CConstaterende datLelystad
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 14 Aanvulling MER

Commissie Ruimte Ontwikkeling en Bereikbaarheid 3 november 2026, gemeente LelystadBij agendapunt: 26.532 Vaststelling bestemmingsplan Waterfront Stedelijke Kust (VERVOLG van bespreking 16 juni 2026) - 21:45151.254 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 17

7.5.2 Referentiesituatie Huidige situatie Aan de stadsranden van Lelystad vormen de groengebieden een overgangszone tussen de bebouwde omgeving en het open polderlandschap53. Lelystad is verweven met het landschap en dit geeft de stad haar ruimtelijke identiteit. Rond de stad zijn sinds de inpoldering grootschalige bossen aangeplant die zijn uitgegroeid tot volwaardige bosgebieden met hoge natuur- en recreatieve waarden. Het plangebied grenst aan de zuidzijde aan het Nationaal Park Nieuw Land. Het Nationaal Park Nieuw Land omvat de Oostvaardersplassen, de Marker Wadden, de Lepelaarplassen, het Trintelzand aan de Houtribdijk en een groot deel van het Markermeer. Dit park bestaat voor ruim driekwart uit water. Het Markermeer, IJsselmeer en de Oostvaardersplassen zijn Natura 2000-gebieden. De Houtribweg is een belangrijke structuurdrager (structuren en elementen die een landschapsvormende functie hebben) van het plangebied. De weg verbindt de Oostvaardersplassen ten zuiden van het plangebied met Houtribhoogte en kent een ruime groene opzet met laanbeplanting en bosschages (bosplantsoen) aan weerszijden van de weg. Vanaf de zuidelijke entree van het plangebied ter hoogte van gemaal Wortman tot aan de Visarenddreef wordt het bedrijventerrein Noordersluis visueel afgeschermd door volwassen bomen met onderbegroeiing.

Ter hoogte van Bataviakwartier is de houtribweg een 2x2- baans 70 km/h weg met een groene middenberm als middengeleider en laanbeplanting met water als structuurelementen aan weerszijden van de weg. De Oostvaardersdijk loopt grotendeels evenwijdig met de Houtribweg. De groenstrook tussen de Oostvaardersdijk en het Oostvaardersdiep (afgezien ter plaatse van de Bataviahaven) is een typische grasoever met basalt en een dunne rietkraag. Tussen de Oostvaardersdijk, de Houtribweg, Saerdam en het Werkeiland bevindt zich op het braakliggende terrein opschot van diverse pionierssoorten dat gebiedseigen is (passen bij een stuivend zanddepot) en gedurende de laatste tien jaar zich heeft kunnen ontwikkelen. Het Bataviakwartier kent enkele hoogwaardige beplantingsstroken rondom Batavialand, het Bataviaplein en Bataviastad. Op het parkeerterrein van Bataviastad staan volwassen bomen zonder duidelijke (laan)structuur. In het uiterste noordwesten van het plangebied aan het Oostvaardersdiep bevinden zich beeldbepalende bomen met een totale bladerdak oppervlakte van circa 1 ha. 53 Omgevingsvisie Lelystad (juli 2021) 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 90 Figuur 31: Groenstructuur aan het Bataviaplein [bron: Haskoning] Het plangebied ligt gedeeltelijk in het Oostvaardersdiep.

Het Oostvaardersdiep is de vaargeul in het Markermeer, en wordt ter plaatse van het plangebied van het grote open water gescheiden door enkele langsdammen. Het gebied is aangewezen als natuurgebied/Natura 2000-gebied (Vogelrichtlijn) en waterrecreatiegebied. Autonome ontwikkeling Er zijn geen ruimtelijk relevante ontwikkelingen voorzien. 7.5.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten tijdens de realisatie In het kader van de besluitvorming worden geen relevante (tijdelijke) effecten verwacht op de groenstructuren tijdens de realisatie. Effectbeschrijving eindsituatie Voorlopig VKA Het V-VKA gaat uit van een groenstructuur die doorgetrokken wordt vanuit de bestaande dreven (ontsluitingswegen) richting het Waterfront. Vanuit de stad bezien biedt de Visarenddreef een directe groene verbinding naar het duinlandschap van Meerdijkhaven. Brede groenstructuren scheiden de vier woonbuurten in Meerdijkhaven, waardoor het woningprogramma wordt geïntegreerd in een natuurlijke omgeving. Daarmee sluit de nieuwe structuur aan op de groenstructuren van Lelystad. Het verwilderde groen op het voormalige zanddepot tussen de Houtribweg en de Oostvaardersdijk wijkt voor een hoogstedelijk woonmilieu in een groene – bij duinlandschap passende setting – en verhoogt de gebruiks- en belevingswaarde van het gebied.

Daarbij dient aangetekend te worden dat dit verruigde gebied inmiddels soorten zou kunnen bevatten die aansluiten bij het gewenste eindbeeld van soorten in

28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 91 het duinenlandschap van de nieuwe wijk. De groene brede laanstructuur van de Houtribweg blijft behouden, maar de weg komt binnen het plangebied meer in een bebouwde omgeving te liggen. Figuur 32: Groenstructuren in Lelystad waar het V-VKA op aansluit Het V-VKA voorziet in aanzienlijke natuurontwikkeling door een stadsstrand met duinlandschap te situeren voor de kust van de buurt Saerdam en tussen woonclusters 2 & 3 in Meerdijkhaven. Deze stadsstranden worden omgeven door groen en natuurontwikkeling langs de waterlijn. Tevens liggen er in de brede stroken groene ruimtes tussen de nieuwe woonbuurten. Het V-VKA voorziet hoofdzakelijk in een toevoeging van boomstructuren op de kade in Bataviahaven, een parkachtige zone langs de kade in Bataviakwartier en rondom de straalverbindingstoren. De bomenstructuur in het noordwestelijk deel van het plangebied wordt ten dele aangetast en het verlies van groen wordt in de nieuwe situatie niet volledig hersteld/gecompenseerd. Het V-VKA kent ook de ontwikkeling van een nieuw natuurgebied aan de buitenzijde van de leidam. Dit natuurgebied en de natuurlijke oevers langs Meerdijkhaven versterken de verbinding met Nationaal Park Nieuw Land. Samengevat kan gesteld worden dat groenstructuren in het plangebied versterkt worden.

Per saldo wordt dit aspect als sterk positief (++) beoordeeld. Ook liggen er nog kansen om de groenstructuren van het plangebied verder te versterken. Zie hiervoor bijvoorbeeld de variant beschermde natuur en water. Varianten Inrichtingsvariant zonder strand bij Saerdam De inrichtingsvariant zonder strand Saerdam zal minder natuurontwikkelingspotentie hebben dan het V- VKA en de dooradering van het groen vanuit Meerdijkhaven naar Bataviahaven wordt onderbroken zonder toevoeging van het strand in het plangebied. De inrichtingsvariant zonder strand Saerdam wordt daarom als positief (+) beoordeeld. Variant beschermde natuur en water Als de mogelijkheid voor het toevoegen van meer natuur door meer ruimte in het plan op te nemen voor overgangen van land naar water wordt toegepast zal dit het V-VKA versterken voor wat betreft de ontwikkeling van natuur. Overige punten komen wat betreft beoordeling overeen met het V-VKA. Per saldo wordt de variant beschermde natuur en water als sterk positief (++) beoordeeld. Wooncluster 1 2 3 4 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 92 Alternatief zonder landaanwinning Het alternatief zonder landaanwinning verschilt in ruimtelijke opzet niet van het binnendijkse deel van het V- VKA. Dit betekent dat de groene dooradering in Meerdijkhaven binnen dit alternatief ook mogelijk is.

