Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 12 Archeologisch vooronderzoek
Tekst van het document
het object is, in opstand en plattegrond, van belang als voorbeeld van een gebouw met een bepaalde (oorspronkelijke) functie; c. het object valt op door (bijzonder) gave verhoudingen en/of bijzondere of zeldzame detaillering van het exterieur, bijvoorbeeld door vormgeving, kleur en/of materiaalgebruik; d. het object/terrein heeft een bijzonder of zeldzaam gedetailleerd interieur of bevat zeldzame onderdelen; e. het object is een goed voorbeeld van het werk van een belangrijke architect of kunstenaar en neemt een belangrijke plaats in binnen de plaatselijke, regionale of landelijke architectuurgeschiedenis; f. het object/terrein is van belang vanwege een historische of vernieuwende - pioniersfunctie - constructiewijze. 2. Stedenbouwkundige criteria: a. het object/terrein is een onderdeel van een belangrijk stedenbouwkundige / landschappelijk concept; b. het object/terrein is een onderdeel van een historisch gegroeid stedenbouwkundig/ landschappelijk gebied en is bepalend voor het zichtbaar houden van deze situatie: er is een duidelijk verband tussen gebouw en historische verkaveling; c. het object/terrein is van belang vanwege het zichtbaar houden van het werk van een belangrijke stedenbouwkundige; d. het object/terrein heeft een zeldzaamheidswaarde qua aanleg, structuur en relatie met de omgeving. 3. Cultuurhistorische criteria: a.
de bebouwing is van belang vanwege een plaatselijk geschiedkundig feit, een zichtbaar stuk geschiedenis van bijvoorbeeld bekende bewoners, beroepen, bijzondere activiteiten e.d. b. het object/terrein vertegenwoordigt een aspect van religieuze, militaire of waterstaatkundige geschiedenis; c. het object/terrein is van belang vanwege zijn bestemming als uitdrukking van een cultuur-, sociaal- of economisch-historische ontwikkeling; d. het object/terrein is van belang vanwege zijn verschijningsvorm, welke verbonden is met een algemeen historische, economische, politieke of geestelijke ontwikkeling. B I J L A G E | 2 : G E R A A D P L E E G D E | B R O N N E N archieven | Het Flevolands Archief: Collectie 4 Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders en rechtsvoorgangers, tekeningen | Persoonlijk archief van bewoner Oostvaardersdijk 10: bouwtekening, bestek en voorwaarden van de eigen dienstwoning internet | ahn.nl | bonas.nl | brugwachtershuisjes.nl | flevolanderfgoed.nl | flevolandsgeheugen.nl | gahetna.nl | gemalen.nl | nieuwlanderfgoed.nl | topotijdreis.nl | wederopbouwdatabank.nl literatuur | Bekius, H.J. e.a. (1992). Geschiedenis van Werkeiland Lelystad 1950-1958, Zutphen Walburg Pers 1992 | Hoogstraten, D. van (2005). Dirk Roosenburg (1887-1962), Uitgeverij 010 Rotterdam 2005. | Martin, R. (2010).
