258. RV starterslening

Voorstel aan de raad Nummer: 258

Portefeuille: Programma: Taakveld:

D.A. Grimbergen 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 8.3 Wonen en bouwen

Onderwerp: Verhogen kredietplafond Starterslening

Voorgesteld besluit 1. Het kredietplafond van de Starterslening te verhogen met € 3.000.000,- tot € 11.000.000,2. Voor de aankoop van bestaande, nieuwbouw- of transformatiewoningen aan te sluiten bij de voorwaarden en de hoogte van de NHG grens 3. Hieraan een maximum leningbedrag te koppelen van € 65.000,4. Hiervoor de bijgevoegde aangepaste verordening Starterslening vast te stellen

Urgentie Raad Geen urgentie: er is geen datum waarvoor dit besloten moet zijn door de raad. Voorstel kan in reguliere procedure.

Voorgaande besluitvorming Op 7 september 2021 heeft de raad de aangepaste verordening Starterslening vastgesteld. Hiermee actualiseerden we de verordening. De hoogte van de maximale aankoopsom van een woning werd verhoogd naar € 325.000,-. Ook geldt de lening sindsdien voor nieuwbouwwoningen.

Inleiding In 2013 is de Starterslening bij de gemeente Lelystad ingevoerd. Deze lening overbrugt het verschil tussen de prijs van een eerste huis en het bedrag dat een starter bij een bank kan lenen. De SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten) is de uitvoerende instantie van dit revolverende fonds.

Argumenten 1. Het kredietplafond van de Starterslening te verhogen met € 3.000.000,- tot € 11.000.000,1.1 Het kredietplafond is bereikt Het huidige kredietplafond bedraagt € 8.000.000,- plus het revolverende deel en is volledig in gebruik voor de financiering van startersleningen. Door het kredietplafond te verhogen is er ruimte om meer Startersleningen te verstrekken. De verwachting is dat we hiermee 6 maanden vooruit kunnen op basis van de verstrekking van 10 leningen per maand en rekening houdend met een revolverend deel.

Per 21 juli 2022 is er een kredietruimte na reserveringen van € 243.587,Kredietplafond besluiten Kredietplafond na revolverend karakter per 21-7-2022 verstrekte leningen Huidige beschikbare ruimte reserveringen Huidige ruimte na reserveringen

€ 8.000.000,00 € 11.843.242 € -10.145.495 € 1.697.747 € -1.454.160 € 243.587

De afgelopen 3 maanden is een stijgende lijn te zien in het aantal aanvragen en verstrekte leningen. Gemiddeld worden er op dit moment 10 leningen per maand verstrekt voor een bedrag van € 52.221,-. Om de komende 6 maanden leningen te kunnen verstrekken is extra lening capaciteit benodigd van € 2.991.778,-, afgerond € 3 miljoen. Afhankelijk van het aantal incidentele (extra) aflossingen zullen meer en langer leningen kunnen worden verstrekt door het revolverend karakter. Prognose komende 6 maanden:

1.2 Dit geeft een marginaal effect op de balans Door onze huidige liquiditeitspositie heeft het verhogen van het kredietplafond met € 3.000.000,- geen effect op de balans. Aan de activakant nemen de ‘uitgezette leningen’ toe en de ‘liquide middelen’ af. 2. Voor de aankoop van bestaande, nieuwbouw- of transformatiewoningen aan te sluiten bij de voorwaarden en de hoogte van de NHG grens 2.1 Hierdoor bewegen we mee met de markt Op dit moment hanteren we een maximale koopsomgrens van € 325.000,- terwijl de NHG grens in 2022 is gestegen naar € 355.000,-. Jaarlijks wordt de NHG grens opnieuw bepaald. Door hierbij aan te sluiten fluctueren we mee met de markt en voldoet de aankoop altijd aan de meest actuele voorwaarden en normen van de NHG, ook als de koopsomgrens daalt. 3. Hieraan een maximum lening bedrag te koppelen van € 65.000,3.1 Het gemiddelde lening bedrag ligt onder dit bedrag Voor de berekening van de hoogte van de Starterslening wordt rekening gehouden met eventuele verbeterkosten (als verduurzaming) of meerwerk. Het maximale lening bedrag is op dit moment € 65.000,- (20% van de huidige maximale koopsomgrens). Het gemiddelde lening bedrag van 2013 t/m heden is € 27.000,- en voor 2022 is dat € 52.000,-. Het maximale lening bedrag van € 65.000,- is ruim voldoende. 4.

Hiervoor de aangepaste verordening Starterslening vast te stellen 4.1 De verordening is geactualiseerd In de aangepaste verordening wordt de maximale koopgrens van € 325.000,- gewijzigd in de NHG grens. Hiermee wordt de uitvoering van de regeling vereenvoudigd.

