346. X - 080425 Stichting Natuurvisie Lelystad Noord Oost over Voorbereidingskrediet de Akker_Geredigeerd

From: Sent: To: Subject: Attachments:

info@natuurvisielelystadnoordoost.nl Tue, 08 Apr 2025 13:50:09 +0200 Griffie Voorbereidingskrediet de Akker in de wachtkamer 250408 memo SNLNO voorbereidingskrediet Akker in wachtkamer.pdf

Geachte Griffie, college Burgemeester & Wethouders en leden gemeenteraad van Lelystad, De afgelopen drie maanden hebben wij, Stichting Natuurvisie Lelystad Noord Oost, met een aantal fracties gesproken over onze visie m.b.t. De Akker. Tijdens deze gesprekken werd via een korte presentatie in detail zichtbaar gemaakt tot welke fragmentatie van de groene noord- en oostrand woningbouw op De Akker zou leiden. Elk van de fracties gaf aan dat dit een ander, en scherper beeld gaf van de situatie. Tevens werd zonder uitzondering geconcludeerd dat de impact veel groter is dan men zich tot op dat moment had gerealiseerd. (https://natuurvisielelystadnoordoost.nl/wp-content/uploads/2025/03/presentatie-aan-de-raad.pdf) Om deze reden willen we graag de bevindingen delen met de raad en het college van B&W als input voor een goed onderbouwd besluit over het verzoek van uw college inzake een voorbereidingskrediet van De Akker. Daarnaast willen we een aantal andere observaties met u delen. Wij zijn van mening dat De Akker geen rol mag spelen in de uitbreiding met 20.000 woningen om redenen de we hieronder hebben weergegeven. We verzoeken u daarom de verstrekking van het voorbereidingskrediet uit te stellen. Wij begrijpen overigens niet waarom de kosten voor de planvoorbereiding uit gemeenschapsgeld moeten worden betaald en niet door de projectontwikkelaar. Wij lichten onze visie hieronder toe.

Voor een snel overzicht geven we hieronder de punten kort weer, in de bijlage staat per punt een toelichting. Voor een goed begrip van de punten is het lezen van de toelichting van belang. Kernpunten: 1. Bebouwen van De Akker is geen noodzakelijke stap in de woningvoorziening van Lelystad. De doelstelling van 20.000 extra woningen kan volledig worden gerealiseerd in de daarvoor reeds aangewezen stadsdelen Zuiderhage, Kust en Centrum. 2. In het onderzoek naar locaties voor woningbouw is de Akker eerder om inhoudelijke redenen afgewezen (zie Onderzoekslocaties Woningbouw mei 2021, blz 14). De redenen voor afwijzing zijn niet gewijzigd. 3. De Akker is, nadat het van de zoeklocatielijst was verwijderd, opnieuw daarop geplaatst na een aanhoudende lobby door de projectontwikkelaars, met op de achtergrond de grondeigenaren (grond is privébezit). Dit is niet gebaseerd op een stedenbouwkundig plan voor de ontwikkeling van een duurzame stad maar op de (financiële) belangen van een klein aantal spelers. 4. Het bebouwen van De Akker is een onomkeerbare stap. Als er een woonwijk staat komt de natuur / de aansluiting tussen twee grote natuurgebieden nooit meer terug. 5. Het bebouwen van De Akker zou plaatsvinden in een zone waarin vele dieren leven die voorkomen op de rode lijst.

Daarnaast leidt de bouw tot stikstofdepositie in twee NNN (Nationaal Netwerk Natuur) gebieden, het Zuigerplasbos en ’t ZandA73.

