16. Informatienota voor de raad toezeggingen herijking economische visie

INFORMATIENOTA VOOR DE RAAD Nummer: 16 Portefeuille: Programma: Taakveld:

Economische Zaken, Wonen en Stadshart 3. Economie 3.1 Economische ontwikkeling

Datum

05-01-2021

Onderwerp: Toezeggingen n.a.v. werksessie herijking economische visie d.d. 20 oktober 2020. DE RAAD NEEMT KENNIS VAN: De uitvoering van de toezeggingen die door het college gedaan zijn naar aanleiding van de werksessie herijking economische visie van 20 oktober 2020. 1. Aanleiding Op 20 oktober jl. is met u stil gestaan bij de herijking van de economische visie van Lelystad. In een (informele) bijeenkomst is gesproken over de economische opgaven van Lelystad voor de komende jaren. Hierbij is door uw raad de behoefte geuit meer inzicht te krijgen in de door de gemeente gehanteerde methodiek die heeft geleid tot de totstandkoming van deze opgaven. Daarnaast is door uw raad verzocht inzicht te krijgen in de externe stakeholders die betrokken worden in het vervolgproces waarin de opgaven worden gevalideerd en verrijkt. Door het college is tijdens de vergadering toegezegd u hierover nader te informeren. In deze informatienota wordt hier invulling aan gegeven. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de gehanteerde methodiek en de betrokken stakeholders in het vervolgproces. Daarnaast treft u in de bijlage van deze notitie ook een uitgebreide analyse aan van de huidige economische situatie van Lelystad.

2. Methodiek: vaststelling van de opgaven

2.1 SWOT-analyse De op de bijeenkomst van d.d. 20 oktober gepresenteerde economische opgaven, zijn ingegeven door de huidige economische situatie van Lelystad te confronteren met de gewenste (economische) situatie

van Lelystad. De economische opgaven beschrijven wat er voor Lelystad nodig is om van de huidige tot de gewenste economische situatie te komen. Om de bovenstaande confrontatie uit te kunnen voeren is het allereerst noodzakelijk dat er een gemeenschappelijk beeld is waar Lelystad naar toe wil en hoe de economie van de stad hier een bijdrage aan kan leveren. Dit gemeenschappelijke beeld van de toekomst van Lelystad is geschetst in het door u vastgestelde Koersdocument 2040. Daarnaast is het van belang dat de gemeente inzicht heeft in de huidige economische situatie van Lelystad en de trends en ontwikkelingen die deze situatie op termijn kunnen gaan beïnvloeden. Dit inzicht is gevormd op basis van verschillende bouwstenen: reeds vastgestelde documenten en uitgevoerde onderzoeken1, eigen inzichten en (praktijk)ervaringen van onze medewerkers en een cijfermatige analyse van de huidige economische situatie van Lelystad die specifiek voor deze herijking is opgesteld. Deze cijfermatige analyse is als bijlage toegevoegd aan deze notitie. Op basis van deze bouwstenen is een selectie gemaakt van de belangrijkste (economisch) sterke en zwakke eigenschappen van Lelystad. In het licht van de gewenste economische situatie van Lelystad is daarnaast ook een selectie gemaakt van de belangrijkste kansen en bedreigingen die trends en ontwikkelingen bieden aan de economie van Lelystad.

De uitkomsten van deze selectie treft u (in willekeurige volgorde) aan in tabel 1. Sterkten S1. Lelystad is één van de logistieke hotspots van Nederland

Zwakten Z1. Arbeidsparticipatie: een grote groep Lelystedelingen neemt niet deel aan het arbeidsproces.

S2. Aanwezigheid van toeristische trekpleisters

Z2. Aandeel hoger opgeleiden in de beroepsbevolking

S3. Beschikbaarheid en bereikbaarheid van grote kavels i.c.m. de ontwikkelmogelijkheden rondom Flevokust Haven en Lelystad Airport

Z3. Het aantal ZZP-ers en Micro bedrijven dat doorgroeit.

S4. Strategische ligging in de Metropool Regio Amsterdam

Z4. Kwaliteit van de voorzieningen en aantrekkingskracht van de binnenstad van Lelystad

S5. Werkgelegenheidsontwikkeling door gezonde bedrijvendynamiek en stevig MKB

Z5. Het imago van Lelystad.

Kansen K1. ‘Overkook’ van Amsterdam

Bedreigingen B1. Digitalisering en technologisering stellen hogere én andere eisen aan arbeidskrachten en ondernemers.

K2. Transitie naar een circulaire economie

B2. Impact e-commerce op winkelbestand

K3. Gebrek aan ontwikkelruimte in Nederland

B3. Uitstel opening Lelystad Airport

K4. Opkomst van impact ondernemers

B4. Impact van de Coronacrisis

Tabel 1: SWOT-analyse economische situatie Lelystad

2.2 Confrontatiematrix en opgaven De genoemde sterke en zwakke eigenschappen betreffen specifieke (economische) kenmerken van Lelystad. De gepresenteerde kansen en bedreigingen komen voort uit een analyse van

1 Strategische Agenda Lelystad Next Level (2019)|Koersdocument 2040 (2019) | Eindrapport Deeltafel Next Level Economie (2019),

Economie Lelystad in Perspectief, Tordoir (2018) | MRA Agenda 2.0 (2020)

ontwikkelingen, gebeurtenissen en invloeden in de markt, waar Lelystad vroeg of laat mee te maken gaat krijgen en zelf weinig tot geen invloed op heeft.