Lelystad van werkeiland tot warande: 1950-2010, Zwolle Uitgever W Books 2010 | Voigt, E. (2012). Lelystad: van Werkeiland tot Hanzelijn, Lelystad Uitgave Plus Postma 2012 rapporten / brochures | Erfgoedcommissie Lelystad (2017). Waardestelling Werkeiland Lelystad-Haven, rapport 4, 13 september 2017 | Gemeente Lelystad (2009). Bestemmingsplan Lelystad-Haven Werkeiland, Lelystad 26 februari 2009 | Gemeente Lelystad (2009). Beeldkwaliteitsplan Lelystad-Haven Werkeiland, Lelystad 26 februari 2009 | Gemeente Lelystad (2015). Welstandsnota 2015: Lelystad geeft ruimte Kwaliteit, Lelystad 1 december 2015 | Meijel, L. van, P. Opmeer (2007). Cultuurhistorie in Lelystad, Amersfoort / Nijmegen 2007 | Polderman, R. (2006). Gemalen: categoriaal onderzoek wederopbouw 1940-1965, RdMz Zeist 2006 | - , Werkeiland-wandeling, Lelystad-Haven, historie-werkeiland (1949-), z.j., z.p. Werkeiland Lelystad-Haven. Gemeentelijk monument. Deel 1: redengevende omschrijving 1 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 Waardestelling Straalverbindingstoren (foto: Lenie Bolle, bron Nieuw Land Erfgoedcentrum) ERFGOEDCOMISSIE LELYSTAD Rapport 2
2 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 3 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 INHOUDSOPGAVE 1. Basisgegevens 4 2. Inleiding 5 3. Historie 6 4. Waardestelling 8 Selectiecriteria Stedenbouw 8 Selectiecriteria Bouwkunst 9 5. Conclusie 11 Bijlage 13 “De polder ziet er op pakweg 145 meter hoogte uit als een rechtafgesneden lappendeken, gelardeerd met bomen, huizen, zand en wegen. Het geeft een verheven gevoel in één blik het platte hart van Nederland te kunnen overzien, staande op Nêerlands hoogste bouwwerk in de polder” (Lelystadsblad, 10 mei 1979). 4 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 1. BASISGEGEVENS Naam: Straalverbindingstoren Adres: Houtribhoogte, Lelystad. Bescherming: Nee Waarde object: Straalverbindingstoren / landmark Oorspronkelijke en huidige functie: Straalverbindingstoren Bouwjaar: 1976 Architect: Rijksgebouwendienst Bouwstijl: - Omschrijving: De straalverbindingstoren heeft een vierkante plattegrond van 9, 3 x 9,3 meter en is 137,6 meter hoog. Het geheel is in beton uitgevoerd. Op de hoogte van 98, 105, 113, 120 en 125 meter bevinden zich ronde bordessen met een diameter van 19,8 meter. De 23e verdieping (op 120 meter hoogte) heeft een gevelombouw van glas. Op de betontoren is een stalen toren geplaatst die zelf al 42 meter hoog is. Daar bovenop bevindt zich nog een mast.
De totale hoogte van de straalverbindingstoren bedraagt dan 176,7 meter. Hij behoort daarmee tot de tien hoogste torens in Nederland. De plattegrond van de toren is opgezet met een ruimte voor de lift, de trappen, een kabelschacht en een vloerveld van 8,1 x 5,85 meter, op een repeterende hoogte van 4,80 meter. De wanden zijn van 0,60 meter dik beton. Datum: 1 mei 2014 Opsteller: Erfgoedcommissie Lelystad 5 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 2. INLEIDING De waardestelling van de straalverbindingstoren is opgesteld door de Erfgoedcommissie Lelystad op verzoek van de gemeente Lelystad. Dit is de derde waardestelling die door de Erfgoedcommissie is uitgebracht. Eerdere waardestellingen zijn uitgebracht voor de Scholen Gemeenschap Lelystad (SGL) en het voormalige viskwekerijcomplex. Voor de Waterwijzer is een voorlopige waardestelling opgesteld. De commissie houdt zich verder bezig met het inventariseren van erfgoed in de gemeente Lelystad. De gegevens over dit erfgoed worden in dossiers vastgelegd en beheerd. In het eerste deel van dit document wordt de historie van de straalverbindingstoren beschreven. Daarbij is gebruik gemaakt van het archief van het openbaar lichaam ‘Zuidelijke IJsselmeerpolders’ voor het gebied van de toekomstige gemeente Lelystad (1942) 1955-1979 (1985) en van het krantenarchief.
Beide archieven worden beheerd door het Nieuw Land Erfgoedcentrum in Lelystad. In het tweede deel volgt de waardestelling aan de hand van waarderingscriteria zoals opgesteld en gehanteerd door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Deze criteria zijn opgenomen in de Bijlage I van dit rapport. 6 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 3. HISTORIE De straalverbindingstoren (met de aan de voet van de toren gelegen telefooncentrale) is gerealiseerd toen er nog geen sprake was van een gemeente Lelystad. De Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders, die verantwoordelijk was voor de inrichting en ontwikkeling van de polders in de voormalige Zuiderzee, situeerde de door de PTT te bouwen toren op de Houtribhoogte, i.e. de plek waar land- en waterwegen elkaar kruisen. Deze plek had ook de voorkeur vanwege het ontbreken van bebouwing in het straalpad in de richting Zwolle. Dit pad viel namelijk samen met de reservering van het tracé voor de Rijksweg 10A, de snelweg die Oost- en West-Nederland via de geplande Markerwaard met elkaar zou verbinden. Met het oog op een mogelijke watersnoodramp vond de PTT de Houtribhoogte ook een goede plek, aangezien deze plek zich ruim twee meter boven NAP bevindt. De situering van de straalverbindingstoren van de PTT op het tracé van Rijksweg 10A.