6. Het proces van informatieverstrekking en planvorming rond De Akker is niet transparant. Tijdens onze gesprekken met de fracties hebben we op de kaart laten zien op welke wijze De Akker de groene noord- en oostrand finaal in tweeën deelt. Dit leidde in alle gevallen tot de reactie: “de impact is veel groter dan we ons hadden gerealiseerd”. “In zoveel detail hebben de zaak nog niet bekeken”. De andere reactie was: “maar ja, het besluit is al genomen”. Er is echter nog geen steen gelegd: beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. 7. Verschillende partijen melden dat akkers geen natuurgebied zijn. Dit is niet correct, akkers vormen een essentiële schakel in de lokale voedselketen voor dieren. 8. De wijze waarop projectontwikkelaar krachtige, schriftelijke reacties vanuit aanwezigen bij de Omgevingsdialoog, blijkens de rapportage van de ontwikkelaar, vrijwel totaal negeert is tekenend voor de procesgang en maakt feitelijk dat er geen werkelijke Omgevingsdialoog heeft plaatsgevonden. De Gemeente lijkt dit punt nu op te pakken. (https://natuurvisielelystadnoordoost.nl/wp-content/uploads/2025/03/OVERZICHT-CONCLUSIESOP-REACTIE-OGG-NAAR-OMGEVING-versie-P.pdf ) 9. Invulling van de woningnood is niet de enige uitdaging voor Nederland. Nederland staat in Europa op de laatste plaats als het gaat om gezonde Habitats voor plant en dier.

Er is in ons land urgent een fors natuurherstel nodig, i.e. binnen vier jaar toevoegen van 153.000 ha natuurgrond om te voldoen aan Europese normen. Bovendien moeten er meer aansluiting komen tussen natuurgebieden. Ook Lelystad moet hieraan bijdragen en met De Akker doen we exact het tegenovergestelde: we halen een fors stuk natuurgebied weg en we hakken een groot aaneengesloten gebied, de groene noord en oostrand in twee stukken. Toelichting op bovenstaande punten vindt u in de bijlage. -Met vriendelijke groet, Stichting Natuurvisie Lelystad Noord Oost https://natuurvisielelystadnoordoost.nl/

Lelystad, 8 april 2025 Betreft: Voorbereidingskrediet de Akker in de wachtkamer Geacht college Burgemeester & Wethouders en leden gemeenteraad van Lelystad, De afgelopen drie maanden hebben wij, Stichting Natuurvisie Lelystad Noord Oost, met een aantal fracties gesproken over onze visie m.b.t. De Akker. Tijdens deze gesprekken werd via een korte presentatie in detail zichtbaar gemaakt tot welke fragmentatie van de groene noord- en oostrand woningbouw op De Akker zou leiden. Elk van de fracties gaf aan dat dit een ander, en scherper beeld gaf van de situatie. Tevens werd zonder uitzondering geconcludeerd dat de impact veel groter is dan men zich tot op dat moment had gerealiseerd. (https://natuurvisielelystadnoordoost.nl/wp-content/uploads/2025/03/presentatie-aan-deraad.pdf) Om deze reden willen we graag de bevindingen delen met de raad en het college van B&W als input voor een goed onderbouwd besluit over het verzoek van uw college inzake een voorbereidingskrediet van De Akker. Daarnaast willen we een aantal andere observaties met u delen. Wij zijn van mening dat De Akker geen rol mag spelen in de uitbreiding met 20.000 woningen om redenen de we hieronder hebben weergegeven. We verzoeken u daarom de verstrekking van het voorbereidingskrediet uit te stellen.

Wij begrijpen overigens niet waarom de kosten voor de planvoorbereiding uit gemeenschapsgeld moeten worden betaald en niet door de projectontwikkelaar. Wij lichten onze visie hieronder toe. Voor een snel overzicht geven we hieronder de punten kort weer, in de bijlage staat per punt een toelichting. Voor een goed begrip van de punten is het lezen van de toelichting van belang. Kernpunten: 1. Bebouwen van De Akker is geen noodzakelijke stap in de woningvoorziening van Lelystad. De doelstelling van 20.000 extra woningen kan volledig worden gerealiseerd in de daarvoor reeds aangewezen stadsdelen Zuiderhage, Kust en Centrum. 2. In het onderzoek naar locaties voor woningbouw is de Akker eerder om inhoudelijke redenen afgewezen (zie Onderzoekslocaties Woningbouw mei 2021, blz 14). De redenen voor afwijzing zijn niet gewijzigd. 3. De Akker is, nadat het van de zoeklocatielijst was verwijderd, opnieuw daarop geplaatst na een aanhoudende lobby door de projectontwikkelaars, met op de achtergrond de grondeigenaren (grond is privébezit). Dit is niet gebaseerd op een

