Begrotingsmonitor mei 2021.pdf

-

€ € € €

Saldo

(inclusief bandbreedte)

Ongunstig

2.435 € 2.435 615 € 615 65 € 65 -3.115 € -3.115

-€ 500 -€ 300 -€ 200

Verwacht

-€ 129 €0 -€ 115

Gunstig

€ 200 € 200 €0

-€ 244

Toelichting op verwachte afwijking en duiding van bijbehorende bandbreedtes

Op basis van de Jeugdwet hebben gemeenten met ingang van 2015 diverse verantwoordelijkheden op het gebied van de Jeugdzorg. Samen met taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18- wordt er efficiente en passende ondersteuning geboden aan jeugdigen en gezinnen, zodat zij zelfstandig kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven. De benodigde ondersteuning wordt tijdig en nabij geboden, zo zwaar als nodig en lichter zodra het kan. Naast deze inhoudelijke doelstellingen, is het betaalbaar houden van de jeugdzorg een belangrijk speerpunt. In dit taakveld zijn de lasten opgenomen die horen bij alle vormen van jeugdzorg in het gedwongen kader en maatregelen gericht op de veiligheid van kinderen en jeugdigen. De raad heeft met de Aanpak Sociaal Domein aanvullende kaders vastgesteld, op basis waarvan de begroting 2021 en verder is aangepast. In bijlage 2 van de programmabegroting 2021 - 2024 staan deze financiële kaders in tabelvorm opgenomen. Op basis van de meest recente realisatiecijfers van 2020 en Q1 van 2021 wordt een tekort verwacht van € 244.000 t.o.v. de begroting.

In deze prognose is er echter wel sprake van aanzienlijke bandbreedtes, die verband houden met onzekerheden op het gebied van: - De mate waarin de coronacrisis een doorwerking gaat hebben op de activiteiten die worden uitgevoerd binnen dit taakveld; - Hoe de compensatie vanuit het Rijk, voor deze corona gerelateerde kosten voor Lelystad uitpakken. - Overproductie jeugdbescherming en jeugdreclassering. De meerkosten 2020 zijn al verwerkt in de bijstelling budgetten 2021, Q1 laat zien dat deze extrapolatie van het kostenniveau 2020 niet toereikend is, maar hoeveel precies is nog onduidelijk. In dit taakveld zijn de lasten opgenomen die betrekking hebben op: 1. Jeugdbescherming en - reclassering (JB/JR) Dit zijn maatregelen die worden opgelegd na uitspraak van de kinderrechter. Voor het beschikbaar hebben van deze zorg zijn samenwerkingsafspraken gemaakt op regionaal niveau met de zes Flevolandse gemeenten. Dit wordt regionaal ingekocht via een meerjarige subsidie voor Samen Veilig. Op basis van de realisatiecijfers 2020 en Q1 2021 is de verwachting dat de kosten uitkomen op € 2.564.000,-. 2. Veilig Thuis (advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling) Voor de bekostiging van Veilig Thuis zijn regionale afspraken gemaakt met de zes Flevolandse gemeenten. De kosten worden gedeeltelijk gedekt uit de middelen jeugdhulp.

De overige dekking komt uit de regionale Wmo-middelen. 3. Ambulante Crisishulpverlening (ACH) en kindhulp bij Tijdelijk Huisverbod (THV) Vanwege ervaren werkdruk bij het JGT en de focus op een stevige toegang en regie is het JGT gestopt met de taken ACH en THV. Vanaf 2020 koopt Lelystad samen met de andere Flevolandse gemeenten deze taken in bij Vitree via een subsidie. ACH heeft als doel om zo snel mogelijk in een crisissituatie te intervenieren binnen het gezin om de veilgheid van de kinderen te vergroten en het thuis (blijven) wonen te bevorderen. Kindhulp bij THV biedt de mogelijkheid om in een noodsituatie te voorzien in een afkoelingsperiode waarbinnen de nodige hulpverlening op gang kan worden gebracht en escalatie kan worden voorkomen. Op basis van de realisatiecijfers 2020 en Q1 2021 is de verwachting dat de kosten uitkomen op € 180.000,-.

