24.239 INFO Ombuigingsopgave en integrale weging programmabegroting 2025 - 2028

INFORMATIENOTA VOOR DE RAAD Nummer: 24.239

Portefeuillehouder: Portefeuille: Programma: Taakveld:

D.A. Grimbergen Financiën

Datum:

2 juli 2024

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

Onderwerp: Ombuigingsopgave en integrale weging programmabegroting 2025 - 2028

DE RAAD NEEMT KENNIS VAN: De integrale weging van de beleidsvoornemens en ombuigingsmogelijkheden, zoals voorbereid door het college. Deze bijstellingen zullen ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd in de programmabegroting 2025 – 2028. Het gaat dan om: 1. De beleidsvoornemens die alsnog via deze weg van dekking zullen worden voorzien; 2. De ombuigingsvoorstellen die er samen voor zorgen dat er sprake is van een structureel en reëel begrotingsevenwicht. INLEIDING De kadernota 2025 – 2028 laat zien dat er sprake is van aanzienlijke structurele tekorten, oplopend tot ruim €17 miljoen per jaar. Enerzijds worden deze tekorten veroorzaakt door de toenemende kosten binnen de jeugdzorg. Anderzijds worden deze tekorten veroorzaakt door de nieuwe wijze waarop gemeenten met ingang van 2026 door het rijk gefinancierd zullen worden. Het zogeheten ‘ravijnjaar’ was al eerder reden voor college en raad om af te spreken dat er gestart zou worden met het in beeld brengen van alle activiteiten en budgetten middels het traject ‘Zero based begroten’. Als vervolg op dit traject heeft het college de raad toegezegd te komen met ombuigingsvoorstellen, teneinde in de programmabegroting 2025 – 2028 te kunnen komen tot een financieel perspectief dat structureel en reëel in evenwicht is.

Conform het procesvoorstel dat in de kadernota 2025 – 2028 stond opgenomen is er in de afgelopen maanden gewerkt aan een groot pakket met ombuigingsmogelijkheden. Het college heeft bij deze ombuigingsopgave – eveneens conform toezegging aan de raad – integraal gekeken naar de mogelijkheden om tevens begrotingsruimte vrij te spelen voor dekking van enkele voor de stad belangrijke beleidsvoornemens.

Wens

Taakveld

KERNBOODSCHAP 1 – BELEIDSVOORNEMENS DIE TER BESLUITVORMING WORDEN VOORGELEGD In de programmabegroting 2025 – 2028 zal de raad worden voorgesteld dekking beschikbaar te stellen voor de volgende beleidsvoornemens, waar in de kadernota 2025 – 2028 nog geen dekking voor was. Het gaat dan om de volgende onderwerpen:

Beleidsvoornemens - alsnog van dekking te voorzien

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

0.4 2.2 3.4 5.2 5.2 5.5 5.5 6.1 6.1 8.1

Doorontwikkeling inkoop Onderzoek parkeervoorziening Lelycentre Evenementenbudget Tijdelijke sporthal Nieuwbouw Sporthal Informatiebarak Werkeiland Collectie Lely Subsidie Belevenissenbos Buurtwerker in de wijk Participatie (budgetneutraal oplossen) Financieel effect - beleidsvoornemens - alsnog van dekking te voorzien

Meerjarenraming 2025 - 2028 2025 2026 2027 2028

2029

-100 -20 -150 -545 -20 -45 -13 -300 -

-100 -150 -261 -20 -13 -300 -

-200 -150 -261 -20 -13 -300 -

-200 -150 -261 -20 -13 -300 -

-200 -150 -261 -945 -20 -13 -300 -

-1.193

-844

-944

-944

-1.889

Het college is zich ervan bewust dat het beschikbaar stellen van deze middelen de ombuigingsopgave vergroot. Tegelijkertijd zijn dit wel de onderwerpen die - om uiteenlopende redenen – erg belangrijk zijn. Dit blijkt ook uit de gesprekken die de raad heeft gevoerd bij de behandeling van de kadernota 2025 – 2028. KERNBOODSCHAP 2 – OMBUIGINGSMOGELIJKHEDEN DIE TER BESLUITVORMING WORDEN VOORGELEGD Het college heeft op vrijdag 28 juni uitvoerig gesproken over een pakket van afgerond €29 miljoen aan potentiële ombuigingsmogelijkheden. Uiteindelijk heeft dit ertoe geleid dat de raad in de programmabegroting 2025 – 2028 in totaliteit 85 concrete ombuigingsmogelijkheden ter besluitvorming krijgt voorgelegd, oplopend tot een totale ombuiging ter grootte van ruim €21 miljoen structureel. Zie bijlage 1 bij deze informatienota voor een nadere duiding van elk van deze ombuigingen. Bij een ombuigingsoperatie van een dergelijke omvang is niet te voorkomen dat sommige ombuigingsmaatregelen pijn doen. Er is bij het opstellen van dit pakket nadrukkelijk rekening gehouden met de meest kwetsbare inwoners van Lelystad en het in standhouden van de sociale basisinfrastructuur. Hierbij was het de uitdaging om rekening te houden met de evenwichtige groeiambitie van de stad. Wat het college betreft is dat gelukt en ligt er een evenwichtig en samenhangend pakket met uitvoerbare ombuigingsmaatregelen.

De essentie van het raadsakkoord blijft overeind en wordt op onderdelen zelfs versterkt. Het is zaak om op allerlei beleidsterreinen betere dingen te doen met minder middelen. In die zin draait een ombuigingsoperatie als deze niet alleen om het doorvoeren van botte bezuinigingen. Er zitten ook echte hervormingen in, om het in de toekomst echt fundamenteel anders te gaan doen. Een belangrijk voorbeeld is de jeugdzorg, waar echt iets moet gebeuren. Dat hoeft niet ten koste te gaan van de kwaliteit van de hulp. Passende ondersteuning is lang niet altijd zoveel mogelijk hulp of zware professionele ondersteuning. Soms geldt dat andere ondersteuning beter is. We moeten doen wat het beste is, passend bij de vraag van inwoners en zo kritisch zijn en blijven op de ondersteuningsmaatregelen die worden aangeboden. Met de ombuigingsvoorstellen die in de programmabegroting 2025 – 2028 aan de raad ter besluitvorming worden voorgelegd is er sprake van een begroting en meerjarenraming die structureel en reëel in evenwicht is: Meerjarenraming 2025 - 2029

Recapitulatie

2025

2026

2027

2028

2029

Eindstand kadernota 2025 - 2028 (versie vóór besluitvorming raad)

-5.191 -17.011 -14.913 -17.013 -17.013

Saldo beleidsvoornemens - van dekking voorzien

-1.193

Saldo ombuigingsvoorstellen

11.032 16.970 18.963 20.069 21.069

Subtotaal effect bijstellingen

9.839 16.126 18.019 19.125 19.180

Indicatie meerjarenperspectief programmabegroting 2025 - 2028

4.648

-844

-885

-944

3.106

-944

2.112

-1.889

2.167

Zoals blijkt uit de tabel op de vorige pagina is er in 2028 / 2029 sprake van een begrotingsoverschot ter grootte van ruim €2 miljoen structureel12. Het aansturen op een begrotingsoverschot is een bewuste keuze van het college geweest. De raad wordt geadviseerd terughoudend te zijn met het inzetten van deze begrotingsruimte. Enerzijds omdat met het effectueren van de ombuigingsmogelijkheden alle lucht uit de begroting wordt geperst, waarmee de ruimte om tegenvallers op te vangen sterk zal afnemen. Anderzijds omdat het financieel perspectief ook in de komende jaren onder druk zal blijven staan als gevolg van de achterblijvende compensatie voor volumeontwikkelingen binnen de algemene uitkering. KERNBOODSCHAP 3 – KEUZERUIMTE VOOR DE RAAD Conform afspraak met de raad is er keuzeruimte. Het college heeft – naast het pakket van €21 miljoen structureel – nog eens €8 miljoen aan potentiële ombuigingsmogelijkheden voor de raad inzichtelijk gemaakt. Om uiteenlopende redenen worden deze ombuigingsmogelijkheden echter niet aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. Grofweg de helft van deze mogelijkheden zijn door het college gekwalificeerd als ‘oranje’; wat inhoudt dat ze theoretisch gezien mogelijk zijn, maar dat ze niet de voorkeur hebben van het college.

