oostzijde van het Markermeer. De effecten op beschermde soorten zijn verschillend per soort(groep). De eindbeoordeling laat zien dat over het algemeen de effecten in de eindsituatie niet leiden tot veranderingen in het functionele leefgebied van beschermde soorten of dat ze leiden tot enige verbetering van het functionele leefgebied van beschermde soorten. Voor biodiversiteit is er sprake van een verbetering ten opzichte van de huidige situatie vanwege de ruimte voor een groene en natuurlijke inrichting van de buitenruimte. Dit geldt echter niet voor het volwaardig binnendijkse alternatief. Daar is door de hoge woningdichtheid en het ontbreken van natuurontwikkeling weinig/geen toevoeging in het kader van biodiversiteit ten opzichte van de huidige situatie.

Tabel 84: Samenvatting effectbeoordeling eindsituatie Effectbeoordeling eindsituatie Voorlopig VKA Variant grondverbetering Variant zand uit vaargeul Variant zand van de markt Variant geen strand bij Saerdam Variant beschermde natuur en water Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief N2000 - - - - - - - - Natuurnetwerk Nederland + + - - + + - - 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 164 Beschermde soorten 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0/+ 0 0 Biodiversiteit ++ ++ + + ++ ++ + 0 Tabel 85: Samenvatting effectbeoordeling eindsituatie met mitigerende en/of compenserende maatregelen Effectbeoordeling eindsituatie na mitigerende en/of compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant grondverbetering Variant zand uit vaargeul Variant zand van de markt Variant geen strand bij Saerdam Variant beschermde natuur en water Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief N2000 - - - - - - - - Natuurnetwerk Nederland + + 0 0 + + 0 0 Beschermde soorten + + + + + + 0 0 Biodiversiteit ++ ++ + + ++ ++ + 0 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 165 9 Overzicht van milieueffecten van alle onderzochte alternatieven en varianten Dit hoofdstuk presenteert overzichtstabellen waarin alle onderzochte alternatieven en varianten zijn opgenomen ter vergelijking voor

besluitvorming. Het betreft een uitbreiding van de tabellen die in hoofdstuk 5.3 (eindsituatie) en 6.1 (realisatie) in het MER uit 2023 staan. Aan het eind van dit hoofdstuk worden de alternatieven met elkaar vergeleken, daarbij ligt de focus op aspecten waar duidelijke verschillen tussen de alternatieven waarneembaar zijn. 9.1 Overzichtstabel effecten tijdens de realisatie Tabel 86: Overzichtstabel met daarin alle milieueffecten en de mogelijkheden voor mitigatie en compensatie voor alle alternatieven en varianten tijdens de realisatie Thema Criterium Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grondverbetering Variant zand uit de vaargeul Variant zand van de markt Variant beschermde natuur en water Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Bodem Land- en waterbodemkwaliteit 0 0 0 0 0 0 0 0 Grondverzet - - - - - - 0 0 Waterkwaliteit (KRW) Grondwaterkwaliteit 0 0 0 0 0 0 0 0 Chemische oppervlaktewaterkwaliteit 0 0 0 0 0 0 0 0 Ecologische oppervlaktewaterkwaliteit - 0 - 0 - 0 - 0 0 - 0 0 0 Waterkwantiteit Grondwaterhuishouding - - - - 0 0 0 0 Waterveiligheid en morfologie Hydrodynamica 0 0 0 0 0 0 0 0 Morfologie 0 0 0 0 0 0 0 0 Slibinvang + 0 + 0 n.v.t. + n.v.t. n.v.t.

Hoogwaterveiligheid + + ++ + + + - - Nautische veiligheid Ruimte voor de vaarweg - - 0 - - 0 - - 0 - - 0 - 0 - - 0 0 0 Vaarverkeerssituatie - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 0/- 0 Interactie met het Waterfront - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 0/- 0 Natuur Natura 2000 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 Natuurnetwerk Nederland - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 Beschermde soorten - 0/+ - 0/+ - 0/+ - 0/+ - 0/+ - 0/+ - 0 - 0/+ Biodiversiteit - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 Landschap, cultuurhistorie, archeologie Archeologische (verwachtings)waarden - - - - - - - - Gezondheid Gezondheidsbescherming (geluid) - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - Gezondheidsbevordering (leefomgeving en voorzieningen) + + n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

0 0 Duurzaamheid Energie - - - - - - - - Klimaat - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 - 0 Circulariteit - - - - - - - - Hinder gebouwde omgeving Lichthinder - - - - - - - - 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 166 9.2 Overzichtstabel effecten in de eindsituatie Tabel 87: Overzichtstabel met daarin alle milieueffecten en de mogelijkheden voor mitigatie en compensatie voor alle alternatieven en varianten in de eindsituatie Thema Criterium Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grondverbetering Variant zand uit de vaargeul Variant zand van de markt Variant beschermde natuur en water Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Verkeer Bereikbaarheid per auto 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 0 Bereikbaarheid per openbaar vervoer ++ n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. ++ ++ Bereikbaarheid langzaam verkeer + n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. + ++ Verkeersveiligheid + n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. + + Parkeren 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 0 Verkeersleefbaarheid 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 0 Geluid Wegverkeerslawaai - 0/- - 0/- n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. - 0/- 0/- 0 Industrielawaai - 0 - 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

- 0 - - 0 Luchtkwaliteit Verandering concentratie luchtkwaliteit 0 0 0 0 0 0 0 0 Externe veiligheid Plaatsgebonden risico (PR) - - 0 - - 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. - - 0 0 0 Groepsrisico (GR) 0 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 0 0 Bedrijven en milieuzonering Hinder en beperkingen voor bestaande bedrijvigheid - 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. - 0 - 0 - - 0 Feitelijke bedrijvigheid - 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. - 0 - 0 - - 0 Bodem Land- en waterbodemkwaliteit 0 0 0 0 0 0 0 0 Waterkwaliteit (KRW) Grondwaterkwaliteit 0 0 0 0 0 0 0 0 Chemische oppervlaktewaterkwaliteit 0 0 0 0 0 0 0 0 Ecologische waterkwaliteit + + + 0 0 + 0 0 Waterkwantiteit Waterbergend vermogen 0 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 0 0 Functioneren binnendijks watersysteem 0 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 0 0 Grondwaterhuishouding 0 0 - - - n.v.t. n.v.t. 0 0 0 Waterveiligheid en morfologie Beheerbaarheid - - n.v.t. n.v.t. n.v.t. - 0 0 Nautische veiligheid Ruimte voor de vaarweg - - 0 - - 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. - - 0 0 0 Vaarverkeerssituatie - - n.v.t. n.v.t. n.v.t. - - - Interactie met het Waterfront - - - - n.v.t. n.v.t. n.v.t.

