CConstaterende datLelystad
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage bij beantwoording vraag 171 (1) - Onderbouwing Stichting IDO

Commissie Bestuur, Middelen en Economie 20 oktober 2026, gemeente LelystadBij agendapunt: 26.535 Ontwerp programmabegroting 2027 - 2030 - 19:302.595 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Onderbouwing IDO noodzakelijke oppervlakte nieuwbouw Naar aanleiding van de gesprekken met de projectleider, de heer M.B. Bora van de gemeente Lelystad, geeft Stichting IDO op diens verzoek een nadere onderbouwing van de noodzaak van een grotere gebouwoppervlakte binnen het nieuwbouwproject aan de Fjord. Deze onderbouwing heeft betrekking op de maximale ontwerpvariant, die volgens IDO noodzakelijk is om haar maatschappelijke opdracht ook in de toekomst op een kwalitatief goede, veilige en duurzame wijze te kunnen blijven uitvoeren. De maximale variant is niet gebaseerd op een wens tot uitbreiding als doel op zich, maar op de feitelijke ontwikkeling van de maatschappelijke opgaven waarmee IDO wordt geconfronteerd. De huidige ruimte is al jarenlang intensief in gebruik en sluit steeds minder aan bij de groeiende en complexere ondersteuningsvraag vanuit de stad. Wij willen in dit kader opmerken dat de vraag niet zou moeten zijn hoeveel vierkante meter het huidige gebouw heeft, maar hoeveel functionele ruimte nodig is om de maatschappelijke opdracht uit te voeren die de gemeente van IDO verwacht. Huidige situatie en gebruik van het gebouw Sinds 1 januari 2012 maakt het IDO gebruik van het gebouw, de Open Haven, aan de Fjord 155. Een multifunctioneel gebouw waarin veel activiteiten plaatsvinden en waar op verschillende leefgebieden hulp en ondersteuning wordt geboden.

Open Haven is dagelijks toegankelijk voor inwoners die behoefte hebben aan ontmoeting, een luisterend oor of praktische ondersteuning. Naast een ontmoetingsfunctie worden warme maaltijden verstrekt en vinden uiteenlopende activiteiten plaats. Een grote groep vrijwilligers, ondersteund door een klein team van professionele medewerkers, maakt het mogelijk om deze dienstverlening dagelijks te verzorgen. Daarnaast is Open Haven voor veel inwoners de eerste plaats waar zij zich melden wanneer sprake is van acute nood. De eerste hulp bestaat vaak uit praktische ondersteuning, zoals voedsel, kleding, maaltijden, vervoer of een fietsreparatie. Tegelijkertijd wordt altijd gekeken naar de achterliggende problematiek, zodat niet alleen de acute nood wordt gelenigd, maar ook gewerkt kan worden aan een duurzame oplossing. Dagelijks vinden in Open Haven de inloopspreekuren plaats. Tijdens deze spreekuren worden inwoners ondersteund bij uiteenlopende hulpvragen, variërend van eenvoudige administratieve ondersteuning tot complexe vraagstukken op het gebied van inkomen, schulden, toeslagen, voorzieningen, voedselhulp en andere vormen van maatschappelijke ondersteuning. In 2025 is een duidelijke stijging zichtbaar van zowel het aantal hulpvragen als de complexiteit daarvan. Deze ontwikkeling zet zich in 2026 voort.

De beschikbare capaciteit en de beschikbare ruimten zijn hierdoor regelmatig ontoereikend. Het komt met regelmaat voor dat bezoekers niet meer dezelfde dag geholpen kunnen worden en onverrichter zake naar huis moeten worden gestuurd. De bereidheid van bezoekers om langere tijd te wachten voordat zij geholpen kunnen worden, onderstreept de urgentie van de hulpvraag. Op dinsdagavond is Open Haven geopend voor dak - en thuisloze inwoners van Lelystad. Zij kunnen gebruikmaken van een warme maaltijd, sanitaire voorzieningen, was faciliteiten en, indien nodig, kleding vanuit de Bijna Gratis Winkel. Deze voorziening vervult een belangrijke rol binnen de maatschappelijke opvang in Lelystad. Naast IDO maken ook andere maatschappelijke organisaties gebruik van het gebouw, waaronder Flevum, de Anonieme Alcoholisten (AA) en een kerkelijke gemeenschap. Voor deze organisaties biedt Open Haven betaalbare huisvesting die elders moeilijk of zelfs niet beschikbaar is. Maatschappelijke ontwikkelingen - ontwikkelingen IDO De maatschappelijke opgaven waarvoor IDO zich gesteld ziet, zijn de afgelopen jaren aanzienlijk veranderd. Niet alleen neemt het aantal hulpvragen toe, ook de aard en complexiteit ervan veranderen. Steeds vaker krijgt het IDO te maken met meervoudige problematiek en onbegrepen gedrag.