De andere helft van deze mogelijkheden zijn door het college gekwalificeerd als ‘rood’; wat inhoudt dat het college deze opties sterk ontraadt. Zie bijlage 1 bij deze informatienota voor een nadere duiding van elk van deze ombuigingen. Het college heeft gemerkt dat het lastig is om nog meer keuzemogelijkheden inzichtelijk te maken. Onrealistische- of niet uitvoerbare ombuigingen zijn makkelijk op een lijstje te zetten. Denk aan het inboeken van vage taakstellingen of het generiek toepassen van de kaasschaafmethode. De consequenties van dergelijke – op het eerste gezicht vrij pijnloze maatregelen – zijn echter diffuus. Wat het college betreft zijn dat dan ook geen reële ombuigingsmogelijkheden en dit soort opties zijn dan ook niet terug te vinden in de gepresenteerde overzichten. VERVOLG Het college zal de raad op dinsdag 1 oktober de programmabegroting 2025 – 2028 ter besluitvorming aanbieden. Zoals ook in de commissievergadering over de kadernota 2025 – 2028 is aangegeven hecht het college aan een zorgvuldig besluitvormingsproces. In overleg met de griffie zal een voorstel voor behandeling worden voorgelegd aan de agendacommissie. Het college zal in ieder geval een agendaverzoek indienen om op dinsdag 10 september tijdens de reguliere commissievergadering een eerste keer met elkaar van gedachten te kunnen wisselen.

Op dinsdag 22 oktober staat er reeds een commissievergadering gepland over de programmabegroting 2025 – 2028 en in de tussentijds is er mogelijkheid om – indien gewenst met ambtelijke ondersteuning – verder door te praten. Besluitvorming is voorzien op dinsdag 12 november en dat is ook conform de eerder overeengekomen planning. Eventuele technische vragen over de inhoud van het pakket met ombuigingsmogelijkheden dat straks in de programmabegroting 2025 – 2028 zal worden opgenomen zullen tot begin september verzameld worden en vervolgens in één keer worden uitgezet voor beantwoording door de organisatie / het college. BIJLAGEN Bijlage 1 – Nadere duiding pakket met ombuigingsmogelijkheden

1 In deze opstelling is er nog geen rekening gehouden met het effect van bij de kadernota 2025 – 2028

aangenomen amendementen. Wanneer een amendement deels overlap heeft met het pakket zoals in deze informatienota wordt gepresenteerd, zal het college daar rekening mee houden bij het opstellen van de ontwerp programmabegroting 2025 – 2028. 2 Het tekort dat in 2026 nog resteert zal naar het oordeel van het college niet tot problemen leiden. In

het financieel toezicht gaat het om structureel en reëel begrotingsevenwicht en daar is in deze opstelling sprake van. In de ontwerp programmabegroting 2025 – 2028 zal een incidenteel tekort dan ook met incidentele middelen van dekking worden voorzien.

BIJLAGE 1 – NADERE DUIDING PAKKET MET OMBUIGINGSMOGELIJKHEDEN In onderstaande tabel staan de ombuigingsvoorstellen die in de programmabegroting 2025 – 2028 aan de raad ter besluitvorming zullen worden voorgelegd. Het gaat in totaliteit om 84 ombuigingen, die in totaliteit oplopen tot een structureel bedrag van €20.069.000 in 20283. In de passages onder de overzichtstabel is voor iedere ombuiging een tekstuele toelichting opgenomen.

Ombuiging

Taakveld

Meerjarenraming 2025 - 2028 2025 2026 2027 2028

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28

0.1 Lelystad Next Level 0.1 Ombudsfunctie 0.2 Optimalisatie toegang klantcontactcentrum 0.4 Opleidingen 0.4 Anders inzetten vierkante meters stadhuis 0.4 Centrale personeelsbudgetten - Banqueting en overige kosten 0.4 Leveringen IT producten 0.4 Ondersteuning IT producten 0.4 Versobering tertiaire arbeidsvoorwaarden 0.4 Formatieve ombuigingen 0.4 Budgetten college 0.4 Terugbrengen kerstversiering 0.4 Repro en mediabureau 0.4 Schoonmaak Stadhuis en Wigstraat 0.4 Datacommunicatie en telefoonkosten 0.4 Repro en printerkosten 0.4 Inzet Huisadvocaat 0.4 Overige HR Software 0.5 Inkomsten deelnemingen 0.61 OZB woningen met 2,5 procent verhogen 0.61 Uitvoering heffing en invordering gemeentelijke belastingen 0.61 Uitvoeringskosten bezwaar (incl proceskostenvergoeding) 0.63 Verhogen parkeerbelasting 0.7 Ramen ruimte onder plafond BTW compensatiefonds 0.8 Geen gemeentelijke bijdrage Lelypas 0.8 Indexatie materiële budgetten gemeentebegroting 0.8 Motiemarkt en kindermotiemarkt 0.8 Stelpost MRA

Ombuigingen programmabegroting 2025 - 2028 Cluster 0. Bestuur en ondersteuning

Totaal cluster 0. Bestuur en ondersteuning

Ombuiging

Taakveld

1.2 Openbare orde en veiligheid

Ombuiging

Taakveld

100 125 100 300 300 100 111 100 1.200 82 10 70 54 70 30 30 20 150 335 170 500 1.192 1.800 200 10 7.159

200 125 100 300 300 100 111 100 1.200 82 10 70 54 70 30 30 20 150 335 170 500 1.192 1.800 200 10 7.259

Ombuigingen programmabegroting 2025 - 2028 Cluster 1. Veiligheid Totaal cluster 1. Veiligheid

2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.3 2.5

75 125 300 150 100 111 75 800 82 10 70 54 70 30 30 20 200 335 170 500 1.192 1.800 200 10 6.509

Meerjarenraming 2025 - 2028 2025 2026 2027 2028

29

30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41

25 100 111 50 400 82 10 70 10 70 30 30 200 335 500 1.192 1.800 200 10 5.225

50 50

50 50

50 50

50 50

Meerjarenraming 2025 - 2028 2025 2026 2027 2028

Ombuigingen programmabegroting 2025 - 2028 Cluster 2. Verkeer en vervoer Energie Groot onderhoud woongebieden Kabels en Leidingen Kwaliteit openbare ruimte Onderhoud regionale fietsverbindingen Openbare verlichting Inperken directieketen (gebouwen) Werkzaamheden niet meer in de nacht Avondvierdaagse over de dreven Laadpalen elektrisch Bataviahaven Haltes en toegankelijkheid Totaal cluster 2. Verkeer en vervoer

10 23 26 25 84

1.000 50 75 10 10 25 70 23 26 50 25 1.364

1.000 50 75 10 10 25 70 23 26 50 25 1.364

1.000 50 75 10 10 25 70 23 26 50 25 1.364

3 Jaarschijf 2029 valt buiten de scope van het meerjarenperspectief, maar daarvoor geldt dat de totale ombuiging €1.000.000

hoger uitvalt in vergelijking met jaarschijf 2028. Dit in verband met de oplopende ombuiging op de jeugdhulp, die pas met ingang van 2029 volledig wordt gerealiseerd (zie toelichting op ombuiging 76).

