26.471 BL 26.434 INFO Herziene vaststelling ICL- bijdragen
Tekst van het document
INFORMATIENOTA VOOR DE RAAD Nummer: 26.434 Portefeuillehouder: | S.H. de Wilde Portefeuille: | Financiën Programma: | 0. Bestuur en ondersteuning Taakveld: | 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Datum: | 17 juli 2026 Onderwerp: Herziene vaststelling ICL- bijdragen DE RAAD NEEMT KENNIS VAN: De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft de raad op 9 juli de herziene vaststelling van de ICL-bijdragen 2022 en 2023 en de vaststelling van de bijdragen 2024 en 2025 gestuurd. In een eerder stadium heeft de gemeente bezwaar aangetekend tegen de gehanteerde systematiek voor indexatie van de ICL- bijdrage. Deze herziening komt tegemoet aan de door de gemeente aangedragen bezwaren en resulteert in de volgende voordelige effecten: Ten opzichte van de begroting 2026 is er sprake van een voordeel ter grootte van €7.138.694, bestaande uit de volgende verrekeningen: o | Over 2022 een bedrag van €1.000.093 (beschikt); o | Over 2023 een bedrag van € | 633.270 (beschikt); o | Over 2024 een bedrag van €1.137.263 (beschikt); o | Over 2025 een bedrag van €1.741.843 (beschikt); o | Over 2026 een bedrag van €2.626.225 (nog niet beschikt, wel exact te becijferen). Ten opzichte van de meerjarenraming 2027 en verder zal er naar verwachting eveneens sprake zijn van een voordelig effect.
De omvang is op dit moment echter nog niet exact aan te geven, omdat dit afhangt van de daadwerkelijke accresontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de daadwerkelijke groei van het aantal inwoners. Op basis van de huidige inzichten wordt een voorlopig voordeel ingeschat van €3 miljoen in 2027, oplopend tot €4,5 miljoen in 2030. INLEIDING De ICL- bijdrage (Interdepartementale Commissie Lelystad) is een jaarlijkse financiële compensatie van het Rijk aan de gemeente Lelystad. Sinds 1988 ontvangt de gemeente dit geld om de extra kosten te dekken die voortvloeien uit de ruimte opzet, het groen en de aanleg van de openbare ruimte. Deze kosten voor over dimensionering konden niet volledig door de gemeente worden opgevangen in verband met de achterblijvende bevolkingsgroei. Na afronding van de evaluatie in 2017 is besloten deze bijdrage af te bouwen tot €0 bij het bereiken van 120.000 inwoners. In de tussentijd wordt de ICL-bijdrage jaarlijks opnieuw beschikt op basis van een toevoeging voor inflatie en een korting voor de groei van het aantal inwoners. Bij brieven van 28 mei 2024 en 23 oktober 2024 heeft de gemeente Lelystad bezwaar aangetekend tegen de vaststelling van de ICL- bijdragen over de jaren 2022 en 2023.
De gehanteerde systematiek voor indexatie van de ICL-bijdrage vormde voor de gemeente aanleiding om bezwaar aan te tekenen tegen de vaststelling van deze bijdrage over 2022 en 2023. Naar het oordeel van de gemeente bleef de indexatie van de ICL-bijdrage namelijk achter bij de daadwerkelijke ontwikkeling van het kostenniveau. De gemeente heeft verzocht om aanpassing van de gehanteerde systematiek, met terugwerkende kracht vanaf 2022. Bijvoorbeeld door aan te sluiten bij de systematiek die ook wordt gehanteerd bij het bepalen van de algemene uitkering die gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds. KERNBOODSCHAP Op 9 juli 2026 heeft de minister de gemeente een herziene vaststelling van de ICL- bijdrage voor de jaren 2022 en 2023 toegestuurd, waarin ook de bijdragen voor de jaren 2024 en 2025 worden vastgesteld. De minister geeft aan voor de berekening van de ICL-bijdrage vanaf 2022 het accrespercentage te hanteren, dat ook wordt gebruikt in de systematiek van het gemeentefonds. Dit resulteert voor de gemeente Lelystad in een aanzienlijk voordelig effect. In 2026 is er sprake van een incidenteel voordelig effect ter grootte van €7.138.694, aangezien hier de cumulatieve verrekening plaatsvindt over de jaren 2022 - 2025.
