98. Informatienota Ontwikkelingen toeslagenaffaire

INFORMATIENOTA VOOR DE RAAD Nummer: 98 Portefeuille: Programma: Taakveld:

Financiën, gemeentelijke dienstverlening, participatie (W&I), armoede en schuldhulpverlening, handhaving 6 Sociaal domein 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Datum

23 maart 2021

Onderwerp: Ontwikkelingen toeslagenaffaire

DE RAAD NEEMT KENNIS VAN:  De eerste resultaten van de publiekscampagne in het kader van de toeslagenaffaire  De ervaringen tot nu toe in het proactief benaderen van gedupeerden  De ontwikkelingen aangaande het kwijtschelden van (gemeentelijke) vorderingen van gedupeerden Inleiding In januari bent u geïnformeerd over de gegevensdeling door de Belastingdienst, het proactief benaderen van gedupeerden en de publiekscampagne in het kader van de toeslagenaffaire. Met deze informatienota ontvangt u informatie over de eerste resultaten van de campagne, de ervaringen met het proactief benaderen van gedupeerden en de ontwikkelingen aangaande het kwijtschelden van (gemeentelijke) vorderingen. Publiekscampagne Op 28 januari startte de publiekscampagne waarin mogelijke gedupeerden worden opgeroepen zich te melden bij de Belastingdienst en bij de gemeente. Het Sociaal wijkteam fungeert als ingang. Tot op heden hebben zich 13 gedupeerden gemeld. Van deze mensen hadden 7 behoefte aan een keukentafelgesprek om hun ondersteuningsvraag in kaart te brengen. Er is voornamelijk behoefte aan hulp bij financiën, wonen en mentale problematiek. Men is warm overgedragen aan de Sociaal Raadslieden, Algemeen Maatschappelijk Werk, Centrada en het financieel spreekuur. De overige 6 inwoners hadden geen behoefte aan een keukentafelgesprek.

In week 10 en 11 wordt opnieuw via de kanalen in brede zin gecommuniceerd. Aanvullend zal in week 12 een gerichte Facebook en Instagramcampagne ingezet worden om de boodschap bij de doelgroep

te krijgen. Zo hopen we nog meer mogelijke gedupeerden in beeld te krijgen en lokale ondersteuning aan te kunnen bieden. Proactief benaderen gedupeerden Doordat de Belastingdienst de lijst met aangemelde mogelijke gedupeerden met ons gedeeld heeft (en doorlopend bijwerkt), kunnen gedupeerden door de gemeente proactief benaderd worden. De lijst telt op dit moment 298 inwoners van Lelystad. Hiervan zijn tot op heden 90 personen gebeld om een keukentafelgesprek en lokale ondersteuning aan te bieden. Naar aanleiding hiervan heeft met 14 personen een keukentafelgesprek plaatsgevonden. Een deel van de benaderde mensen geeft aan de zaken op orde te hebben en/of reeds ondersteuning te krijgen via het Sociaal wijkteam of Jeugd en Gezinsteam. Verder zijn er ook personen met wie het niet lukt contact te leggen, omdat men niet bereikbaar is op het telefoonnummer of e-mailadres dat in de lijst is opgenomen. Top 3 ondersteuningsvragen: 1. Zorgverzekering 2. (on hold zetten) gemeentelijke vorderingen 3. Financiële vragen (o.a. over p-wet) Opvallend is dat veel gedupeerden problemen hebben met hun zorgverzekering. Door betaalachterstanden kan men geen aanvullende zorgverzekering afsluiten. Daarnaast is het bij een betalingsachterstand niet mogelijk om over te stappen op een andere zorgverzekering.

