24. Informatienota politiecijfers Lelystad 2020

INFORMATIENOTA VOOR DE RAAD Nummer: 24 Portefeuille: Programma: Taakveld:

Burgemeester 1 Veiligheid 1.2 Openbare orde en veiligheid

Datum

19 januari 2021

Onderwerp: Veiligheidsbeeld 2020 en politiecijfers Lelystad

DE RAAD NEEMT KENNIS VAN DE POLITIECIJFERS 2020 Inleiding De maandelijkse misdaadcijfers in Lelystad worden besproken in diverse veiligheidsoverleggen met de burgemeester. Begin januari zijn de politiecijfers over de veiligheid in Lelystad in 2020 binnengekomen. Het is goed om dit soort cijfers periodiek te delen met de gemeenteraad. Het veiligheidsbeleid is immers van de raad, aangezien de gemeenteraad elke vier jaar het integraal veiligheidsplan (IVP) vaststelt. De politiecijfers zijn een belangrijke graadmeter van de veiligheid in Lelystad. In december 2020 heeft het college het nieuwe uitvoeringsprogramma veiligheid 2021-2022 vastgesteld. In dat plan is al rekening gehouden met de ontwikkelingen van de politiecijfers in Lelystad. Vanzelfsprekend drukt Corona ook zijn stempel op de ontwikkeling van de geprioriteerde veiligheidsthema’s. Zo is het aantal meldingen van jongerenoverlast flink gestegen. Jongeren konden niet naar school en sport en in combinatie met het thuiswerken zorgde dat voor meer ervaren overlast en een verhoging van de meldingen. Aan de andere kant zijn de woninginbraken gedaald, mede doordat bewoners meer thuis zijn. Kernboodschap Het aantal misdrijven is met 6% gedaald ten opzichte van 2019. Opvallende dalers zijn het aantal autokraken (-54%) en woninginbraken (-13%).

Tegelijkertijd was er sprake van een forse stijging van het aantal meldingen van jongerenoverlast (+77%) en overlast door personen met verward gedrag (+37%), net als in andere gemeenten in Midden Nederland. Ook het aantal fraudezaken is gestegen (+54%), mede door de stijging van oplichting via internet (online handel). Vervolg Bij tussentijdse negatieve ontwikkelingen op gebied van veiligheid, criminaliteit en misdaad wordt de raad geïnformeerd. Bij geen bijzonderheden wordt begin volgend jaar teruggeblikt op 2021. BIJLAGEN Op de volgende bladzijden staat het Veiligheidsbeeld 2020.

Veiligheidsbeeld 2020 Lelystad

j ul i t/ m decem ber

o nt w i k k el i ng 2020 t o v 2019, p er 6-maand s p er i o d e

j anuar i t/ m j uni

ontw i k k el i ng 2020 tov 2019, r egi o MNL

= daling van 10% of meer = daling of st ijging minder dan 10% = st ijging van 10% of meer

ontw i k k el i ng 2020 tov 2019, gem eente

In 2020 is het totaal aantal geregistreerde misdrijven in de gemeente Lelystad met -6% gedaald; iets gunstiger dan de gemiddelde ontwikkeling in de regio (-3%).  Opvallende dalers zijn het aantal autokraken (-54%) en drugshandel/vervaardiging/-bezit (-39%). Ook de dalende trend in woninginbraken zet zich door (-13%).  Incidenten jongerenoverlast (+77%) en overlast door personen met verward gedrag (+37%) stijgen, net als het regionaal gemiddelde. Het aantal fraudezaken is gestegen (+54%), een iets sterkere stijging dan het regionaal gemiddelde.