- - - 0 - 0 Natuur Natura 2000 - - - - - - - - Natuurnetwerk Nederland + + + - 0 - 0 + - 0 - 0 Beschermde soorten 0/+ + 0/+ + 0/+ + 0/+ + 0/+ + 0/+ + 0 0 Biodiversiteit ++ ++ ++ + + ++ + 0 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 167 Thema Criterium Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grondverbetering Variant zand uit de vaargeul Variant zand van de markt Variant beschermde natuur en water Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Na m/c Landschap, cultuurhistorie, archeologie Landschap – herkomstwaarde - + - + n.v.t. n.v.t. n.v.t. - + 0 + - - - Landschap - groenstructuren ++ + n.v.t. n.v.t. n.v.t. ++ + - - Cultuurhistorie - 0 - 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. - 0 0/- 0 0/- 0 Stedenbouw en ruimtelijke kwaliteit Stedenbouw + + n.v.t. n.v.t. n.v.t. + 0 - - Ruimtelijke kwaliteit ++ + ++ n.v.t. n.v.t. n.v.t. ++ + ++ - Gezondheid Gezondheidsbescherming (geluid) - 0 - 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. - 0 0/- 0 - 0 Gezondheidsbescherming (lucht) 0 0 0 0 0 Gezondheidsbevordering ++ + n.v.t. n.v.t. n.v.t. ++ 0 + Duurzaamheid Energie 0 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 0 0 Klimaat ++ ++ n.v.t. n.v.t. n.v.t. ++ + - 0 Circulariteit 0 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 0 0 Hinder gebouwde omgeving Lichthinder - 0 - 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. - 0 - 0 - 0 Schaduwwerking 0 0 n.v.t. n.v.t.

n.v.t. 0 0 - 0 Windhinder 0 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 0 - 0 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 168 9.3 Beschouwing van de alternatieven In deze paragraaf worden de verschillende alternatieven met elkaar vergeleken, hierbij wordt ingezoomd op de aspecten die effecten laten zien en in hoeverre deze aspecten qua beoordeling van elkaar verschillen. De aspecten die neutraal zijn beoordeeld worden niet toegelicht. 9.3.1 Realisatiefase De grootste verschillen in effecten in de realisatiefase zijn gerelateerd aan de landaanwinning, deze zit in het V-VKA maar maakt geen onderdeel uit van het alternatief zonder landaanwinning en het volwaardig binnendijks alternatief. Kleine verschillen zijn waarneembaar tussen de verschillende varianten op het V- VKA. Effecten gerelateerd aan de landaanwinning Voor het realiseren van de landaanwinning wordt er zand uit een zandwinput in het Markermeer gewonnen. Deze wordt middels een persleiding naar het Waterfront getransporteerd. Hier wordt het zand opgespoten. Zodra het nieuwe land er ligt, is er sprake van een zettingsperiode, daarna wordt het terrein bouwrijp gemaakt en start de woningbouw. Het realiseren van de landaanwinning leidt tot de score ‘negatief effect’ voor de aspecten grondverzet, ecologische waterkwaliteit, grondwaterhuishouding.

Voor grondverzet is er niet voldoende zand binnen het gebied aanwezig en wordt dit van elders (nieuwe zandwinput) aangevoerd. De ecologische waterkwaliteit scoort negatief in verband met het opspuiten van het zand wat kan leiden tot lokale vertroebeling van het water en daarmee verstoring van de aanwezige flora en fauna. Voor wat betreft de grondwaterhuishouding leidt de zandwinning en het opspuiten van het zand tijdens de realisatie tijdelijk tot verhoogde stijghoogten in het zandpakket. Daardoor neemt de kwel ter plekke van het vaste land tijdelijk iets toe, wat een stijging van de grondwaterstand tot gevolg kan hebben. De verwachting is dat dit niet tot (grond)wateroverlast leidt. Als gevolg van de landaanwinning komt het Waterfront buiten de huidige primaire waterkering te liggen, daarom wordt om de landaanwinning een nieuwe primaire kering aangelegd. Hiermee zijn er positieve effecten voor hoogwaterveiligheid. Bij de variant ‘zandcunet’ wordt ter plaatse van de nieuwe dijk de holocene deklaag verwijderd om een stabielere dijk te bouwen. Deze variant is als sterk positief effect beoordeeld. Bij de alternatieven zonder landaanwinning en volwaardig binnendijks zijn de positieve effecten voor waterveiligheid er niet.

De dijk zal autonoom versterkt moeten worden volgens het hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP), dit is gepland vanaf 2030 en kan mogelijk interactie hebben met de bouwwerkzaamheden van het Waterfront waardoor er sprake is van een negatief effect. Een positief effect is er ook voor slibinvang. Dit is het gevolg van het gebruik van een nieuwe zandwinput. Zodra het zand gewonnen is zal de zandwinput door de jaren heen weer dichtslibben. Effecten op de scheepvaart Op het Markermeer lopen belangrijke scheeproutes. Zo ligt de hoofdvaarweg Amsterdam-Lemmer en de verbinding Noordersluis-Oostvaardersdiep net buiten het plangebied Waterfront. De persleiding die op de bodem van het Markermeer komt te liggen zal de hoofdvaarweg doorkruisen. Mogelijke werkschepen kunnen andere scheepvaart hinderen, wat leidt tot een negatief effect voor het aspect ‘ruimte voor de vaarweg’. Deze effecten gelden voor het V-VKA en alle varianten hierop, de effecten zijn minder voor de variant ‘zand van de markt’ omdat het zand met schepen aangevoerd wordt in plaats van met een persleiding. Er zijn geen effecten voor de alternatieven zonder landaanwinning en volwaardig binnendijks.

Voor de aspecten vaarverkeerssituatie en interactie met het Waterfront geldt dat er in alle varianten sprake is van (licht) negatieve effecten, waarbij het V-VKA negatiever scoort dan de alternatieven zonder landaanwinning en volwaardig binnendijks. Dit omdat er sprake is van meer vaarbewegingen rondom de 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 169 landaanwinning. Voor de alternatieven zonder landaanwinning en volwaardig binnendijks wordt er enkel een stadsstrand buitendijks aangelegd, waar minder schepen voor nodig zijn. Effecten op de natuur Voor de aspecten onder natuur geldt dat er voor alle alternatieven en varianten sprake is van verstoring van natuur tijdens de realisatiefase. De aspecten Natura 2000, Natuurnetwerk Nederland, beschermde soorten en biodiversiteit zijn daarom allemaal als negatief beoordeeld. Er zijn mitigerende maatregelen mogelijk om hinder deels te beperken. Effecten op archeologie Tijdens de realisatie van het Waterfront worden er ingrepen in de bodem gedaan. Ondanks dat de bodem door aanleg van de Flevopolder al in beperkte mate verstoord is, kan het zijn dat er aanwezige archeologische waarden verstoord worden. Alle alternatieven en varianten zijn daarom beoordeeld als negatief, ze zijn niet onderscheidend van elkaar.