Taakveld 4.2 4.2 4.3 4.3 4.3 4.3 4.3

5.1 5.2 5.2 5.3 5.3 5.3 5.7 5.7 5.7 5.7 5.7 5.7

Cluster 3. Economie Werkbudgetten economie Totaal cluster 3. Economie

Cluster 4. Onderwijs Onderwijshuisvesting - Uitvoeringsplanning Onderwijshuisvesting - Architectuur Leerlingenvervoer - onderuitputting OAB - Logopedie Leerlingenvervoer - vervoersregels en deelnemersaantallen Lokaal educatieve agenda Rebound maatwerk Totaal cluster 4. Onderwijs

Taakveld

32 32

100 100 20 75 75 370

860 100 100 20 75 75 1.230

560 15 100 100 20 75 75 945

575 21 100 100 20 75 75 966

Ombuigingen programmabegroting 2025 - 2028 Cluster 5. Sport, cultuur en recreatie Afbouw sportsubsidies Buitenzwemwater Kosten sportaccomodaties meer doorberekenen aan gebruikers Cultuur - Amateurkunst Cultuur - Cultuur in de wijk Cultuur - Cultuurinstellingen Investereren in bestaande wijken Bestrijding invasieve exoten Bewonersconsulent Participatiebudgetten Ruiterpaden en moutainbikeroutes Steigers Totaal cluster 5. Sport, cultuur en recreatie

107 125 30 25 50 50 500 50 35 35 60 1.067

107 125 60 25 50 100 500 50 35 35 60 1.147

107 125 90 25 50 150 500 50 85 35 35 60 1.312

107 125 120 25 50 200 500 50 85 35 35 60 1.392

Meerjarenraming 2025 - 2028 2025 2026 2027 2028

Ombuigingen programmabegroting 2025 - 2028 Cluster 6. Sociaal domein

Totaal cluster 6. Sociaal domein

Ombuiging

32 32

Meerjarenraming 2025 - 2028 2025 2026 2027 2028

6.1 Mantelzorgcompliment plus uitvoeringskosten 6.1 Jeugdpreventiewerker ROC 6.1 Jongerencoaches 6.1 Mensen maken de buurt 6.1 Onderbesteding Wmo 6.1 Nieuwe kijk op het voorveld 6.3 Onderbesteding armoedemiddelen 6.4 Additionele beschutte werkplekken 6.4 Wsw bijdrage per werknemer (gemeentelijke bijdrage) 6.5 Leerwerkbedrijf Bataviawerf stoppen 6.5 Verlonen 6.5 Algemene kosten 6.5 Lelystad akkoord 6.72 Jeugdzorg knoppenplan

7.3 7.4 7.4 7.4 7.4

32 32

Ombuigingen programmabegroting 2025 - 2028

62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75

76 77 78 79 80

32 32

Meerjarenraming 2025 - 2028 2025 2026 2027 2028

Taakveld

50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61

Ombuigingen programmabegroting 2025 - 2028

Ombuiging

Taakveld

43 44 45 46 47 48 49

Ombuiging

Taakveld

Ombuiging

3.1

Ombuiging

42

Meerjarenraming 2025 - 2028 2025 2026 2027 2028

283 50 154 100 246 191 105 214 200 50 50 1.000 2.643

283 100 308 100 246 140 191 143 214 200 50 50 2.000 4.025

283 100 308 100 246 280 191 290 176 214 200 50 50 3.000 5.488

283 100 308 100 111 280 191 290 216 214 200 50 50 4.000 6.393

Meerjarenraming 2025 - 2028 2025 2026 2027 2028

Ombuigingen programmabegroting 2025 - 2028 Cluster 7. Volksgezondheid en milieu Hogere kostentoerekening afval- en rioolheffing Asbestdaken Participatie bij warmtetransitie Fysieke leefomgeving Voedsel Totaal cluster 7. Volksgezondheid en milieu

973 100 150 40 40 1.303

973 100 150 40 40 1.303

973 100 150 40 40 1.303

973 100 150 40 40 1.303

Ombuiging

Taakveld

81 82 83 84

8.3 8.3 8.3 8.3

Meerjarenraming 2025 - 2028 2025 2026 2027 2028

Ombuigingen programmabegroting 2025 - 2028 Cluster 8. Volkshuisvesting, leefomgeving, stedelijke vernieuwing Legesinkomsten bouwvergunningen en welstand Huisvestingsverordening Kamerverhuur Stedelijke vernieuwing op uitnodiging Totaal cluster 8. Volkshuisvesting, leefomgeving, stedelijke vernieuwing Financieel effect - ombuigingen programmabegroting 2025 - 2028

158 50 50 258

1.052 158 50 50 1.310

1.052 158 50 50 1.310

1.052 158 50 50 1.310

11.032 16.970 18.963 20.069

Ombuiging

Taakveld

Het college heeft – naast bovenstaand pakket met 84 ombuigingen – nog eens ruim €8 miljoen aan potentiële ombuigingsmogelijkheden voor de raad inzichtelijk gemaakt. Om uiteenlopende redenen worden deze ombuigingsmogelijkheden echter niet aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. Grofweg de helft van deze mogelijkheden zijn door het college gekwalificeerd als ‘oranje’; wat inhoudt dat ze theoretisch gezien mogelijk zijn, maar dat ze niet de voorkeur hebben van het college. De andere helft van deze mogelijkheden zijn door het college gekwalificeerd als ‘rood’; wat inhoudt dat het college deze opties sterk ontraadt. Op de volgende pagina’s worden zijn al deze 108 ombuigingsmogelijkheden van een tekstuele toelichting voorzien.

85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99

0.4 Bedrijfsrestaurant 0.61 OZB woningen met 5 procent verhogen (in plaats van 2,5) 0.61 OZB woningen met 10 procent verhogen (in plaats van 5) 0.62 OZB niet woningen met 2,5 procent verhogen 0.62 OZB niet woningen met 5 procent verhogen (in plaats van 2,5) 0.62 OZB niet woningen met 10 procent verhogen (in plaats van 5) 0.64 Hondenbelasting 0.8 Skatebaan 0.8 Stelpost Fietspakhuis Theaterkwartier 2.1 Veilig verkeer wijken 2.1 Beperken middelen voor onderhoud aan verhardingen 3.1 Versterken agrarische sector 3.4 Toeristenbelasting 5.1 Afbouw middelen sportstimulering 6.71 Maatwerkvoorzieningen

Meerjarenraming 2025 - 2028 2025 2026 2027 2028

Ombuigingsmogelijkheden - niet voorgelegd 184 335 670 413 413 826 321 32 60 28 400 48 100 180 195

184 335 670 413 413 826 321 32 60 28 400 48 100 180 195

3.621

4.021

4.205

4.205

Taakveld

335 670 413 413 826 321 32 60 28 400 48 100 180 195

Ombuiging

Financieel effect - ombuigingensmogelijkheden - niet voorgelegd

335 670 413 413 826 321 32 60 28 48 100 180 195

100 101 102 103 104 105 106 107 108

0.4 Werving en selectie vast personeel 0.4 Beveiliging Stadhuis en Wigstraat 4.2 Beheer MFA's (geen weekend en avondopenstelling) 5.3 Cultuur - Geen nieuwbouw poppodium 6.1 Schuldhulpverlening MDF 6.1 Verzekering minima en chronisch zieken 6.72 Jeugdzorg knoppenplan - voorgestelde taakstelling verder verhogen 7.1 Gezondheidsbevordering 7.1 Subsidie Icare voor ontregelde gezinnen

100 70 100 375 500 234 143

100 70 100 375 200 759 1.000 234 143

100 70 100 375 200 759 1.500 234 143

100 70 100 375 200 759 2.000 234 143

Financieel effect - ombuigingensmogelijkheden - ontraden

1.522

2.981

3.481

3.981

Meerjarenraming 2025 - 2028 2025 2026 2027 2028

Ombuigingsmogelijkheden - ontraden

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Lelystad Next Level 0. Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur

1 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 75 100 75 100

2028 200 200

Lelystad Next Level gaat over het aantrekken van voldoende en draagkrachtige inwoners om te voorzien in maatschappelijke, stedelijke voorzieningen en het beheer daarvan. Maar naast inwoners ook hoe de stad zelf en de voorzieningen op een correcte wijze meegroeien. Kortom hoe kan Lelystad integraal op een juiste manier ontwikkelen. Er is in totaal €200.000 beschikbaar voor dekking van de programmakosten teneinde het uitvoeringsprogramma te realiseren en integraal het gesprek met Rijk en Provincie op te starten en te voeren. Er is recentelijk in de raad gesproken over concrete uitvoeringsafspraken. Het programma ondersteunt het samenhangend uitvoeren door de organisatie én de betrokkenheid bij en bijdragen aan de thema's door provincie en Rijk. Bezuinigen betekent kiezen, prioriteren op thema's die het meest bijdragen aan de ontwikkeling en beheer van de stad en anders organiseren (zelf doen of laten doen, sturing). Opnieuw mogelijkheden bekijken om te koppelen aan going concern, integrale aanpak en sturing op de uitvoering. En wat de bijdragen van provincie en Rijk hieraan/hierin kunnen zijn. Zonder deze inzet kan het programma geen volledige doorgang vinden en zullen de doelen op andere wijze behaald moeten worden. Waarbij met name het risico wordt gelopen dat een integrale ontwikkeling van de stad verminderd wordt.

