Aandachtsgebieden - Adviesdocument ontplofbare oorlogsresten

Postbus 75 4140 AB Leerdam Prins Mauritsstraat 17 4141 JC Leerdam T +31 88 99 04 800

Adviesdocument ontplofbare oorlogsresten Aandachtsgebieden Dit document geeft uitleg over het Vooronderzoek naar ontplofbare oorlogsresten voor de provincie Flevoland en de bijbehorende bodembelastingkaart, en biedt specificaties van en advies over de aandachtsgebieden.

Achtergrond

Achtergebleven ontplofbare oorlogsresten (OO) in de bodem kunnen een risico vormen voor de openbare veiligheid en resulteren in een stagnatie van werkzaamheden. Om de veiligheid van (grondwerk)personeel en de omgeving te behartigen en onverwachte kosten te voorkomen hebben Waterschap Zuiderzeeland, Provincie Flevoland en Gemeente Lelystad opdracht gegeven aan RPS Explosives Engineering Services om een Vooronderzoek ontplofbare oorlogsresten uit te voeren voor de gehele provincie Flevoland. In dit onderzoek is een grote hoeveelheid historische bronnen geraadpleegd, waaronder archiefmateriaal, literatuur, luchtfoto’s en munitieruimingen, om in te schatten waar een gerede kans bestaat op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten. Het vooronderzoek is als volgt opgeleverd: NL202009816-R21-1008 VO ontplofbare oorlogsresten Zuiderzeeland definitief (28 oktober 2021). Voor meer inhoudelijke informatie over het Vooronderzoek wordt verwezen naar dit rapport. Het onderzoek is uitgevoerd conform het CS-VROO, versie 21-01, februari 2021. De conclusies zijn weergegeven op onderstaande bodembelastingkaart. Hierop zijn de volgende zaken te zien: • Verdachte gebieden (geel, rood of blauw gearceerd, genummerd van VG1 t/m VG7): hier bestaat gerede kans op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten in de bodem.

• Aandachtsgebieden (paars gearceerd, genummerd van AG1 t/m AG28): mogelijke vliegtuigwrakken in het IJsselmeer, Markermeer of de randmeren. • Onverdacht gebied (niet gearceerd).

rpsgroup.com EES1280NL-08 | 21 december 2021

Pagina 1 van 6

Datum: 21 december 2021 Onze ref.: EES1280NL-08

Aandachtsgebieden

De aandachtsgebieden zijn vastgesteld naar aanleiding van de mogelijke aanwezigheid van een vliegtuigwrak in het Markermeer, het IJsselmeer of de randmeren. Informatie over de locatie van het wrak is doorgaans zeer onnauwkeurig, en het is niet zeker of (delen van) het wrak hier daadwerkelijk nog liggen. Daarom is ervoor gekozen om hier geen verdachte gebieden maar aandachtsgebieden aan te koppelen. Bij grondroerende werkzaamheden dient extra aandacht te worden besteed aan de kans op het aantreffen van een vliegtuigwrak. De te nemen maatregelen zijn afhankelijk van de aard en oppervlakte van de voorgenomen werkzaamheden. De 28 aandachtsgebieden zijn van noord naar zuid genummerd en hieronder weergegeven:

Pagina 2 van 6

Datum: 21 december 2021 Onze ref.: EES1280NL-08

Pagina 3 van 6

Datum: 21 december 2021 Onze ref.: EES1280NL-08

In de meeste gevallen is er weinig bekend over de verwachte vliegtuigwrakken in de aandachtsgebieden. In onderstaande tabel is per aandachtsgebied weergegeven wat voor soort toestel en ontplofbare oorlogsresten er worden verwacht en of het mogelijk een veldgraf betreft, dat wil zeggen of er mogelijk nog stoffelijke overschotten van bemanningsleden aanwezig zijn in het wrak. Indien er geen specifieke informatie is over de mogelijke ontplofbare oorlogsresten is deze afgeleid van het verwachte soort vliegtuig. Een verticale afbakening is op basis van de beschikbare informatie niet te maken. De verwachting is dat de meeste vliegtuigwrakken op of vlak onder de harde waterbodem liggen. Volgens vliegtuigbergingsofficier Zwanenburg zouden de vliegtuigwrakken in de Markerwaard tot 4 meter onder de waterbodem kunnen liggen. 1 Het is niet bekend in hoeverre deze inschatting is toe te passen op de rest van het onderzoeksgebied.

1

NIMH 801: 37.