Effecten op de gezondheid De bouw van woningen in het Waterfront zal over een lange periode gebeuren van circa 20 jaar. Dit betekent dat er door de jaren heen bewoners in het gebied komen te wonen terwijl er nog bouwwerkzaamheden aan de gang zijn in nabijgelegen woonbuurten. Hierdoor kan mogelijk geluidhinder ontstaan. Het aspect gezondheidsbescherming (geluid) is daarom voor alle alternatieven beoordeeld als negatief. Voor gezondheidsbevordering geldt dat er in het V-VKA en de variant ‘zonder strand bij Saerdam’ geldt dat er ondanks de bouwwerkzaamheden ook natuur en een boulevard ontwikkeld worden om te ontspannen en sporten, dit is positief beoordeeld. Voor de alternatieven zonder landaanwinning en volwaardig binnendijks geldt dit in mindere mate omdat de ruimte hiervoor beperkt is. Deze zijn neutraal beoordeeld. Qua hinder door licht kan er tijdens de realisatiefase sprake zijn van lichthinder voor bewoners van Saerdam of nieuwe bewoners in Meerdijkhaven. Dit geldt voor alle alternatieven en varianten. Effecten op duurzaamheid Tijdens de aanleg van Waterfront vinden grootschalige werkzaamheden plaats. Bij deze werkzaamheden wordt zwaar materieel (graafmachines, vrachtwagens, hijskranen, etc.) gebruikt.

De bouwsector is stapsgewijs aan het verduurzamen door het gebruiken van elektrisch materieel, of aangedreven door waterstof, maar het is onwaarschijnlijk dat alle bouwwerkzaamheden door elektrische voertuigen kunnen worden uitgevoerd. Dit zal resulteren in een significante uitstoot door het gebruik van conventionele brandstoffen gedurende de realisatie. Het aandeel materieel dat wel elektrisch is, zal een grote tijdelijke belasting van het elektriciteitsnet vragen. Er is sprake van een negatief effect voor alle alternatieven waarbij de omvang van de werkzaamheden vanwege het geringere bouwvolume voor het alternatief zonder landaanwinning beperkter is dan voor de andere alternatieven. Wat betreft klimaat geldt dat Meerdijkhaven volgens het klimaatmodel een braakliggend terrein is met zanderig klei bodem dat kwetsbaar is voor zware neerslag en slecht het water kan verwerken. Echter heeft het gebied geen bestaande partijen die last hebben van deze effecten. Gedurende de realisatie zullen deze effecten een tijdelijk effect hebben tot de benodigde klimaatadaptieve aanpassingen en maatregelen zijn geïmplementeerd samen met de geplande nieuwbouw. De werkzaamheden kunnen dus beïnvloed worden in geval van wateroverlast na heftige regen. Dit leidt voor alle alternatieven tot een negatief effect.

28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 170 Tenslotte geldt voor circulariteit dat tijdens de realisatie veel materialen moeten worden geïmporteerd voor de nieuwbouw. In het plan wordt ingezet op bio-based materialen en circulaire ontwerpprincipes om het materiaalgebruik te beperken, waarde te behouden en hergebruik in de toekomst te vergroten. Hoewel de import van materialen tijdens de realisatiefase een negatief effect heeft op de circulariteit, biedt deze fase ook kansen om langdurige materiaalwaarde te creëren. De beoordeling is niet onderscheidend voor de onderzochte alternatieven en varianten. Mitigatie De negatieve effecten tijdens de realisatiefase op waterkwaliteit, nautische veiligheid, natuur en gezondheid zijn voor alle alternatieven te mitigeren. Na mitigatie zijn deze effecten als neutraal beoordeeld. Geen van de alternatieven heeft na mitigatie op één van de thema’s een sterk negatief effect. 9.3.2 Gebruiksfase De grootste verschillen in effecten in de gebruiksfase zijn gerelateerd aan het aantal bewoners in het gebied, de hoeveelheid woningen en de bebouwingsdichtheid, voorzieningen en verkeersbewegingen. Voor het V-VKA en het volwaardig binnendijkse alternatief is uitgegaan van 3000 woningen, bij het alternatief zonder landaanwinning is uitgegaan van 800 woningen.

Kleine verschillen zijn waarneembaar tussen de verschillende varianten op het V-VKA. Effecten als gevolg van verkeersbewegingen Voor verkeer geldt dat voor de aspecten bereikbaarheid per openbaar vervoer, bereikbaarheid van langzaam verkeer en verkeersveiligheid sprake is van (sterk) positieve effecten. Dit komt onder andere door de directe buslijn (HOV-)verbinding tussen het station en het Waterfront. Het gebied zelf wordt zoveel als mogelijk autoluw gemaakt en voor het volwaardig binnendijkse alternatief wordt de bestaande Houtribweg afgewaardeerd. Voor geluid is er sprake van (licht) negatieve effecten voor wegverkeerslawaai. Door woningbouw langs de Houtribweg te ontwikkelen komen meer inwoners in aanraking met geluid als gevolg van het verkeer op deze weg. Voor het volwaardig binnendijkse alternatief geldt dat de Houtribweg wordt verlegd en de woningen dichter bij de weg komen te liggen. Voor industrielawaai geldt dat alle alternatieven zijn beoordeeld met een negatief effect, met uitzondering van het volwaardig binnendijkse alternatief. In dit alternatief worden er relatief veel woningen in de nabijheid van het bedrijventerrein Noordersluis ontwikkeld wat leidt tot een sterk negatief effect.

De inwoners van het gebied worden blootgesteld aan een kleine toename in jaargemiddelde concentratie van de stoffen stikstofdioxide en fijnstof, maar dit blijft ruim binnen de wettelijke grenswaarden. Dit geldt voor alle alternatieven, de toename is gerelateerd aan de toename in verkeersbewegingen als gevolg van het plan. Effecten op de fysieke leefomgeving Wat betreft externe veiligheid komt er in het V-VKA en bijbehorende varianten een kleine landaanwinning ter hoogte van Bataviastad wat binnen de plaatsgebonden risicocontouren van de hoofdvaarweg Amsterdam-Lemmer komt te liggen. Dit is beoordeeld als een sterk negatief effect. Dit geldt niet voor de alternatieven zonder landaanwinning en volwaardig binnendijks omdat er in deze alternatieven geen sprake is van een landaanwinning ter hoogte van Bataviastad. Voor bedrijven- en milieuzonering geldt dat er sprake is van een beoordeling als negatief effect voor het V-VKA en het alternatief zonder landaanwinning. De ligging van het volwaardig binnendijkse alternatief, 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 171 dichter bij het bedrijventerrein Noordersluis, kan leiden tot beperkingen voor het bedrijventerrein. Dit alternatief is daarom beoordeeld als sterk negatief effect.

In het V-VKA en bijbehorende varianten wordt er natuurontwikkeling mogelijk gemaakt, met name geleidelijke land-waterovergangen, welke vestigingsmogelijkheden bieden aan oever- en waterplanten en paai- en opgroeimogelijkheden voor vissen bevorderen. Dit heeft positieve effecten op de ecologische waterkwaliteit. Voor grondwaterhuishouding geldt dat er in de gebruiksfase in geen van de alternatieven sprake is van effecten, met uitzondering van de variant ‘zandcunet’. In deze variant is een deel van de deklaag afgegraven en vervangen door een zandcunet. Daarmee is de verwachting dat via het zandcunet een hydrologische verbinding tussen buitendijks en binnendijks komt. Buitendijks is het oppervlaktewaterpeil hoog en binnendijks laag. Dat leidt lokaal tot een toename van de binnendijkse brakke kwel. De omvang van de effecten voor de stijghoogte en de binnendijkse kwel hangen samen met het ontwerp en zijn zonder modelstudie niet in te schatten. Dit leidt voor nu tot een sterk negatieve beoordeling van deze variant. Qua beheerbaarheid is er sprake van een negatief effect voor het V-VKA en bijbehorende varianten. Dit omdat de landaanwinning door de jaren heen als gevolg van golfslag kan eroderen, het gaat dan met name om de stranden. Deze zullen door middel van zandsuppleties onderhouden moeten worden.