Linksboven de Houtribsluizen met daarover heen de geprojecteerde weg van Lelystad naar Enkhuizen. In de feitelijke situatie bevindt de toren (het kleinere blokje) zich niet aan zuidkant, maar aan de noordkant van de telefooncentrale (bron: Nieuw Land Erfgoedcentrum, Archief van het openbaar lichaam ‘Zuidelijke IJsselmeerpolders’. 1955-1979 (1985), doosnr. 1069). Op 1 december 1975 werd met de bouw begonnen en in 1976 kwam de toren gereed. De straalverbindingstoren werd in mei 1979 voor de telecommunicatie in gebruik genomen. De toren ondersteunt het telefoon- en telexverkeer tussen het noorden en westen van Nederland. Er lopen vanuit de toren Lelystad vier straalverbindingen voor het telefoonverkeer: Lelystad-Hilversum, Lelystad-Tjerkgaast, Lelystad-Wormer en Lelystad-Zwollerkerspel. In april 1980 werd het televisieontvangststation op de toren in gebruik genomen, waardoor de ontvangst van vooral de buitenlandse zenders belangrijk werd verbeterd. Door de technologische ontwikkelingen op het gebied van de telecommunicatie – de toepassing van glasvezel – is de toren nog maar beperkt in gebruik en zal mogelijk in de zeer nabije toekomst haar functie geheel verliezen.
7 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 Uitzicht vanaf de straalverbindingstoren van de PTT op de Houtribhoogte te Lelystad, 30 juni 1976. Centraal op de foto de Driekap, het expositiegebouw van de RIJP. De Driekap brandde in 1987 af. Nu staat er het gebouw van Nieuw Land Erfgoedcentrum (foto: J.U. Potuyt, bron: Nieuw Land Erfgoedcentrum in Lelystad, Collectie RIJP). De straalverbindingstoren van de PTT in aanbouw op de Houtribhoogte te Lelystad, 4 juni 1976 (foto: J.U. Potuyt, bron: Nieuw Land Erfgoedcentrum in Lelystad, Collectie RIJP).
8 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 4. WAARDESTELLING Selectiecriteria Stedenbouw Cultuurhistorische waarden De straalverbindingstoren heeft een beperkte cultuurhistorische waarde. De toren was vooral belangrijk op het vlak van de communicatie. Hij was een belangrijke schakel in de radio-, telefoon- en televisieverbindingen tussen de verschillende gebiedsdelen van Nederland: de toren bracht in Nederland oost en west, noord en zuid dichter bij elkaar. Historisch-ruimtelijke of stedenbouwkundige waarden De situering van de straalverbindingstoren is van belang voor de geschiedenis van de ruimtelijke ordening en stedenbouw van Flevoland, omdat hij toren in het midden van Flevoland staat. Verder is de toren specifiek voor Lelystad van belang, omdat hij op een kruising van land- en waterwegen staat, namelijk de autoweg van Zwolle naar Enkhuizen en de vaarverbinding tussen Amsterdam en Lemmer. Overigens staat de verbindingstoren precies op de niet uitgevoerde centrale as zoals Van Eesteren die voor ogen stond in zijn plan voor Lelystad. De straalverbindingstoren heeft ook een speciale relatie tot de regionale ontwikkelingsgeschiedenis. Door zijn centrale positie in de provincie Flevoland laat de toren zien dat plannen niet altijd worden uitgevoerd zoals ze zijn bedacht.