SNLNO 8 april 2025 memo Voorbereidingskrediet de Akker in de wachtkamer

Pagina 1 van 5

stedenbouwkundig plan voor de ontwikkeling van een duurzame stad maar op de (financiële) belangen van een klein aantal spelers. 4. Het bebouwen van De Akker is een onomkeerbare stap. Als er een woonwijk staat komt de natuur / de aansluiting tussen twee grote natuurgebieden nooit meer terug. 5. Het bebouwen van De Akker zou plaatsvinden in een zone waarin vele dieren leven die voorkomen op de rode lijst. Daarnaast leidt de bouw tot stikstofdepositie in twee NNN (Nationaal Netwerk Natuur) gebieden, het Zuigerplasbos en ’t ZandA73. 6. Het proces van informatieverstrekking en planvorming rond De Akker is niet transparant. Tijdens onze gesprekken met de fracties hebben we op de kaart laten zien op welke wijze De Akker de groene noord- en oostrand finaal in tweeën deelt. Dit leidde in alle gevallen tot de reactie: “de impact is veel groter dan we ons hadden gerealiseerd”. “In zoveel detail hebben de zaak nog niet bekeken”. De andere reactie was: “maar ja, het besluit is al genomen”. Er is echter nog geen steen gelegd: beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. 7. Verschillende partijen melden dat akkers geen natuurgebied zijn. Dit is niet correct, akkers vormen een essentiële schakel in de lokale voedselketen voor dieren. 8.

De wijze waarop projectontwikkelaar krachtige, schriftelijke reacties vanuit aanwezigen bij de Omgevingsdialoog, blijkens de rapportage van de ontwikkelaar, vrijwel totaal negeert is tekenend voor de procesgang en maakt feitelijk dat er geen werkelijke Omgevingsdialoog heeft plaatsgevonden. De Gemeente lijkt dit punt nu op te pakken. (https://natuurvisielelystadnoordoost.nl/wp-content/uploads/2025/03/OVERZICHTCONCLUSIES-OP-REACTIE-OGG-NAAR-OMGEVING-versie-P.pdf ) 9. Invulling van de woningnood is niet de enige uitdaging voor Nederland. Nederland staat in Europa op de laatste plaats als het gaat om gezonde Habitats voor plant en dier. Er is in ons land urgent een fors natuurherstel nodig, i.e. binnen vier jaar toevoegen van 153.000 ha natuurgrond om te voldoen aan Europese normen. Bovendien moeten er meer aansluiting komen tussen natuurgebieden. Ook Lelystad moet hieraan bijdragen en met De Akker doen we exact het tegenovergestelde: we halen een fors stuk natuurgebied weg en we hakken een groot aaneengesloten gebied, de groene noord en oostrand in twee stukken.

SNLNO 8 april 2025 memo Voorbereidingskrediet de Akker in de wachtkamer

Pagina 2 van 5

Toelichting op bovenstaande punten: 1. Woningbouw op De Akker is op korte en middellange termijn niet noodzakelijk om de woningbehoefte in Lelystad in te vullen. Lelystad heeft de ambitie om te groeien naar 120.000 inwoners met daaraan gerelateerd de bouw van 20.000 huizen. Die bouwambitie wordt reeds volledig ingevuld in Zuiderhage, aan de Lelystadse kustlijn en in het centrum. In deze stadsdelen is ruimte voor meer dan 20.000 nieuwe woningen. Hier kan Lelystad volgens plan groeien, zonder onherstelbare schade aan natuurgronden. Mocht de groei van industriële activiteit, dienstverlening en andere bronnen van werkgelegenheid zodanig sterk zijn dat het inwonersaantal van Lelystad stijgt boven de woongelegenheids-capaciteit van de huidig woningen plus de nieuw te bouwen 20.000, dan kan in een volgende planfase worden bekeken waar, wanneer en hoeveel extra woningen moeten worden gerealiseerd. Tot die tijd kan, net als in de nu geldende omgevingsvisie 2040, de gehele noord- en oostrand van Lelystad groen blijven ten behoeve van recreatie dichtbij de stad en agrarische activiteiten. Dit zijn kernkwaliteiten voor een groeiende, duurzame en aantrekkelijke stad. 2. In de Strategische Agenda Lelystad Next Level is de ambitie van Hoofdstad van de Nieuwe Natuur (HvdNN) uitgesproken.