De gewijzigde systematiek zal daarnaast leiden tot een structureel voordeel in de jaren 2027 en verder (inschatting op dit moment is €3 miljoen in 2027, oplopend tot €4,5 miljoen in 2030). De ICL- bijdrage zal naar verwachting in de periode 2025 – 2030 iets boven de €14 miljoen uitkomen en dat is hoger dan in de oude systematiek het geval zou zijn geweest. Het uitgangspunt is echter nog steeds dat de ICL-bijdrage uiteindelijk zal worden afgebouwd tot €0 en dat proces zal afgerond zijn wanneer Lelystad de 120.000 inwoners heeft bereikt. De middelen die jaarlijks worden toegevoegd als compensatie voor inflatie zijn in de aankomende jaren in omvang waarschijnlijk nog nipt hoger dan de korting die wordt toegepast op basis van de groei van het aantal inwoners. Uiteindelijk zal er sprake zijn van een omslagpunt, waarna de ICL-bijdrage jaarlijks verder af zal nemen – uiteindelijk tot €0 (het tempo van deze afbouw is afhankelijk van de feitelijke groei van het aantal inwoners). VERVOLG De minister heeft aangegeven later dit jaar nog met de gemeente in overleg te treden over de overige onderwerpen die uit de evaluatie van afgelopen jaar naar voren zijn gekomen. In opmaat naar de programmabegroting 2027 – 2030 zal het college - op basis van de meest recente informatie – de raad een voorstel doen tot bijstelling van de begroting en meerjarenraming.
Bijlagen Brief minister BZK – Herziene vaststelling ICL-bijdrage voor de jaren 2022 en 2023 en vaststelling voor de jaren 2024 en 2025. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA | Den Haag De gemeenteraad van Lelystad | DG Openbaar Bestuur & Postbus 91 | Democr Rechtsstaat DGOBDR-BFR-Regelg. 8200 AB Lelystad | Toezicht & Monitoring Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20011 2500 EA | Den Haag Contactpersoon Arjan Noppe Coördinerend/Specialistisch Datum | 9 juli 2026 | Adviseur Betreft | Herziene vaststelling ICL-bijdrage voor de jaren 2022 en 2023 | T | 0652809239 en vaststelling ICL-bijdrage voor de jaren 2024 en 2025 | arjan.noppe@minbzk.nl Onze referentie Bij besluit van 23 april 2024, met kenmerk 2024-0000202758, heb ik, mede | 2026-0000311953 namens de Staatssecretaris van Fiscaliteit en Belastingdienst, de ICL-bijdrage over | Bijlage(n) 1 2022 vastgesteld op € 13.454.593. Bij besluit van 1 oktober 2024, met kenmerk 2024-0000333544, heb ik de ICL-bijdrage over 2023 vastgesteld op € 13.002.302. Via dit besluit trek ik deze eerdere vaststellingen van de ICL- bijdrage over 2022 en 2023 in en stel ik deze opnieuw vast. Daarnaast stel ik de ICL-bijdrage over de jaren 2024 en 2025 vast.
Besluit Ik trek de vaststelling van 23 april 2024 van de ICL-bijdrage over 2022 en de vaststelling van 1 oktober 2024 van de ICL-bijdrage over 2023 in. Ik stel de ICL- bijdrage over 2022 opnieuw vast op € 14.454.686. De ICL-bijdrage over 2023 stel ik opnieuw vast op € 13.635.572. Ik stel de ICL-bijdrage over 2024 vast op € 13.878.014. De ICL-bijdrage over 2025 stel ik vast op € 14.221.992. Motivering Bij brieven van 28 mei 2024 en 23 oktober 2024 heeft u bezwaar gemaakt tegen mijn besluiten van 23 april 2024 en 1 oktober 2024. Het bezwaar richt zich voor beide jaren op de indexatie van de ICL-bijdrage. Over beide jaren is de ICL-bijdrage geïndexeerd via 2/3 van de prijsstijging overheidsconsumptie, zoals vermeld in septembercirculaire t-1 van het gemeentefonds, op grond van punt 5 van het besluit van 1 juni 2018, met kenmerk 2018-0000312973. U geeft aan dat in de jaren 2022 en 2023 de inflatie veel hoger was dan deze indexatie, waardoor er geen reële koppeling meer was met de stijging van het werkelijk kostenniveau als gevolg van inflatie. In onderling overleg is de afspraak gemaakt om de afhandeling van deze bezwaren onderdeel te maken van de toen lopende evaluatie van de ICL-bijdrage en de bezwaarperiode te verlengen in afwachting van de uitkomst van de evaluatie.