Door het niet doorgaan van de Markerwaard staat de toren aan de rand en niet in het midden van Lelystad. In deze zin refereert de straalverbindingstoren aan de oorspronkelijke inrichting van de openbare ruimte in en rond Lelystad. Tegenwoordig benadrukt de toren de samenhang tussen land en water, als de grens tussen het wel en het niet ingepolderde deel van de voormalige Zuiderzee. Situationele waarden Het gebied van de straalverbindingstoren heeft geen waarde vanwege de bijzondere samenhang van historisch-ruimtelijke, structurele, esthetische en/of functionele kwaliteiten van bebouwde en onbebouwde ruimten in relatie tot hun stedelijke of landschappelijke omgeving. Ook niet vanwege de hoogwaardige kwaliteit van de aanwezige bebouwing (monumenten) en hun groepering in relatie met groenvoorzieningen, wegen, wateren en/of terreingesteldheid. 9 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 Gaafheid / herkenbaarheid Met betrekking tot de gaafheid en/of herkenbaarheid heeft het gebied van de straalverbindingstoren geen waarde. Dit geldt ook ten aanzien van de architectonische gaafheid van de (oorspronkelijke) bebouwing en de structurele en/of visuele gaafheid van de stedelijke of landschappelijke omgeving.
Zeldzaamheid De onmiddelijke omgeving van de straalverbindingstoren heeft vanuit historisch-ruimtelijk, stedenbouwkundig, functioneel en/of landschappelijk oogpunt een zeldzaamheidswaarde. Selectiecriteria Bouwkunst Cultuurhistorische waarden De straalverbindingstoren als gebouw heeft cultuurhistorische waarde, omdat hij een bijzondere uitdrukking van een maatschappelijke ontwikkeling is. Dankzij deze toren was er sprake van een landelijk dekkend communicatiesysteem. Ook is de toren een bijzondere uitdrukking van een geografische, landschappelijke en/of bestuurlijke ontwikkeling. De straalverbindingstoren is in het middelpunt van Flevoland gesitueerd om heel Flevoland te kunnen bestrijken. De toren is tevens een bijzondere uitdrukking van een technische ontwikkeling, want toen hij in de tweede helft van de jaren zeventig van de vorige eeuw werd gebouwd, was de hoogte van het object zeker uitdagend en de technische uitvoering daarvan geen sinecure. Tenslotte is het object vanwege zijn pionierskarakter van belang, want hierdoor voelden de bewoners van het nieuwe land zich met heel Nederland verbonden. Architectuurhistorische waarden De straalverbindingstoren heeft geen bijzondere architectuurhistorische waarde.
Ensemblewaarden Door de bijzondere verschijningsvorm van de toren als verticaal object in contrast met de vlakke stad is een extra dimensie toegevoegd aan de ruimtebeleving: hij draagt bij aan het samenhangend geheel van architectuur en stedenbouw. De straalverbindingstoren staat op een bijzondere plek en is door zijn specifieke verschijningsvorm een belangrijk onderdeel voor de invulling van de openbare ruimte en geeft daaraan sturing. 10 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 De toren heeft vanwege zijn situering een bijzondere betekenis voor de ontwikkeling van Lelystad en haar onmiddellijke omgeving. Het object en het gebied er omheen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De toren is dominant en leidend in deze omgeving en benadrukt in die zin de onderlinge relatie. De toren lijkt onveranderbaar in een steeds veranderende omgeving. Daarbij komt dat de toren in de zichtassen van de stad staat. Gaafheid / herkenbaarheid De straalverbindingstoren verkeert in oorspronkelijke staat en is zeer goed onderhouden. De toren is een duidelijke landmark van Lelystad. Die functie heeft de toren ook voor de nabijgelegen erfgoedinstellingen, Bataviawerf, Nieuw Land Erfgoedcentrum en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, alsmede het outletcenter Batavia Stad. Zeldzaamheid De straalverbindingstoren is architectuurhistorisch gezien niet uniek in Nederland.