Ook een integrale afstemming met Rijk en Provincie zal zonder deze inzet op een andere wijze ingericht moeten worden. Voorgesteld wordt de programmakosten fasegewijs af te bouwen en de activiteiten te borgen in de lijn.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Ombudsfunctie 0. Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur

2 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 25 125 125 25 125 125

2028 125 125

De gemeenteraad heeft de wens om de ombudsfunctie voor haar inwoners te verbreden. Deze wens vindt zijn oorsprong in een amendement bij het rekenkamerrapport ‘Code Rood voor de jeugdzorg’ d.d. 25 januari 2022. Het amendement roept op om een ombudsfunctie in te richten voor de jeugdzorg waar zorgvragers terecht kunnen wanneer zij vastlopen in het systeem (toegang en regie) van de jeugdzorg. In het raadsakkoord 2022 - 2026 is de ambitie verbreed naar een ombudsfunctie voor gemeentelijke dienstverlening in brede zin. Op 6 februari jl. heeft de commissie bestuur, middelen en economie nagedacht over de wensen die de raad heeft over de invulling van een ombudsfunctie. Het beeld hierover blijft diffuus. Momenteel is een (raads)voorstel in de maak dat antwoord geeft op: •

•

de noodzaak van het versterken van de ombudsfunctie (op basis van een analyse van het huidig gebruik, een overzicht van alle kanalen die we al hebben als gemeente; inclusief het gebruik en eventueel de aanvullende behoefte). de eventuele vorm van deze ombudsfunctie (op basis van voor- en nadelen, kosten et cetera).

Voor de zomer wordt er een stand van zaken van de analyse naar de raad gestuurd, conform de eerder gedane toezegging. Het is een mogelijkheid om de ombudsfunctie niet te versterken, maar in plaats daarvan in te zetten op het verbeteren van de klachtafhandeling van de gemeente. De beschikbare

middelen kunnen hier – deels – voor worden ingezet in 2025. Met ingang van 2026 kunnen de reeds gereserveerde middelen vrijvallen ten gunste van het begrotingssaldo, teneinde een bijdrage te leveren aan de ombuigingsopgave.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Optimalisatie toegang klantcontactcentrum 0. Bestuur en ondersteuning 0.2 Burgerzaken

3 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 100 100

2028 100 100

Deze ombuiging gaat om het anders gaan organiseren van de klant- toegang: “Doe het snel en in één keer goed: dit levert een hogere klanttevredenheid op en laat de kosten per klantcontact dalen!” Huidige situatie: Het Klant Contact Centrum – Werk Inkomen en Zorg (KCC-WIZ) ondersteunt meerdere teams binnen het sociaal domein wat betreft werkvoorbereiding en informatieverstrekking. Denk aan het teams aanvragen levensonderhoud, bijzondere bijstand en inburgering, team mutaties, team financiële administratie (uitkeringsadministratie en debiteurenbeheer), team WMO en team jeugd. Team Belastingen: alles wat te maken heeft met gemeentelijke belastingen, komt hier terecht. Er wordt gefilterd tussen telefoontjes die te maken hebben met de betalingen hiervan (invorderingen) en de inhoudelijke vragen (heffingen). Op basis daarvan wordt met de juiste afdeling doorverbonden. Afdeling telefonie ondersteunt meerdere teams anders dan het sociaal domein (werkvoorbereiding en informatieverstrekking): team burgerzaken, team belastingen, beheer openbare ruimte (BOR). Bij specialistischere vragen kan worden doorverbonden naar de afdeling. Voor de andere afdelingen of collega’s wordt er vrijwel altijd geprobeerd om direct door te verbinden. Gewenste situatie: Met een KCC (samenvoeging van telefonie en KCC-WIZ) geven we onder andere uitvoering aan de visie op dienstverlening.

En geven we prioriteit aan het belang van klantcontact. In ons onderzoek zoeken we naar het juiste takenpakket, de benodigde applicaties, afbakening met backoffices (vakafdelingen), et cetera. We maken een knip in de dienstverlening. Klanten (burgers, instellingen, bedrijven) kregen voorheen het product en de informatie daarover vanuit de vakafdeling (schaal 8 en hoger). Werkvoorbereiding en informatieverstrekking zouden door de ‘frontoffice’ (KCC schaal 6 en 7) uitgevoerd kunnen worden en voor meerdere afdelingen. Dit is een ombuiging waar veel voor ingeregeld moet worden; op termijn zal er een besparing worden gerealiseerd.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Opleidingen 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

4 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 300 300 300 300

2028 300 300

Er is in totaliteit ruim €0,9 miljoen beschikbaar voor opleidingskosten. Het is een mogelijkheid om dit budget met €300.000 naar beneden toe bij te stellen. Hier is echter wel kaderstelling voor noodzakelijk. Gevolg van het naar beneden toe bijstellen van het budget is dat er minder opleidingen gevolgd kunnen worden. Dit heeft een effect op het niveau van de medewerkers en de aantrekkelijkheid van de gemeente als werkgever.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Anders inzetten vierkante meters stadhuis 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

5 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 150 300 150 300

2028 300 300

Ondanks de groei van de organisatie zijn er in het stadhuis ook nog mogelijkheden voor verhuur aan derden (met name maatschappelijke organisaties - rekening houdend met de wet Markt en Overheid). Momenteel is een deel van de 5e verdieping (vleugel 5A) al beschikbaar voor verhuur. Het is mogelijk om (met name) de gehele 5e verdieping hiervoor beschikbaar te stellen. Het aantal werkplekken dat hiermee voor verhuur in aanmerking komt is 110 werkplekken. Momenteel zijn er 12 plekken al verhuurd en daarmee nog 100 beschikbaar. Om dit te kunnen realiseren is een inspanning van diverse partijen noodzakelijk. Denk aan betrokken besturen en de contactpersonen binnen diverse maatschappelijke organisaties. Het niet meer beschikbaar hebben van (met name) de 5e verdieping voor de eigen organisatie kan weerstand opleveren en geeft minder ruimte voor eigen medewerkers voor bijvoorbeeld projecten, overleg en samenwerkingsplekken. De opbrengsten zullen wellicht deels aangewend moeten worden voor het financieren van de afschrijvingskosten behorende bij herinrichtingskosten. Daarnaast moet er nadrukkelijk gekeken worden naar andere mogelijkheden om de vierkante meters in het stadhuis anders te benutten. Denk aan verhuur van andere ruimtes dan de 5e verdieping.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Centrale personeelsbudgetten - Banqueting en overige kosten 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

6 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 0 0 0 0 0 0

2028 0 0

Er is in totaliteit afgerond €0,4 miljoen beschikbaar voor diverse overige personeelskosten. Deze middelen worden ingezet als dekking voor zaken als teamuitjes, ambtsjubilea, vakliteratuur, catering en dergelijke. Voor wat betreft deze kosten geldt dat de druk op dit budget in de afgelopen jaren is toegenomen, met overschrijdingen tot gevolg. Er is kaderstelling nodig om de realisatie weer in overeenstemming met de begroting te krijgen. In het komend halfjaar zal een interne richtlijn worden opgesteld, zodat voor ieder team helder is wat er aan teambudget beschikbaar is voor het bekostigen van het jaarlijkse teamuitje, ambtsjubilea, vakliteratuur en dergelijke. Ook wordt er een versobering toegepast op zaken als banquetingkosten, zoals lunch en cateringkosten (bijvoorbeeld voor vergaderingen die tijdens kantooruren op het stadhuis worden georganiseerd). Deze versobering resulteert niet in een bijdrage in de ombuigingsopgave, maar zorgt ervoor dat er op rekeningbasis niet langer sprake zal zijn van een overschrijding. Wat er aan budget resteert is dan het minimale om team overstijgende kosten van dekking te voorzien.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Leveringen IT producten 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