Begrotingsmonitor mei 2021

16

Bedragen x €1.000

Afwijking ten opzichte van begroting 2021

Begroting 2021

Inkomsten omgevingsvergunningen Uitvoeringskosten Wabo, wonen, ed Inkomsten windplanblauw

Taakveld 8.3 - totaal vastgestelde begroting 2021

€ € €

€ Taakveld 8.3 - verwachte afwijking jaarrekening 2021

Lasten

1. 2. 3

(inclusief bandbreedte)

Baten

8.3 Wonen en bouwen

Saldo

1.800 € - € - €

2.204 -

€ 1.800 € 2.204 €0

1.800 € -2.204

-€ 404

Ongunstig

€ 200 €0 € 485

Verwacht

€ 500 €0 € 485

Gunstig

€ 800 €0 € 950

€ 985

Toelichting op verwachte afwijking en duiding van bijbehorende bandbreedtes

Op basis van de Woningwet en de Huisvestingswet hebben gemeenten diverse wettelijke taken uit te voeren op het gebied van wonen en bouwen. Zo moeten gemeenten beschikken over een actueel en vastgesteld woonbeleid, bijvoorbeeld in de vorm van een woonvisie. Daarnaast schrijft de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) gemeenten voor hoe om te gaan met de omgevingsvergunningen voor bouwen, wonen, monumenten, ruimte, natuur en milieu. In dit taakveld zijn de baten en lasten opgenomen die hiermee samenhangen. 1. Inkomsten omgevingsvergunningen In de programmabegroting 2021 zijn de legesinkomsten uit omgevingsvergunningen bijgesteld naar € 1.800.000. Tot op heden is er ca. € 870.000 aan leges gefactureerd. De verwachting is dat dit jaar nog ca. € 1,5 mln. aan leges gefactureerd kunnen worden. Op dit moment wordt een bandbreedte van € 300.000 aangehouden. Deze bandbreedte wordt met name beïnvloed door onzekerheid over de realisatie van enkele grotere projecten en onduidelijkheid over de status van de luchthaven die invloed heeft op diverse projecten nabij de luchthaven. Naast deze onzekerheden is het nog onduidelijk of de coronacrisis verder nog impact gaat hebben op het aantal vergunningaanvragen. 2. Uitvoeringskosten omgevingsvergunningen, wonen, wijkontwikkeling, bewonersinitiatieven Binnen dit taakveld wordt onder andere uitvoering gegeven aan de Wabo.

De gemeente heeft hierbij diverse wettelijke taken op het gebied van omgevingsvergunningverlening, zoals constructieve veiligheid, ruimtelijke inpasbaarheid, waarbij rekening wordt gehouden met milieuaspecten. Daarnaast wordt binnen dit taakveld invulling gegeven aan de beleidsterreinen wonen, wijkontwikkeling en het faciliteren van bewonersinitiatieven. De met de uitvoering van deze taken gemoeide kosten worden enerzijds bepaald door personeelskosten en anderzijds door de voor dit doel beschikbare incidentele budgetten (het gaat dan bijvoorbeeld om een budget voor ondersteuning van initiatieven op het gebied van stedelijke vernieuwing en een budget voor bewonersinitiatieven). Op dit vlak worden geen significante afwijkingen verwacht ten opzichte van de begroting. 3. Inkomsten windplanblauw In de begroting 2019 waren er incidentele inkomsten begroot ter grootte van €1.400.000, voortvloeiend uit de verwachte realisatie van Windplanblauw. Er is een vertraging opgetreden in het proces in verband met radar en luchtvaart, alsmede onderzoeken naar de fuut. Deze begrote inkomsten zijn derhalve niet gerealiseerd in 2019.