Dit gedrag is veelal binnen de hulpverlening moeilijk te begeleiden en ook binnen het IDO wordt er veel tijd geïnvesteerd om deze groep mensen een plaats te geven en te ondersteunen. Wij zien de laatste jaren een groei in het aantal mensen dat de inloopspreekuren bij het IDO bezoeken. De laagdrempeligheid en de werkwijze van het IDO (presentiebenadering) sluit aan bij de mensen en zorgt dat tijdens de hulpverlening de mensen zelf de regie kunnen houden. Er is sprake van een groeiende vraag naar begeleiding vanuit de schuldhulpverlening. Aanvragen via de inloopspreekuren, netwerkpartners, maar ook via landelijk werkende organisaties vragen niet alleen om voldoende capaciteit in begeleiding , maar maken dat meer gesprekken over financiële problematiek, psychosociale problematiek of complexe persoonlijke omstandigheden plaatsvinden. Al deze aanvragen vragen om privacy, rust en een veilige gespreksomgeving. Voldoende ruimte is noodzakelijk om bezoekersstromen veilig te organiseren en wachtruimten te creëren die aansluiten bij de aard van de dienstverlening. Dit alles, maar ook de ruimte om mensen dienstbaar te kunnen zijn. Voortraject nieuwbouw In het najaar van 2023 heeft de gemeenteraad besloten dat voor IDO vervangende nieuwbouw zal worden gerealiseerd. Aanleiding hiervoor was de technische staat van het huidige gebouw.

Verduurzaming van het bestaande pand bleek economisch niet verantwoord, aangezien daarvoor een vrijwel volledige renovatie noodzakelijk zou zijn. Tijdens gesprekken begin 2024 heeft IDO voorgesteld het bestaande gebouw voor een symbolisch bedrag over te nemen en zelf te verduurzamen, zodat het karakteristieke gebouw behouden kon blijven voor de stad. Daarbij speelde niet alleen de cultuurhistorische waarde van het gebouw een rol, maar ook de maatschappelijke betekenis ervan. Voor veel bezoekers is Open Haven uitgegroeid tot een vertrouwde, veilige en herkenbare plek. Dit voorstel is destijds door het gemeentebestuur afgewezen, waarna is besloten het gebouw te slopen. Tot voorjaar 2025 zijn de eerste gesprekken gevoerd over de functionele wensen voor de nieuwbouw. Door personele wisselingen binnen het project hebben deze gesprekken vervolgens geruime tijd stilgelegen. Begin 2026 zijn de gesprekken hervat met een nieuwe projectleider. Tijdens deze gesprekken werd aangegeven dat de beschikbare gebouwoppervlakte kleiner zou worden dan de huidige situatie en dat tegelijkertijd rekening moest worden gehouden met hogere huisvestingslasten. IDO heeft vanaf het begin aangegeven dat een kleiner gebouw geen reële optie is.