7 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 100 100 100 100 100 100

2028 100 100

Er zijn op basis van resultaten van het afgelopen jaar mogelijkheden om op verschillende begrotingsonderdelen een bezuiniging door te voeren. Het gaat dan om de kosten met betrekking tot gebruikerslicenties voor kantoorautomatisering en de werkplek / ondersteuning van centrale bedrijfsvoering onderdelen, waaronder het zaaksysteem. Deze bezuiniging gaat uit van een gelijkblijvende organisatie omvang qua in- en externe medewerkers (exclusief inflatie en overige prijsstijgingen). Hierbij is het van belang om in de toekomst wel dekking beschikbaar te stellen voor prijsstijgingen (het Microsoft contract stijgt bijvoorbeeld met meer dan 10%). Ook wanneer de organisatie op onderdelen groeit zullen de licentiekosten toenemen, waarop te zijner tijd geanticipeerd zal moeten worden.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Ondersteuning IT producten 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

8 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 111 111 111 111 111 111

2028 111 111

De organisatie ondersteunen op het brede en complexe veld van IT is onveranderd moeilijk. Een expert zijn op al deze gebieden is onmogelijk. Bij complexe IT veranderingen (upgrades, uitfasering, overgang naar Cloud, uitrol organisatie brede producten, migraties) is ondersteuning van vitaal belang. Bovendien levert de inzet van externen die de handelingen veel vaker hebben gedaan vele voordelen op. Daarnaast moet er voor de periode 2026 - 2030 rekening worden gehouden met de programmering van Lelystad Digitaal 2030 - het voldoen aan rechtmatigheid, waarvoor aanbestedingen in deze periode uitgevoerd moeten worden. Door het bezuinigen op dit begrotingsonderdeel zullen wij dit meer zelf, met eigen mensen, moeten oppakken en/of aanbestedingen uitstellen. De gevolgen zijn: minder kwaliteit en capaciteit voor trajecten, projecten, aanbestedingen en ontwikkeling. Dit vertaalt zich verder in langere doorlooptijden, minder totale capaciteit die ter beschikking kan staan van de organisatie en meer kans op het niet voldoen aan de rechtmatigheidsregel voor informatiesystemen.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Versobering tertiaire arbeidsvoorwaarden 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

9 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 50 75 100 50 75 100

2028 100 100

Er is sprake van een aantal tertiaire arbeidsvoorwaarden. Daar zijn een aantal versoberingen in door te voeren:

▪ ▪ ▪

▪

▪ ▪

Terugschroeven van vergoeding dienstreizen boven maximaal tarief (28 cent per kilometer terugbrengen naar 23 cent per kilometer - totaal besparing €22.000). Vakbondscontributie via het Individueel Keuze Budget (IKB) niet langer als optie aanbieden (totaal besparing €26.000). Stoelmassages niet langer aanbieden (totaal besparing €32.000). Deze kosten worden nu gedekt uit het arbobudget; echter door de kostenstijging arboarts levert deze versobering per saldo geen besparing op. Fruit op het werk (totaal besparing €15.000). Hiervoor geldt hetzelfde als het punt hierboven: deze kosten worden nu gedekt uit het arbobudget en door de kostenstijginig arboarts levert dit waarschijnlijk niet daadwerkelijk een besparing. Minder lunches en catering bij evenementen voor ambtelijke organisatie en (totaal besparing €25.000). Hiervoor worden in 2024 nieuwe richtlijnen opgesteld. Geen externe etentjes en recepties in verband met jubilea en afscheid. Niet meer extern vergaderen en lunchen en versobering teamuitjes (totale besparing €50.000).

Voorgesteld wordt in totaliteit €100.000 te bezuinigen en in overleg met de OR te bepalen welke keuzes gemaakt moeten worden.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Formatieve ombuigingen 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

10 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 400 800 1.200 400 800 1.200

2028 1.200 1.200

Een aantal ombuigingen die aan de raad worden voorgelegd bestaan voor een deel uit het aframen van personele inzet op de uitvoering van de desbetreffende activiteit. Daarnaast is er gekeken naar mogelijkheden om - in aanvulling daarop - een ombuiging door te voeren op de ambtelijke organisatie. Een aantal overwegingen spelen hierbij een rol. 1. Omvang gemeentelijke organisatie in relatie tot aantal inwoners Het spreekt voor zich dat de omvang van het ambtelijk apparaat in verhouding moet staan tot het aantal inwoners. In afgelopen kadernota's is deze discussie meerdere malen gevoerd. Gemeenten van vergelijkbare grootte hebben een bezetting van 8,5 fte per 1.000 inwoners in 2023 (daar waar de formatie van Lelystad neerkomt op 8,1 fte per 1.000 inwoners). In de programmabegroting 2023 - 2026 heeft de raad per amendement besloten om voor iedere 1.000 inwoners groei 4 FTE aan formatieruimte toe te voegen (in plaats van de afgerond 8 FTE die het college voorstelde, om gelijke tred te houden met de benchmark). Dit betekent dat - bij de huidige situatie - de verhouding van het aantal FTE in vergelijking met het aantal inwoners in de toekomst verder af zal nemen. 2. Aanvullende inzet om gewenste groei te realiseren De raad heeft in de kadernota 2024 - 2027 besloten middelen beschikbaar te stellen voor het versnellen van de woningbouw, oplopend tot een bedrag van €800.000 structureel.

Dit gaat nadrukkelijk om een andere discussie dan onder punt 1 is benoemd. In vergelijking met de benchmarkgemeenten heeft Lelystad namelijk een forse groeiambitie. Om als organisatie 'fit' te zijn voor de opgave wordt op verschillende sporen toegewerkt naar de versnelling gekoppeld aan groei in balans. 3. Druk binnen organisatieonderdelen / teams In de afgelopen 10 jaar is de organisatie in relatieve zin sterk gekrompen. Ook op het vlak van leidinggevenden zijn er scherpe keuzes gemaakt, bijvoorbeeld door de laag afdelingshoofden tussen de directie en teamleiders weg te saneren. Inmiddels is duidelijk geworden dat de span of control voor de teamleiders - bij de huidige formatieruimte - te groot is. Op dit vlak is aanvullende inzet noodzakelijk, maar er is geen budgetruimte voor beschikbaar. Dat speelt in meer of mindere mate binnen alle organisatieonderdelen, zoals ook beargumenteerd onder punt 1 hierboven.

Resumerend Zoals gezegd knelt het in de beschikbare capaciteit en workload. Het is tegelijkertijd echter ook zo dat - wanneer er offers in de stad gebracht worden - we ook als organisatie een maximale bijdrage willen leveren. Het zal wel betekenen dat niet alles meer kan. In de praktijk zal dat betekenen dat: 1. Een deel van de eerder toegevoegde formatiegroei weer zal worden afgeraamd, met toenemende druk op de organisatie als gevolg. 2. Dat er op een andere wijze invulling gegeven zal worden aan de gewenste groeiversnelling. De markt zal hierbij meer gaan voorstellen en de organisatie zet in op het werken met Nota's van Uitgangspunten en tenders. Verder zal het programmabureau van 'het nieuwe stadsdeel' (eerder ZuiderC) dit mogelijk moeten maken. 3. Knelpunten binnen de organisatie zullen zoveel als mogelijk intern opgelost moeten worden. Een taakstellende bezuiniging op de formatie van het fysieke domein zal via die weg bij moeten dragen aan het verbeteren en optimaliseren van werkprocessen en dus zelfs kunnen bijdragen aan de versnelling van de woningbouw en uitbreiding van de stad. Daarnaast zal er continue kritisch gezocht moeten worden naar mogelijkheden om op een slimme manier met de beschikbare formatie om te gaan.