Effecten op de scheepvaart Voor het scheepvaartverkeer rond het plangebied geldt dat er sprake is van wisselend (sterk) negatieve effecten. Met het oog op de ruimte voor de vaarweg en de vaarverkeerssituatie geldt dat er als gevolg van de ontwikkelingen in het Bataviakwartier en Meerdijkhaven nieuwe vaarbewegingen kunnen ontstaan die interactie hebben met het scheepvaartverkeer op de vaarroutes (of in de vrijwaringszones) rond het gebied. Dit is met name voor het V-VKA als (sterk) negatief beoordeeld. In het V-VKA zit een hotel met avondvertier die kleinschalige bootverbindingen mogelijk maakt. Voor de vaarverkeerssituatie geldt aanvullend voor de alternatieven zonder landaanwinning en volwaardig binnendijks dat net als in het V- VKA de riviercruises op een gewijzigde manier aanleggen, waarbij bij het in- en uitvaren mogelijke keerbewegingen in de vaargeul plaatsvinden wat tot gevaarlijke situaties kan leiden. Ook qua interactie met het Waterfront is er sprake van negatieve effecten voor alle onderzochte alternatieven, waarbij de interactie groter is bij het V-VKA omdat de landaanwinning dichter op de bestaande vaargeul ligt. Effecten op de natuur In de gebruiksfase is voor alle alternatieven en varianten sprake van negatieve effecten op Natura 2000- gebieden83. Dit als gevolg van geluidsverstoring van beschermde vogels die in het gebied leven.

Daarnaast is er sprake van een stikstofdepositie van 0,01 mol op de Veluwe, dit wordt niet als significant negatief gezien. Het V-VKA maakt natuurontwikkeling in het gebied en op de leidammen in het Markermeer mogelijk, hierdoor zijn er positieve effecten voor Natuurnetwerk Nederland, beschermde soorten en biodiversiteit. De positieve effecten zijn er met name voor het V-VKA en de variant beschermde natuur. Voor het aspect Natuurnetwerk Nederland geldt dat de alternatieven zonder landaanwinning en volwaardig binnendijks beoordeeld zijn als negatief effect vanwege de ontbrekende dan wel zeer beperkte natuurontwikkeling in het gebied. Effecten op stedenbouw, ruimtelijke kwaliteit, landschap en cultuurhistorie Voor stedenbouw geldt dat het V-VKA de stedelijke structuur versterkt waarmee Lelystad herkenbaar blijft met toevoeging van nieuwe type woongebieden en versterking van Bataviakwartier. Het plan sluit volledig en overtuigend aan bij de stedelijke structuur en opbouw van Lelystad. De ruimtelijke principes van 83 Zie hoofdstuk 8.4 en 10 voor een verdere toelichting en mitigatie van de effecten 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 172 Lelystad worden versterkt. Dit geldt niet voor het alternatief zonder landaanwinning. Het volwaardig binnendijkse alternatief is beoordeeld als sterk negatief effect.

Dit alternatief doet afbreuk aan de ruimtelijke principes van Lelystad. De structuren worden doorbroken, bestaande en nieuwe wijken worden samengevoegd. Dit alternatief wijkt fundamenteel af van stedelijke structuur en opbouw van Lelystad. Voor ruimtelijke kwaliteit geldt dat deze voor het V-VKA voor het totale gebied toeneemt: de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde worden op stedelijk niveau versterkt. Eventuele lokale verminderingen van specifieke kwaliteiten wegen daarbij niet op tegen de duidelijke, algehele verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Dit alternatief is beoordeeld met een sterk positief effect. Voor het alternatief zonder landaanwinning geldt dat de gebruikswaarde vergelijkbaar is met het V-VKA maar dat de boulevard en leisurevoorzieningen niet worden ontwikkeld in het Bataviakwartier, dit kan afbreuk doen aan de gebruiks- en belevingswaarde van dit gebied. Dit alternatief is beoordeeld met een positief effect. Voor het volwaardig binnendijkse alternatief geldt dat in Meerdijkhaven de druk op de beperkte buitenruimte in directe nabijheid voor de nieuwe bewoners twijfelachtig hoog wordt. Alleen het voorgestelde stadsstrand is een landschapselement van formaat dat beleefd kan worden. De belevingswaarde van het Oostvaardersdiep en het Markermeer zal alleen aanwezig zijn voor een deel van de toekomstig bewoners die zicht hebben op het open water.

Dat is als gevolg van de noodzakelijke opzet een relatief klein aandeel. Het volwaardig binnendijkse alternatief is negatief beoordeeld. Voor landschap is onderscheid gemaakt in de herkomstwaarde en groenstructuren. Voor de herkomstwaarde geldt dat in het V-VKA de landschappelijke structuur verdwijnt onder het duinlandschap. Hierdoor verdwijnt de beeldbepalende structuur van de ontstaansgeschiedenis van Flevoland. Echter, deze leesbaarheid stond al onder druk in het plangebied door de afwijkende hoogte van de terreinen (kruinhoogte dijk) ten opzichte van de rest van de Flevopolder. Een nieuw duinlandschap past wel als de functionele landschapsstructuur: duinen zijn als primaire waterkering gangbaar. Voor het alternatief zonder landaanwinning geldt dat het strand als verbindende schakel in de kustzone niet wordt ontwikkeld; er komt mogelijk een klein strand langs de bestaande, autonoom te versterken dijk. De dijkzone krijgt daarbij mogelijk een duinachtige inrichting. Daarmee vermindert de leesbaarheid van de herkomstwaarde van het landschap maar blijft de oorspronkelijk vorm van de Flevopolder nog overeind, die van een min of meer recht doorgaande waterkering. Voor het volwaardig binnendijkse alternatief is veel minder ruimte voor de landschappelijke inrichting die nog wel overeind bleef in het ‘alternatief zonder landaanwinning’.

In heel compacte blokken van hoge dichtheid wordt het woonprogramma ingepast (3000 woningen). Daarvoor moeten belangrijke kenmerkende landschapsstructuren wijken om ruimte te maken voor het woonprogramma. De Houtribweg wordt afgewaardeerd en omgelegd. De brede groene structuurdrager van het Lelystadse groene raamwerk wordt een stadsstraat. De omlegging van de weg is een aanpassing van de heldere polderstructuur, al wordt daarbij de orthogonaliteit behouden. Voor groenstructuren geldt dat het V-VKA met de natuurontwikkeling deze groenstructuren verder versterkt, dit is beoordeeld als sterk positief effect wat ook geldt voor de varianten op het V-VKA. In de alternatieven zonder landaanwinning is er beperkt ruimte voor natuurontwikkeling, dit alternatief is beoordeeld als neutraal effect. Het volwaardig binnendijkse alternatief is een alternatief waar veel woningen op een klein oppervlak worden ontwikkeld waardoor er geen ruimte meer is voor groenstructuren. Dit verstoort de in het gebied aanwezige landschappelijke groenstructuren en leidt tot de beoordeling sterk negatief effect. Effecten op duurzaamheid De aanwezigheid van groenstructuren is ook bevorderlijk voor het aspect klimaat. Door veel groenstructuren in het gebied aan te leggen kan hittestress verminderd worden.