Gezien de huidige benutting van het gebouw en de maatschappelijke ontwikkelingen zou een vermindering van de beschikbare ruimte rechtstreeks gevolgen hebben voor de dienstverlening aan inwoners van Lelystad en daarmee voor de maatschappelijke functie van IDO binnen de Atolwijk en de stad als geheel. Ontwikkeling van de ontwerpvarianten Uitgangspunt vanuit de gemeente is lange tijd geweest dat de nieuwbouw een kleinere of vergelijkbare bruto vloeroppervlakte zou krijgen als het huidige gebouw. Hierdoor lijkt de nadruk in het ontwerpproces voornamelijk gelegen op het beheersen van de bouwkosten en de gebouwomvang. In samenwerking met de architect zijn vervolgens twee ontwerpvarianten ontwikkeld. De minimale variant is gebaseerd op het huidige bruto vloeroppervlak. In deze variant is slechts beperkt ruimte voor de feitelijke functies die IDO inmiddels vervult. Er is nauwelijks ruimte voor groei, privacy bij hulpverlening, gelijktijdig gebruik van r uimten of toekomstige maatschappelijke ontwikkelingen. Daarmee voldoet deze variant weliswaar aan een oppervlakte -uitgangspunt, maar onvoldoende aan de functionele behoefte van de organisatie. De maximale variant sluit daarentegen aan bij de huidige praktijk en de verwachte maatschappelijke ontwikkeling.

Deze variant biedt ruimte voor veilige ontvangst van bezoekers, voldoende spreekkamers voor vertrouwelijke gesprekken, efficiënte inzet van vrijwilligers, multifunctioneel gebruik van ruimten en een toekomstbestendige inrichting van de maatschappelijke dienstverlening De minimale ontwerpvariant leidt tot minder functionele gebruikersruimte Hoewel de minimale ontwerpvariant is gebaseerd op een bruto vloeroppervlakte die vergelijkbaar is met de huidige situatie, betekent dit niet dat ook de feitelijk bruikbare gebruikersruimte gelijk blijft. Door de gewijzigde indeling van het gebouw neemt de functionele ruimte af. In het huidige gebouw vervullen de verkeersruimten meerdere functies. De relatief brede gangen worden niet uitsluitend gebruikt als looproute, maar bieden tevens ruimte voor opslag van materialen en voorzieningen die dagelijks noodzakelijk zijn voor de uit voering van de werkzaamheden. Ook wordt in enkele kantoorruimten gebruikgemaakt van ingebouwde bergruimte achter schotten, omdat hiervoor geen aparte opslagvoorzieningen beschikbaar zijn. In de nieuwbouw zijn de verkeersruimten uitsluitend bedoeld voor circulatie. Daarnaast is de gangstructuur uitgebreider en neemt deze relatief meer vloeroppervlakte in beslag dan in het huidige gebouw.

Waar in de bestaande situatie verschillende ruimten di rect met elkaar verbonden zijn, worden in de nieuwbouw alle functies afzonderlijk ontsloten via gangen. Hierdoor gaat een groter deel van het bruto vloeroppervlak verloren aan verkeersruimte. Daarnaast maken verschillende verkeersruimten in het huidige gebouw feitelijk onderdeel uit van de gebruiksruimten. Zo vormt de ruimte rondom de woonkamer tevens de plek waar bezoekers elkaar ontmoeten en koffie drinken. Ook de receptie, de bar en de gang bij de spreekkamers worden dagelijks multifunctioneel gebruikt. Deze combinatie van functies is binnen het nieuwe ontwerp niet langer mogelijk. Het gevolg is dat een gebouw met een vergelijkbaar bruto vloeroppervlak in de praktijk aanzienlijk minder bruikbare ruimte oplevert. Om dezelfde functionaliteit als in de huidige situatie te behouden, is daarom een grotere bruto oppervlakte noodzakelijk. Tot slot ontbreekt in beide voorstellen een stalling voor de fietsen. Verwachting is dat fietsen en scootmobielen in beide ontwerpen rond het gebouw worden geplaatst: daar waar ruimte is. Dit kan overal zijn en zal voornamelijk gevolgen hebben voor de centrale ingang van het IDO, de ingang bij de Bijna Gratis Winkel en het gebruik van de toegangspaden. Voor de bewoners kan het tot gevolg hebben dat de toegang tot het appartementen complex moeilijk bereikbaar kan zijn .