Ook op het vlak van inhuur blijft het nadrukkelijk van belang om kritisch te zijn en - daar waar mogelijk - zoveel mogelijk in te blijven zetten op vaste dienstbetrekkingen.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Budgetten college 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

11 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 82 82 82 82 82 82

2028 82 82

Een bezuiniging van in totaal €82.000 op de budgetten van het college met ingang van 2025. Deze bezuiniging is opgebouwd uit een drietal elementen: Een bedrag van €40.000 wordt bezuinigd op de ondersteuning van het college. Dit zal voortaan volledig vanuit de bestaande formatie moeten komen en gaat dan met name om communicatie, bestuursadvies en bestuursondersteuning. De overige beïnvloedbare kosten bedragen €30.000 en worden gemaakt voor fotografie, bloemen en de lintjesregen (resp. €10.000 per jaar). Er zullen nieuwe werkafspraken gemaakt moeten worden over bloemwerk en de organisatie van de lintjesregen. Dit geldt ook voor de inzet van een externe fotograaf. Verder worden in de toekomst bij fotografie de mogelijkheden van AI ingezet. Dit levert samen een jaarlijkse besparing op van €2.000 met ingang van 2025. Daarnaast is er €50.000 aan budget beschikbaar onder de noemer 'college onvoorzien'. Over 2022 is er €7.000 van dit budget ingezet, als bijdrage voor een reeks concerten in Flevoland van het Liatoshynsky Orchestra uit Kyiv. Over 2023 is er €25.000 van dit budget uitgegeven, als donatie voor de slachtoffers van de aardbeving in Turkije en Syrië. Het beschikbare budget kan met €40.000 naar beneden toe bijgesteld worden, zodat er nog een totaalbedrag van €10.000 beschikbaar blijft om bij onvoorziene omstandigheden budget beschikbaar te hebben.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Terugbrengen kerstversiering 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

12 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 10 10 10 10 10 10

2028 10 10

Jaarlijks wordt het stadhuis in kersttijd versierd met een grote kerstboom, kleine kerstbomen op de etages en de Wigstraat en aanvullende versieringen. Kosten hiervoor zijn €15.000. Voorstel is om de versiering terug te brengen tot uitsluitend een boom in de hal van het stadhuis en hiermee een besparing te realiseren van €10.000. Het meebrengen van eigen kerstversieringen door medewerkers is en blijft in het kader van brandgevaar niet toegestaan.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Repro en mediabureau 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

13 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 70 70 70 70 70 70

2028 70 70

Op 1 januari 2021 is de Wet elektronische publicaties (Wep) van kracht. De Wep verplicht gemeenten om alle wettelijk voorgeschreven bekendmakingen, mededelingen, verordeningen en kennisgevingen via de applicatie Decentrale Regelgeving en Officiële Publicaties (DROP) te publiceren in een officieel elektronisch blad. Als service naar de inwoners en ondernemers worden deze bekendmakingen, etc. ook nog gepubliceerd in de Flevopost. Dit is niet meer nodig en daarbij zijn de kosten voor publicaties in de Flevopost de afgelopen jaren sterk gestegen. Komt nog bij dat de huis aan huis bezorging van de Flevopost al langere tijd in veel wijken niet meer plaatsvindt. Voorstel is om hiervoor geen ruimte meer af te nemen, waarmee een besparing van €70.000 wordt gerealiseerd.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Schoonmaak Stadhuis en Wigstraat 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

14 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 10 54 54 10 54 54

2028 54 54

Het huidige schoonmaakcontract (Stadhuis en Wigstraat) loopt nog tot 7 mei 2025. Mogelijkheid is om bij een volgende aanbesteding de frequentie van de avondschoonmaak te verlagen. Dit heeft wel als consequentie dat de schoonmaakbeleving lager wordt, kans op ongedierte toeneemt en gezondheidsklachten (meer stof etc.) kunnen toenemen. Daarnaast kan het vloeronderhoud en binnenglasbewassing worden teruggebracht naar één keer per jaar. Dit alles levert een besparing op van €54.000. Aandachtspunt blijft wel dat er jaarlijks geïndexeerd moet blijven worden, teneinde de beschikbare budgetten niet te overschrijden.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Datacommunicatie en telefoonkosten 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

15 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 70 70 70 70 70 70

2028 70 70

Het aangaan van een nieuw contract met onze mobiele provider naar aanleiding van een aanbesteding heeft geleid tot structurele lagere kosten. Bij een gelijkblijvende aantal medewerkers en "Internet of Things" die een mobiel abonnement behoeven is deze structurele bezuiniging van €70.000 structureel mogelijk.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Repro en printerkosten 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

16 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 30 30 30 30 30 30

2028 30 30

De afgelopen periode is naar voren gekomen dat het afdrukken van papieren documenten in populariteit is gedaald. Men gebruikt meer iBabs, Teams of Sharepoint om bestanden te lezen en direct van feedback te voorzien. Iedereen in de organisatie zal "papierluw" moeten werken om deze bezuiniging van €30.000 structureel uitvoerbaar te houden.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Inzet Huisadvocaat 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

17 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 30 30 30 30 30 30

2028 30 30

De inzet van rechtskundige dienstverlening door de huisadvocaat ziet hoofdzakelijk op verplichte rechtsbijstand in civielrechtelijke zaken en ondersteuning en advisering bij zeer complexe en juridisch specialistische dossiers. Het gaat hier om wettelijke taken met een beperkte beïnvloedbaarheid van het budget. Dit jaar gaat er een nieuwe aanbesteding plaatsvinden voor de uitbesteding van juridische werkzaamheden. Er kan een bezuiniging van €30.000 structureel worden gerealiseerd, maar alleen wanneer er nog kritischer wordt gestuurd op de kosten, meer wordt gestuurd op wanneer er gebruik wordt gemaakt van de huisadvocaat en er binnen de teams goed wordt gepland en nog meer gebruik gemaakt wordt van de reeds aanwezige juridische capaciteit.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Overige HR Software 0. Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead

18 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 20 20 20 20

2028 20 20

Er kan een bedrag van €20.000 als bezuiniging worden ingeboekt. Dit betekent dat de MAVIM software uit gefaseerd zal worden en de diverse processen opgenomen moeten worden in een ander systeem. Dit systeem is reeds in huis en dat zal op termijn uitgebreid worden, door deze software passend te maken voor procesmanagement.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Inkomsten deelnemingen 0. Bestuur en ondersteuning 0.5 Treasury

19 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 200 200 150 200 200 150

2028 150 150

De gemeente ontvangt jaarlijks dividend van Alliander N.V. en een garantstellingsprovisie van HVC. Voor het dividend van Alliander is in de begroting een opbrengst van €450.000 begroot. De afgelopen jaren was de verwachting dat de bedrijfsresultaten van Alliander, en daarmee de winstuitkering, onder druk zouden komen te staan als gevolg van de toenemende investeringsbehoefte. Doordat ook de omzet meer stijgt dan verwacht - als gevolg van de toenemende elektrificatie - blijkt deze verwachting niet uit te komen. In de afgelopen jaren is er tussen de €170.000 en €280.000 meer dividend ontvangen dan begroot. Alliander wil in gesprek met de aandeelhouders over het dividendbeleid, omdat volgens Alliander de dividenduitkering niet ten koste mag gaan van de benodigde investeringsruimte en wel maatschappelijk passend moet zijn. Hiervoor is een aanpassing nodig van het door de aandeelhouders vastgestelde dividendbeleid. Voorgesteld wordt de begroting 2025 – 2028 te actualiseren op dit punt.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

OZB woningen met 2,5 procent verhogen 0. Bestuur en ondersteuning 0.61 OZB woningen

20 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 335 335 335 335 335 335

2028 335 335

In z´n algemeenheid geldt dat elke verhoging van het tarief van de OZB woningen met 1% leidt tot een meeropbrengst van €134.000. Een verhoging van €2,5% leidt dan tot een meeropbrengst van €335.000 structureel op het vlak van de OZB woningen. Het tarief voor woningen (eigenaren) bedraagt in 2024 0,1193%. De gemiddelde eigenarenaanslag OZB voor een woning met een gemiddelde waarde van €322.000 bedraagt dan €384,00. Iedere stijging met 1% komt gemiddeld dus neer op een verhoging van €3,84 van de ozb aanslag voor woningen.