Het alternatief is verder qua aantasting of verbetering van groenstructuren in hoofdlijnen overeenkomstig met het V-VKA. Voor natuurontwikkeling is minder ruimte en er komt geen zandige vooroever en geen natuurgebied buiten de leidammen. Per saldo wordt het alternatief zonder landaanwinning als positief (+) beoordeeld. Volwaardig binnendijkse alternatief De groenstructuur van de Houtribweg wordt in dit alternatief versmald en omgebouwd tot stadsstraat waarbij het meeste groen verloren gaat. De Houtribweg zelf wordt omgelegd door bosschages van het bestaande bedrijventerrein heen. Ook is er geen sprake van het doorzetten van de voor Lelystad kenmerkende rasterstructuur. Voor natuurontwikkeling lijkt in dit model geen ruimte opgenomen. Per saldo wordt het volwaardig binnendijkse alternatief als sterk negatief (- -) beoordeeld. Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 27: Beoordeling eindsituatie Criterium Effectbeoordeling V-VKA Variant zonder strand Saerdam Variant beschermde natuur en water Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaan- winning Volwaardig binnendijkse alternatief Groenstructuren ++ + ++ n.v.t. n.v.t. n.v.t.

+ - - 7.5.4 Mitigerende en/of compenserende maatregelen Het voormalige zanddepot dat ruim 10 jaar de kans heeft gekregen te verwilderen kan een kansrijke bron zijn voor pionierssoorten die voorkomen in een duinenlandschap. Het voorheen stuifzandige gebied is begroeid geraakt door de zaden die aan komen waaien, of door vogels zijn meegebracht. Voor de aanleg van het duinenlandschap zal het grotendeels moeten wijken, maar het onderzoeken of delen te behouden zijn dan wel soorten op te nemen in een lokale soortenbank geeft het toekomstige duinenlandschap een robuuste start gebaseerd op basis van gebiedseigen soorten. 7.6 Cultuurhistorie 7.6.1 Beoordelingsmethodiek In onderstaande tabel is de specifieke invulling van de maatlat voor dit aspect toegelicht. De beoordeling voor Cultuurhistorie vindt plaats op basis van deskundigen oordeel. Daarbij gaat het om de historisch- geografische patronen en structuren en historische-(steden)bouwkundige elementen die in en om het plangebied voorkomen. 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 93 Tabel 28: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘cultuurhistorie’ Score Beoordeling t.o.v. referentiesituatie Toelichting ++ Sterk positief effect Zeer grote bijdrage aan de versterking op de kwaliteiten van cultuurhistorische waarden. Het totaal van de ruimtelijke kwaliteit neemt toe.

+ Positief effect Beperkte versterking op de kwaliteiten van cultuurhistorische waarden. Het totaal van de ruimtelijke kwaliteit neemt toe. 0 Geen effect Neutraal, geen invloed op de kwaliteiten van cultuurhistorische waarden. Per saldo geen invloed op de ruimtelijke kwaliteit - Negatief effect Beperkte aantasting of verslechtering van cultuurhistorische waarden. Het totaal van de ruimtelijke kwaliteit neemt af. - - Sterk negatief effect Grote aantasting of verslechtering van cultuurhistorische waarden. Het totaal van de ruimtelijke kwaliteit neemt af. 7.6.2 Referentiesituatie Huidige situatie In 1959 kreeg Cornelis van Eesteren van de rijksoverheid de opdracht om een stedenbouwkundig ontwerp te maken voor Lelystad. Van Eesteren ontwierp met Lelystad een modernistische functionele stad. De stad zelf werd niet georiënteerd op de waterkant. Figuur 33: Uitsnede topografische kaarten 1962, 1988, 1994, 2010 [Bron: Topotijdreis, bewerking Vestigia & Haskoning]

Vandaag de dag bevinden zich verschillende cultuurhistorische waarden in en rondom het plangebied, zoals weergegeven in | Figuur 34. | Hieronder zijn deze cultuurhistorische | waarden verder beschreven. Figuur 34: | Cultuurhistorische waarden in en rondom het plangebied. Bron: Vestigia (2023) Cultuurhistorische waarden | in (de nabijheid van) het plangebied Oostvaardersdijk Binnen het plangebied | is de Oostvaardersdijk aangeduid als kernkwaliteit. Het is de primair waterkerende dijk die vanaf het Werkeiland als een van de eerste dijken is aangelegd (jaren ’50 en ‘60) | om Oostelijk Flevoland droog te leggen. Daarmee is de dijk een essentieel onderdeel van de vorming van het nieuwe land. De eerste topografische kaart waarop de | Oostvaardersdijk te zien is, dateert van 1962. De Oostvaardersdijk gelegen in het plangebied is vermoedelijk op dezelfde wijze vervaardigd als de IJsselmeerdijk 54. De Oostvaardersdijk is een route voor recreatie- | en bestemmingsverkeer. Tot de basiskwaliteiten behoort het gemaal Wortman | aan de zuidzijde van het plangebied.

54 Archeologisch en cultuurhistorisch vooronderzoek (Vestigia, 2023) 28 april 2026 | AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE | BJ1923-MI-RP-260106-1338 | 94 KUST LELYSTAD 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 95 Figuur 35: De Oostvaardersdijk als cultuurhistorische kernkwaliteit met de Batavia op de achtergrond [bron: maps.google.nl, bewerking: Haskoning, 2023] Gemaal Wortman (buiten het plangebied gelegen)55 Het Gemaal Wortman is van grote betekenis voor de bemalingsgeschiedenis van Nederland als gaaf voorbeeld van een poldergemaal56. Het Gemaal Wortman is architectuurhistorisch van belang door de toegepaste expressieve bouwstijl en de nauwe verweving tussen architectuur en beeldende kunst. De ensemblewaarde van het gemaal komt zowel voort uit de onderlinge samenhang van het gemaal en de sluis, als uit de ruimtelijke en functionele samenhang van het complex met het werkeiland. Van het complex maken verder deel uit een scheepvaartsluis (de Noordersluis) en enige (voormalige) dienstwoningen. Het gemaal Wortman is in 1956 gesticht. Het Waterschap Zuiderzeeland is eigenaar van het poldergemaal. Gemeentelijke monumenten en beeldbepalende gebouwen in (de nabijheid van) het plangebied De gemeente heeft een gemeentelijke monumentenlijst.

Daarnaast heeft zij een aantal beeldbepalende panden aangewezen en is er voor een aantal objecten vanuit een in 2007 uitgevoerde inventarisatie57 door de Erfgoedcommissie van Lelystad een cultuurhistorische waardering opgesteld. Voor deze twee laatste categorieën is nog geen specifiek beleid opgesteld. Er bevinden zich geen gemeentelijke monumenten binnen het plangebied. In het plangebied bevindt zich één beeldbepalend, ongewaardeerd, pand: de Cantine. Verder bevindt zich één object met een cultuurhistorische waardering binnen het plangebied: de Straalverbindingstoren. Net buiten het plangebied ligt het gemeentelijk monument het Werkeiland. De net ten noorden van het plangebied gelegen Houtribsluizen zijn opgenomen in de lijst van beeldbepalende gebouwen. Hiervoor wordt door de Erfgoedcommissie een waardering voorbereid. 55 Inventarisatie gebouwde cultuurhistorisch erfgoed Lelystad, Bureau STOA (2007) 56 www.gemalen.nl 57 Meijel, L. van en P. Opmeer, 2007

28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 96 Straalverbindingstoren De straalverbindingstoren is gebouwd door de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders in de periode 1975- 1976. De straalverbindingstoren werd gebouwd op de Houtribhoogte, vanwege de hogere ligging, de kruising van water- en landwegen en het ontbreken van bebouwing in het straalpad. De toren ondersteunt vanaf 1979 het telefoon- en telexverkeer tussen het noorden en westen van Nederland. Vanaf 1980 werd het televisieontvangstation op de toren in gebruik genomen. De toren is nog maar beperkt in gebruik voor haar oorspronkelijke functie58 en is nu vooral een datacentrum. De straalverbindingstoren heeft een beperkte cultuurhistorische waarde. De toren was vooral belangrijk op het vlak van de communicatie. Hij was een belangrijke schakel in de radio-, telefoon- en televisieverbindingen tussen de verschillende gebiedsdelen van Nederland. De situering van de straalverbindingstoren is van belang voor de geschiedenis van de ruimtelijke ordening en stedenbouw van Flevoland, omdat de toren in het midden van Flevoland staat. Verder is de toren specifiek voor Lelystad van belang, omdat hij op een kruising van land- en waterwegen staat, namelijk de autoweg van Zwolle naar Enkhuizen en de vaarverbinding tussen Amsterdam en Lemmer.

