318. RV Uitbreiding aantal opvangplekken voor Oekraiense Vluchtelingen

Voorstel aan de raad Nummer: 318

Portefeuille: Programma: Taakveld:

I.A. Bakker 6 Sociaal domein 6.3 Inkomensregelingen

Onderwerp: Uitbreiding aantal opvangplekken voor Oekraïense Vluchtelingen

Voorgesteld besluit 1. 100 tijdelijke woonunits t.b.v. Oekraïense vluchtelingen aan te schaffen en hiervoor een krediet beschikbaar te stellen van € 2.580.693. 2. De bijbehorende lasten te dekken uit de te ontvangen additionele normvergoeding vanuit het Rijk. 3. Het positief exploitatieresultaat bij de jaarrekening (resultaatbestemming) te reserveren via een dotatie aan de Reserve Ontwikkeling stad met labeling fonds opvangplekken Oekraïense vluchtelingen; 4. Voor de eenmalige bijkomende kosten - o.a. bouw- /woonrijp maken, terreinafwerking ad € 729.630 - een separate aanvraag transitiekosten in te dienen bij het Rijk. 5. De begrotingen 2023 en 2024 - (2024 na vaststelling) - hierop aan te passen.

Urgentie Raad Om de woonunits in het 1e kwartaal van 2024 op locatie te realiseren, is besluitvorming door de gemeenteraad in december 2023 noodzakelijk. De vergunningenprocedure neemt enkele weken in beslag en de levertijd van de units bedraagt op dit moment 12 tot 14 weken. De markt voor woonunits is op dit moment erg grillig met een reële kans dat aanschaf na 31 december 2023 een stuk duurder uitvalt. Daarom is gekozen de opdracht reeds te verstrekken onder voorbehoud van instemming van de gemeenteraad.

Voorgaande besluitvorming Geen

Inleiding Het aantal beschikbare tijdelijke opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen die door gemeenten landelijk is georganiseerd is nu tot aan het maximum bezet. De HUB’s in Amsterdam en Utrecht zijn vol, steeds vaker moeten Oekraïense vluchtelingen hier langer blijven, omdat doorstroom richting opvanglocaties niet meer lukt. Binnen de Veiligheidsregio is daarop een verdeelsleutel gemaakt met een taakstelling voor iedere gemeente.

Vanwege het landelijk tekort aan tijdelijke opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen heeft het Rijk heeft de Veiligheidsregio’s gevraagd om een inspanningsverplichting om zo meer opvangplekken te realiseren. De nieuwe taakstelling voor de gemeente Lelystad komt volgens het overzicht van de Veiligheidsregio Flevoland neer op 665 opvangplaatsen, wat inhoudt dat er plaats moet worden gecreëerd voor 265 extra tijdelijke opvangplekken (ten opzichte van de huidige capaciteit van 400 opvangplekken).

Argumenten 1. 100 tijdelijke woonunits t.b.v. Oekraïense vluchtelingen aan te schaffen en hiervoor een krediet beschikbaar te stellen van € 2.580.693. 1.1 Het SGL-gebouw heeft zijn maximumaantal tijdelijk opvangplekken bereikt en eenvoudig uitbreiden van het pand is niet mogelijk. Op het terrein is nog wel de fietsenparkeerplaats beschikbaar. 1.2 De gehele opvang valt dan binnen de terreinafscheiding van de SGL waardoor de centrale toegang gehandhaafd kan blijven. 1.3 Een tweede locatie elders in de stad, vergt ook een 2e managementbezetting op locatie, er is geen geschikte locatie voor handen op dit moment. 1.4 Om de gevraagde capaciteit te realiseren is het nodig dat er woonunits op het SGL-terrein worden geplaatst (SGL zit aan de max qua opvangcapaciteit). De totale investering voor deze tijdelijk woonunits bedraagt € 2.580.693,-. 2

De bijbehorende investering en bijkomende lasten te dekken uit de te ontvangen additionele normvergoeding vanuit het Rijk.

2.1 Voor deze investering is een krediet noodzakelijk van € 2.580.693 waarvoor het budgetrecht bij de raad ligt. De afschrijvingstermijn bedraagt 5 jaar. De kapitaallasten en complementaire exploitatielasten komen ten laste van de te ontvangen additionele rijksvergoeding. 3

Het positief exploitatieresultaat bij de jaarrekening (resultaatbestemming) te reserveren via een dotatie aan de Reserve Ontwikkeling stad met labeling fonds opvangplekken Oekraïense vluchtelingen;

3.1 De additionele middelen zijn incidenteel toegezegd voor 3 jaar. Onzeker is echter of de opvang de volledige periode nodig is. Via een positief rekeningresultaat wordt een buffer gecreëerd voor een afname rijksbijdrage en/of niet voorziene onderhoud– en verplaatsingskosten 4

Voor de bijkomende kosten bouw- /woonrijp maken, terreinafwerking ICT e.d. ( € 729.630) een separate aanvraag transitiekosten in te dienen bij het Rijk.