Het onderzoek naar bouwlocaties leidt voor wat betreft De Akker tot de conclusie: “Advies om deze locatie niet te ontwikkelen. Dit op basis van onderstaande: Omgevingsvisie 1.0 en ambitie HvdNN a. Stad en landschap zijn verweven vanuit de parken- structuur rondom de stad tot aan woonhof/ centrum; waarbij de groene rand als windsingel zo veel mogelijk blijft gehandhaafd als samenhangend recreatieve zone die de overgang vormt tussen stad en land en stadsparken, inprikkers, bossen rondom de stad met elkaar verbindt. b. Bouwen in de groene gebieden en randzone staat haaks op de ambitie van HvdNN. “ De strategische visie van Lelystad als groene stad (ambitie top 5 van Nederland) is niet verlaten. Bij ontbreken van de noodzaak om in strijd met deze visie de locatie De Akker om te vormen tot woonwijk (zie punt 1) blijft derhalve de conclusie geldig dat deze locatie niet ontwikkeld dient te worden. 3. De Akker is, nadat het van de zoeklocatielijst was verwijderd, opnieuw daarop geplaatst na een aanhoudende lobby door de projectontwikkelaars, met op de achtergrond de grondeigenaren (grond is privébezit). Dit betekent dat in plaats van een degelijke visie en stedenbouwkundig plan, commerciële en/of andere belangen van individuen een dominante factor zijn in het proces van de afgelopen jaren. De personen die actief aan dit dossier trekken zijn niet de personen die hun focus

SNLNO 8 april 2025 memo Voorbereidingskrediet de Akker in de wachtkamer

Pagina 3 van 5

hebben op het welzijn van de inwoners van Lelystad, noch degenen die, vanuit een bestuurlijke verantwoordelijkheid, belangrijke factoren als het dringend natuurherstel voor Nederland mee laten wegen in hun analyse en oordeelsvorming. 4. Woningbouw richt onherstelbare schade aan de natuurlijke omgeving: als een wijk gebouwd is gaat hij nooit meer weg. 5. De rapportage met betrekking tot de aanwezige diersoorten van de rode lijst, inclusief beelden van wildcamera’s is in de maak en wordt op korte termijn gedistribueerd. 6. De beeld- en besluitvorming en het procesverloop rond De Akker is niet transparant. Zo ontbrak ook voor betrokken fractieleden belangrijke detailinformatie rond de situatie van De Akker, zo bleek uit onze gesprekken. De politieke partijen waar wij mee gesproken hebben waren enorm plezierig en open in hun reactie: “op deze manier hebben we het nog niet bekeken”, “ja, de impact is veel groter dan we ons hebben gerealiseerd, maar ja, het besluit is al genomen, we kunnen niet meer terug”. Dat laatste lijkt ons een heel verkeerde conclusie: er is nog geen steen gelegd, nog geen fietsbrug gebouwd. Beter (op basis van beter inzicht) ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald! Dit is bij uitstek het moment om opnieuw heel analytisch naar de zaak te kijken, bestuurlijke moed te tonen en verantwoordelijkheid te nemen.