Qua woonlasten (ozb,afval,riool) staat gemeente Lelystad landelijk op plek 280, waarbij plek 1 de goedkoopste en plek 345 de duurste gemeente is. Voorgesteld wordt de opbrengst op het vlak van de OZB woningen met 2,5% te verhogen.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Uitvoering heffing en invordering gemeentelijke belastingen 0. Bestuur en ondersteuning 0.61 OZB woningen

21 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 0 0 0 0 0 0

2028 0 0

Voor een aantal gemeenten, waaronder bijvoorbeeld Dronten, en voor waterschap Zuiderzeeland verzorgt GBLT de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen. De kosten per inwoner bedragen ca € 17 (Dronten) per inwoner, wat op het eerste gezicht lager ligt dan de kosten per inwoner in Lelystad. Voorgesteld om een onderzoeksopdracht uit te voeren naar mogelijkheden om de uitvoering van heffing en invordering over te dragen. Enerzijds om een goed beeld te krijgen van de huidige situatie en de daarbij behorende kosten. Anderzijds om te onderzoeken of uitvoering extern inderdaad goedkoper kan.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Uitvoeringskosten bezwaar (incl proceskostenvergoeding) 0. Bestuur en ondersteuning 0.61 OZB woningen

22 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 170 170 170 170

2028 170 170

In 2024 zijn er een aantal zaken gewijzigd wat betreft de hoogte van de proceskosten in de bezwaarfase. De hoogte van de proceskostenvergoeding voor een WOZ-dienstverlener (in de wet: beroepsmatig verleende rechtsbijstand) is per 1 januari 2024 nog maar 25% van het bedrag uit het Besluit proceskosten bestuursrecht. (Bron: Artikel 30a lid 1 Wet WOZ). In 2024 gaan we uit van 1762 bezwaarschriften, waarvan ruim 1000 bezwaren zijn ingediende door No Cure No Pay (NCNP) bedrijven. De verwachting is dat 40% hiervan in aanmerking komt voor kostenvergoeding, waarmee het begrote bedrag neerkomt op circa €68.000. In de begroting is hiervoor €178.000 begroot. Door deze wetwijziging kan hierop €110.000 worden ingeboekt als besparing. Daarnaast zijn er maatregelen getroffen om de stijgende uitvoeringskosten door de sterke toename van het aantal bezwaren en de externe uitbesteding om te buigen naar inzet van eigen medewerkers/taxateurs. Hierdoor kan een verwachte besparing gerealiseerd worden van in ieder geval €60.000.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Verhogen parkeerbelasting 0. Bestuur en ondersteuning 0.63 Parkeerbelasting

23 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 500 500 500 500 500 500

2028 500 500

De tarieven voor parkeren in Lelystad zijn relatief laag. Dat geldt voor het uurtarief alsook voor de vergunningen en abonnementen. Daarnaast zijn de parkeertarieven sinds 2019 niet meer gecorrigeerd voor inflatie. De inkomsten kunnen verhoogd worden door de tarieven te verhogen of door de betaaltijden te verruimen. De potentiële inkomsten zijn afhankelijk van de verhoging van de tarieven. Verhoging van het uurtarief van €1,60 naar €2,00 (+25%) leidt tot €400.000 extra inkomsten. Inschatting is dat verhogen van de tarieven van abonnementen en vergunningen nog eens €100.000 op zal leveren. Een andere optie is het vergroten van het gebied met betaald en/of vergunning parkeren (denk aan de gratis parkeermogelijkheden rondom het centrum te verminderen). Dergelijke opties zullen verder uitgewerkt moeten worden om een beter beeld te geven van de mogelijkheden op dit vlak. Het is ook mogelijk om de tarieven te verhogen met een percentage dat hoger ligt dan de inflatie in de afgelopen jaren. In dit ombuigingsvoorstel blijft de verhoging beperkt tot een correctie voor inflatie over de afgelopen jaren.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Ramen ruimte onder plafond BTW compensatiefonds 0. Bestuur en ondersteuning 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

24 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 1.192 1.192 1.192 1.192 1.192 1.192

2028 1.192 1.192

Gemeenten zijn in 2023 €573 miljoen onder het plafond van het BTW compensatiefonds gebleven. Conform afspraak met het Rijk wordt deze niet benutte ruimte jaarlijks toegevoegd aan de algemene uitkering, die gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds. De financieel toezichthouder staat het gemeenten toe om de ruimte onder dit plafond uit het voorgaande jaar als structureel dekkingsmiddel mee te nemen in de meerjarenraming. Hierbij wordt gemeenten geadviseerd om hierbij voorzichtigheid te betrachten, aangezien de ruimte onder het plafond ook lager uit kan vallen in de komende jaren. Gemeente Lelystad raamt de ruimte onder het plafond ook al structureel dekkingsmiddel. Op basis van de septembercirculaire 2023 werd de ruimte onder het plafond nog becijferd op een bedrag van €359 miljoen. De toename van de ruimte onder het plafond in de meicirculaire 2024 komt neer op €214 miljoen, wat voor Lelystad een extra algemene uitkering van €1.192.000 structureel zou betekenen. Er zit een risico in om deze ruimte onder het plafond in volle omvang te ramen, maar in lijn met het VNG begrotingsadvies wordt voorgesteld dit wel te doen. Belangrijkste argument hierachter is dat het daarmee wordt voorkomen dat door voorzichtigheid het noodzakelijk wordt op andere terreinen harde bezuinigingen door te voeren. Dat is een politieke afweging.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Geen gemeentelijke bijdrage Lelypas 0. Bestuur en ondersteuning 0.8 Overige baten en lasten

25 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 0 0 0 0 0 0

2028 0 0

De Lelypas kan niet bestaan zonder financiële ondersteuning van de gemeente Lelystad. Voor de huidige pas is op jaarbasis €95.000 van de gemeente nodig. Uit onderzoek dat ingesteld is naar aanleiding van de raadsmotie van 14 november 2023 blijkt dat het toevoegen van gemeentelijke regelingen aan de Lelypas leidt tot een kostenverhoging voor het in stand houden van de Lelypas. Het gaat om een bedrag van €200.000 op jaarbasis. De raad wordt voor het zomerreces in een raadsinformatienota geïnformeerd over de resultaten van het onderzoek. In verband met de ombuigingsopgave wordt voorgesteld de Lelypas niet te continueren. Met dit besluit worden geen structurele middelen vrijgespeeld om bij te dragen aan de ombuigingsopgave; er ontstaat echter wel duidelijkheid dat er in de toekomst geen gemeentelijke middelen zullen worden aangevraagd (die het begrotingstekort weer doen toenemen).

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Indexatie materiële budgetten gemeentebegroting 0. Bestuur en ondersteuning 0.8 Overige baten en lasten

26 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 1.800 1.800 1.800 1.800 1.800 1.800

2028 1.800 1.800

In de loop van 2022 is de inflatie sterk opgelopen, met als gevolg diverse financiële knelpunten - waar in de programmabegroting 2023 - 2026 zo goed als mogelijk op is geanticipeerd. Enerzijds door het actualiseren van de beschikbare budgetten bij significatie prijsstijgingen (denk aan de actualisatie van de energiebudgetten en de kosten voor het groenonderhoud). Anderzijds door het reserveren van middelen om de begroting en gesubsidieerde instellingen te kunnen compenseren voor deze prijsstijgingen. Met ingang van 2024 wordt de reguliere systematiek weer gehanteerd, waarbij het indexpercentage voor het komende begrotingsjaar wordt berekend op basis van de percentages zoals begin maart door het CPB worden gepubliceerd in het Centraal Economisch Plan (CEP). Vanuit de reservering voor tranche 2024 resteert er nog een bedrag van €3.686.733 voor de compensatie van budgetten binnen de bedrijfsvoering en het fysieke domein (de budgetten van de gedecentraliseerde taken binnen het sociaal domein zijn reeds gecompenseerd voor inflatie). Door zeer kritisch te zijn in de verdeling van deze middelen moet het mogelijk zijn om eenmalig een structureel bedrag vrij te spelen (inschatting op dit moment is de helft van het beschikbare bedrag, wat neerkomt op €1.800.000 structureel).