Het is door de hoogte een opvallend herkenningspunt van de skyline van Lelystad. De straalverbindingstoren als gebouw heeft cultuurhistorische waarde, omdat het een bijzondere uitdrukking van een maatschappelijke ontwikkeling is. Figuur 36: De Bataviawerf met op de achtergrond de straalverbindingstoren [bron: Haskoning] Cantine Oorspronkelijk stond de Cantine op het werkeiland. In 2008 moest dit plaatsmaken en is het gebouw gesloopt. Delen van het gebouw zijn bewaard gebleven. Nadat de uitbaters een nieuwe locatie (Oostvaardersdijk 111) hadden bemachtigd, is het huidige gebouw met de restanten van het oorspronkelijke gebouw opgebouwd. Daarbij is het karakter van de werkkantine zo veel mogelijk in stand gehouden. Dit gebouw is nog ongewaardeerd, maar beschikt over gemeentelijke bescherming als beeldbepalend pand. 58 Erfgoedcommissie Lelystad, Rapport 2, 2014

Werkeiland (buiten het plangebied gelegen) 59 Het werkeiland ten zuidoosten van het plangebied is cultuurhistorisch van belang, omdat het de eerste fase vertegenwoordigt in de inpoldering van Oostelijk Flevoland. De eerste | paal voor het zogenoemde Perceel P (het werkeiland) is geslagen op 31 oktober 1949 60. Architectuurhistorisch is het werkeiland van belang door het materiaalgebruik en de detaillering die bijzonder zorgvuldig zijn voor semipermanente bebouwing. Binnen dit gebied worden twee ensembles (ruimtelijk en inhoudelijk samenhangend geheel van cultuurhistorisch waardevolle objecten, structuren en/of zones) | onderscheiden: het ensemble ‘Stenen kamp’ en het ‘Waterstaatkundig’ ensemble. De ensemblewaarde van het werkeiland komt zowel voort uit de onderlinge ruimtelijke en functionele samenhang tussen de dijk, de woningen, de sluis en het gemaal Wortman. Als enige overgebleven werkeiland heeft het complex een hoge zeldzaamheidswaarde. Dit heeft geleid | tot de aanwijzing van gemeentelijke monumenten op het Werkeiland Lelystad-Haven in 2017. Houtribsluizen (buiten het plangebied) Het complex ligt aan de Lelystadse kant van de Houtribdijk. De dijk loopt van Lelystad naar Enkhuizen en vormt de scheiding tussen het IJsselmeer en het Markermeer.

De Houtribsluizen zijn cultuurhistorisch van belang, omdat het samen met de Markerwaarddijk de enige fysieke uitdrukking vormt van het oorspronkelijke idee ook de Markerwaard in te polderen 61. De ensemblewaarde en stedenbouwkundige betekenis van het complex wordt bepaald doordat de sluizen de entree van Lelystad markeren vanuit Enkhuizen. Het complex bestaat uit twee schutsluizen | en een spuisluis en is vanaf 1975 in gebruik 62. Rijksmonumenten Lelystad heeft geen beschermd stadsgezicht en geen gebouwde rijksmonumenten. Ook het landelijke | Monumenten Inventarisatie Project (MIP), dat is uitgevoerd eind jaren ’80 – begin jaren ’90, heeft zich niet gericht op de jonge | bouwkunst van Noordelijk en Zuidelijk Flevoland. Er bevinden zich geen rijksmonumenten of MIP-objecten in het plangebied. Autonome ontwikkeling Er zijn geen ruimtelijk relevante ontwikkelingen voorzien. 7.6.3 | Effectbeschrijving en effectbeoordeling Bij de beoordeling | voor Cultuurhistorie | gaat het om de historisch- geografische patronen en structuren en historische-(steden)bouwkundige elementen | die in en om het plangebied voorkomen. Daarbij is het van belang of belevings | - en gebruikswaarde van cultuurhistorie verbeteren, gelijk blijven of verslechteren ten opzichte van de referentiesituatie.

Een goede belevings- en gebruikswaarde van cultuurhistorische aspecten komt de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving ten goede. Effecten tijdens de realisatie In het kader van de besluitvorming worden geen relevante (tijdelijke) effecten verwacht op cultuurhistorische | elementen | tijdens de realisatie. Effectbeschrijving eindsituatie Voorlopig VKA Oostvaardersdijk 59 Inventarisatie gebouwde cultuurhistorisch erfgoed Lelystad,Bureau STOA | (2007) 60 Project Werkeiland 61 Inventarisatie gebouwde cultuurhistorisch erfgoed Lelystad,Bureau STOA | (2007) 62 https://www.flevolanderfgoed.nl/home/erfgoed/oostelijk -flevoland- | 2/gemalen- | 2/houtribsluizen.html 28 april 2026 | AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE | BJ1923-MI-RP-260106-1338 | 97 KUST LELYSTAD 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 98 In het V-VKA worden de cultuurhistorische kwaliteiten van de Oostvaardersdijk ter hoogte van het deelgebied Bataviakwartier versterkt. Hier wordt de dijk afgesloten voor het autoverkeer en de fietsinfrastructuur verbeterd. De belevings- en gebruikswaarde van de dijk neemt hierdoor toe. Tegelijkertijd vindt hier ook (beperkt) landaanwinning plaats waarbij de functie van de dijk minder duidelijk wordt aangezien de oever opschuift.

Ter hoogte van de buurt Saerdam, Vliegent Hert, Fortuyn wordt op en aanpalend aan de dijk ruimte gemaakt voor een boulevard met aangrenzende natuur. Met name de belevingswaarde neemt hierdoor toe. In het V-VKA wordt de waterkering in deelgebied Meerdijkhaven verlegd en/of de ruimte van de dijk ingericht als verblijfsgebied; de gebruikswaarde van de dijk wordt hierdoor versterkt. Echter, door glooiend duinlandschap over ruim 830 meter van de dijk te situeren is de dijk op dat stuk niet herkenbaar meer aanwezig in het voorlopig VKA en gaat dit ten koste van de belevingswaarde van de dijk als kernkwaliteit in het landschap en als Flevolandse karakteristiek. De belevings- en gebruikswaarde van de dijk neemt in dit deel van het plangebied af. Per saldo wordt de invloed op de kwaliteiten van de cultuurhistorische waarde van de dijk als negatief (-) beoordeeld. De cultuurhistorische waarde vermindert door het vervangen van de dijk voor een duinenlandschap, de dijk die voor de ontstaansgeschiedenis van de Flevopolder een essentiële rol speelt. Straalverbindingstoren Rondom de straalverbindingstoren wordt in het V-VKA een Extreme adventure park beoogd. Het Extreme adventure park is onderdeel van een gebied voor vrijetijdsbesteding in het plangebied. Rondom de toren zijn een combinatie van extreme sporten/ervaringen voorzien met zowel indoor als outdoor activiteiten.

De buitenzijde van de straalverbindingstoren wordt mogelijk benut om onder andere van te abseilen. Met betrekking tot de straalverbindingstoren wordt in de waardestelling van de Erfgoedcommissie het concrete advies gegeven deze op te nemen in toekomstige ontwikkelingen in het gebied63: “De toren kan hierbij een cruciale rol vervullen als herkenningspunt. Hoogbouw in de nabije omgeving zou daarom ook niet op zijn plaats zijn. De toren kan tot kunstobject worden getransformeerd in samenhang met andere kunstobjecten in Flevoland, zoals De hurkende man en De Aardzee. Een mooi voorbeeld is de straalverbindingstoren aan de Amsterdamse Zuidas. De toren kan opengesteld worden voor het publiek als uitzichtpunt om de resultaten van het Zuiderzeeproject te overzien. Het uitzicht reikt tot over de provinciegrenzen van Flevoland. De toren kan ook dienen voor sportieve uitdagingen. Te denken valt aan Euromast in Rotterdam als abseil-toren. Op termijn is een verkenning van de creatieve mogelijkheden van de straalverbindingstoren wenselijk.”64 Uit het advies van de Erfgoedcommissie kan opgemaakt worden dat met de beoogde invulling van de straalverbindingstoren als attractietoren de belevings- en gebruikswaarde van het bouwwerk versterkt wordt.