Er is hierdoor in veel gevallen sprake van onderverzekerd zijn, waardoor gedupeerden hoge zorgkosten hebben. Zodra de schulden van gedupeerden bij de zorgverzekeraar worden kwijtgescholden, zou men in principe kunnen overstappen. Echter, het is wettelijk gezien alleen mogelijk om in december van zorgverzekering te wijzigen. Pas dan kunnen gedupeerde dus een beter passende zorgverzekering afsluiten. Dit is onwenselijk en hiervoor dient een uitzondering gemaakt te worden. Door de gemeente Lelystad is via de VNG de oproep gedaan aan de Belastingdienst om hierover afspraken te maken met zorgverzekeraars. Kwijtschelden gemeentelijke vorderingen De gemeente heeft op 12 februari ingestemd met het voorstel van de VNG om als gemeenten over te gaan tot kwijtschelding van gemeentelijke vorderingen wanneer de VNG met de Belastingdienst afspraken heeft kunnen maken over hoe om te gaan met de volledige schuldenlast van gedupeerden. Tot die tijd heeft het college ervoor gekozen de gemeentelijke vorderingen van gedupeerden buiten invordering te stellen. Bij navraag geeft de VNG aan voornemens te zijn vóór 1 mei het kader voor kwijtschelding gereed te hebben. Gemeente Lelystad neemt deel aan de klankbordgroep en ontvangt eind maart het eerste concept.

Op 8 maart werd bekend dat gemeenten door middel van een aanvullende machtiging de gegevens van gedupeerden mogen koppelen aan openstaande gemeentelijke vorderingen. Hiervoor ontvangen gemeenten een aparte lijst van gedupeerden. Gemeente Lelystad is hiervoor direct aangemeld, zodat we op korte termijn in staat zijn om de totale schuldenlast van gedupeerden bij gemeente Lelystad in beeld te brengen. We informeren u wanneer de lijst wordt vrijgegeven (naar verwachting eind maart). Totale schuldenlast (bij alle schuldeisers) De gemeente beschikt niet over de informatie om in te schatten wat de totale schuldenlast van gedupeerden (bij alle schuldeisers) is. In het contact met de gedupeerden op de lijst van de Belastingdienst, wordt gewerkt vanuit de behoefte van de inwoner. Inwoners die aangeven behoefte te hebben aan een keukentafelgesprek, krijgen een brede uitvraag op alle leefgebieden. In deze

intakegesprekken wordt niet in detail ingegaan op de totale schuldenlast. Als blijkt dat op het financiële vlak ondersteuning gewenst is, dan zal de schuldensituatie met een financiële professional volledig in kaart worden gebracht. Pauzeknop (moratorium) Op 2 maart is door de Eerste Kamer een amendement aangenomen dat er voor zorgt dat alle schulden van gedupeerden 1 jaar worden bevroren. Een schuldeiser kan bij het ingaan van het moratorium geen beslag meer leggen. De Belastingdienst heeft hierover afspraken gemaakt met deurwaarders. De koepel van gerechtsdeurwaarders ontvangt de gegevens van de gedupeerden, zodat er geen beslag wordt gelegd bij gedupeerden. Dit geeft de Belastingdienst de ruimte om in gesprek te gaan met de schuldeisers over het kwijtschelden van de vorderingen. De schuldeisers hebben helaas wel nog steeds de mogelijkheid om door te gaan met het sturen van betalingsherinneringen en aanmaningen. Zij kunnen echter niet overgaan tot beslaglegging. Momenteel wordt door de Belastingdienst gewerkt aan een webpagina voor schuldeisers, zodat zij meer informatie ontvangen. Daarnaast wordt gewerkt aan het breder – dan alleen deurwaarders – verstrekken van informatie aan de schuldeisers over gedupeerden. Dit voorkomt dat gedupeerden zelf bij alle schuldeisers moeten vragen om het bevriezen van de schulden.

Door de gemeente Lelystad is bij de Belastingdienst aangegeven dat een goede informatievoorziening aan gedupeerden over het moratorium essentieel is, omdat zij veel stress ervaren als zij nog steeds betalingsherinneringen en aanmaningen ontvangen. Vervolg We informeren u in Q2 opnieuw over de ervaringen en ontwikkelingen. BIJLAGEN