In het V-VKA en bijbehorende varianten is er sprake van veel groenstructuren wat leidt tot een sterk positief effect. Dit geldt in mindere mate voor het alternatief zonder landaanwinning (positief effect) en vanwege de bebouwing in 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 173 hoge dichtheid zoals hierboven beschreven niet voor het volwaardig binnendijkse alternatief. Dit laatste alternatief is beoordeeld als negatief effect. Effecten op de gezondheid Door de ontwikkeling van leisure en voorzieningen kan er sprake zijn van geluidsoverlast in de woongebieden. Dit is voor alle alternatieven als negatief beoordeeld, waarbij voor het alternatief zonder landaanwinning geldt dat dit (licht) negatief is vanwege de kleinere omvang van de woningbouwontwikkeling. Voor het aspect gezondheidsbevordering geldt dat de natuurontwikkeling, de ontwikkeling van een boulevard en stadsstrand bij Saerdam als zeer positief is beoordeeld met het oog op de bevordering van beweging. Voor het alternatief zonder landaanwinning is de natuurontwikkeling van mindere omvang wat leidt tot een neutraal effect. Het volwaardig binnendijks alternatief is beoordeeld als positief door de ontwikkeling van een strand en duinlandschap. Met het oog op hinder is er gekeken naar de aspecten lichthinder, schaduwwerking en windhinder.

Voor lichthinder geldt dat er mogelijk sprake is van hinder door koplampen van autoverkeer op de Houtribweg, deze ligt nabij woningen. Voor schaduwwerking en windhinder geldt dat dit enkel in het volwaardig binnendijks alternatief als negatief is beoordeeld omdat hier de woningen dicht op elkaar staan wat schaduwwerking en windhinder kan veroorzaken. Mitigatie De negatieve effecten in de gebruiksfase zijn voor geluid, externe veiligheid, bedrijven en milieuzonering, ruimte voor de vaarweg, cultuurhistorie en lichthinder te mitigeren. Na mitigatie zijn deze effecten als neutraal beoordeeld. Alleen het volwaardig binnendijks alternatief heeft ook na mitigatie nog een sterk negatief effect op enkele thema’s, zoals landschap en stedenbouw. 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 174 10 Optimalisatie van het voorlopig voorkeursalternatief 10.1 Inleiding Het MER en het ontwerp-bestemmingsplan hebben begin 2024 ter inzage gelegen en de Commissie voor de mer heeft een voorlopig toetsingsadvies uitgebracht. De gemeente heeft de ingebrachte zienswijzen en adviezen serieus genomen en is nagegaan in hoeverre zij aanleiding ziet om het definitieve bestemmingsplan op onderdelen te wijzigen ten opzichte van het ontwerp.

Een belangrijk onderwerp betrof de nut en noodzaak van landaanwinning, mede in het licht van het rijksbeleid aangaande water en bodem, en daarmee ook de omvang van de landaanwinning. Gedurende anderhalf jaar is een proces met medeoverheden doorlopen om tot gemeenschappelijke conclusies te komen (zie paragraaf 2.2) wat ook heeft geleid tot de beoordeling van een volwaardig binnendijks alternatief (zie hoofdstuk 3) en een variant die nadrukkelijker inzet op natuur en water (zie hoofdstuk 4). De uit het proces voortkomende gezamenlijke conclusie is dat landaanwinning wel noodzakelijk is voor het behalen van de beoogde doelstellingen maar ook dat dit mogelijk moet zijn met een gereduceerde omvang. Niet ruim 30 hectare maar maximaal 23,5 ha. De gemeente wil dit maximum qua ruimtebeslag vastleggen in de Regels van het bestemmingsplan. Op basis van de wijziging van de uitgangspunten, zoals de afname van de landaanwinning van 32 hectare naar 23,5 hectare, is de verwachting dat de eerdergenoemde negatieve effecten licht zullen verminderen. De positieve effecten zijn met name gekoppeld aan de natuurontwikkeling, en zullen mogelijk licht afnemen maar blijven positief. In het kader van de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan is het vooral van belang om in te zoomen op stikstofdepositie.

Hiermee wordt tevens invulling gegeven aan het advies van de Commissie om in te zetten op maatregelen die de uitstoot van het project voorkomen (bronmaatregelen). 10.2 Optimalisatie ten aanzien van stikstofdepositie Voor deze aanvulling op het MER is een nieuw verkeersmodel gebruikt en zijn alle alternatieven met het oog op stikstofdepositie opnieuw doorgerekend in de meest recente versie van AERIUS (zie bijlage 3). De resultaten laten zien dat er voor het V-VKA sprake is van een depositie van 0,01 mol N/ha/jaar, zowel in de realisatiefase als in de eindsituatie. Deze depositie is relatief gezien zeer beperkt, zoals ook gesteld in hoofdstuk 5 van deze aanvulling. In hoofdstuk 5 is de berekende geringe depositie ecologisch beoordeeld. De conclusie is dat de minimale depositietoename (0,01 mol N/ha/jr) op een klein percentage van het totale areaal van de betreffende habitattypen en leefgebieden geen meetbaar of merkbaar ecologisch effect heeft en dat op basis daarvan een significant negatief effect op gevoelige habitattypen en soorten kan worden uitgesloten.

Aangezien deze depositiewaarden en ecologische conclusie mogelijk een discussiepunt zijn in relatie tot de haalbaarheid van het Waterfront is er onderzocht in hoeverre er in het licht van de in de inleiding van dit hoofdstuk genoemde optimalisatie een afname kan plaatsvinden waarmee de depositiewaarde teruggebracht wordt naar 0,00 mol N/ha/jaar. Het gaat om maatregelen in zowel de realisatiefase als eindsituatie. In de volgende paragrafen worden de maatregelen besproken. Deze zijn opnieuw met AERIUS berekend, de resultaten worden ook gepresenteerd. De uitgebreide berekeningen zijn opgenomen in bijlage 8 (rapportage stikstof in het kader van de optimalisatie). 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 175 10.3 Uitgangspunten realisatiefase Een belangrijke wijzigingen voor de realisatiefase zit in de wijziging van de omvang van de landaanwinning van 32 hectare naar 23,5 hectare. Hierdoor zijn de uitgangspunten gewijzigd, zo vindt er minder zandwinning plaats en neemt de winning van holoceen af. Aanvullend is er sprake van (veel) minder grondverzet voor het bouwrijp maken. Zandwinning De zandwinput was oorspronkelijk voorzien in de directe nabijheid van het plangebied, naast de leidammen. Daarmee ontstonden risico’s voor de stabiliteit van deze leidammen en verhoging van de maatgevende golfhoogte.