Ook blijft het bouwwerk een zichtbare landmark voor de omgeving doordat een maximale bouwhoogte van 15 meter voor gebouwen is ingeregeld in de buurt van de straalverbindingstoren. De invloed van het V-VKA op de kwaliteiten van de cultuurhistorische waarde van de toren wordt als positief (+) beoordeeld. Cantine Onduidelijk is of restaurant Cantine in haar huidige vorm behouden blijft in het V-VKA. Om die reden is geen effectbeoordeling toegekend aan dit beeldbepalend pand. 63 Archeologisch en cultuurhistorisch vooronderzoek (Vestigia, 2023) 64 Erfgoedcommissie Lelystad, Rapport 2, 2014 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 99 Cultuurhistorische waarden, gemeentelijke monumenten en beeldbepalende gebouwen in de nabijheid van het plangebied De ensemblewaarde van het werkeiland en de onderlinge ruimtelijke en functionele samenhang tussen de dijk, de woningen, de sluis en het gemaal Wortman blijft door het V-VKA intact. Vanaf de nieuwe ontwikkeling met kade heb je zicht op het Werkeiland. De landaanwinning wordt zodanig dat de ligging aan het water behouden blijft voor het Werkeiland. De woningbouw van buurten 3 en 4 houden rekening met de schaal van Werkeiland door de woningen aan de zijde van Werkeiland laag te bouwen en geleidelijk hoogteverloop naar grotere hoogtes weglopend van het Werkeiland.

Het hoogste punt van buurt 4 is bewust aan de Markermeerzijde geplaatst. Neemt niet weg dat op de plek waar nu water is een stadswijk op nieuw land (eilanden) zal ontstaan. Daarmee wijzigt het uitzicht vanaf het Werkeiland aanzienlijk. Figuur 37: Cultuurhistorische waarden nabij het zuidelijke deel van het plangebied De ensemblewaarde van de Houtribsluizen blijft ook behouden. Per saldo wordt de invloed op bovengenoemde cultuurhistorische kwaliteiten in de nabijheid van het plangebied als voornamelijk neutraal (0) beoordeeld. Effectbeoordeling Per saldo wordt de invloed op de kwaliteiten van alle cultuurhistorische waarden binnen het plangebied als negatief (-) beoordeeld. Het verdwijnen van een deel van de Oostvaardersdijk onder duinen leidt tot het negatieve oordeel. Daarbij dient aangetekend te worden dat de dijk in het plangebied in de huidige situatie al voor geruime tijd minder als dijk, als onderdeel van een polderlandschap, herkenbaar is door de opgehoogde terreinen die over de gehele lengte van de dijk in het plangebied gesitueerd zijn en wat betreft hoogte min of meer overeenkomen met de kruinhoogte van de dijk. Dat maakt dit deel van de dijkring om de Flevopolder al anders dan de rest van de dijken.

Gemaal Wortman Werkeiland Woonbuurt 1 2 3 4 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 100 Varianten Inrichtingsvariant zonder strand bij Saerdam Voor deze variant geldt het oordeel als bij het V-VKA. Het ontbreken van strand heeft voor dit aspect geen verdere consequenties. Variant beschermde natuur en water Voor deze variant geldt het oordeel als bij het V-VKA. Het ontbreken van strand heeft voor dit aspect geen verdere consequenties. Alternatief zonder landaanwinning Het alternatief zonder landaanwinning komt overeen met bovenstaande oordeel al is de impact op het uitzicht van het Werkeiland flink minder doordat geen landaanwinning plaatsvindt en daarmee het zicht op open water intact blijft. Ook bij dit alternatief verdwijnt de dijk deels onder duinen en daarmee de herkenbaarheid van de dijk, met name aan de binnenzijde van de dijk. De invloed op de kwaliteiten van alle cultuurhistorische waarden binnen het plangebied is als negatief (0/-) beoordeeld. Volwaardig binnendijkse alternatief Voor dit alternatief geldt de conclusie als gesteld bij alternatief zonder landaanwinning. Daarnaast verdwijnt nog een historisch belangrijke structuur en dat is de Houtribweg, die verlegd wordt. De lijn blijft intact maar als stadsstraat en niet langer als hoofdweg voor de dijkroute Almere - Lelystad.

De invloed op de kwaliteiten van alle cultuurhistorische waarden binnen het plangebied is als negatief (0/-) beoordeeld. Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling Tabel 29: Beoordeling eindsituatie Criterium Effectbeoordeling V-VKA Variant zonder strand Saerdam Variant beschermde natuur en water Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief Cultuurhistorie - - - n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0/- 0/- 7.6.4 Mitigerende en/of compenserende maatregelen Bij de uitwerking van het plan dient aandacht besteedt te worden aan het benadrukken van de huidige Oostvaardersdijk in het nieuw te realiseren duinlandschap. Ook verdient het aanbeveling om de waterkerendheid van de verlegde primaire waterkering te benadrukken. Gezien het feit dat een primaire waterkerende dijk altijd voor versterking in aanmerking kan komen zal dit ook bij de uitwerking van de plannen van het duinenlandschap opgenomen dienen te zijn. In de nadere uitwerking van de plannen kan dit ook een thematische lijn zijn die het verhaal van de Zuiderzeewerken beleefbaar maakt, van Batavialand tot aan het Werkeiland.

Dit wordt ook in de omgevingsvisie Lelystad 2050 benoemd65 als één van de kansen voor het ontwikkelen van ‘een levendige boulevard met een rijke variatie aan programma en beleving.’ 65 Omgevingsvisie Lelystad 2050 – 6.4.5 Bruisende stad - Waterfront 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 101 7.7 Archeologie – archeologische (verwachtings)waarden 7.7.1 Beoordelingsmethodiek In onderstaande tabel is de specifieke invulling van de maatlat voor dit aspect toegelicht. De beoordeling voor Archeologie vindt plaats op basis van deskundigen oordeel. Tabel 30: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘archeologische (verwachting)waarden’ Score Beoordeling t.o.v. referentiesituatie Toelichting ++ Sterk positief effect Niet van toepassing + Positief effect Ten opzichte van de referentiesituatie is in situ behoud van de archeologische waarden over langere tijd mogelijk en worden deze meer beleefbaar gemaakt voor de omgeving. 0 Geen effect Het ontwerp heeft geen effect op verwachte archeologische waarden ten opzichte van de referentiesituatie. - Negatief effect Ten opzichte van de referentiesituatie is er een raakvlak met gebieden met een lage tot middelhoge archeologische verwachting, wat kan leiden tot verstoring of vernietiging van archeologische waarden.

- - Sterk negatief effect Ten opzichte van de referentiesituatie is er een raakvlak met een hoge archeologische verwachting en/of bekende (beschermde) archeologische waarden. 7.7.2 Referentiesituatie Huidige situatie Archeologische waarden Op de cultuurhistorische waardenkaart66 van de provincie Flevoland is binnen het plangebied één vlak aangegeven dat van belang is voor de archeologie: het archeologisch aandachtsgebied ‘Markermeer’. Hiervoor geldt dat het streven is om eventuele archeologische waarden zoveel mogelijk te beschermen. Voor de archeologische gegevens over het plangebied is door Vestigia (2023) het Archeologisch Informatiesysteem (Archis) geraadpleegd, dat alle geregistreerde archeologische monumenten, onderzoeken, en waarnemingen/vondstlocaties bevat. Binnen en in een buffer van 500 meter van het plangebied zijn geen archeologische rijksmonumenten of terreinen van archeologische waarden (AMK- terreinen) geregistreerd. Binnen het plangebied staan wel twee vondstlocaties geregistreerd in Archis. De eerste is afkomstig van baggerwerkzaamheden net ten zuiden van het plangebied. De toelichting vermeldt dat het om vondsten gaat die zijn gedaan in 1955, opgebaggerd tijdens werkzaamheden aan de bouw van de dijk rond Oostelijk Flevoland, nabij Lelystad.