In deze exercitie zal gekeken worden naar de mate waarin de diverse budgetten onder druk zijn komen te staan als gevolg van prijsverhogingen in 2024 en alleen die budgetten te compenseren voor inflatie waarbij dit echt niet anders kan. Dit betekent concreet: -

Budgetten waar wellicht nog sprake was van enige onderbesteding krijgen er niks bij (door de prijsstijgingen zal de onderbesteding die er nog was verdwijnen). Budgetten waarop in enige mate gestuurd kan worden moeten via die weg binnen budget blijven.

Aandachtspunt hierbij is dat de raad ook over deze optie nadenkt in het besluitvormingsproces van de kadernota 2025 - 2028. Het spreekt voor zich dat deze optie niet steeds opnieuw kan worden ingezet,

omdat dit onherroepelijk zal leiden tot overschrijdingen bij de jaarrekeningen / ongewenste situaties in de uitvoering / het verwijt dat de organisatie niet in control is. Na het doorvoeren van deze ombuiging zal er weer voldoende moeten worden geïndexeerd, ook al kost dit budgetruimte. Op het moment dat er dan een begrotingstekort resteert zullen er op inhoud keuzes gemaakt moeten worden over wat wel / niet meer wordt gedaan.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Motiemarkt en kindermotiemarkt 0. Bestuur en ondersteuning 0.8 Overige baten en lasten

27 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 200 200 200 200 200 200

2028 200 200

Op de Motiemarkt kunnen inwoners, wijken, verenigingen, enzovoorts, hun ideeën voor de stad promoten. Het idee wordt, als er voldoende belangstelling is, door raadsleden omgezet in een motie. Met een vooraf vastgesteld budget wordt er vervolgens gestemd over alle moties. Bij een meerderheid worden de ideeën uitgevoerd. Van het begin tot het einde werken raadsleden samen met de inwoners om ideeën om te zetten naar moties. Er wordt ieder jaar een motiemarkt georganiseerd, waarvoor €150.000 aan budget beschikbaar is. Ook wordt er inmiddels voor de tweede keer een kindermotiemarkt georganiseerd, waarvoor €50.000 beschikbaar is. Het is een overweging om hier - gezien de financiële situatie - niet langer uitvoering aan te geven. In de bespreking van de kadernota 2025 – 2028 is deze optie ook reeds door enkele fracties als een mogelijkheid ingebracht.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Stelpost MRA 0. Bestuur en ondersteuning 0.8 Overige baten en lasten

28 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 10 10 10 10 10 10

2028 10 10

Een jaar of vijf geleden is er via een amendement €10.000 in de begroting gezet, ter dekking van toekomstige investeringen in MRA verband. Vervolgens is er nooit aanspraak gemaakt op deze middelen, wat maakt dat nu wordt voorgesteld deze stelpost vrij te laten vallen ten gunste van het begrotingssaldo.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Openbare orde en veiligheid 0. Bestuur en ondersteuning 0.8 Overige baten en lasten

29 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 50 50 50 50 50 50

2028 50 50

De uitvoering van het door de raad vastgestelde Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 en de andere taken in het kader van openbare orde en veiligheid bestaan hoofdzakelijk uit wettelijke taken. Ook heeft

de raad in het raadsakkoord extra gelden beschikbaar gesteld ten aanzien van de buurtschouw, de aanpak van ondermijning en de aanpak van cybercriminaliteit. Desondanks kan er door slimmer samen te werken met partners €50.000 worden bezuinigd. Hierbij is het van belang te benadrukken dat de aanpak van de toenemende cybercriminaliteit onverminderd doorgang zal vinden. Dit geldt ook voor de aanpak van ondermijning en de maatregelen die getroffen moeten worden bij explosies bij woningen en jeugdoverlast.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Energie 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Verkeer en vervoer

30 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 0 0 0 0 0 0

2028 0 0

De afgelopen jaren zien we verschillende ontwikkelingen die een enorm effect hebben op onze energiekosten. We hebben grote ambities op het gebied van duurzaamheid en daarnaast zorgt de onstabiliteit in de wereld voor grote fluctuaties in en stijgingen van energietarieven. Dit zien we terug bij de directe kosten (leveringen) maar ook bij de indirecte kosten (belastingen en vastrecht). Om hier - ook in de begroting - tijdig op in te spelen is het goed om hier binnen de gemeente één regievoerder verantwoordelijk te maken voor de inkoop van energie. Een regievoerder is er nu niet en dat was tot voor enkele jaren terug ook niet echt een probleem, omdat de tarieven (en daarmee ook de kosten) redelijk stabiel waren. De kosten worden begroot, betaald en verantwoord in 23 begrotingsproducten, waardoor effecten en het resultaat daarvan niet altijd direct zichtbaar zijn of worden. Daarnaast worden investeringen gedaan om energiekosten te besparen maar het effect hiervan wordt niet direct zichtbaar of verwerkt in de begroting. Vaak kan dit ook niet omdat voordelen teniet worden gedaan door stijgende (vaste) lasten. Recent is de uitvraag gedaan voor de inkoop van energie voor 2026 en 2027 en daar kwam wederom HVC als voordeligste uit de bus en kan dus inbesteed worden.

Openbaar aanbesteden heeft op dit moment nog geen toegevoegde waarde, maar zou eventueel in de toekomst overwogen kunnen worden op het moment dat hier financieel voordeel te behalen is. Daarnaast zou, naast het eigen gebruik, ook gekeken kunnen worden hoe energie meer kostendekkend (vastrecht, levering en exploitatie) doorbelast kan worden naar derden (huurders/ gebruikers van gemeentelijk vastgoed en gebruikers van stroomkasten in de openbare ruimte). Doordat het nu soms onderdeel uit maakt van de huur en versnipperd is in de begroting en het resultaat van (overschrijdingen/ tekorten) wordt verantwoord per product binnen een taakveld (conform de BBV) is er geen goed beeld over het gebruik, de kosten en baten in relatie tot de begroting en de invloed die we daar zelf op hebben. Deze 'ombuiging' levert geen bijdrage aan de ombuigingsopgave, maar door dit op deze wijze in te steken (regievoering, mogelijkheden tot doorbelastingen) kan het tekort dat zich nu voordoet naar beneden toe worden gebracht, zodat er op termijn geen nadeel meer optreedt.

Onderwerp: Cluster: Taakveld:

Groot onderhoud woongebieden 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Verkeer en vervoer

31 bedragen x €1.000,-

Lasten Baten Effect ombuiging op begrotingssaldo

Effect op begrotingssaldo 2025 2026 2027 1.000 1.000 1.000 1.000

2028 1.000 1.000

Voor het duurzaam in stand houden van de openbare ruimte vind er periodiek een herijking van de meerjarenraming KSP plaats. Een meerjarenraming is een theoretische berekening waarmee dit op basis van kostenkengetallen wordt aangetoond. Dezelfde kostenkengetallen vormen de basis voor de budgetramingen voor de uitvoering van het groot onderhoud. In de kosten kengetallen voor de woongebieden wordt in de berekening uitgegaan van 16% VAT kosten (Voorbereiding - Administratie - Toezicht) en het in goede staat terug brengen van de openbare ruimte. Mede naar aanleiding van een door de raad aangenomen motie waarin wordt opgeroepen om breeduit te communiceren voor de start van groot onderhoud in de wijk en de bewoners inspraak en medezeggenschap te geven over de te verrichten werkzaamheden zijn de VAT kosten in de woongebieden opgelopen tot ver boven de 30% en soms wel 40%. Naast deze VAT kosten komen daar de kosten voor het uitvoeren van bewonerswensen/ verzoeken en invulling geven aan beleidsambities zonder dekking nog bij. Door in uitgangspunt, na besluitvorming weer te gaan werken vanuit de basis waar groot onderhoud voor bedoeld is "herstraten met kleine functionele aanpassingen" en bewoners te informeren en consulteren kan een besparing gerealiseerd worden op de inzet van personeel (€440.000) en op de uitvoeringskosten (€560.000) per jaar.