Daarom is ervoor gekozen om voor deze zandwinput uit te gaan van een locatie die een kleine kilometer verder op het Markermeer ligt en daarmee ook op grotere afstand van de stikstofgevoelige natuurgebieden. Ook het winvolume is aangepast. Vanwege de kleinere omvang van de landaanwinning is minder winning van zand en holoceen nodig. Bouwrijp maken In het MER is voor alle alternatieven in eerste instantie gerekend met een traditionele wijze van bouwrijp maken waarbij aanzienlijke hoeveelheden zand per as worden aangevoerd. Voor het V-VKA is dat een ‘worst case’ benadering die bij nader inzien geen recht doet aan de situatie. Ter plaatse van bestaand land is al sprake van een dik zandpakket en de landaanwinning bestaat uit opgespoten zand waarbij de bouwvlakken reeds op de juiste hoogtes worden aangebracht daarmee is geen extra aan- en afvoer van zand per as nodig. Fasering Tenslotte is gekeken naar een realistische fasering van woningen en overige functies. Omdat de verwachting is dat de ontwikkeling van het Waterfront tot 2050 gaat duren, is uitgegaan van een bouwperiode van 20 jaar, waarbij 5% per jaar ontwikkeld zal worden. In het MER in 2023 is uitgegaan van 10% ontwikkeling per jaar. Belangrijk om te noemen is dat het uiterste zichtjaar in het huidige AERIUS- model 2040 is.

Proces Bovenstaande uitgangspunten zijn omgerekend naar het aantal m3 zandaanwinning, winning van holoceen, aanvoer van zand via schepen en bouwrijp maken en ingevoerd in AERIUS. De gedetailleerde uitgangspunten zijn opgenomen in bijlage 8. 10.4 Uitgangspunten eindsituatie Voor de eindsituatie zijn de mogelijkheden voor optimalisatie vooral gerelateerd aan verkeer. Overige maatregelen hebben minder effect. Zo zal het wijzigen van de locatie van de cruiseschepen naar verwachting geen andere resultaten opleveren. Met de focus op verkeer is onderzocht aan welke spreekwoordelijke knoppen er gedraaid kan worden om het aantal autobewegingen te verminderen en het aantal duurzame bewegingen (zoals openbaar vervoer) toe te laten nemen. Om de stikstofdepositie in de gebruiksfase te laten afnemen naar een maximale projectbijdrage van 0,00 mol N/ha/jaar zou er sprake moeten zijn van een afname van circa 25% van de stikstofdepositie. Openbaar vervoer Allereerst is gekeken naar de mogelijkheden voor openbaar verover. De HOV-lijn die rechtstreeks tussen het station en het Waterfront gaat rijden zou oorspronkelijk de Houtribweg als eindstation hebben. Deze lijn wordt het gebied ingetrokken waardoor de loopafstand tot een bushalte afneemt en meer mensen gebruik gaan maken van de HOV-lijn.

28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 176 Parkeren De gemeente Lelystad werkt met zogenaamde tijdpenalty’s voor betaald parkeren, waarbij het aantal minuten looptijd naar auto’s toeneemt in gebieden met betaald parkeren. In het oorspronkelijke MER is uitgegaan van een tijdpenalty van 2 minuten zoals gehanteerd in Lelystad voor een gebied waar geen betaald parkeren geldt. Betaald parkeren is echter wel het gemeentelijke uitgangspunt voor Waterfront. Door betaald parkeren te implementeren in het verkeersmodel zou de tijdpenalty 5 minuten worden (zoals gebruikelijk in Lelystad). Doordat het uitgangspunt is dat in het gebied parkeerplaatsen komen voor bewoners (1 per woning) en de overige parkeerplaatsen aan de rand van het gebied komen (parkeerhub) is te beargumenteren dat de gemiddelde afstand en daarmee de gemiddelde looptijd groter wordt. De tijdpenalty is daarom vastgesteld op 6 minuten. Tussentijdse resultaten Bovenstaande uitgangspunten zijn ingevoerd in het verkeersmodel waarna het verkeersmodel opnieuw gedraaid is. Uit de resultaten blijkt dat er met deze maatregelen sprake is van een afname van circa 16% in de verkeersbewegingen. Dit is nog onvoldoende om de stikstofdepositie naar 0,00 mol N/ha/jaar te reduceren.

Aanpassing van het woningbouwprogramma De afname van de overige 9% zou gerealiseerd kunnen worden door het woningbouwprogramma aan te passen. Voor de ontwikkeling van het Waterfront is in dit onderzoek uitgegaan van 3000 woningen, maar dit aantal woningen was voor Lelystad geen vooraf vastgesteld aantal. Door (ook in het licht van de gereduceerde omvang van de landaanwinning) het aantal woningen met 10% te verminderen (inclusief een afname van 10% van het aantal voorzieningen) zal de stikstofdepositie verder reduceren. De gemeente Lelystad heeft haar akkoord gegeven om te gaan rekenen met 2700 woningen. Dit maximumaantal is doorgevoerd in het Bestemmingsplan. Proces Het verkeersmodel is aangepast op de afschaling van het woningbouwprogramma naar 2700 woningen en vormt het uitgangspunt voor de stikstofberekeningen in AERIUS. Aanvullend is in AERIUS gerekend met koude starts (gebaseerd op het nieuwe verkeersmodel) en gasloos bouwen. De gedetailleerde uitgangspunten zijn opgenomen in bijlage 8. 10.5 Resultaten optimalisatie Op basis van bovenstaande optimalisatie zijn de volgende resultaten gegenereerd (zie onderstaande tabel). Hieruit blijkt dat er door het opnemen van de optimalisatie zoals hierboven genoemd een haalbaar plan ontstaat voor het V-VKA (incl. de variant zonder strand bij Saerdam) voor zowel de realisatiefase (aanlegfase) als eindsituatie (gebruiksfase).

De maximale projectbijdrage komt op 0,00 mol N/ha/jaar. Voor de varianten zandcunet waterkering, zand uit de vaargeul en zand van de markt geldt dat er in het eerste jaar van de aanlegfase sprake is van een afgeroomde maximale projectbijdrage van 0,01 mol N/ha/jaar. SCR-cutterzuiger Aanvullend is onderzocht wat het mogelijke effect is van de inzet van een SCR‑cutterzuiger, waarbij een uitlaatgasnabehandelingssysteem wordt toegepast om de NOx‑emissies van de motor te reduceren. Met zo’n systeem kan in theorie een NOx‑reductie van circa 80% worden gerealiseerd. Ook met deze reductie wordt in de genoemde varianten echter nog een tijdelijke bijdrage van 0,01 mol N/ha/j binnen het Natura 2000‑gebied Veluwe berekend. Het oppervlak waarop deze bijdrage wordt berekend neemt daarbij wel af van circa 60 hectare naar ongeveer 15 hectare. Een verdere reductie dan 80% wordt als weinig realistisch en weinig conservatief beschouwd. Gezien de afstand tot het Natura 2000‑gebied Veluwe levert de inzet van de cutterzuiger bovendien niet de bepalende bijdrage aan de stikstofdepositie. De alternatieve locatie waar de cutterzuiger kan worden ingezet (zandwinpunt) ligt bovendien buiten de 25‑ | kilometergrens. De uiteindelijke keuze voor het al dan niet inzetten van een SCR‑cutterzuiger zal daarom worden gemaakt in het project‑MER, dat volgt op dit MER.