Op dit moment beschikt Windplanblauw over de juiste 'papieren' om de windturbines te mogen bouwen en worden gesprekken gevoerd met partijen die de grondwerkzaamheden uit kunnen voeren, de stroom van de nieuwe windturbines af kunnen nemen en de nieuwe windturbines kunnen leveren. Naar verwachting zal dit jaar duidelijk worden met welke partijen Windplanblauw samen zal gaan werken. Het nadeel in 2019 is reeds gemeld in de begrotingsmonitor september 2019 en heeft een doorwerking gehad op het rekeningresultaat 2019. In de begrotingsmonitoren over 2020 is de verwachting uitgesproken dat de realisatie in 2020 plaats zou vinden en wellicht zelfs in 2021. Uiteindelijk heeft het proces een dusdanige vertraging opgelopen dat de realisatie in 2021 plaats zal hebben. In de zomerperiode zijn er met de gemeente Dronten afspraken gemaakt over de verdeling van daadwerkelijk te realiseren inkomsten van de windparken. Dit heeft tot gevolg dat er vanuit Windplan Blauw een totaal voordeel ten opzichte van de begroting zal worden gerealiseerd ter grootte van €950.000. Eind 2020 heeft het onderdeel 'op land' reeds een financial close bereikt, wat in het eerste kwartaal van 2021 zal resulteren in een voordeel van €485.000. Volgens de planning zal het deel 'op zee' eind 2021 een financial close bereiken, waarna het resterende deel van zo'n €465.000 zal worden ontvangen.

Afhankelijk van het precieze moment zal dit resterende voordeel ten opzichte van de begroting in 2021 of in 2022 landen.

Begrotingsmonitor mei 2021

17

Bedragen x €1.000

Afwijking ten opzichte van begroting 2021 (inclusief bandbreedte)

Overige ontwikkelingen 2021 1 2

Ongunstig

Parkeeropbrengsten Vrijval reservering autonome effecten coronacrisis

Totaal verwachte afwijking jaarrekening 2021 - overige ontwikkelingen

-€ 1.000 € 450

Verwacht

-€ 900 € 450

Gunstig

-€ 800 € 450

-€ 450

Toelichting op verwachte afwijking en duiding van bijbehorende bandbreedtes

1. Parkeeropbrengsten Als noodmaatregel ter bestrijding van de verspreiding van het coronavirus geldt sinds eind 2020 een strenge lockdown. Hierdoor zijn veel winkels een lange tijd gesloten of beperkt open geweest, wat heeft geleid tot minder bezoekers in het centrum en de parkeergarages en onder aan de streep tot minder parkeeropbrengsten. De inkomstenderving over geheel 2021 is mede afhankelijk van het verloop van de coronamaatregelen in het tweede, derde en vierde kwartaal van 2021 en wordt op dit moment ingeschat tussen de €0,8 en €1 miljoen nadelig. In 2020 is een gedeeltelijke compensatie van het Rijk ontvangen voor de wegvallende inkomsten door de coronamaatregelen. Voor 2021 is nog geen compensatie vanuit het Rijk bekend gemaakt, maar deze gesprekken worden wel gevoerd. Op het moment dat deze compensatie beschikbaar wordt gesteld zal dit ingeschatte tekort kleiner uitvallen. 2. Vrijval reservering autonome effecten coronacrisis In de programmabegroting 2021 - 2024 heeft de raad €450.000 gereserveerd om de autonome effecten van de coronacrisis op te kunnen vangen. Op het moment dat er sprake is van hogere kosten, dan wel lagere inkomsten als gevolg van de coronacrisis - en daar geen specifieke compensatie vanuit het Rijk voor beschikbaar gesteld wordt - zijn deze middelen beschikbaar ter dekking van de tekorten.

Indien er op rekeningbasis per saldo een nadeel optreedt op het vlak van de parkeeropbrengsten (zie hierboven) zal deze reservering vrij komen te vallen om het nadelige effect (deels) op te vangen.

Begrotingsmonitor mei 2021

18

3.