In deze evaluatie is onder andere bekeken, of de systematiek voor de berekening van de ICL-bijdrage nog afdoende is, of dat deze moet worden aangepast. Inmiddels is deze evaluatie afgerond. Uit deze evaluatie blijkt dat de vermenigvuldigingsfactor van 2/3 is gebaseerd is op de ICL-evaluatie in 1994. Daarin wordt de factor onderbouwd met het feit dat Lelystad een fonds van f | 55 miljoen had gevormd uit de ICL-bijdragen en dat hier rente op werd bijgeschreven. Inmiddels heeft Lelystad een dergelijk fonds niet meer en is bij de wijziging van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) in 2016 de mogelijkheid om rente bij te schrijven op reserves vervallen. Pagina 1 van 3 DG Openbaar Bestuur & Democr Rechtsstaat DGOBDR-BFR-Regelg. Toezicht & Monitoring De argumentatie is dan ook niet meer actueel en er is dan ook geen grond om de vermenigvuldigingsfactor van 2/3 nog langer te hanteren. Datum 9 juli 2026 De ICL-bijdrage is onderdeel van de grondslag waarover in het gemeentefonds het Onze referentie accres (ontwikkeling van de omvang van het gemeentefonds) wordt berekend. 2026-0000311953 Daarom zal ik voor de ICL-bijdrage vanaf 2022 het accrespercentage hanteren. Het bovenstaande geeft mij aanleiding om de vastgestelde ICL-bijdragen over de jaren 2022 en 2023 te herzien op de volgende wijze. Daarnaast stel ik in deze brief ook de ICL-bijdragen over 2024 en 2025 vast.
Ten aanzien van de overige uitkomsten van de ICL-evaluatie treed ik later dit jaar met u in gesprek. ICL-biijdrage jaar 2O22 Het accrespercentage voor 2022 is 8,4%, dit is inclusief de bij Voorjaarsnota 2023 verwerkte extra prijsbijstelling over 2022. Voor de doorberekening van de ICL- bijdrage vanaf 2023 wordt uitgegaan van de bij Voorjaarsnota 2023 toegekende 4,4%. Op grond hiervan wordt de ICL-bijdrage over 2022 opnieuw vastgesteld op € 14.454.686. Zie ook bijlage 1 bij deze brief. Via het besluit van 23 april 2024, met kenmerk 2024-0000202758, was de ICL-bijdrage over 2022 eerder bepaald op € 13.454.593. Dat betekent dat Lelystad over 2022 nog € 1.000.094 ontvangt. ICL-bijdrage jaar 2023 Het accrespercentage voor 2023, zoals gepubliceerd in de Voorjaarsnota 2023, is 4,54%. Op grond hiervan wordt de ICL-bijdrage over 2023 opnieuw vastgesteld op € 13.635.572. Zie ook bijlage 1 bij deze brief. Via het besluit van 1 oktober 2024, met kenmerk 2024-0000333544, was de ICL-bijdrage over 2023 eerder bepaald op € 13.002.302. Dat betekent dat Lelystad over 2023 nog € 633.270 ontvangt. ICL-bijdrage jaar 2024 Via een brief van 1 oktober 2024, met kenmerk 2024-0000333544, is het voorschot voor 2024 bepaald op € 12.740.750, op basis van 83.208 inwoners. Het werkelijke aantal inwoners in 2024 is hoger dan geprognotiseerd en komt uit op 84.080.