In de toelichting staat dat het gaat om hout van een schip dat op basis van aardewerk en andere niet nader gespecificeerde lading dateert uit de 19e eeuw. De locatie is bij benadering aangeduid67. Van de tweede vondstlocatie is de verwervingswijze niet te bepalen. Het betreft een basisbijl type 1 gemaakt van een gewei aangetroffen ter plaatse van de Markerwaarddijk net ten noorden van het plangebied. Dit betreft naar verwachting een vondst die is gedaan in het opgespoten pleistocene zand. 66 Cultuurhistorische Waardenkaart Flevoland - Provincie Flevoland 67 Archeologisch en cultuurhistorisch vooronderzoek (Vestigia, 2023) Figuur 38: Archeologische aandachtsgebieden in Flevoland[Provincie Flevoland, 2023] Binnen een straal van 500 meter rondom het plangebied | staan 14 onderzoeken in | Archis geregistreerd 68. De meest relevante onderzoeken worden | benoemd: • | Voor het Markermeer en | IJmeer is een bureauonderzoek uitgevoerd door de RCE. Uit deze gegevens blijkt dat binnen het plangebied geen contacten van | belang | (zoals scheeps- of vliegtuigwrakken) zijn aan te merken. Wel bevindt zich door het plangebied een | vaargeul. • | Ten aanzien van de vaarweg is in 2017 een geofysisch onderzoek en booronderzoek uitgevoerd. Het gebied | is gelegen ter plaatse van het zuidelijke deel van het onderhavige plangebied.

Uit het onderzoek is gebleken | dat de vaargeul een verstoring tot ca. NAP | - 6 m heeft opgeleverd. Archeologische verwachtingswaarden Het plangebied bestaat uit een dijklichaam, aangelegd in de jaren | ’50 van de vorige eeuw met aan de westzijde water met dammen en aan de oostzijde iets later drooggelegd land. De | Oostvaardersdijk is gelegen in het plangebied. Omdat de | Oostvaardersdijk op dezelfde wijze | is aangelegd | als de IJsselmeerdijk, zijn de slappe lagen weggebaggerd tot op en | in het pleistoceen en vervangen door een | zandcunet. In een bureauonderzoek dat is uitgevoerd ten | behoeve van ontwikkelingen op en nabij de IJsselmeerdijk zijn dwarsprofielen geanalyseerd, waaruit blijkt dat het zandcunet tot een diepte van 8 tot - 10,75 m N.A.P. is aangelegd 69, ofwel de | diepte van het pleistocene zand. Er kan dus worden gesteld dat onder de | Oostvaardersdijk geen archeologie van waarde meer valt te verwachten. 68 8 bureauonderzoeken, 1 booronderzoek, 2 geofysische onderzoeken, 1 archeologisch onderwateronderzoek en 1 begeleiding 69 Weerheijm et al 2021 28 april 2026 | AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE | BJ1923-MI-RP-260106-1338 | 102 KUST LELYSTAD Figuur 39: Archeologische verwachtingswaarden in het plangebied[ | Vestigia, 2023] Vooral binnen het noordelijke deel van het plangebied | (Bataviakwartier) is bebouwing aanwezig.

Uit de topografische kaarten blijkt dit vooral te zijn aangelegd vanaf begin jaren ’90, met uitzondering het informatiecentrum Nieuwe land | en de | straalverbindingstoren. De funderingen van de bebouwing | in het noordelijke deel van het plangebied | kunnen de ondergrond verstoord hebben. Ook zal de aanleg van de Bataviahaven de ondergrond behoorlijk verstoord hebben. Binnen het plangebied heeft de | reeds bestaande bebouwing naar verwachting tot verstoringen geleid vanwege zettingen; het is niet duidelijk tot hoe diep deze verstoringen | hebben plaatsgevonden. Wel geldt dat de ophogingen grote oppervlakten beslaat hetgeen ervoor zorgt dat zettingen gelijkmatiger verdeeld zijn en schade door zettingen beperkter zal zijn. Daarnaast heeft de aanleg van de | Oostvaardersdijk ter plaatse de archeologisch | relevante lagen verstoord. De archeologische verwachting op basis van de landschappelijke kenmerken blijft voor het pleistocene landschap binnen het plangebied beperkt tot het Paleolithicum en Mesolithicum. Uit boringen die in en in de directe omgeving van het plangebied geplaatst zijn, valt af te leiden dat te verwachten is dat de top van het pleistocene materiaal vrijwel overal dieper dan | NAP - 10 m gelegen | is.

Alleen in het westen, ten hoogte van de langsdam en in het uiterste zuiden kan de top van het pleistoceen zich op een diepte tussen de | NAP -9 en de | -10 m bevinden 70. Het plangebied | bevindt zich op ca. NAP - 3,5 (Houtribweg) tot + 3,5 m (zone direct langs de dijk). 70 Zowel de boringen van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (RIJP) als latere boringen, bevraagbaar in DINOloket (www.dinoloket.nl) 28 april 2026 | AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE | BJ1923-MI-RP-260106-1338 | 103 KUST LELYSTAD 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 104 Binnen het plangebied geldt een algemene verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit de midden fase van de Swifterbantcultuur (circa 5200-3800 v. Chr.). Ook deze resten bevinden zich vermoedelijk relatief diep onder het maaiveld binnen het plangebied. De resten kunnen worden aangetroffen op een diepte van ca. NAP - 6 tot -8 m, waarbij mogelijke opduikingen onvoldoende in beeld zijn. Op de afzettingen van Wormer kan nog Hollandveen worden aangetroffen. Binnen het plangebied geldt geen verwachting op dit niveau, omdat dit aan het eind van het Neolithicum is verdronken. Uit de boringen blijkt dat dit niveau zich op zijn hoogst vanaf ca. 4,80 m -mv voorkomt.

Op de AHN (Figuur 40) is te zien dat het plangebied ter plaatse van de landbodem een vrij vlak verloop heeft en gelegen is op ca. +1 m NAP. Het gebied ten zuiden – westen van de Houtribweg is echter lager gelegen, namelijk op 3 - 4 m -NAP. Uit een overleg met de gemeente blijkt dat het gebied aan de zijde van het IJsselmeer is opgehoogd bij de aanleg van de dijken alhier 71. De eerste ca. 4 m bestaat in dit gebied uit zand uit het IJsselmeer, waaronder de overige afzettingen kunnen voorkomen. Figuur 40: Plangebied aangeduid op de AHN 3 DTM 0,5 m [bron: PDOK]. Relevant is als laatste nog de afdekkende zandlaag rondom de Oostvaardersdijk tot de Houtribweg van ca. 4 m dikte. Archeologisch relevante lagen zullen pas hieronder voorkomen. Voor deze delen van het plangebied wordt geadviseerd om vervolgonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek te verrichten indien ingrepen gaan plaatsvinden die dieper reiken dan 3 m – NAP (hoogste maaiveldhoogte nabij het plangebied). Geplande werkzaamheden dienen getoetst te worden aan deze NAP waarde om hun impact op mogelijk archeologische resten te kunnen bepalen. 71 Telefonisch overleg met mevrouw Rozema (d.d. 10 november 2023)

Maritieme archeologie In de waterbodem is de | vaargeul Amsterdam - Lemmer gelegen aansluitend op de Houtribsluizen. Deze geul heeft vermoedelijk de relevante lagen verstoord. Ten aanzien van de vaarweg is in 2017 een geofysisch en booronderzoek uitgevoerd. Daaruit is gebleken | dat de vaargeul een verstoring tot ca. NAP | - 6 m heeft opgeleverd. Binnen de vaargeul worden geen relevante archeologische resten verwacht. In de bovenste lagen binnen het plangebied | kunnen scheepswrakken of -wrakresten worden aangetroffen. In Oostelijk Flevoland zijn ongeveer 100 | scheepswrakken gevonden (ongeveer 450 in heel Flevoland). Ze zijn veelal gevonden bij het aanleggen van | drainage of bij andersoortige ontginningswerkzaamheden aan het begin van de inpoldering. De oudste nog in de bodem te verwachten | scheepswrakken dateren uit de 14e eeuw. Aan de hand van maritieme databases zoals de Scheepswrakken Database Flevoland (SDF3), MACHU en MaSS | en NCN is gebleken dat de bekende scheepswrakken buiten het plangebied vallen. Hoewel altijd een kans bestaat om scheepswrakken of scheepsonderdelen aan te treffen is de archeologische verwachting hiervan voor wat betreft de planlocatie niet hoger dan elders in Flevoland vanwege ingrepen in de waterbodem in het verleden 72. Figuur 41: Scheepswrakken rondom het plangebied | [Vestigia,2023].