Nadelige effecten coronacrisis en zicht op compensatie

Sinds eind maart 2020 staat de gemeentelijke overheid in het teken van de maatregelen om de ontstane crisissituatie als gevolg van het coronavirus het hoofd te bieden. Als lokale overheid staat de gemeente dichtbij de inwoners, en ook in deze moeilijke tijd staat de ambtelijke organisatie klaar om inwoners en bedrijven te ondersteunen met goede informatie, vertaling van landelijke maatregelen en de uitvoering van landelijke regels, zoals de ondersteuning aan kleine zelfstandigen en ZZP-ers. In de programmabegroting 2021 – 2024 is aan de hand van vier beleidsmatige- en twee economische scenario’s inzicht geboden in de mogelijke gevolgen voor gemeenten. Voor wat betreft de korte termijn zijn de ontwikkelingen hoopgevend te noemen. Er worden versoepelingen doorgevoerd en de besmetting cijfers dalen aanzienlijk. Met het opgevoerde tempo van de vaccinaties is er licht aan het einde van de tunnel. Vanuit bovenstaand perspectief is het kabinet in de afgelopen periode met nieuwe steunpakketten diverse sectoren tegemoet te komen, in de hoop zoveel mogelijk werkgelegenheid te kunnen behouden. Ook de medeoverheden zijn – in ieder geval over jaarschijf 2020 – in afdoende mate gecompenseerd voor de nadelige effecten. Ook voor jaarschijf 2021 zijn er inmiddels steunpakketten gepubliceerd.

Compensatie gemeenten in 2021 Gemeenten ervaren onverminderd de financiële gevolgen van de coronacrisis. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) voert doorlopend gesprekken met de Rijksoverheid over financiële compensatie voor gemeenten. Het kabinet heeft aangegeven gemeenten en de andere medeoverheden in deze moeilijke en financieel onzekere tijden – net als in 2020 - te blijven ondersteunen. Na het verschijnen van de decembercirculaire gemeentefonds 2020 heeft het kabinet de afgelopen tijd aanvullende maatregelen genomen ter compensatie van de financiële gevolgen van de coronacrisis.

Taakveld

Besluitpunt

Op 26 maart 2021 zijn gemeenten geïnformeerd over dit nieuwe compensatiepakket voor medeoverheden. Voorbeelden van beleidsterreinen waarvoor compensatiemiddelen worden ontvangen zijn: toeleiding naar werk, schuldenbeleid, bijzondere bijstand, cultuur, de begeleiding van kwetsbare groepen en de bestrijding van eenzaamheid. Ook ontvangt de gemeente middelen om het perspectief van jeugd en jongeren te verbeteren. De raad heeft inmiddels een voorstel ontvangen voor de inzet van deze middelen en besluitvorming staat gepland op 22 juni 2021. In onderstaande tabel staan deze maatregelen met bijbehorende bedragen weergegeven:

Compensatie coronamaatregelen

2021

0.2 Extra kosten verkiezingen 4.3 Voorschoolse voorziening peuters 5.3 Cultuurmiddelen 6.5 Aanvullend pakket re-integratiekosten 4 6.5 Algemeen impuls re-integratie 6.1 Extra begeleiding kwetsbare groepen 5 6.1 Bestrijding eenzaamheid ouderen 6.1 Perspectief jeugd en jongeren 6.1 Jongerenwerk jeugd 6 6.1 Mentale ondersteuning jeugd 6.1 Activiteiten en ontmoetingen jeugd 7 6.1 Algemeen gemeentelijk schuldenbeleid 8 6.3 Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) 9 6.3 Algemeen bijzondere bijstand 10 7.3 Afvalverwerking Totaal compensatie coronamaatregelen

92.588 24.620 558.972 499.108 266.519 184.592 146.864 208.347 71.219 59.860 41.236 138.142 292.270 47.735 120.896 2.752.968

1 2 3

Het uitgangspunt hierbij is dat de middelen die vanuit de Rijksoverheid worden ontvangen leidend zijn, zoals ook in de programmabegroting 2021 – 2024 staat verwoord. Op het moment dat er in een later stadium aanvullende afspraken naar buiten komen zal opnieuw een raadsvoorstel worden voorbereid, teneinde deze middelen in de begroting beschikbaar te stellen.