Kanttekeningen 1. Het kredietplafond van de Starterslening te verhogen met € 3.000.000,- tot € 11.000.000,1.1 De druk op het fonds zorgt ervoor dat deze telkens aangevuld moet worden De Starterslening is een revolverend fonds. Het uitgeleende geld komt weer terug zodat het opnieuw beschikbaar is voor nieuwe leningen. Hierdoor blijft het geld inzetbaar. Het aflossen van de leningen kost tijd met als gevolg dat er niet voldoende middelen terugvloeien om de stroom aan nieuwe leningen te kunnen financieren. In de eerste drie jaar wordt geen rente en aflossing betaald en daarna wel. De Starterslening kan altijd, geheel of gedeeltelijk, boetevrij worden afgelost. Wanneer er in de toekomst meer woningen voor deze doelgroep worden gebouwd ontstaat er naar verwachting meer druk op het fonds. Hiervoor wordt dan wederom om kredietverhoging gevraagd.

2. Voor de aankoop van bestaande, nieuwbouw- of transformatiewoningen aan te sluiten bij de voorwaarden en de hoogte van de NHG grens 2.1 De druk op de woningmarkt neemt toe De verkoopprijs van woningen stijgt door de druk op de woningmarkt. Hierdoor komen er minder woningen beschikbaar voor de doelgroep starters en neemt de inzetbaarheid van de Starterslening af. Ook stokt dan de doorstroming op de woningmarkt terwijl gewenst is die te bevorderen. 3. Hieraan een maximum lening bedrag te koppelen van € 65.000,3.1 Verruiming van het maximum leningbedrag kan prijsopdrijvend werken Om de woningmarkt beter toegankelijker te maken worden allerlei regelingen, zoals de Starterslening, ingezet. Dit lijkt soms prijsopdrijvend te werken. Insteek is dat Lelystad ook voor de starter een aantrekkelijke stad wil zijn. Met dit instrument is de positie van de starter bij aankoop van een woning verstevigd en verruimt het de keuzemogelijkheden. Gezien de gemiddelde aanvraag hoeft het bedrag niet verruimd te worden. 3.2 Overwogen kan worden om het maximum leningbedrag te verlagen Als er geen maximum lening bedrag wordt vastgesteld en uitgegaan wordt van een lening bedrag van 20% van de koopsom (met een max van € 355.000,- (prijspeil NHG 2022)) dan is de extra leen capaciteit € 71.000,-.

Dit betekent dat het kredietplafond, bij maximale aanvraag, eerder is bereikt en het fonds sneller moet worden aangevuld. Bij een lager bedrag (dan de gemiddelde aanvraag in 2022: € 52.000,-) duurt het daarentegen iets langer voordat het kredietplafond is bereikt. Eén en ander is ook afhankelijk van het revolverend karakter van het fonds. Wanneer er veel onvoorzien (extra) wordt afgelost is het kredietplafond minder snel bereikt. 4. Hiervoor de aangepaste verordening Starterslening vast te stellen 4.1 De verordening is geactualiseerd In de aangepaste verordening wordt de maximale koopgrens van € 325.000,- gewijzigd in de NHG grens. Hiermee wordt de uitvoering van de regeling vereenvoudigd.

Financiën Verstrekte leningen Tot 21 juli 2022 zijn de volgende lening aantallen en gemiddelde bedragen per lening per jaar verstrekt: in totaal voor € 10.145.495,-. Jaar 2007 2008 2009 2010 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Totaal

Aantal verstrekte leningen

Gemiddeld geleend bedrag 7 € -15.345,57 3 € -14.821,33 10 € -14.869,45 9 € -13.970,33 12 € -12.984,08 37 € -12.277,74 34 € -13.955,29 64 € -23.338,67 67 € -25.389,49 80 € -26.510,01 55 € -28.300,00 17 € -25.501,29 39 € -12.653,62 21 € -39.787,33 349 € -10.145.495,00

Openstaand krediet Op dit moment wordt er in totaal voor € 8.000.000,- aan startersleningen verstrekt door de Gemeente Lelystad. Met het verhogen van het krediet plafond met € 3.000.000,- bedraagt het totaal uitstaande bedrag aan startersleningen na het raadsbesluit € 11.000.000,-.

Beheerskosten SVn en uitvoeringskosten Gemeentelijke Organisatie De SVn beheert de uitgezette leningen en draagt zorg voor het debiteuren beheer, wij betalen hiervoor 0,5% per jaar van de openstaande bedrag aan startersleningen. Deze lasten worden opgevangen binnen de ontvangen rente over de leningen. Uitvoeringskosten worden door de gemeentelijke organisatie gemaakt om de aanvraag te toetsen aan de eisen in de verordening en verder om het proces van aanvragen te begeleiden en te ondersteunen. De gemeentelijke uitvoeringskosten worden gedekt door reeds bestaande middelen.

Vervolg Na besluitvorming door de raad wordt de aangepaste verordening bekendgemaakt en gepubliceerd. SVn wordt als uitvoeringsorgaan geïnformeerd over de gewijzigde verordening zodat zij hun werkproces hierop aan kunnen passen.

Bijlagen Verordening starterslening Lelystad, 30 augustus 2022 Het college van de gemeente Lelystad, de secretaris, A.N. van den Bergh *Dit voorstel is digitaal vastgesteld en ondertekend