4.1 Voor de complementaire kosten aanpassing (Mn. Aanpassing openbare ruimte) kan een separate vergoeding worden aangevraagd die meestal wordt toegekend. In de exploitatiebegroting is via een opgenomen stelpost geanticipeerd op het niet toekennen van deze extra middelen (worst case scenario). 5

De begroting 2023 en 2024 (na besluitvorming 14 november) hierop aan te passen . 5.1 Voor de financiële gevolgen dient de begroting conform bijlage 1 te worden aangepast.

5.2 Het creëren van extra opvangcapaciteit genereerd een extra inkomensstroom van € 83,- per bed per dag, op basis van de normvergoeding 2023. Hiermee worden de lasten van de investering en bijkomende lasten afgedekt.

Kanttekeningen 1. 100 tijdelijke woonunits t.b.v. Oekraïense vluchtelingen aan te schaffen en hiervoor een krediet beschikbaar te stellen van € 2.580.693.

1.1. Units: De units voldoen qua omvang aan ROO (regeling/ richtlijn Opvang Oekraïense vluchtelingen) van het Rijk, deze gaat uit van 10 m2 per persoon. Binnen het SGL-gebouw wordt hieraan gehouden voor wat betreft het aantal mensen in een lokaal/kamer. Daarnaast hebben bewoners nog de beschikking over de openbare ruimtes in het gebouw zoals de brede gangen, het restaurant en de grote openruimtes. De toekomstig bewoners van de units kunnen hier vanzelfsprekend ook gebruik van maken. 1.2. Onderwijs: Het uitbreiden van de tijdelijke opvangcapaciteit kan betekenen dat ook de ISK-basis onderwijs en of ISK Porteum meer capaciteit behoeven. De opvanglocatie Lelystad staat aangemerkt als gezinslocatie en rolstoel vriendelijk. De uitbreiding hoeft dus niet te betekenen dat de beider ISK exponentieel groeien, echter een toename in leerlingen valt wel te verwachten. De basisschool voor ISK binnen de SGL is vooraf ontworpen voor 12 lokalen (rekening houdend met een toename), zij kunnen de toestroom van basisschoolleerlingen in aan, mits ze na besluitvorming direct op de hoogte worden gebracht. Voor de ISK bij Porteum geldt ook dat zij een toename aankunnen. Voorengaande is met beide ISK-coördinatoren overlegd. Voor beider scholen geld dat er ook al Oekraïense kinderen zijn doorgestroomd naar regulier onderwijs. Er is ook ruimte vrij gekomen.

1.3.Medische zorg: Ook de medische zorg zal uitbreiding behoeven, hierover zijn we al in gesprek met Huisartsenpraktijk Warande, welke nu de huisartszorg biedt. Ook zij geven aan direct na besluitvorming op de hoogte willen worden gebracht, zodat zij tijdig extra personeel kunnen werven, de praktijkruimte in de SGL zelf hoeft niet vergroot te worden. 1.4. Politie: De wijkagent komt op dit moment elke maand langs, het in Lelystad vrij rustig is op de opvang. Met name de wijze van gefaseerde wijze van het inhuizen van nieuwe mensen vanuit de HUB’s is belangrijk om de rust te handhaven en incidenten door onduidelijkheden en stress te voorkomen. De nieuwe bewoners komen geleidelijk binnen en kunnen meelopen met de reeds aanwezige bewoners. De cohesie in de opvang is nu dusdanig dat nieuwe bewoners aan de hand genomen worden door huidige bewoners. 1.5.Brandweer: De Units moeten voldoen aan alle brandveiligheid eisen en de indeling moet voldoende vluchtmogelijkheden bieden. Met de brandweer is al afgesproken om vaker tussen door controles te doen en evt. een oefening ter plaatse (in samenwerking met de bewoners en onderwijs) 1.6. De overige voorzieningen zoals, catering, verstrekking drogisterijartikelen en gebruikte kleding zijn op niveau en kunnen de toename van vluchtelingen ruimschoots aan. Dit temeer omdat o.b.v. de

huidige ervaringen het overgrote deel van de “nieuwe vluchtelingen” binnen zeer afzienbare tijd een betaalde baan hebben gevonden. 1.7 Extra inzet van beveiligers lijkt, vooralsnog, niet nodig te zijn, echter het aanbesteedde contract voorziet in een opschaling als dat nodig blijkt. Binnen 12 tot 24uur kan er worden opgeschaald. 1.8 Het management is op dit moment op orde en voldoende om de toename aan te kunnen, bestaande bewoners met baan (de meesten), gaan voor het overgrote deel naar de units, waar ze meer zelfredzaam kunnen zijn op gebied van koken en douchen (in de SGL wordt er centraal gekookt en gedoucht). De nieuwe bewoners komen dan weer in de kamers van het SGL-gebouw. Daarnaast hebben wij bij ons verblijvende Oekraïners ook in dienst, een aantal spreekt al dermate goed de Nederlandse taal, dat indien nodig, zij versterking in het management kunnen bieden. Waar door er weer voor een nieuw iemand plek is bij bijv. de expeditie of keuken. 1.9. De uitbreiding SGL kan ook gevolgen hebben voor het werkaanbod van het huidig ambtelijk apparaat ( per 1000 inwoners 7 fte). De werkelijke kosten kunnen ten laste worden gebracht van het normbedrag waarin wordt voorzien door het rijk.