Gespecificeerde archeologische verwachting Archeologische resten kunnen binnen het gehele plangebied voorkomen. Binnen het plangebied kunnen de volgende archeologische resten worden aangetroffen: • | Voor het plangebied geldt een middelhoge tot hoge archeologische verwachting op het aantreffen van resten uit de periode Paleolithicum t/m Neolithicum. Als aanwezig bevinden deze sporen zich in de top van het dekzand op overwegend | NAP | - 10 | m. Ter plaatse van het plangebied is het maaiveld op | NAP + 3-4 m gelegen ter plaatse van de dijken. In overige delen is sprake van een 72 Muis/van den Brenk 2015 28 april 2026 | AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE | BJ1923-MI-RP-260106-1338 | 105 KUST LELYSTAD 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 106 hoogte rond NAP. In het noorden en zuiden zijn nog twee zones aan te wijzen op ca. NAP - 3,5 m, hetgeen betekent dat de resten uit het Paleolithicum en Mesolithicum op zijn hoogst ca. 6,5 m onder maaiveld kunnen voorkomen.

De archeologische sporen en resten kunnen bestaan uit paalkuilen, haardkuilen, houtskoolconcentraties, (vuur)stenen werktuigen en productieafval; • Voor het plangebied geldt een lage archeologische verwachting op het aantreffen van resten uit de periode Bronstijd t/m de Vroege Middeleeuwen; • Voor het plangebied geldt een generieke archeologische verwachting op het aantreffen van Scheeps- en Vliegtuigwrakken uit de Late Middeleeuwen t/m de Nieuwste tijd. Autonome ontwikkeling Er zijn geen ruimtelijk relevante ontwikkelingen voorzien. 7.7.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten tijdens de realisatie Voorlopig VKA Landaanwinning Meerdijkhaven en Saerdam met verleggen primaire waterkering Vestigia (2023) concludeert in haar vooronderzoek dat de waterbodem een archeologische verwachting heeft, namelijk dat in de diepere ondergrond van de waterbodem resten uit het Neolithicum (laagpakket van Wormer) niet kunnen worden uitgesloten. Ook resten van een Pleistoceen landschap zijn op een aantal locaties goed bewaard gebleven. In het V-VKA is het uitgangspunt dat het Pleistocene zandpakket in het zandwinvak wordt gebruikt voor de landaanwinning. Het Pleistocene zandpakket bevindt zich onder de Holocene deklaag en loopt tot circa NAP - 10 m.

Omdat de exacte ingrepen rondom een zandwinput nog niet bekend zijn, kan nog niet uitgesloten worden of de archeologische relevante lagen binnen het plangebied behouden kunnen blijven. Ten aanzien van de waterbodem wordt geadviseerd om eerst een opwateronderzoek uit te voeren op de plaats van daadwerkelijke ingrepen (ook bij geplande ophogingen) in de waterbodem en gericht op de opsporing van historische scheeps- en vliegtuigwrakken. Binnendijks Voor de landzijde kunnen in de ondergrond nog wel archeologische resten verwacht worden in vooral het noordelijk deel van het plangebied (Bataviakwartier) en geldt een middelhoge tot hoge archeologische verwachting op het aantreffen van resten uit de periode Paleolithicum t/m Neolithicum indien ontgravingen zouden plaatsvinden tot diepten van NAP – 10 m. Resten uit het Paleolithicum en Mesolithicum kunnen op zijn hoogst circa NAP-10 m onder maaiveld voorkomen. Tussen de woonbuurt Saerdam, Vliegent Hert, Fortuyn en het Werkeiland op het huidige braakliggende terrein wordt ten behoeve van het nieuwe woonmilieu in duinlandschap, zand verschoven tot NAP + 4 m aflopend naar de randen tot NAP + 2 m. Resten uit het Paleolithicum en Mesolithicum worden hierdoor niet direct verstoord. Voor het buitendijkse gedeelte geldt dat zetting als gevolg van de aangebrachte ophoging de in de bodem aanwezige archeologische resten kan beïnvloeden.

Daarbij geldt wel dat ophoging over een groot vlak plaatsvindt waardoor zettingen gelijkmatig verdeeld zullen zijn. Kans op verstoringen zijn daardoor beperkt. Bij mitigerende maatregelen wordt beschreven hoe hier door middel van een verkennend/karterend booronderzoek en Plaxis onderzoek mee om te gaan. Op voorhand kan dus niet uitgesloten worden of archeologisch relevante lagen behouden kunnen blijven. Kadeconstructie en landaanwinning Bataviakwartier Voor de kadeconstructie en landaanwinning geldt dat nog geen inzicht is in de eventuele verstoring van het Holocene (laagpakket van Wormer; neolithicum) en Pleistocene zandpakket omdat de ingreep van de damwand niet bekend is. Ook zetting als gevolg van de geplande ophoging kunnen aanwezige archeologische resten beïnvloeden. 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 107 Figuur 42: Archeologische advieskaart voor het plangebied [Vestigia, 2023] Omdat er nog geen modellen zijn opgesteld die een inschatting maken van de diepteligging van het laagpakket van Wormer en de exacte ingreep nog niet bekend is, wordt in deze studie rekening gehouden met archeologische resten in de waterbodem.

Per saldo wordt de invloed op de kwaliteiten van archeologische (verwachtings)waarden binnen het plangebied van dit V-VKA als negatief (-) beoordeeld omdat verwacht wordt archeologische restanten uit de periode Paleolithicum t/ m Neolithicum aan te treffen die mogelijk verstoord of vernietigd worden. Deze verwachting kan naar neutraal als bij vervolgonderzoek geen archeologische restanten aangetroffen worden, dan is van verstoring geen sprake. Zie hiervoor ook de mitigerende maatregelen Varianten Inrichtingsvariant zonder strand bij Saerdam Voor deze variant geldt het advies zoals bij het V-VKA. Variant beschermde natuur en water Voor deze variant geldt het advies zoals bij het V-VKA. Overige varianten Voor de ‘uitvoeringsvariant zand uit vaargeul Amsterdam – Lemmer’ en ‘uitvoeringsvariant zand uit de markt’ hoeft geen Holoceen materiaal uit de zandwinput te worden ontgraven. Echter, ook hier geldt dat zetting als gevolg van de geplande ophoging aanwezige archeologische resten kunnen beïnvloeden. De effecten zijn voor de ophoging niet onderscheidend van het V-VKA.

28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 108 De invloed op de kwaliteiten van archeologische (verwachtings)waarden binnen het plangebied wordt als negatief (-) beoordeeld omdat in de ondergrond geen sporen van restanten van archeologische waarde bekend zijn, maar archeologie wel in de ondergrond wordt verwacht, met name sporen uit de periode Paleolithicum t/ m Neolithicum kunnen mogelijk aanwezige resten verstoren, als deze resten ook aanwezig zijn. Vervolgonderzoek in een volgend stadium is zeer raadzaam. Wordt na vervolgonderzoek niets gevonden dan zal de score neutraal uitvallen. Zie hiervoor de mitigerende maatregelen. Alternatief zonder landaanwinning Ook hier geldt dat zetting als gevolg van de geplande ophoging (voor het binnendijks realiseren van een duinlandschap) aanwezige archeologische resten kunnen verstoren of vernietigen. De invloed op de kwaliteiten van archeologische (verwachtings)waarden binnen het plangebied wordt als negatief (-) beoordeeld. Volwaardig binnendijkse alternatief Bij dit alternatief zal de ondergrond afgegraven worden voor het onderkelderen van woonbebouwing. Parkeren zal waarschijnlijk in garages plaatsvinden gezien de voorziene woondichtheid. Dat kan leiden tot verstoring of vernietiging van archeologische resten.