Naast deze compensatie via het gemeentefonds heeft het Rijk ook enkele specifieke uitkeringen in het leven geroepen. Zo heeft het kabinet €100 miljoen beschikbaar gesteld om exploitanten van zwembaden en ijsbanen tegemoet te komen. Ook wordt de financiële schade van amateursportverenigingen gecompenseerd. Daar waar mogelijk wordt van landelijke regelingen gebruik gemaakt door de gemeente.

Begrotingsmonitor mei 2021

19

4.

Resumé

Zoals in de inleiding is aangegeven wordt met deze begrotingsmonitor beoogd om inzicht te geven in het verloop van de gemeentebegroting 2021. In onderstaand overzicht volgt de samenvatting van de uitgelichte 13 taakvelden, met bijbehorende tweede inschatting van het verwachte rekeningresultaat 2021.

Begrotingsmonitor mei 2021

Verwachte afwijkingen ten opzichte begroting

Bedragen x €1.000

Taakveld 0.5 - Treasury Taakveld 0.7 - Uitkeringen gemeentefonds Taakveld 0.61 - OZB woningen Taakveld 0.62 - OZB niet-woningen Taakveld 6.2 - Wijkteams Taakveld 6.3 - Inkomensregelingen Taakveld 6.4 - Begeleide participatie Taakveld 6.5 - Arbeidsparticipatie Taakveld 6.6 - Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Taakveld 6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+ Taakveld 6.72 - Maatwerkdienstverlening 18Taakveld 6.82 - Geëscaleerde zorg 18Taakveld 8.3 - Wonen en bouwen

+

975 0

-

350 0 0

-

1.217 0

+

150

-

647

-

573

-

198

-

244

+

985

Overige ontwikkelingen 2021

-

450

Prognose jaarrekeningresultaat 2021

-

1.569

Op dit moment wordt er een nadelig jaarrekeningresultaat 2021 ingeschat van afgerond €1.6 miljoen. Er is echter sprake van aanzienlijke bandbreedtes, die bij ieder taakveld afzonderlijk van een onderbouwing zijn voorzien in hoofdstuk 2. De kans is net zo goed aanwezig dat er per einde boekjaar geen sprake zal zijn van een tekort: -

-

-

Een deel van de €613 miljoen die door het Rijk beschikbaar is gesteld voor de acute problematiek binnen de Jeugdzorg zal nog terugvloeien naar de algemene middelen. Precieze bedragen zijn pas bekend bij het verschijnen van de meicirculaire 2021 en hangen mede af van de uitwerking. Er lopen nog gesprekken met het Rijk over aanvullende compensatie van de coronamaatregelen, bijvoorbeeld op het vlak van de misgelopen parkeerinkomsten. Op het moment dat daar afspraken over worden gemaakt zal het nu geprognosticeerde tekort onder ‘overige ontwikkelingen’ lager uitvallen. Op het moment dat er een nieuw kabinet aantreedt zullen er wellicht aanvullende afspraken worden gemaakt om gemeenten tegemoet te komen.

Bij het opstellen van de uiteindelijke jaarrekening over 2021 wordt er daarnaast ook gekeken naar de waardering van diverse onderdelen op de balans. Het gaat dan bijvoorbeeld om de hoogte van getroffen voorzieningen en de waardering van bezittingen. Deze analyses kunnen ook een effect hebben op het uiteindelijke rekeningresultaat, maar zijn niet op dit moment in te schatten. Ook de opbrengsten uit de grondexploitaties zijn niet in de begrotingsmonitor meegenomen, omdat het bepalen van deze resultaten erg complex is en pas per einde boekjaar gemaakt kunnen worden.

Begrotingsmonitor mei 2021

20