11 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 5. CONCLUSIE De straalverbindingstoren is onlosmakelijk met Lelystad verbonden; Lelystad zonder deze toren is voor velen ondenkbaar. De waarde van de straalverbindingstoren ligt op het gebied van stedenbouw, architectuur en beleving. Het verdient aanbeveling de straalverbindingstoren op te nemen in de toekomstige ontwikkeling van ‘Batavia land’ (werktitel), het beoogde samenwerkingsproject van Nieuw Land Erfgoedcentrum, Bataviawerf en de afdeling Scheepsarcheologie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De toren kan hierbij een cruciale rol vervullen als herkenningspunt. Hoogbouw in de nabije omgeving zou daarom ook niet op zijn plaats zijn. De toren kan tot kunstobject worden getransformeerd in samenhang met andere kunstobjecten in Flevoland, zoals De hurkende man en De Aardzee. Een mooi voorbeeld is de straalverbindingstoren aan de Amsterdamse Zuidas. De toren kan opengesteld worden voor het publiek als uitzichtpunt om de resultaten van het Zuiderzeeproject te overzien. Het uitzicht reikt tot over de provinciegrenzen van Flevoland. De toren kan tevens dienen voor sportieve uitdagingen. Te denken valt aan Euromast in Rotterdam als abseil-toren. Op termijn is een verkenning van de creatieve mogelijkheden van de straalverbindingstoren wenselijk.
Dit zou een opgave kunnen zijn voor studenten van bijvoorbeeld het Technasium of de hogeschool Windesheim.
12 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 Deze waardestelling is samengesteld door de Erfgoedcommissie Lelystad. De commissie bestaat uit de volgende leden: + dhr. A.R. Bakelaar, secretaris, architect (arch@tekta.nl) + mevr. A. van Berkum, lid, directeur CASLA (a.vanberkum@casla.nl) + mevr. S.R. Douwma, lid, burgerlid/BA cultureel erfgoed (susan@tantetijdloos.nl) + dhr. A.F.L. van Holk, voorzitter, archeoloog/coördinator Steunpunt Archeologie en jonge monumenten Flevoland (samf@nieuwlanderfgoed.nl) + dhr. H. Pruntel, historicus Nieuw Land (h.pruntel@nieuwlanderfgoed.nl) + mevr. M.J.H. Rijs, lid, beleidsmedewerker Het Flevolandschap (r.rijs@flevolandschap.nl) + dhr. D. Velthuizen, lid, archeoloog Nieuw Land (d.velthuizen@nieuwlanderfgoed.nl) 13 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 BIJLAGE I DE WAARDERINGSCRITERIA OPGESTELD EN GEHANTEERD DOOR DE RIJKSDIENST VOOR HET CULTUREEL ERFGOED (RCE) Selectiecriteria Stedenbouw Cultuurhistorische waarden • belang van het gebied als bijzondere uitdrukking van (een) culturele, sociaaleconomische en/of geestelijke ontwikkeling(en). • belang van het gebied als bijzondere uitdrukking van (een) geografische, landschappelijke en/of bestuurlijke ontwikkeling(en). • belang van het gebied als bijzondere uitdrukking van (een) technische, structurele en/of functionele ontwikkeling(en).
• belang van het gebied vanwege innovatieve waarde of het pionierskarakter. Historisch-ruimtelijke of stedenbouwkundige waarden • belang van het gebied voor de geschiedenis van de ruimtelijke ordening en/of stedenbouw. • belang van het gebied vanwege de bijzondere samenhang van functies, schaal, verschijningsvorm van bebouwing, wegen, wateren, groenvoorziening en open ruimten, mede in relatie tot de regionale of lokale ontwikkelingsgeschiedenis. • belang van het gebied vanwege hoogwaardige ruimtelijke, esthetische en/of functionele kwaliteiten, op basis van een herkenbaar stedenbouwkundig concept. • belang van het gebied vanwege bijzondere verkaveling, inrichting van de openbare ruimte en/of specifieke functies. Situationele waarden • belang van het gebied vanwege de bijzondere samenhang van historisch-ruimtelijke, structurele, esthetische en/of functionele kwaliteiten van bebouwde en onbebouwde ruimten in relatie tot hun stedelijke of landschappelijke omgeving. • belang van het gebied vanwege de hoogwaardige kwaliteit van de aanwezige bebouwing (monumenten) en hun groepering in relatie met groenvoorzieningen, wegen, wateren en/of terreingesteldheid.