We denken dat een simpele en afsluitbare fietsenberging hierbij kan helpen. Toekomstbestendige huisvesting Bij de ontwikkeling van de nieuwbouw dient niet uitsluitend te worden gekeken naar de huidige situatie, maar vooral naar de maatschappelijke opgaven waarvoor Lelystad de komende jaren staat. IDO ziet al enkele jaren een duidelijke groei van het aantal bezoekers aan de Samenwerkende Inloopspreekuren (SIL) en de schuldhulpverlening. Niet alleen neemt het aantal hulpvragen toe, ook de complexiteit ervan groeit. De bestaande drie spreekkamers zijn inmiddels onvoldoende om alle bezoekers tijdig en zorgvuldig te kunnen helpen. Dit leidt regelmatig tot wachttijden en in sommige gevallen tot het noodgedwongen uitstellen van hulp. Deze ontwikkeling sluit aan bij de landelijke en gemeentelijke ambitie om problematische schulden eerder te signaleren en effectiever aan te pakken. Binnen Lelystad is de ambitie uitgesproken om het aandeel huishoudens met problematische schulden de komende jaren aanzienlijk terug te dringen. Dat vraagt om voldoende capaciteit voor laagdrempelige ondersteuning, preventie en vroeg signalering. Een uitbreiding naar minimaal vier spreekkamers is daarom geen uitbreiding ten behoeve van organisatorische groei, maar een noodzakelijke investering om de maatschappelijke opgave daadwerkelijk te kunnen uitvoeren.

Ook binnen het inloophuis neemt de vraag naar activiteiten toe. De belangstelling voor Nederlandse taallessen, huiswerkbegeleiding, gezamenlijke maaltijden en andere maatschappelijke activiteiten groeit. Deze activiteiten dragen aantoonbaar bij aan participatie, ontmoeting en het voorkomen van sociaal isolement. Met de beschikbare gebruikersruimte in de minimale ontwerpvariant is het niet mogelijk deze maatschappelijke functies op een toekomstbestendige wijze te blijven uitvoeren. Een gebouw dat gelijk blijft of zelfs minder functionele ruimte biedt dan de huidige situatie, beperkt de mogelijkheden om inwoners adequaat te ondersteunen. Toekomstbestendigheid betekent in dit verband niet dat IDO wil groeien als organisatie. Het betekent dat de organisatie ook in de toekomst in staat blijft om inwoners van Lelystad de ondersteuning te bieden die de maatschappelijke ontwikkelingen vragen. Juist investeringen in de sociale basis en vroegtijdige ondersteuning leiden tot het voorkomen van zwaardere en kostbaardere vormen van zorg en hulpverlening. Tot slot willen wij wijzen naar het belang van IDO voor de stad. IDO vervult een unieke positie binnen de sociale basis van Lelystad.

De organisatie biedt laagdrempelige ondersteuning aan inwoners die veelal buiten het bereik van reguliere voorziening vallen en fungeert als schakel tussen inwoners, vrijwilligers en professionele hulpverlening. Samenvatting Voor het IDO is het van belang dat een toekomstig gebouw minimaal voorziet in: 1. Een vierde spreekkamer Een vierde spreekkamer is een noodzakelijke randvoorwaarde om de continuïteit van de dienst verlening te waarborgen en uitvoering te brengen aan de gezamenlijke ambitie op het gebied van vroeg signalering en schuldhulpverlening. 2. Voldoende opslagruimte. Daar waar veel opslag plaatsvindt in de zogenaamde verkeersruimtes, zal dit in de nieuwbouw niet mogelijk zijn. De normen voor de gangen zijn anders dan 50 jaar geleden, wat maakt dat deze smaller zijn en enkel voor verkeer zijn bestemd. Opslag zal op andere, daarvoor bestemde plekken moeten plaatsvinden in daarvoor bestemde ruimtes. 3. Voldoende multifunctionele ruimtes. Binnen het IDO hebben diverse activiteiten die afwisselend in ruimtes plaatsvinden, de zgn. multifunctionele ruimtes. Hierbij gaat het om verschillende groepen als huiswerkbegeleiding, naailessen, taallessen, het Mama Café, etc. Om deze activiteiten te kunnen laten plaatsvinden zijn er verschillende multifunctionele ruimtes nodig die voor activiteiten of overleggen kunnen dienen. 4. Voldoende werkplekken.