Financiën Het totaalbedrag a € 2.580.693,- is inclusief de 30% niet compensabele BTW. De lasten worden gedekt uit de dagvergoeding die beschikbaar gesteld is door het Rijk. De dagvergoeding is in 2023 nog € 83,- per persoon per dag. Investering 2 x 50 units gestapeld figuur. 1:

figuur 1

dekking dagvergoeding dagvergoeding dagvergoeding dagvergoeding

omschrijving Woonunits Vervoer

dekking transitiekosten transitiekosten transitiekosten transitiekosten transitiekosten

Transitiekosten (incl BTW) bordes en trap Bouw gereed brengen terrein ICT Toegangscontrole en beveiliging (camera’s) BTW (21%) Totaal:

Onvoorzien niet compensabele BTW Totaal:

100 units 1.920.950 54.000 275.000 330.743 2.580.693

68.000 150.000 235.000 150.000 126.630 729.630

Financiering: Aankoop units Het totaalbedrag a € 2.580.693 is inclusief de 30% niet compensabele BTW. De lasten worden gedekt uit de dagvergoeding die beschikbaar gesteld is door het rijk. De dagvergoeding is in 2023 nog € 83 per persoon per dag. Indien deze lasten in 1x ten laste gebracht worden van de dagvergoeding, zullen deze na een bezetting van 3 personen per unit en de dagvergoeding 2023 na 104 dagen zijn terugverdiend. Op basis van het COA-normbedrag na 120 dagen. Disclaimer, van de normvergoeding dienen ook de lasten voor onderhoud, water, gas en elektra, leefgeld en overige uitvoeringskosten te worden bekostigd. Omdat de mogelijkheid bestaat dat de opvang in de toekomst mogelijk van locatie verandert is er uitgegaan van nieuwe units, deze hebben een minimale levensduur van 10 jaar, daarna zal in ieder geval het interieur vervangen moeten worden. Ook hebben deze mogelijk een hogere restwaarde bij eventuele doorverkoop. Daarnaast zijn de units van deze leverancier naar wens in te delen en voor te bereiden op het (mogelijk toekomstig) verrekenen van servicekosten t.b.v. stroom en waterverbruik. Nb. Aangezien we doorstroming vanuit de huidige bewonerspopulatie voor ogen hebben die over het algemeen in hun eigen inkomen voorzien is het wenselijk om een “servicekosten” vergoeding te gaan vragen aan de unit bewoners (water, elektra en onderhoud terrein en units).

Deze “servicekosten” vergoeding dient nog juridisch te worden afgestemd met het Rijk. Kosten bouwklaar en overige verbouwingskosten: De aanvullende werkzaamheden zoals bouwrijp maken, kabels en leidingen kunnen ten laste worden gebracht van de transitievergoeding van het Rijk. Deze lasten voor bouw klaarmaken vallen onder transitiekosten. De transitiekosten kunnen na vooraf afgestemd met het ministerie van J&V volledig gedekt worden. De gemeente dient hiervoor een declaratie in voor het volledige bedrag inclusief de BTW. Indien kosten voor het bouw klaarmaken niet worden gehonoreerd door het rijk, zullen deze niet gehonoreerde kosten ten laste gebracht worden van de dagvergoeding. De werkzaamheden die voortvloeien uit de bouw gereed maken van het beoogde terrein (zoals o.a. water, elektra en riool) kunnen worden geschaard onder de huidige contracten t.b.v. werken Gemeente Lelystad.

De secondaire kosten zoals uitbereiding ambtelijk apparaat komen ook ten laste van het normbedrag het gaat hier om ca 2 fte (per 1000 inwoners 7 fte). De werkelijke kosten kunnen intern ten laste worden gebracht van het normbedrag waarin wordt voorzien door het rijk. Nb. Huisraad voor inrichting hebben wij voor het overgrote deel op voorraad, huidige bewoners hebben in veel gevallen zelfgekozen huisraad aangeschaft en het door ons beschikbaar gestelde geretourneerd aan ons.

Vervolg

Bijlagen Uitwerking Financiën

Lelystad, 9 november 2023 Het college van de gemeente Lelystad, de secretaris, J.S.W. Ozenga *Dit voorstel is digitaal vastgesteld en ondertekend