Het accrespercentage voor 2024, zoals gepubliceerd in de Voorjaarsnota, 2024 is 6,35%. Op grond hiervan wordt de ICL-bijdrage over 2024 vastgesteld op € 13.878.014. Zie ook bijlage 1 bij deze brief. Dat betekent dat Lelystad over 2024 nog € 1.137.264 ontvangt. ICL-bijdrage jaar 2O25 Via een brief van 1 oktober 2024, met kenmerk 2024-0000333544, is het voorschot voor 2025 bepaald op € 12.480.149, op basis van 83.838 inwoners. Het werkelijke aantal inwoners in 2025 is hoger dan geprognotiseerd en komt uit op 84.713. Het accrespercentage voor 2025, zoals gepubliceerd in de Voorjaarsnota 2025, is 5,87%. Op grond hiervan wordt de ICL-bijdrage over 2025 vastgesteld op € 14.221.992. Zie ook bijlage 1 bij deze brief. Dat betekent dat Lelystad over 2025 nog € 1.741.843 ontvangt. Pagina 2 van 3
Gevolgen voor bezwaarprocedures Zoals vermeld, zijn de door u gemaakte bezwaren tegen mijn besluiten van 23 april 2024 en 1 oktober 2024 aangehouden in afwachting van de uitkomst van de evaluatie. Dit besluit vervangt deze besluiten. Op grond van artikel 6:19 van de Algemene wet bestuursrecht hebben de door u gemaakte bezwaren van rechtswege betrekking op dit besluit. Ik verzoek u mij binnen vier weken te laten weten of u naar aanleiding van deze brief de bezwaarprocedures wenst voort te zetten. DG Openbaar Bestuur & Democr Rechtsstaat DGOBDR-BFR-Regelg. Toezicht & Monitoring Datum 9 juli 2026 Onze referentie 2026-0000311953 Hoogachtend, De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, namens deze, Drs. M.G. Visser Directeur Bestuur, Financiën en Regio's Pagina 3 van 3
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties DG Openbaar Bestuur & Democr Rechtsstaat DGOBDR-BFR-Regelg. Toezicht & Monitoring bijlage | Herziene vaststelling ICL-bijdrage voor de jaren 2022 en 2023 en vaststelling ICL-bijdrage voor de jaren | Contactpersoon 2024 en 2025 | Arjan Noppe Coordinerend/Specialistisch Adviseur T 0652809239 Bijlage nummer | 1 | arjan.noppe@minbzk.nl Horend bij | Brief herziene vaststelling ICL-bijdrage voor de jaren 2022 en 2023 en vaststelling ICL-bijdrage voor de | Datum jaren 2024 en 2025 | 29 juni 2026 Datum | 29 juni 2026 | Onze referentie Onze referentie | 2026-0000311953 | 2026-0000312181 Contactpersoon | Arjan Noppe ................................................................................................................................................................... ........................................................__...._._...._._......._.__...__.._...._...._.._...._.......................................................................................................................... Jaar | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Status | Vastgesteld 11-10-2022 Grondslag ICL-bijdrage | (1) | 15.331.662 | 14.231.400 | 13.921.303 | 13.635.572 | 13.878.014 Daling ICL-bijdrage a.g.v.
maatregelen | (2) | 750.000 | 400.000 | 200.000 | 200.000 | 200.000 Aantal inwoners | (3) | 79.811 | 81.214 | 83.033 | 84.080 | 84.713 ICL-bijdrage NUL bij aantal inwoners | (4) | 120.000 | 120.000 | 120.000 | 120.000 | 120.000 Verschil inwoners | (5 = 4-3) | 40.189 | 38.786 | 36.967 | 35.920 | 35.287 Daling ICL-bijdrage a.g.v. stijging inwoners (t - t-1) | (6) | 449.189 | 496.819 | 677.901 | 386.194 | 244.565 Restant ICL-bijdrage exclusief indexering | (7 = 1-2-6) | 14.132.473 | 13.334.581 | 13.043.402 | 13.049.378 | 13.433.448 Index | (8) | 0,7% | 8,4% | 4,5% | 6,4% | 5,9% Indexering | (9 = 7*6) | 98.927 | 1.120.105 | 592.170 | 828.635 | 788.543 Restant ICL-bijdrage na maatregelen, stijging inwoners en indexering | (10 = 7 + 9) | 14.231.400 | 14.454.686 | 13.635.572 | 13.878.014 | 14.221.992 Benodigde daling ICL-bijdrage per inwoner (t+l) | (11 = 10/5) | 354 | 373 | 369 | 386 | 403 Voorschot / Eerder vastgesteld | 15.060.725 | 13.454.593 | 13.002.302 | 12.740.750 | 12.480.149 Verschil | -829.324 | 1.000.094 | 633.270 | 1.137.264 | 1.741.843 Let op: accres in 2022 was 8,4%. Echter voor de doorrekening voor de grondslag van de ICL-bijdrage vanaf 2023 wordt uitgegaan van de bij Voorjaarsnota 2023 toegekende 4,4%. Dat betekent een grondslag van 13.921.303 in 2023. Pagina 1 van 1 PostNL Port betaald Port Payé Pays-Bas 44
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 1 3 1UUU 202b