Pagina 4 van 6

Datum: 21 december 2021 Onze ref.: EES1280NL-08 Aandachtsgebied

Soort toestel

Mogelijke OO

Veldgraf?

AG1 AG2

Onbekend Onbekend

Onbekend Onbekend

Onbekend Onbekend

AG3

Bommenwerper

AG4

’Amerikaans vliegtuigwrak’

AG5

Onbekend

AG6

Geallieerde bommenwerper

AG7

Onbekend

AG8

Onbekend

AG9

B-17

AG10

Viermotorige bommenwerper

AG11

Onbekend

AG12

Hampden P5332

AG13 AG14

Afwerpmunitie Klein kaliber munitie Vuurwerken Onbekend

Onbekend Onbekend

Onbekend Afwerpmunitie Klein kaliber munitie Vuurwerken Onbekend

Onbekend

Onbekend Afwerpmunitie Klein kaliber munitie Vuurwerken Afwerpmunitie Klein kaliber munitie Vuurwerken

Onbekend

Onbekend Afwerpmunitie (2x 500 lbs en 360x 4 lbs) Klein kaliber munitie Vuurwerken

Onbekend

’Engels vliegtuigwrak’ ’Amerikaans vliegtuigwrak’

Onbekend Onbekend

Onbekend Onbekend

AG15

Onbekend

Onbekend

AG16

B-24U

AG17

Onbekend

Onbekend Afwerpmunitie Klein kaliber munitie Vuurwerken Onbekend

AG18 AG19

Onbekend ’Amerikaans vliegtuigwrak’

Onbekend Onbekend

Onbekend Onbekend

AG20

’Duitse jager’

Geschutmunitie (20mm) Klein kaliber munitie Vuurwerken

Onbekend

AG21

Stirling BF383

Afwerpmunitie (630x 4lb, 88x 30lb, 6x 500lb) Klein kaliber munitie Vuurwerken

Mogelijk 3

AG22 AG23

P-38 Lightning 42-67302 Onbekend

Onbekend Onbekend

Mogelijk 1 Onbekend

AG24 AG25

’Amerikaans vliegtuigwrak’ ’Amerikaans vliegtuigwrak’

Onbekend Onbekend

Onbekend Onbekend

AG26

Do217 5498

AG27

He111

Afwerpmunitie Geschutmunitie (20mm) Klein kaliber munitie Vuurwerken Afwerpmunitie

Onbekend Onbekend

Onbekend

Onbekend

Nee

Onbekend Onbekend

Nee Mogelijk 1

Pagina 5 van 6

Datum: 21 december 2021 Onze ref.: EES1280NL-08 Aandachtsgebied

Soort toestel

AG28

Lancaster W4784

Mogelijke OO Geschutmunitie (20mm) Klein kaliber munitie Vuurwerken Afwerpmunitie (540x 4lb, 48x 30lb, 1x 4000lb) Klein kaliber munitie Vuurwerken

Veldgraf?

Mogelijk 7

Bij het aantreffen van wrakdelen dient contact opgenomen te worden met de betreffende gemeente en de Stafofficier Vliegtuigbergingen (SOVB) van de Koninklijke Luchtmacht. Als het wrak mogelijk een veldgraf bevat dient contact opgenomen te worden met de Bergings- en identificatiedienst van de Koninklijke Landmacht (BIDKL).

Pagina 6 van 6

Bijlage 1 Protocol Toevalsvondst

Protocol toevalsvondst OO 1. GA ER ALTIJD VAN UIT DAT HET OBJECT GEVAARLIJK IS

5. WAARSCHUW ANDEREN

2. NIET AANRAKEN OF BEROEREN

6. EVACUEER 200M (LIEFST WINDOPWAARTS)

4. MARKEER DE LOCATIE

3. WERKZAAMHEDEN EN TRILLINGEN STOPPEN

DENK ALTIJD AAN 7. INFORMEER POLITIE

“DE GOUDEN REGEL”

WAT HOUDT EEN TOEVALSVONDST VAN EEN VERMOEDELIJK ONTPLOFBAAR OORLOGSREST (OO) IN? Een toevalsvondst houdt in dat er een (vermoedelijk) OO wordt aangetroffen op een onverwachte locatie en/of tijdstip. Een toevalsvondst kan plaatsvinden in gebieden die als “onverdacht” zijn aangemerkt, op particulier terrein of bij reguliere landbouwwerkzaamheden. Het kan ook voorkomen binnen gebieden die als “verdacht” zijn aangemerkt maar waar op dat moment geen geplande grondroerende en/of opsporingswerkzaamheden plaatsvinden.