Tabel 88: Resultaten van het geoptimaliseerde V-VKA - maximale bijdrage stikstofdepositie binnen het Natura 2000-gebied de Veluwe Gebied | Maximale projectbijdrage (mol N/ha/jaar) Aanlegfase 1e jaar (2030) | Aanlegfase 2e jaar (2031) | Gebruiksfase (2040) V-VKA | 0,00 V-VKA variant zonder | 0,00 strand bij Saerdam V-VKA variant zandcunet | 0,01 waterkering | 0,00 | 0,00 V-VKA variant zand uit de | 0,01 vaargeul V-VKA variant zand van de markt aangevoerd met | 0,01 schepen Doorkijk naar de overige effecten Op basis van de wijziging van de uitgangspunten, zoals de afname van de landaanwinning van 32 hectare naar 23,5 hectare, is de verwachting dat de eerdergenoemde negatieve effecten licht zullen verminderen. De positieve effecten zijn met name gekoppeld aan de natuurontwikkeling, en zullen mogelijk licht afnemen maar blijven positief. 28 april 2026 | AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE | BJ1923-MI-RP-260106-1338 | 177 KUST LELYSTAD 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 Bijlage 1: Verslag Bestuurlijk Overleg Waterfront Afspraken bestuurlijk overleg Waterfront 27 oktober 2025 1. Het BO geeft de gemeente Lelystad de ruimte om het Waterfront te ontwikkelen met een landaanwinning van maximaal 23,5 ha, overwegende dat: a.

naar aanleiding van de gemaakte afspraken in het BO Waterfront van 12 maart 2025, de gemeente Lelystad aan Arcadis de opdracht heeft gegeven om twee varianten voor het Waterfront te verkennen: i. Waterfront Meerdijkhaven met landaanwinning (maximaal 23,5 ha) ii. Waterfront Meerdijkhaven met beperkte (maximaal 10 ha) of geen landaanwinning b. het BO constateert dat beide uitgewerkte varianten voldoen aan de vertrekpunten, die in het BO Waterfront van 12 maart 2025 zijn vastgesteld c. het BO kennisneemt van het feit dat - op basis van het onderzoek van Arcadis en gegeven eerdere richtinggevende politiek-bestuurlijke uitspraken - het college van de gemeente Lelystad in afstemming met de gemeenteraad een krachtige voorkeur uitspreekt voor variant één 2. Het BO benadrukt dat de ontwikkeling van het Waterfront plaatsvindt binnen de wettelijke vereisten en (beleids)kaders van medeoverheden. Voor de ontwikkeling van het Waterfront geeft het Rijk een aantal specifieke randvoorwaarden mee, te weten: a. Voorgenomen en toekomstige landaanwinning is maximaal 23,5 ha t.o.v. de huidige situatie b. Uitwerking voldoet aan de eisen vanuit scheepvaart, waterveiligheid, Kaderrichtlijn Water (KRW) en Natura 2000 c. In de uitwerking wordt rekening gehouden met mogelijke aanpassingen van het peil (verhoging/uitzakking) van het IJsselmeer/Markermeer, met een peilopzet van maximaal 50 cm. d.

Alle kosten die voortvloeien uit de ontwikkelingen van Waterfront Lelystad zijn voor rekening en risico van de gemeente, waarbij de gemeente uiteraard beroep kan doen op de reguliere (voor alle gemeenten beschikbare) middelen en regelingen van VRO voor stimulering woningbouw. e. De gemeente doorloopt de reguliere procedures voor de aankoop van Rijksgronden en andere vergunningstrajecten. f. Het Rijk blijft via de reguliere trajecten de planvorming volgen 3. Gegeven het feit dat de ontwikkeling van Waterfront overgaat tot reguliere procedures, spreekt het BO af dat het BO Waterfront - na bekrachtiging van deze afspraken - vervalt. Tegelijkertijd benadrukken de leden van het BO dat het van belang is om elkaar op te blijven zoeken en te helpen als dat nodig is. 4. De gemeente Lelystad is de trekker van het vervolgproces. a. De gemeente Lelystad komt uiterlijk ultimo januari 2026 met een concreet voorstel met tijdlijnen voor de planvorming (waaronder afronding bestemmingsplan/m.e.r.- procedure en verdere uitwerking van het proces van gebiedsontwikkeling). Dit voorstel zal uiterlijk in de eerste week van februari 2026 ter beschikking worden gesteld aan Rijkswaterstaat, provincie Flevoland en Waterschap Zuiderzeeland en ter kennisname worden gedeeld met de ministeries van VRO en IenW. b.

Dit voorstel gaat ervan uit dat uiterlijk in september 2027 de scope voor het Waterfront wordt vastgesteld en de realisatie van de landaanwinning in of vanaf 2032 plaatsvindt, zodat Zuiderzeeland tijdig kan voldoen aan de verplichtingen vanuit het HWBP. 5. De gemeente Lelystad zal voor dit vervolgproces blijven investeren in goede afstemming met medeoverheden. a. In het voorstel voor de planvorming dat de gemeente uiterlijk in januari 2026 uitwerkt zal zijn uitgewerkt hoe de gemeente Lelystad hier invulling aan geeft. b. In dit voorstel zal de afstemming met Waterschap en RWS zowel in planvorming als realisatie intensiever zijn, omdat deze gebiedsontwikkeling van het Waterfront raakt aan de Oostvaarderdijk (versterkingsopgave en gedeeltelijke verlegging), het binnendijks watersysteem en moet worden voorkomen dat Waterfront invloed heeft op Rijksvaarwegen en waterkwaliteit. c. Ook geeft het BO aan de gemeente Lelystad mee dat het raadzaam is om het Rijksvastgoedbedrijf in een vroeg stadium te betrekken over de benodigde Rijksgronden. 6. De gemeente Lelystad en het waterschap spreken af dat zij een samenwerkingsovereenkomst afsluiten. a. De samenwerkingsovereenkomst legt noodzakelijke afspraken vast in het kader van de samenhang tussen de ontwikkeling van het Waterfront en de versterking van de Oostvaardersdijk. b.

De samenwerkingsovereenkomst gaat in ieder geval in op het garanderen van voldoende ruimte voor toekomstige dijkversterkingen en het eigenaarschap, beheer en onderhoud van de kering. 7. In het vervolgproces zal de gemeente Lelystad vergunningen moeten aanvragen bij Rijkswaterstaat. Met het accorderen van de afspraken in dit document, loopt Rijkswaterstaat geenszins vooruit op de uitkomst van deze vergunningstrajecten.

