57. Ontwikkelingen toeslagenaffaire, stand van zaken vierde kwartaal 2021.docx

INFORMATIENOTA VOOR DE RAAD Nummer: 57

Portefeuillehouder: Portefeuille: Programma: Taakveld:

D.F.B. de Vreede Armoede en schulddienstverlening 6 Sociaal domein 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Datum:

18 januari 2022

Onderwerp: 4e kwartaalrapportage 2021 kinderopvang toeslagenaffaire DE RAAD NEEMT KENNIS VAN: • De stand van zaken van de ondersteuning van (mogelijk) gedupeerden in de toeslagenaffaire • De ontwikkelingen aangaande de publieke en private schulden INLEIDING In 2021 bent u ieder kwartaal geïnformeerd over de ontwikkelingen in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Dit zetten we in 2022 graag voort. Met deze informatienota ontvangt u informatie over het vierde kwartaal 2021 en gaan we in op de ondersteuning aan (mogelijk) gedupeerden, de ontwikkelingen rondom het kwijtschelden van (gemeentelijke) vorderingen, de financiële regelingen Specifieke Uitkeringen (SPUK’s) en het private schuldenloket. KERNBOODSCHAP Benaderen gedupeerden Tot en met december 2021 zijn er 496 mensen in Lelystad die zich bij Belastingdienst als (mogelijk) gedupeerde hebben gemeld. Dit is een geringe stijging ten opzichte van het derde kwartaal 2021 (472). Dit komt doordat we vanaf september 2021 van de Belastingdienst enkel de gegevens ontvangen van (mogelijk) gedupeerden die contact willen met de gemeente voor ondersteuning en niet meer van alle (mogelijk) gedupeerden. In het laatste kwartaal is er hard gewerkt om de laatste groep mensen die nog niet bereikt was alsnog (telefonisch) te benaderen. Hierbij is ook de hulp ingeschakeld van het Op tijd erbij-team.

Met ongeveer 20 mogelijk gedupeerden moet nog contact op worden genomen. Dit zal voor 1 maart 2022 gebeuren. Het merendeel van de benaderde mensen geeft aan de zaken op orde te hebben. De gesprekken zijn informatief en/of adviserend van aard en in bepaalde gevallen vindt er ook gerichte hulpverlening plaats (schuldhulpverlening, maatschappelijk werk en ondersteuning thuis). Een beperkte groep heeft intensieve ondersteuning nodig. Veelvoorkomende hulpvragen: • •

Advies en informatie rondom procedure belastingdienst zorgverzekeringen

In de vorige kwartaalrapportage is aangegeven dat er ook bredere ondersteuning naast het reguliere ondersteuningsaanbod aan gedupeerden wordt geboden, zodat nog beter kan worden aangesloten bij de ondersteuningsbehoefte van de inwoner. Dit gaat op dit moment vooral over gezondheidskosten. De eerste plannen van aanpak zijn hiervoor in de maak. Specifieke uitkeringen De afspraken over de compensatie van de kosten die gemeenten in het kader van de hersteloperatie maken, zijn opgenomen in zogenaamde Specifieke Uitkeringen (SPUK). Dit zijn ministeriële regelingen. Bij specifieke uitkeringen gaat het om geld dat gemeenten hebben uitgegeven aan bepaalde taken (in dit geval de Toelagenaffaire) en na verantwoording hierover van het rijk ontvangen. In sommige situaties ontvangen gemeenten een voorschot. In december zijn er drie nieuwe ministeriële regelingen vastgesteld en gepubliceerd: • SPUK 2 gemeentelijk hulpverlening gedupeerden toeslagenproblematiek; • SPUK-compensatie kwijtschelding voor het sociaal domein; • SPUK-compensatie kwijtschelding voor het belastingdomein. De Regeling gemeentelijk hulpverlening gedupeerden toeslagenproblematiek (SPUK2) keert als voorschot € 142.411,36 uit. Samen met het verstrekte voorschot in 2020 van € 110.704,86 is er in totaal € 253.116,22 uitgekeerd. De bestedingsperiode loopt tot en met 2025.

In juli 2021 heeft het college besloten om vooruitlopend op wetgeving te starten met het kwijtschelden van vorderingen van gedupeerden over 2020 en eerder. Nu de officiële regelingen zijn gepubliceerd, is het financieel comfort dat gemeenten nodig hebben definitief geborgd. Deze regelingen voorzien niet in een voorschot, maar gemaakte kosten kunnen worden gedeclareerd. In de verantwoording over 2021 (en de daarop volgende jaren) worden de bedragen opgevoerd die al zijn en nog worden kwijtgescholden. Publieke schulden Voor 1 december 2021 zijn van alle gedupeerden die hiervoor in aanmerking kwamen de gemeentelijke vorderingen over 2020 en eerder kwijtgescholden. Vanuit de Belastingdienst zullen ook in 2022 (en verder) gezinnen nog als gedupeerd worden aangemerkt en zal kwijtschelding aan de orde kunnen zijn. De stand van zaken per 1 december 2021 is als volgt: Team Belastingen Participatiewet Zelfstandigenloket Totaal

Aantal 153 64 16 233

Totaalbedrag € 62.000,00 € 183.761,09 € 73.200,--.1 € 318.961,09

Vanaf december 2021 verstrekt de Belastingdienst ook gegevens van mensen die door hen, na de integrale toets, als niet gedupeerd zijn aangemerkt. Deze niet gedupeerden ontvangen vanuit de gemeente een brief dat (na een maand) de invordering van de schulden weer wordt gestart. In deze brief wordt ook hulpverlening aangeboden. Mensen kunnen zich hiervoor melden bij het Sociaal Wijkteam. Private schuldenloket Op 5 januari jl. is het loket private schulden van Sociale Banken Nederland (SBN) open gegaan. Gedupeerde ouders/toeslagpartners van de kinderopvang toeslagaffaire kunnen hun openstaande private schulden indienen bij dit online loket. SBN betaalt de schulden af die zijn ontstaan in de periode tussen 1 januari 2006 en 1 juni 2021.

1 Dit bedrag kan nog oplopen als bekend wordt hoe om te gaan met achterstanden in bedrijfskredieten.

MDF en IDO bieden waar nodig ondersteuning bij het inventariseren van de private schulden. Meer informatie kunt u vinden op Private schulden | Gemeente Lelystad. VERVOLG Na het eerste kwartaal van 2022 wordt u opnieuw geïnformeerd over de stand van zaken. Bijlagen n.v.t.