14 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 Gaafheid / herkenbaarheid • belang van het gebied vanwege de herkenbaarheid of gaafheid van de (oorspronkelijke) historisch-ruimtelijke structuur, bebouwing en functionele opzet als geheel. • belang van het gebied vanwege de architectonische gaafheid van de (oorspronkelijke) bebouwing. • belang van het gebied vanwege de structurele en/of visuele gaafheid van de stedelijke of landschappelijke omgeving. Zeldzaamheid • belang van het gebied vanwege de unieke verschijningsvorm vanuit historisch-ruimtelijk, stedenbouwkundig, functioneel en/of landschappelijk oogpunt. • uitzonderlijk belang van het gebied vanwege één of meer van de hiervoor genoemde kwaliteiten. Selectiecriteria Bouwkunst Cultuurhistorische waarden • belang van het object/complex als bijzondere uitdrukking van (een) culturele, sociaal economische en/of geestelijke ontwikkeling(en). • belang van het object/complex als bijzondere uitdrukking van (een) geografische, landschappelijke en/of bestuurlijke ontwikkeling. • belang van het object/complex als bijzondere uitdrukking van (een) technische en/of typologische ontwikkeling(en). • belang van het object/complex vanwege innovatieve waarde of pionierskarakter. Architectuurhistorische waarden • bijzonder belang van het object/complex voor de geschiedenis van de architectuur en/of bouwtechniek.
• bijzonder belang van het object/complex voor het oeuvre van een bouwmeester of architect. • belang van het object/complex vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp. 15 Waardestelling Straalverbindingstoren 01-05-2014 • belang van het object vanwege het bijzondere materiaalgebruik en/of de ornamentiek. • belang van het object/complex vanwege de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur(onderdelen). • betekenis van het object/complex als essentieel onderdeel van een groter geheel, dat cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig van (inter)nationaal belang is. • bijzondere betekenis van het object/complex wegens de situering, verbonden met de ontwikkeling/uitbreiding van een streek, stad, dorp of wijk. • bijzondere betekenis van het complex vanwege de wijze van verkaveling, inrichting, voorzieningen. • bijzondere betekenis van het object/complex voor het aanzien van een streek, stad, dorp of wijk. • belang van het object/complex vanwege de hoogwaardige kwaliteit van de bebouwing en de historisch-ruimtelijke relatie met groenvoorzieningen, wegen, wateren en/of bodemgesteldheid. Gaafheid / herkenbaarheid • belang van het object/complex vanwege de architectonische gaafheid van ex- en/of interieur.
• belang van het complex vanwege de hoogwaardige architectonische kwaliteit van de samenstellende onderdelen (hoofd- en bijgebouwen, hekwerken, tuinaanleg en dergelijke). • belang van het object/complex in relatie tot de structurele en/of visuele gaafheid van de stedelijke, dorpse of landschappelijke omgeving. Zeldzaamheid • belang van het object/complex vanwege architectuurhistorische, bouwtechnische, typologische en functionele zeldzaamheid. • uitzonderlijk belang van het object/complex vanwege één of meer van de hierboven genoemde kwaliteiten. rpsgroup.com EES1280NL-312 | 25 april 2023 Pagina 1 van 2 Ptolemaeuslaan 40 3528 BP Utrecht T +31 88 99 04 800 Adviesdocument ontplofbare oorlogsresten Onverdacht gebied Dit document geeft uitleg over het Vooronderzoek naar ontplofbare oorlogsresten voor de provincie Flevoland en de bijbehorende bodembelastingkaart, en biedt specificaties van en advies over werkzaamheden in onverdacht gebied. Achtergrond Achtergebleven ontplofbare oorlogsresten (OO) in de bodem kunnen een risico vormen voor de openbare veiligheid en resulteren in een stagnatie van werkzaamheden.
Om de veiligheid van (grondwerk)personeel en de omgeving te behartigen en onverwachte kosten te voorkomen hebben Waterschap Zuiderzeeland, Provincie Flevoland en Gemeente Lelystad opdracht gegeven aan RPS Explosives Engineering Services om een Vooronderzoek ontplofbare oorlogsresten uit te voeren voor de gehele provincie Flevoland. In dit onder - zoek is een grote hoeveelheid historische bronnen geraadpleegd, waaronder archiefmateriaal, literatuur, luchtfoto’s en munitieruimingen, om in te schatten waar een gerede kans bestaat op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten. Het vooronderzoek is als volgt opgeleverd: NL202009816-R23-309 VO ontplofbare oorlogsresten Zuiderzeeland definitief (versie 2.1, 25 april 2023). Voor meer inhoudelijke informatie over het Vooronderzoek wordt verwezen naar dit rapport. Het onderzoek is uitgevoerd conform het CS-VROO, versie 21-01, februari 2021. De conclusies zijn weergegeven op onderstaande bodembelastingkaart. Hierop zijn de volg ende zaken te zien: • Verdachte gebieden (geel, blauw of gearceerd, genummerd van VG1 t/m VG10): hier bestaat gerede kans op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten in de bodem. • Aandachtsgebieden (paars gearceerd, genummerd van AG1 t/m AG28): mogelijke vliegtuigwrakken in het IJsselmeer, Markermeer of de randmeren. • Onverdacht gebied (niet gekleurd of gearceerd).