Naast het kantoor bij de ingang van inloophuis, zijn er voldoende werkplekken nodig. Om 7-8 werkplekken te kunnen creëren met daarbij de kleine overlegsettingen (voor 6 -8 personen) voor overleggen, zijn 4 kantoorruimtes nodig. Zeker ook omdat er op andere IDO locaties geen ruimtes zijn waar groepsoverleggen plaats kunnen vinden. 5. Fietsenberging. In het huidige ontwerp is geen fietsenberging opgenomen. Dit betreft niet alleen een fietsenberging voor de fietsenmaker, maar ook voor de fietsen en scootmobielen van bezoekers en medewerkers. Zonder stalling is de kans reëel dat er een wirwar van fietsen geplaatst zullen worden waardoor de toegang tot het appartementencomplex en het IDO belemmerd zullen worden. Conclusie Op basis van de beschreven maatschappelijke ontwikkelingen, de huidige benutting van het gebouw en de functionele analyse van beide ontwerpvarianten concludeert IDO dat de minimale variant onvoldoende aansluit bij de huidige én toekomstige maatschappelijke opgave. De minimale variant resulteert in onvoldoende bruikbare gebruikersruimte dan de huidige situatie en beperkt de mogelijkheden om inwoners tijdig, veilig en zorgvuldig te ondersteunen. De maximale ontwerpvariant biedt daarentegen de noodzakelijke randvoorwaarden om de maatschappelijke functie van IDO duurzaam voort te zetten.

Daarmee wordt niet geïnvesteerd in uitbreiding van de organisatie, maar in de continuïteit van laagdrempelige ondersteuning, preventie, vroegsignalering en maatschappelijke participatie binnen Lelystad. IDO verzoekt de gemeente Lelystad daarom de maximale ontwerpvariant als uitgangspunt te hanteren bij de verdere uitwerking van de nieuwbouw. Naschrift Naast de benodigde gebouwoppervlakte zijn er enkele aandachtspunten die van belang zijn voor een succesvolle realisatie en exploitatie van de nieuwbouw. Het is belangrijk dat er gesprekken plaatsvinden over de doelgroep die in de appartementen boven het IDO komen te wonen . Reden daarvan is dat de doelgroep van het IDO kan afwijken van die van de bewoners. Wij willen voorkomen dat er na oplevering spanningen of andere problemen zullen ontstaan tussen de bezoekers van het inloophuis en het werk van het IDO en de bewoners van de appartementen. Daarmee is het belangrijk dat toekomstige huurders op de hoogte zijn van de activiteiten die het IDO biedt, Tegelijkertijd kan afstemming aan de voorkant mogelijk ook kansen bieden voor toekomstige huurders die tot de doelgroep van het IDO behoren of huurd ers die zich als vrijwilliger willen inzetten bij het IDO. Bij bestaande, gerenoveerde gebouwen binnen Lelystad, is het over het algemeen niet toegestaan om dingen aan de muren te hangen of een kleur aan te brengen.

Ik noem als voorbeeld de Dukdalf, waar de muren wit zijn en waar niets mag worden opgehangen. Voor het IDO is het van belang dat het voldoende ruimte krijgt om het gebouw in te richten op een wijze die aansluit bij de doelgroep. Een warme, herkenbare en huiselijke omgeving vormt een essentieel onderdeel van de presentiebenadering waarmee IDO werkt. Dit vraagt om passende afspraken over de afwerking van wanden, vloerafwerking, inrichting en de mogelijkheid om een functionele keuken te realiseren die aansluit bij de dagelijkse werkzaamheden. Tot slot is duidelijkheid nodig over de toekomstige huur - en exploitatiekosten. Hoewel hierover in eerdere gesprekken uitgangspunten zijn besproken, zijn hierover nog geen formele afspraken gemaakt. Voor een gezonde en duurzame exploitatie is het noodzakelijk dat hierover op korte termijn duidelijkheid ontstaat, zodat zowel gemeente als IDO tijdig de financiële consequenties kunnen overzien en gezamenlijk kunnen werken aan een succesvolle ingebruikname van de nieuwbouw. Als daar aanleiding toe is, ben ik bereid om bovenstaande in een persoonlijk gesprek toe te lichten. Mede namens het bestuur, Met vriendelijke groet, René Swieringa Algemeen Directeur IDO Lelystad Lelystad, 7 augustus 2026

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lelystad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f51c6e5e-3f6b-4db4-951a-b1f9b01493a3?agendaItemId=1c086fb3-6886-4ae4-9766-57330b619360