De invloed op de kwaliteiten van archeologische (verwachtings)waarden binnen het plangebied wordt als negatief (-) beoordeeld. Effectbeoordeling realisatiefase De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 31: Beoordeling realisatie Criterium Effectbeoordeling V-VKA Variant zonder strand Saerdam Variant beschermde natuur en water Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder land- aanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief Archeologische (verwachting)waarden - - - n.v.t. - - - - Effectbeschrijving eindsituatie Niet van toepassing 7.7.4 Mitigerende en/of compenserende maatregelen Voor grote delen van Bataviakwartier wordt geadviseerd om vervolgonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek te verrichten indien ingrepen gaan plaatsvinden die dieper rijken dan 3 m – NAP (hoogste maaiveldhoogte nabij het plangebied). Geplande werkzaamheden dienen getoetst te worden aan deze NAP waarde om hun impact op mogelijk archeologische resten te kunnen bepalen. Hoewel de verwachting op het voorkomen van opduikingen van de Wormerafzettingen klein is, kunnen ze op basis van de huidige gegevens niet uitgesloten worden. Vestigia B.V.

adviseert daarom bij bodemroerende ingrepen op de landbodem binnen deze bovengenoemde zones van dieper dan 50 cm beneden maaiveld, en groter dan 100 m2, of bij ophogingen van meer dan 2 m boven huidig maaiveld en groter dan 100 m2 een vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een inventariserend veldonderzoek. Deze onderzoeksverplichting is alleen relevant voor het oostelijk deel van Bataviakwartier als zich daar geen opgespoten zandllaag bevindt. Dit veldonderzoek kan door middel van verkennende boringen worden verricht, eventueel aangevuld met een karterend booronderzoek als de resultaten van het verkennende onderzoek daartoe aanleiding geven. Het booronderzoek dient met een grid van 30 x 40 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 109 meter te worden uitgevoerd om de bodemopbouw in kaart te brengen. Met een dergelijk grid kan goed inzicht worden verkregen in de diepteligging, conservering en mogelijke opduikingen van het laagpakket van Wormer. Ten aanzien van de waterbodem wordt geadviseerd om hier eerst een opwateronderzoek uit te voeren op de plaats van daadwerkelijke ingrepen in de waterbodem en gericht op de opsporing van historische scheeps- en vliegtuigwrakken.

Als de resultaten en de ingrepen daartoe aanleiding geven kan dit worden aangevuld met een verkennend booronderzoek ten aanzien van de mogelijk dieper gelegen archeologische resten uit de vroege prehistorie. Verder dient rekening gehouden te worden met (onderdelen van) scheeps- of vliegtuigwrakken binnen het gehele plangebied, zowel op het land als onderwater (zie boven). Geadviseerd wordt om een Protocol Toevalsvondsten op te stellen, waarbij de taken en verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen uiteen worden gezet in geval in de uitvoeringsfase van de civiele werkzaamheden toch nog een scheeps- of vliegtuigwrak (of een andersoortige archeologische vondst) wordt aangetroffen. Als blijkt dat uit vervolgonderzoek geen archeologische (verwachtings)waarden worden aangetast, kan de beoordeling voor dit criterium naar neutraal (0).

7.8 Conclusie thema landschap, cultuurhistorie en archeologie Tabel 32: Samenvatting effectbeoordeling realisatie Landschap, cultuurhistorie en archeologie Beoordeling Met mitigerende/compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant zonder stand Saerdam Variant beschermde natuur en water Variant grondverbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief Voorlopig VKA Variant zonder stand Saerdam Variant beschermde natuur en water Variant grondverbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief Archeologische (verwachtings) waarden - - - n.v.t. - - - - - - - n.v.t.

- - - - 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 110 Tabel 33: Samenvatting effectbeoordeling eindsituatie Landschap, cultuurhistorie en archeologie Beoordeling Met mitigerende/compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant zonder stand Saerdam Variant beschermde natuur en water Variant grondverbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief Voorlopig VKA Variant zonder stand Saerdam Variant beschermde natuur en water Variant grondverbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief Landschap - herkomstwaarde - - - n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 -- + + + n.v.t. n.v.t. n.v.t. + - Landschap - groenstructuren ++ + ++ n.v.t. n.v.t. n.v.t. + -- ++ + ++ n.v.t. n.v.t. n.v.t. + -- Cultuurhistorie - - - n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0/- 0/- 0 0 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 0 7.9 Leemten in kennis en/of informatie Het verdient de voorkeur voor archeologie om op basis van het (definitieve) ontwerp te bepalen wat de precieze aard en locatie wordt van de bodemroerende ingrepen, en met welk oppervlak en diepte (als mogelijk gerelateerd aan NAP-waarden).

Als de ingrepen binnen het plangebied beperkt blijven tot de genoemde vrijstellingsgrenzen in het rapport van Vestigia (2023), kan een vervolgonderzoek achterwege blijven. Het vroegtijdig uitvoeren van archeologisch veldonderzoek in de Planuitvoeringsfase heeft daarbij de voorkeur om de risico’s op het gebied van de archeologie in een vroegtijdig stadium in kaart te brengen, en het afwegen van eventuele noodzaak tot het doen van vervolgonderzoek (tot aan een eventuele opgraving), dan wel tot planaanpassing/mitigerende maatregelen. 7.10 Aanzet voor monitoring Niet van toepassing. 8 | Overig 8.1 | Herziening van het verkeersonderzoek 8.1.1 | Effectbeoordeling verkeer eindsituatie Het verkeersonderzoek is ten opzichte van de MER uit 2023 op twee fronten aangepast: • | Het voor de MER gehanteerde Strategisch Verkeersmodel Lelystad-Almere | (Stravela) | is in de tussentijd aangepast en geactualiseerd, resulterend in nieuwe verkeersintensiteiten voor alle toekomstige varianten. • | Het volwaardig | binnendijkse alternatief is toegevoegd als extra alternatief. De gehanteer | de uitgangspunt | en i | n de toepassi | ng van het verkeersmodel zijn als Bijlage 4 | opgenomen bij deze rapportage.

Bereikbaarheid per auto Tabel 34 geeft een overzicht v | an de verkeersintensiteiten op een selectie van wegen in en rond het plangebied voor de referentiesituati | e e | n de dri | e alternatieven. D | e locaties v | an d | e beschouwd | e wegvakken staan weergegev | en in Figuur 43. Tabel 34: Verkeersintensiteiten per alternatief in aantal voertuigen per etmaal [bron: Stravela verkeersmodel] Alternatief | Volwaardig Wegvak | Referentie | Voorlopig | VKA | zonder | binnendijkse landaanwinning | alternatief 1 | Houtribweg (ten zuiden van | 10.930 | 17.830 | 12.780 | 11.490 Visarenddreef) 2 | Visarenddreef | 8.220 | 13.500 | 9.580 | 14.550 3 | Houtribweg (t.h.v. Knardijk) | 8.640 | 9.320 | 8.610 | 8.670 4 | Westerdreef | 36.860 | 39.170 | 37.370 | 38.840 5 | Laan van Nieuw Land | 24.430 | 25.310 | 24.570 | 25.340 6 | Larserdreef (westzijde) | 26.210 | 27.160 | 26.360 | 27.040 7 | Larserdreef (oostzijde) | 39.500 | 40.160 | 39.610 | 40.200 8 | Geldersedreef | 14.520 | 14.520 | 14.490 | 14.590 9 | Visarenddreef | 16.930 | 18.360 | 17.290 | 18.650 10 | Houtribweg (t.h.v.

Vliegende Hert) | 7.740 | 10.370 | 8.700 | 4.680 11 | Westerdreef | 27.160 | 27.440 | 27.200 | 30.870 12 | Stationsdreef | 10.860 | 10.890 | 10.820 | 11.140 13 | Kustendreef | 6.910 | 7.080 | 6.940 | 7.040 14 | Houtribdreef | 20.460 | 21.570 | 20.720 | 20.840 28 april 2026 | AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE | BJ1923-MI-RP-260106-1338 | 111 KUST LELYSTAD Alternatief | Volwaardig Wegvak | Referentie | Voorlopig | VKA | zonder | binnendijkse landaanwinning | alternatief 15 | Houtribdreef (t.h.v. Kustwijk) | 19.440 | 21.490 | 19.890 | 19.290 16 | Houtribweg (t.h.v. Bataviaplein) | 16.410 | 14.410 | 13.770 | 13.710 17 | Houtribsluisbrug | 17.530 | 17.620 | 17.540 | 17.570 18 | Houtribweg (N307) | 12.100 | 12.580 | 12.080 | 12.280 19 | A6 (knp. Lelystad Noord) | 70.730 | 70.830 | 70.700 | 70.770 20 | A6 (t.h.v. Natuurpark) | 74.810 | 74.790 | 74.840 | 74.980 21 | A6 (knp. Lelystad Airport) | 118.850 | 119.480 | 118.910 | 119.780 Figuur 43: Locaties van wegdoorsneden Als gevolg van de toepassing van het geactualiseerde verkeersmodel wijken deze intensiteiten in absolute zin af van de waarden uit de MER van 2023. De wijzigingen in de intensiteiten voor de eerder beschouwde alternatieven inclusief en exclusief landaanwinning zijn wel min of meer vergelijkbaar.

