343. informatienota Monitor Sociaal Domein

INFORMATIENOTA VOOR DE RAAD

Nummer: 343 Portefeuille Programma Taakveld

: Sociaal Domein : 6 Sociaal domein : : 09-11-2021

Datum Onderwerp: informatie voor de raad over de monitor sociaal domein eerste half jaar 2021 DE RAAD NEEMT KENNIS VAN: 1. De Monitor Sociaal Domein over de eerste helft van 2021, op www.lelystadinzicht.nl INLEIDING Twee keer per jaar is er een update van de Monitor Sociaal Domein. De nieuwe monitor staat nu online en wij nemen u graag mee in de belangrijkste bevindingen. KERNBOODSCHAP De monitor bevat de belangrijkste verrichtingen, ontwikkelingen en aandachtspunten binnen het sociaal domein. TOELICHTING

Hieronder volgen de belangrijkste bevindingen per onderdeel. Wmo Beschermd wonen De regelgeving rond de Wet langdurige zorg is gewijzigd. Dit betekent dat een aantal mensen dat onder de (financiering van) Beschermd Wonen/regionale Wmo valt, onder de Wet langdurige zorg wordt gebracht. Hierdoor zien we een afname van het aantal plaatsen Beschermd Wonen. Maatwerkvoorzieningen In de eerste helt van 2021 is het aantal cliënten met dagbesteding en ondersteuning thuis enigszins afgenomen. Tegelijkertijd is het aantal mensen met een woonvoorziening toegenomen. De overige voorzieningen blijven nagenoeg op hetzelfde niveau als een half jaar geleden. Cliëntervaring Wmocliënten waren in 2020 opnieuw tevreden over de geleverde diensten en ondersteuning. Gemiddeld hebben de voorzieningen en diensten een 8 gekregen, waarbij regiotaxi met een 7,7 het laagst scoort en dagbesteding met een 8,3 het hoogst. Veilig Thuis Het aantal meldingen bij Veilig Thuis is gestegen ten opzichte van een half jaar geleden. Het aantal meldingen vanuit de politie is gelijk gebleven. Er is een toename te zien van meldingen van overige professionals en particulieren.

Aandachtspunten Wmo Extramuralisering en vergrijzing Inwoners met zwaardere problematiek worden minder snel in een instelling opgenomen en blijven (langer) zelfstandig wonen. Dit, gecombineerd met vergrijzing, leidt er toe dat steeds meer mensen met zwaardere problematiek een beroep doen op de Wmo. Ook zien we dat de invoering van het abonnementstarief ertoe leidt dat inwoners met een wat hoger inkomen vaker een beroep doen op de Wmo. Jeugdhulp Beschikkingen en specialistische ondersteuning Het aantal jeugdigen dat een beschikking heeft in de eerste helft van 2021 is hoger dan in het eerste half jaar van 2020. Het aantal jeugdigen met specialistische ondersteuning is afgenomen. Vooral het aantal jeugdigen met begeleiding of dagbesteding is afgenomen. Dit is het gevolg van een stevigere toegang bij het Jeugd en Gezinsteam (JGT) door o.a. de inzet van een toetser. Ook lijkt de toename van het aantal jeugdigen met jeugd GGZ tot stilstand te zijn gekomen. Of dit tijdelijk is of dat er sprake is van een trendwijziging zal de komende tijd moeten blijken. Gedwongen kader Het aantal jeugdigen dat op 1 juli 2021 middels het gedwongen kader ondersteuning ontvangt is nu hoger dan een half jaar geleden. Onder jeugdreclassering is een afname te zien van 58 naar 44. Daar staat teenover dat er nu meer jeugdigen zijn met een kinderbeschermingsmaatregel.

Op 1 januari waren dat er 271 en dat is op 1 juli gestegen tot 300. Aandachtspunten jeugdhulp Tekorten Jeugdzorg en extra middelen Met het decentraliseren van de Jeugdzorg heeft het Rijk een oplopende bezuiniging ingeboekt, die in de jaren 2015-2020 voor de gemeenten zichtbaar werd in de vorm van een afnemende rijksbijdrage. Daarnaast vindt de verdeling van deze beschikbare middelen met ingang van 2016 niet langer plaats op basis van historisch gereconstrueerde kostenniveaus, maar worden de middelen verdeeld op basis van objectief bepaalde maatstaven (zoals het aantal jeugdigen, bijstandsuitkeringen, eenoudergezinnen, etc.). Deze herverdeling zorgt er voor dat Lelystad geconfronteerd wordt met een forse aanvullende bezuinigingstaakstelling, die in de aankomende jaren verder oploopt. Met de Aanpak Jeugdzorg 2020 en Aanpak Sociaal Domein zijn maatregelen getroffen om de jeugdhulp in Lelystad te verbeteren en tegelijk meer binnen de financiële kaders te blijven, zodat de zorg die nodig is betaalbaar èn beschikbaar blijft. Het Rijk heeft voor 2021 € 613 miljoen aan extra middelen beschikbaar gesteld voor het oplossen van de acute problematiek in de jeugdzorg. Daarnaast heeft het Rijk inmiddels erkend dat er sprake is van een groter financieel probleem binnen de uitvoering van de jeugdzorg. Onafhankelijk onderzoek heeft dit bevestigd, waarop de VNG arbitrage heeft ingeroepen.