Het gaat hier om een cruciale keuze met grote effecten op de duurzame ontwikkeling van onze stad en de bijdrage van Lelystad in Nederlands natuurherstel! 7. Voor de goede beeldvorming: akkers horen bij de natuur. In sommige gesprekken werd ons gevraagd: “maar het is toch gewoon akkergrond, dat is toch geen natuur?”. Dit beeld is niet correct. Akkers vormen een belangrijk onderdeel van het leefgebied van dieren en planten. Het is een belangrijke voedselbron voor bijvoorbeeld insecten en muizen die weer een voedselbron zijn voor diverse vogels en zoogdieren. Hieronder zijn diverse kwetsbare en bijzondere soorten die in de afgelopen 60 jaar in de aaneengesloten zone van de groene noordoostrand hun leefomgeving hebben gevonden en zich kunnen voortplanten. Het feit dat De Akker bovendien onderdeel is van het biologische landbouwgebied maakt deze rol nog een stuk sterker. Woningbouw op De Akker blokkeert de migratie van vele soorten en verwijdert een belangrijke schakel in de lokale voedselketen. 8. De rol en het handelen van de projectontwikkelaar verdient expliciete aandacht. Zowel ten aanzien van de procesvoering als ten aanzien van het helder krijgen van de investeringen en jaarlijkse kosten die mogelijk voor rekening van onze gemeente zouden komen. Richting bewoners van Lelystad geldt dat de communicatie miniem en ondeugdelijk is. Zo was de omgevingsdialoog dd.

17 september 2024 uiterst vaag,

SNLNO 8 april 2025 memo Voorbereidingskrediet de Akker in de wachtkamer

Pagina 4 van 5

incompleet en op vele elementen niet correct. De expliciete reacties van bewoners van verschillende wijken, verzameld in een rapport, zijn door de projectontwikkelaar niet serieus genomen, zo bleek uit de verslaglegging van de projectontwikkelaar zelf. Er is zo weinig gedaan met de reacties van de aanwezigen dat het proces niet voldoet aan de vereiste kwaliteit en geest van een omgevingsdialoog. Deze processtap is derhalve nog niet gerealiseerd. De Gemeente geeft aan nog bestuurlijk in gesprek met omwonenden te gaan. 9. Invulling van de woningnood is niet de enige uitdaging voor Nederland Nederland staat al vele jaren op de laatste plaats in Europa als het gaat om gezonde, natuurlijke Habitats voor dieren en planten. Het feit dat dit geen issue zou zijn omdat Nederland een klein, dichtbevolkt land is en dus relatief minder natuur heeft is een misleidende gedachte: Nederland moet dus juist heel zorgvuldig omgaan met haar weinige natuur. Nederland is het stadium van natuurbehoud helaas al voorbij, het moet zich nu inrichten op natuurherstel. Dit betekent naar Europese normen dat er binnen vier jaar 153.000 ha natuur bij moet komen.

Verlies van natuur is geen “geitenwollen sokken-verhaal”: het heeft grote impact op menselijke fysieke en geestelijke gezondheid, voedselzekerheid, kosten van waterzuivering, kosten voor het oplossen van problemen vanuit klimaatverandering: het gaat hier om vele miljarden Euro’s. Hier ligt een gigantische opgave voor Nederland en dus ook voor Lelystad. Twee hoofdpijlers voor Nederland in het versterken van de natuur zijn het uitbreiden van hectares natuurlijke gronden en het defragmenteren van deze gebieden. Met De Akker / OGG verliezen we echter natuurlijke gronden (impact is veel groter dan de 39 ha) en we knippen de groene noord-, oostrand dwars doormidden. We zouden dus exact die twee dingen doen die haaks staat op het zo urgente natuurherstel. Grootschalig natuurherstel is geen kwestie van “prima, maar niet in mijn stad”: ook Lelystad heeft hierin een belangrijke rol en bovendien een betere uitgangspositie, met onze uitgestrekte natuurzone, dan vele andere steden in Nederland. Dit mogen wij niet verloren laten gaan. Met vriendelijke groet, Stichting Natuurvisie Lelystad Noord Oost. De stichting is een samenwerking van, en bestaat uit, bewoners van Beginweg, Bronsweg, Groene Velden, Jagersveld en Zuiderzeewijk. Daarnaast is er een hechte samenwerking met het Oostrandpark.

SNLNO 8 april 2025 memo Voorbereidingskrediet de Akker in de wachtkamer

Pagina 5 van 5