Bij het V-VKA treden met name op de Houtribweg (1) en de Visarenddreef (2), nabij de planontwikkeling, grote verkeerstoenames op (meer dan 5.000 voertuigen per etmaal extra). Op de verder weg gelegen gebiedsontsluitingswegen, zoals de Westerdreef en de | Houtribdreef, zijn de toenames minder (ca. 2.000 voertuigen per etmaal extra). Op de Houtribweg ter hoogte van het Bataviaplein (16) treedt in dit alternatief, maar ook in de andere alternatieven een afname van verkeer op, als gevolg van de aanpassing van de ontsluiting van het parkeerterrein in alle alternatieven. 28 april 2026 | AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE | BJ1923-MI-RP-260106-1338 | 112 KUST LELYSTAD 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 113 Bij het alternatief zonder landaanwinning zijn wijzigingen in intensiteiten geringer. De maximale toename in intensiteiten, op de Houtribweg (1) en de Visarenddreef (2), nabij de planontwikkeling, liggen tussen de 1.000 en 2.000 voertuigen per etmaal. Bij het volwaardig binnendijkse alternatief treden meerdere effecten op. Naast het effect van de planontwikkeling zorgt de snelheidsverlaging op de Houtribweg tussen de Visarenddreef en de Houtribdreef voor een herverdeling van verkeersstromen. Figuur 44 laat de verschillen zien.

Met name de Westerdreef en de Visarenddreef worden in dit alternatief drukker (tussen 5.000 en 7.000 voertuigen per etmaal extra). Figuur 44: Verschilplot met verschil in intensiteiten tussen Alternatief Binnendijks en Referentiesituatie 2040 (mvt/etmaal) Kritisch in de verkeersafwikkeling in stedelijk gebied zijn de kruispunten. Deze zijn, net als in de MER van 2023, beoordeeld op basis van verhouding tussen intensiteit (I) en capaciteit (C) van de kruispunten, zoals deze in het verkeersmodel zijn gedefinieerd. Deze I/C-verhoudingen geven een indicatie waar de doorstroming onder druk kan komen te staan. Zolang de I/C-verhouding onder de 0,80 blijft, is de verkeersafwikkeling goed. Een waarde tussen de 0,80 en 1,00 duidt op enige vertragingen en een waarde van 1,00 of hoger duidt op overbelasting van het kruispunt. In onderstaande tabel zijn de I/C-waardes73 op de meest kritische kruispunten voor beide spitsperiodes weergegeven, zoals door het verkeersmodel berekend. De locaties van deze kruispunten op kaart zijn weergegeven in Figuur 44. 73 De berekeningsmethodiek van de I/C-waarden in het geactualiseerde verkeersmodel is gewijzigd; dit zorgt naast de afwijkende intensiteiten voor andere waarden in deze rapportage ten opzichte van de MER van 2023. I/C-waarden voor de kruispunten 2 en 3 komen vanuit modeltechnische reden (nog) niet naar voren.

Tabel 35: Intensiteit/capaciteit verhoudingen op kruispunten per alternatief [bron: Stravela verkeersmode] Referentie- | Voorlopig | Alternatief | Volwaardig situatie | VKA | zonder | binnendijkse landaanwinning | alternatief AS | OS | AS | OS | AS | OS | AS | OS 1 | Kruispunt Houtribweg – | 0,41 | 0,53 | 0,78 | 0,65 | 0,56 | 0,67 | 0,57 | 0,39 Visarenddreef 2 | Kruispunt Houtribweg – | - | - | - | - | - | - | - | - Houtribdreef 74 3 | Kruispunt Houtribdreef – | - | - | - | - | - | - | - | - Westerdreef 74 4 | Kruispunt Visarenddreef – | 0,64 | 0,50 | 0,74 | 0,50 | 0,67 | 0,49 | 0,71 | 0,52 Westerdreef 5 | Kruispunt Westerdreef – | 0,76 | 0,54 | 0,77 | 0,58 | 0,77 | 0,54 | 0,75 | 0,58 Larserdreef 6 | Kruispunt Larserdreef – | 0,51 | 0,51 | 0,50 | 0,53 | 0,51 | 0,51 | 0,50 | 0,59 Middendreef 74 7 | Kruispunt Visarenddreef – | 0,91 | 0,76 | 0,91 | 0,76 | 0,91 | 0,76 | 0,94 | 0,80 Stationsplein 8 | Kruispunt Ziekenhuisweg – | 0,90 | 0,63 | 0,93 | 0,62 | 0,91 | 0,62 | 0,94 | 0,60 Zuigerplasdreef 9 | Kruispunt Larserdreef – | 0,87 | 0,88 | 0,86 | 0,98 | 0,85 | 0,87 | 0,86 | 0,90 Zuigerplasdreef 10 | Noordelijke aansluiting A6 | 0,90 | 0,71 | 0,90 | 0,73 | 0,90 | 0,71 | 0,89 | 0,74 11 | Zuidelijke aansluiting A6 | 0,36 | 0,36 | 0,35 | 0,37 | 0,37 | 0,36 | 0,40 | 0,37 12 | Kruispunt Westerdreef – | 0,99 | 1,04 | 1,02 | 0,99 | 1,03 | 1,05 | 1,04 | 1,06 Buizerdweg 13 | Kruispunt

Dronterweg | 0,75 | 0,97 | 0,82 | 0,96 | 0,76 | 0,97 | 0,77 | 0,96 (N309) - Swifterringweg 74 Hier is nog geen rekening gehouden met de beoogde ombouw van de bestaande turborotonde naar een kruispunt met verkeerslichten. 28 april 2026 | AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE | BJ1923-MI-RP-260106-1338 | 114 KUST LELYSTAD 28 april 2026 AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD BJ1923-MI-RP-260106-1338 115 Figuur 45: Locaties van getoetste kruispunten Meest kritisch op basis van het verkeersmodel is het kruispunt Westerdreef – Buizerdweg (12), waar in alle situaties en alternatieven de IC-verhoudingen in beide spitsperiodes kritisch zijn. Mogelijk kritisch, met IC-verhoudingen tussen de 0,80 en 1,00 zijn meerdere kruispunten: kruispunten 7, 8, 9, 10 en 13. Vanuit de effectanalyse is belangrijk te constateren dat de wijzigingen van de verzadigingsgraden op de kruispunten beperkt toenemen als gevolg van de planontwikkeling. In geen van de gevallen dreigen kruispunten overbelast te raken als gevolg van de plannen; ook in de referentiesituatie zijn de waarden al kritisch. Op basis van bovenstaande bevindingen kan geconcludeerd worden dat de bereikbaarheid per auto niet substantieel nadelig beïnvloed wordt door de planontwikkeling, in geen van de alternatieven. De effectscore is daarmee neutraal (0).

Tabel 36: Beoordeling van het criterium 'bereikbaarheid per auto' Voorlopig VKA Alternatief zonder landaanwinning Volwaardig binnendijkse alternatief Bereikbaarheid per auto 0 0 0 Bereikbaarheid per openbaar vervoer Voor de alternatieven met en zonder landaanwinning is de beoordeling voor de bereikbaarheid per openbaar vervoer sterk positief, omdat in alle alternatieven een nieuwe, directe busverbinding tussen de planontwikkeling en het centrum van Lelystad c.q. het centraal station wordt voorzien (zie ook Uitgangspuntennotitie in Bijlage 4) met ook extra bushaltes nabij de planontwikkeling. De beoordeling wordt daarmee:

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lelystad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/25a1a40e-25e6-4168-9cf0-6d74babdb0af?agendaItemId=8b59d18e-5add-4e21-b7e4-d3b44dae7e92