Op basis van de arbitrage uitspraak heeft het demissionaire kabinet begin juli besloten in 2022 een aanvullend bedrag van € 1,31 miljard beschikbaar te stellen. Een besluit over een structurele uitbreiding van het jeugdzorgbudget (met ingang van 2023) zal door het nieuwe kabinet moeten worden genomen. Voor de gemeente Lelystad betekent dit een incidentele extra bijdrage van € 2,74 miljoen in 2021 en € 8,19 miljoen (indicatief) in 2022. De raad heeft kort na het reces een uitgewerkt voorstel ontvangen voor de inzet van deze aanvullende middelen in 2021 en 2022. Participatiewet Cliënten met bijstandsuitkering Op 1 juli 2021 worden er 15 uitkeringen meer verstrekt dan op 1 januari. Die toename is kleiner dan in eerdere periodes waarin het aantal uitkeringen toenam. Dit is het gevolg van een aantrekkende

uitstroom. In het eerste half jaar van 2020 zijn er 237 uitkeringen beeindigd. In de eerste helft van 2021 zijn dat er 321. Sinds het begin van de coronacrisis is het aantal bijstandsuitkeringen langzaam toegenomen. Dit was een breuk met de periode daarvoor, toen het aantal bijstandsuikeringen elk half jaar kleiner werd. De toename blijft beperkt. Het aantal bijstanduiterkingen is nu gelijk aan 1 juli 2019. Reïntegratievoorzieningen De uitstroom naar werk vanuit een reïntegratievoorziening ligt in de eerste helft van 2021 aanzienlijk hoger dan in de periodes daarvoor en is weer terug op het oude niveau. De instroom was in die periode nog wel hoog te noemen. Hoewel de vraag op de arbeidsmarkt steeds verder aantrekt zijn de naweeën van Corna nog merkbaar. Het aantal mensen dat een reïntegratievoorziening heeft is daardoor toegenomen. Aandachtspunten participatiewet Reïntegratievoorzieningen We zien dat de coronacrisis impact heeft gehad op de uitstroom naar werk en de financiële positie van onze inwoners. Inmiddels trekt de economie weer stevig aan en zien we in veel sectoren een overspannen arbeidsmarkt ontstaan. De focus ligt dan ook op het arbeidsfit maken van de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Werk biedt veel maatschappelijke waarde, in eerste instantie voor het welzijn van de mensen, werk biedt o.a. inkomen, erkenning en ontwikkelkansen.

Daarnaast is een samenleving waarin veel mensen deelnemen aan de arbeidsmarkt van grote waarde voor de ontwikkeling van de stad. Vanuit het Werkbedrijf en het Lelystad Akkoord is een sterke basis met een breed netwerk opgebouwd die met betrokken werkgevers handen en voeten geeft aan de inclusieve arbeidsmarkt. We werken in samenwerking met het MBO verder aan de ontwikkeling van wijk- en werkleerbedrijven Zorg, Techniek, Bouw- infrastructuur en Logistiek. Voor de installatietechniek zetten we in op kwalificerende opleidingen en traineeships. De gemeente heeft haar dienstverlening voor mensen die een uitkering aanvragen aangepast. Sinds maart krijgt iedereen, vanuit de aanpak werk voorop, binnen 5 dagen na de aanvraag een gesprek met het werkbedrijf voor een passend traject naar werk. Daarnaast krijgen de mensen die al enige tijd een uitkering hebben een uitnodiging voor een gesprek met het werkbedrijf. In het kader van de aanpak sociaal domein zijn eind 2021 alle mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt opgeroepen voor een gesprek over de mogelijkheden op werk of andere maatschappelijke participatie.

BIJLAGEN www.lelystadinzicht.nl