28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 Bijlage 2: Toetsingskader Waterkwaliteit Rijkswateren Waterfront Lelystad RAPPORT Toetsingskader Waterkwaliteit Rijkswateren Waterfront Lelystad Klant: Gemeente Lelystad Referentie: BK7426-HK-XX-XX-RP-EO-0001 Status: Definitief/01 Datum: 8 september 2025

Projectgerelateerd 8 september 2025 KRW-TOETS WATERFRONT LELYSTAD BK7426-HK-XX-XX-RP-EO-0001 ii HASKONING NEDERLAND B.V. Euvelgunnerweg 25A 9723 CV Groningen Netherlands Water & Maritime Trade register number: 56515154 Telefoon: +31 88 348 53 00 E-mail: info@haskoning.com Website: haskoning.com Titel document: Toetsingskader Waterkwaliteit Rijkswateren Waterfront Lelystad Referentie: BK7426-HK-XX-XX-RP-EO-0001 Status: Definitief/01 Datum: 8 september 2025 Projectnaam: Toetsingskader Waterkwaliteit Rijkswateren Waterfront Lelystad Projectnummer: BK7426 Classificatie: Projectgerelateerd Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. Haskoning Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever. Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van Haskoning Nederland B.V. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of regelgeving anonimiseren niet toestaat.

Projectgerelateerd 8 september 2025 KRW-TOETS WATERFRONT LELYSTAD BK7426-HK-XX-XX-RP-EO-0001 iii Inhoud 1 Inleiding 1 2 Omschrijving voorgenomen activiteit 3 2.1 Bataviakwartier 4 2.2 Meerdijkhaven en Saerdam 6 2.3 Natuurontwikkeling 7 2.4 Gehele plangebied 7 2.5 Planning en wijze van uitvoer werkzaamheden 10 2.6 Uitgangspunten KRW-toetsing 12 3 Toetsing van effecten aan de hand van het Toetsingskader 13 3.1 Toetsingskader deel 1. Algemeen 13 3.2 Toetsingskader deel 3. Effecten van fysieke ingrepen 19 3.3 Toetsingskader deel 4: Tijdelijke effecten van fysieke ingrepen 27 4 Conclusie 34 Bronnenlijst 36 Projectgerelateerd 8 september 2025 KRW-TOETS WATERFRONT LELYSTAD BK7426-HK-XX-XX-RP-EO-0001 1 1 Inleiding Lelystad wil de komende decennia fors groeien. Eén van de gebieden die de gemeente in dat kader wil ontwikkelen is het gebied tussen Lelystad- Haven en de Markerwaarddijk: het Waterfront. Onderdeel van het voorkeursalternatief (VKA) is een landaanwinning in het Kaderrichtlijnwaterwaterlichaam Markermeer. Om bovenstaande mogelijk te maken is een nieuw bestemmingsplan nodig (Waterfront Stedelijke Kust Lelystad). Op grond van het Besluit m.e.r. is het nieuwe bestemmingsplan plan-m.e.r.-plichtig.

In het jaar 2023 is een milieueffectrapportage procedure doorlopen om het milieubelang zo goed mogelijk mee te nemen in de besluitvorming over het nieuwe bestemmingsplan (Royal HaskoningDHV, 2023). Een milieueffectrapportage (m.e.r.) is een uitgebreid onderzoek waarmee alle mogelijke milieugevolgen vooraf in kaart zijn gebracht. Uit de m.e.r. komt o.a. naar voren dat een negatief effect op de Kaderrichtlijnwater (KRW) van het voorlopige voorkeursalternatief (VKA) op basis van een beknopte beoordeling niet k on worden uitgesloten. Het ging specifiek om het niet uit kunnen sluiten van licht negatieve effecten op de ecologische oppervlaktewaterkwaliteit tijdens de realisatiefase: “Het aanleggen van zandwinputten in het Markermeer leidt tot verstoring van biologische elementen (zoals vissen). Verstoring treedt op door vertroebeling van het water als gevolg van de winning met een zandzuiger en het transport van materiaal. Vertroebeling en verstoring door werkzaamheden kunnen in beperkte mate worden gemitigeerd door zorgvuldig te werken en zo vertroebeling en verstoring tot een minimum te beperken, daarmee is er door mitigatie mogelijk geen effect ten opzichte van de referentiesituatie. Door de landaanwinning neemt het oppervlak van het water achter de dam af en kan de invloed van effluentlozing toenemen, dit kan gevolgen hebben voor de kwaliteit van het (zwem)water.

Hiervoor zijn geen mitigerende maatregelen benoemd. ” (Royal HaskoningDHV, 2023). In voorliggende rapportage is aan de hand van de Beleidsregel Toetsingskader Waterkwaliteit Rijkswateren (Rijkswaterstaat, 2024a) een uitgebreider onderzoek gedaan naar de mogelijke (negatieve) effecten van de voorgenomen activiteit op de KRW. Het betreft echter nog geen definitieve toets, aangezien – in tegenstelling tot de gebruikelijke werkwijze bij KRW-toetsen – er nog geen definitief plan beschikbaar is en het project zich nog niet in de fase van vergunningsverlening bevindt. Beleidsregel Toetsingskader Waterkwaliteit Regionale wateren De geplande activiteit vindt plaats in een Kaderrichtlijn Water (KRW) waterlichaam. Voor ingrepen in Rijkswateren (hier het Markermeer ) heeft Rijkswaterstaat de Beleidsregel Toetsingskader waterkwaliteit vastgesteld (Rijkswaterstaat, 2024a) . Een activiteit mag niet leiden tot kwaliteitsachteruitgang of belemmering van kwaliteitsverbetering van een KRW-waterlichaam.

Vragen die met het doorlopen van het Toetsingskader moeten worden beantwoord zijn: • Heeft de activiteit negatieve invloed op reeds uitgevoerde of geplande KRW-maatregelen? • Heeft de activiteit negatieve effecten op de chemische toestand of op de toestand van één of meerdere van de biologische kwaliteitselementen die de ecologische toestand mede bepalen? • Welke aanvullende maatregelen moeten zo nodig worden getroffen om permanent negatieve effecten te vereffenen? Aanvullend is onderzocht of er tijdelijk negatieve effecten op KRW -doelen die leiden tot tijdelijke achteruitgang optreden. Op 5 mei 2022 heeft het Europese Hof van Justitie namelijk de uitspraak gedaan dat tijdelijke effecten op KRW -doelen die leiden tot tijdelijke achteruitgang, ook niet meer zijn toegestaan (Hof van Justitie van de Europese Unie, 2022) . Daarom is een aanvullend Stroomschema ontwikkeld waarmee specifiek tijdelijke effecten kunnen worden beoordeeld. Projectgerelateerd 8 september 2025 KRW-TOETS WATERFRONT LELYSTAD BK7426-HK-XX-XX-RP-EO-0001 2 Tijdelijke achteruitgang binnen de KRW betekent voor de ecologie dat het volgende niet is toegestaan: • Een tijdelijke verlaging in klasse van een ecologisch kwaliteitselement; • Een tijdelijke verlaging van de EKR-score (ecologische kwaliteitsratio) van een ecologisch kwaliteitselement, als het kwaliteitselement zich al in de laagste klasse bevindt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lelystad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/25a1a40e-25e6-4168-9cf0-6d74babdb0af?agendaItemId=8b59d18e-5add-4e21-b7e4-d3b44dae7e92