Datum: 25 april 2023 Onze ref.: EES1280NL-312 Pagina 2 van 2 Onverdachte gebieden In de onverdachte gebieden zijn geen of onvoldoende aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten. Hier hoeven geen maatregelen getroffen te worden voor grondroerende werk - zaamheden. De conclusie ‘onverdacht gebied’ is een waarschijnlijkheidsuitspraak: op basis van een Vooronderzoek is niet met zekerheid te zeggen of ergens wel of geen ontplofbare oorlogsresten liggen. Ook in onverdacht gebied bestaat nog een achtergrondrisico voor het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten. Derhalve geldt hier het Protocol Toevalsvondst (zie bijlage 1). Het is belangrijk dat initiatiefnemers dit adviesdocument en het Protocol Toevalsvondst naar uitvoerende partijen sturen zodat die hiervan op de hoogte zijn en deze bij een eventuele inspectie kunnen overleggen.
Bijlage 1. Protocol Toevalsvondst Protocol toevalsvondst OO 1. GA ER ALTIJD VAN UIT DAT HET OBJECT GEVAARLIJK IS 2. NIET AANRAKEN OF BEROEREN 4. MARKEER DE LOCATIE 5. WAARSCHUW ANDEREN 3. WERKZAAMHEDEN EN TRILLINGEN STOPPEN 6. EVACUEER 200M (LIEFST WINDOPWAARTS) DENK ALTIJD AAN “DE GOUDEN REGEL” WAT HOUDT EEN TOEVALSVONDST VAN VERMOEDELIJKE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN (OO) IN? Een toevalsvondst houdt in dat er een (vermoedelijk) OO wordt aangetroffen op een locatie en/of tijdstip dat niet in de risico beoordeling is voorzien. Een toevalsvondst kan plaatsvinden in gebieden die als “onverdacht” zijn aangemerkt, maar ook binnen gebieden die als “verdacht” zijn aangemerkt maar waar op dat moment geen geplande grondroerende en/of opsporingswerkzaamheden plaatsvinden. Neem contact op met: RPS Explosives Engineering Services 088 990 4800 info@rps.nl 7. INFORMEER POLITIE VIA PROJECTLEIDING (0900-8844) 8. NEEM CONTACT OP MET RPS EES NL
LIGGING PLANGEBIED LIGGING PLANGEBIED Plangrens Bebouwing Hoofdweg Regionale weg Lokale weg Water Overige topografie Juli 2023 Top10NL, CC-BY Kadaster 2023 RS Datum: Bron: Tekenaar: LEGENDA LEGENDA
NATUURLIJK LANDSCHAP: GEOLOGIE NATUURLIJK LANDSCHAP: GEOLOGIE Plangrens Bebouwing Water Dijk (geomorfologische kaart) Overige topografie Geologie: Laagpakket van Wormer; Top pleistoceen dieper dan 2 m -mv Laagpakket van Wormer; Veendek op Top pleistoceen dieper dan 2 m -mv Overig Holoceen op Pleistoceen dieper dan 2 m -mv Overig Holoceen op Veendek op Top pleistoceen dieper dan 2 m -mv Juli 2023 Top10NL, CC-BY Kadaster 2023 Van Heeringen/Schrijvers/Waugh 2018 RS Datum: Bron: Tekenaar: LEGENDA LEGENDA
NATUURLIJK LANDSCHAP: GEOMORFOLOGIE NATUURLIJK LANDSCHAP: GEOMORFOLOGIE Plangrens Bebouwing Water Dijk (geomorfologische kaart) Overige topografie Geomorfologie Vlakte van zee-of meerbodem- afzettingen Vlakte van getij-afzettingen Juli 2023 Top10NL, CC-BY Kadaster 2023 Geomorfologische kaart: BROloket 2021 / Maas et al. 2017 RS Datum: Bron: Tekenaar: LEGENDA LEGENDA