2017

2018

2019

2020

4176

4045

4243

3996

– 6%

– 3%

– 7%

– 4%

316 210 106 563 35 18 14 21 156 307 12 129

247 147 100 554 36 13 9 33 164 289 10 114

206 125 81 537 32 28 10 25 165 261 16 91

179 117 62 534 28 22 8 19 170 270 17 93

– 13% – 6% – 23% – 1% – 13% – 21% – 20% – 24% + 3% + 3% + 6% + 2%

– 17% – 16% – 19% – 4% – 1% + 10% + 13% – 23% + 3% – 9% – 8% – 9%

– 31% – 25% – 41% – 1% – 35% – 20% – 57% + 8% + 15% – 1% + 10% + 5%

+ 3% + 11% – 9% – 0% + 25% – 23% + 67% – 54% – 7% + 8% 0% 0%

305 279 414 47 157 399

228 308 469 23 116 354

330 318 466 23 131 339

152 282 414 30 128 320

– 54% – 11% – 11% + 30% – 2% – 6%

– 16% + 1% – 5% – 42% – 11% – 6%

– 70% – 39% – 11% – 11% – 13% – 10% – 21% + 111% – 33% + 26% – 27% + 19%

fraude totaal

318

364

416

639

+ 54%

+ 49%

+ 62%

… waarv an: online handel

188

201

263

308

+ 17%

+ 16%

+ 41%

+ 1%

wapenhandel en/ of bez it

32

29

40

54

+ 35%

+ 3%

+ 9%

+ 67%

drugshandel,-v erv aardiging,-bez it

91

134

144

88

– 39%

– 15%

– 41%

– 36%

inc identen jongerenov erlast

488

430

342

605

+ 77%

+ 72%

+ 51% + 108%

ov erlast pers. met v erward gedrag

647

523

487

668

+ 37%

+ 21%

+ 52%

+ 25%

ongev allen op de weg

689

682

696

609

– 13%

– 12%

– 15%

– 10%

c riminaliteit totaal

Mi sd r i j ven m et g r ot e i m pa ct woninginbraken woninginbraak: geslaagd woninginbraak: pogingen geweld: totaal ...waarv an z eden ...waarv an straatroof ...waarv an ov erv al ...waarv an openlijk geweld ...waarv an bedreiging ...waarv an mishandeling … waarv an ov erig huiselijk geweld

Veel voor k om en d e cr i m i n a l i t ei t autokraak brom-,snor-,fietsdiefstal v ernielingen z akkenrollen inbraak/ diefstal bedrijf en instelling winkeldiefstal

Over i g + 47%

Toelichting  De aangiftebereidheid is over de jaren heen een vrij stabiel gegeven gebleken. In Midden-Nederland is de trend: 31% in 2013, 28% in 2014, 24% in 2015, 25% in 2016, 24% in 2017 en 24% in 2019. 

Wat een trend lijkt te zijn is een verschuiving over de jaren heen, van de meer zichtbare criminaliteitsvormen als woning- en bedrijfsinbraken, autokraken en fietsdiefstallen etc. (aangiftecriminaliteit), naar minder zichtbare, ondermijnende vormen van criminaliteit, zoals fraude, witwassen maar ook cybercriminaliteit. Dit is al meegenomen in het uitvoeringsplan veiligheid voor 2021-2022.



Het thema ondermijning laat zich nog onvoldoende vertalen in de cijfers. Het gaat vaak om delicten waarin niet één persoon, maar de maatschappij het slachtoffer is (bijvoorbeeld drugshandel), of er is een lage aangiftebereidheid vanwege angst voor represailles. In Lelystad is dit ondervangen door onder meer een lokaal ondermijningsbeeld op te stellen en andere onderzoeken uit te voeren.



In Lelystad is het aantal delicten rond wapenhandel en wapenbezit gestegen van 40 naar 54. In de meeste gevallen gaat het echter op wapenbezit, en met name messen. De aanpak van messenbezit onder scholieren maakt overigens al deel uit van de prioriteit jeugd en veiligheid en maakt onder andere deel uit van het project Veiligheid in school.



Net als in veel andere gemeenten is ook het aantal fraudezaken fors gestegen (+54%), met name vanwege oplichting via internet. Fraude totaal betreft het totaal aantal geregistreerde misdrijven van horizontale fraude (tussen burgers, bedrijfsleven en financiële instellingen) en verticale fraude (tussen burgers en de overheid) en in 2020 overal gestegen. Onder Fraude online handel wordt fraude verstaan bij het online aanschaffen van producten op online handelsplaatsen zoals Marktplaats.nl of webwinkels en is met +17% gestegen. Er wordt (stelselmatig) niet betaald of geleverd.



Het aantal overvallen in Lelystad is laag (acht overvallen in 2020), maar de impact is groot. In het veiligheidsplan van de gemeente wordt ook onderscheid gemaakt tussen delicten die vaak voorkomen (fietsdiefstal) en delicten die een hoge ernstscore hebben.



Zie onderstaande grafiek: de veiligheidscijfers per kwartaal, vanaf 2015 tot en met 2020. Goed te zien is dat er een dalende trendlijn is voor de totale criminaliteit in Lelystad. De piek van het vierde kwartaal in 2019 werd veroorzaakt door een tijdelijke stijging in het aantal autokraken en een stijging van het aantal ‘online handel’ fraudegevallen. Vanaf september 2019 is dat aantal sterk gaan stijgen.