NATUURLIJK LANDSCHAP: BODEM NATUURLIJK LANDSCHAP: BODEM Plangrens Bebouwing Overige topografie Sterk opgehoogd terrein Dijk Water Bebouwd gebied Juli 2023 Top10NL, CC-BY Kadaster 2023 Bodemkaart (BRO); BROloket 2021 RS Datum: Bron: Tekenaar: LEGENDA LEGENDA
ARCHEOLOGIE: INVENTARISATIE ARCHEOLOGIE: INVENTARISATIE Plangrens Bebouwing Water Overige topografie Vondstlocaties Losse vondstlocatie Onderzoeken Archeologisch: begeleiding Archeologisch: boring Archeologisch: bureauonderzoek Archeologisch: onderwaterarcheologie Archeologisch: overig Juli 2023 Top10NL, CC-BY Kadaster 2023 Onderzoeken, Vondstlocaties RCE 2023 Monumenten, RCE 2014 RS Datum: Bron: Tekenaar: LEGENDA LEGENDA
SCHEEPSWRAKKEN SCHEEPSWRAKKEN Plangrens Sonarcontacten bodemverstoring damwand fuik kabel meetpaal onbekend object sleepspoor stenen talud vis zinkstuk SDF3 Aanwezig - 1250-1570 Aanwezigheid onzeker - 1570-1770 Afwezig Scheepswrakken Provincie Vliegtuigwrakkenkaart Rijkswaterstaat Juli 2023 PDOK, Rijkswaterstaat, Houkes et al 2014 SDF3, Provincie Flevoland TB Datum: Bron: Tekenaar: LEGENDA LEGENDA
ARCHEOLOGIE: BELEID (MAATREGELENKAART 2008) ARCHEOLOGIE: BELEID (MAATREGELENKAART 2008) Plangrens Overige topografie Maatregelenkaart 2008: Lage archeologische verwachtingswaarde Geen archeologische verwachtingswaarde Water Water - buitendijks Juli 2023 Top10NL, CC-BY Kadaster 2023 Gemeente Lelystad Vestigia 2007 / Born 2008 RS Datum: Bron: Tekenaar: LEGENDA LEGENDA
CULTUURHISTORIE CULTUURHISTORIE Plangrens TV-toren Landschapskunstwerk 'Exposure' Houtribweg Houtribsluizen De Cantine Fietsbrug Sluisbrug Strekdam met havenlicht Langsdam met havenlicht Werkeiland Gemeentelijk monument voornemen tot aanwijzing gemeentelijk monument CultGIS elementen gemaal haven kanaal/vaart ringdijk Beschermd gebied aardkundige waarden Aardkundig waardevol gebied Top10NL Bebouwing Overige topografie Juli 2023 Top10NL, CC-BY Kadaster 2023 CultGIS / Gemeente Lelystad / Provincie Flevoland (kaart.flevoland.nl/cultuurhistorie) RS Datum: Bron: Tekenaar: LEGENDA LEGENDA
ADVIESKAART ADVIESKAART Plangrens Advies Verstoord: dijk Verstoord: haven Verstoord: vaargeul Vervolgonderzoek: Opwater Vervolgonderzoek indien ingrepen dieper dan 3 m -NAP: Verkennend booronderzoek Vervolgonderzoek bij ingrepen dieper dan 50 cm en groter dan 100 m2: Verkennend booronderzoek Top10NL Bebouwing Overige topografie Water November 2023 Top10NL, CC-BY Kadaster 2023 TB Datum: Bron: Tekenaar: LEGENDA LEGENDA
“ E n g i n e e r i n g t h e p a s t , c r e a t i n g t h e f u t u r e ” Vestigia BV Archeologie & Cultuurhistorie Spoorstraat 5 3811 MN Amersfoort Nederland Telefoon 033 277 92 00 E-mail info@vestigia.nl Website www.vestigia.nl K.v.K. Gooi- en Eemland 32078894 Erfgoedingenieurs