Figuur 1: confrontatiematrix

Om zicht te krijgen op de economische opgaven van Lelystad voor de komende jaren zijn de sterkten en zwakten afgezet tegen de kansen en bedreigingen. In verschillende interne werksessies is met medewerkers van de gemeente stil gestaan bij de vraag hoe sterkten en zwakten kunnen worden ingezet om in te spelen op de kansen en bedreigingen om zo de economische ambities van Lelystad te kunnen realiseren. Het interne gesprek over deze confrontatie heeft geleid tot een inventarisatie van de in onze ogen belangrijkste economische opgaven voor de lange termijn. Hieronder zijn deze opgaven kort beschreven en wordt per opgave aangegeven hoe deze samenhangen met de eigenschappen in de SWOT-analyse. Groeien - Welke sterkten kunnen worden ingeschakeld om op kansen in te spelen? 1. Uitbouwen van het ecosysteem rond het logistieke cluster in Lelystad 2. Inzetten op de verdere groei van de vrijetijdseconomie

S1,S3,S4,S5,K1,K3 S2,S4, K1

Bewaken - Welke sterkten kunnen worden ingeschakeld om bedreigingen af te weren? 3. Behouden van aantrekkelijke werklocaties die volop ruimte bieden om te ondernemen in Lelystad 4. Versterking van het ondernemerschap: door bij te dragen aan het vergroten van de wendbaarheid en weerbaarheid 5. Inspelen op de uitdagingen (en kansen) die de digitalisering van de economie ondernemers bieden

S3, S4, B1, B2, B3, B4 S5, B1, B2, B4

S5, B1, B2, B4

Impuls - Welke zwakten kunnen dusdanig versterkt worden om op kansen in te spelen? 6. Continueren van onze werkzaamheden aan een inclusieve arbeidsmarkt: vergroten van het perspectief voor een ieder die mee wil doen in Lelystad 7. Verder uitbouwen en verzilveren van de propositie van Lelystad binnen de MRA 8. Inzetten op én creëren van de randvoorwaarden voor de transitie naar een circulaire economie

Z1, K3, K4

Z5, Z2, K1, K3

Z2, Z3, K2, K3

Kernproblemen - Welke zwakten dienen versterkt te worden om bedreigingen weerstand te bieden? 9. Vergroten en behouden van het Human Capital voor Lelystad 10. Werken aan een toekomstbestendig, goed functionerend en aantrekkelijk Stadshart

Z1, Z2, B1, B4 Z4, Z5, B2, B4

3. Validering en verrijking van de opgaven De hierboven beschreven methode heeft geleid tot een inventarisatie van de in onze ogen belangrijkste langjarige economische opgaven voor Lelystad. Door gezamenlijk met andere overheden, instellingen en het bedrijfsleven aan deze opgaven te werken denken wij de economische ambities te kunnen realiseren. Sociaal economisch beleid is geen exacte wetenschap; het is niet mogelijk objectief een weging toe te kennen aan kansen, bedreigingen, sterkten en zwakten. Hoewel wij middels bovenstaande wijze hebben getracht zo objectief mogelijk de opgaven voor Lelystad vast te stellen, zijn de uitkomsten (uiteraard) aan onze eigen inzichten en interpretaties onderhevig. De nieuwe economische visie moet echter niet alleen gaan over onderwerpen of opgaven die de gemeente belangrijk vindt of waar zij zelf invloed op heeft, maar dient voornamelijk ook de opgaven en onderwerpen te bevatten die andere stakeholders belangrijk vinden. Mede om die reden zijn wij op 20 oktober jl. met u in gesprek gegaan om te horen of u zich herkent in de door ons geïnventariseerde opgaven en of u ons bij de uitwerking van de opgaven nog zaken mee zou willen geven. Uw gemaakte opmerkingen tijdens de werksessie worden meegenomen in de verdere uitwerking en concretisering van de opgaven.

In de volgende stap van het proces gaan we in gesprek met verschillende externe stakeholders in Lelystad. Na deze gesprekken komen wij graag bij u terug met een verder uitgewerkte versie. Het doel van de gesprekken met deze externe stakeholders is de visie, opgaven en strategische lijnen te toetsen en verder aan te scherpen. Daarnaast inventariseren we bij de stakeholders welke rol(len) zij rond de verschillende opgaven voor zichzelf zien of reeds vervullen. De gesprekken hebben daarmee als voornaamste doel de inhoud van de economische visie te ‘valideren’ en verder te verrijken. Ook dienen de gesprekken als eerste stap in de vormgeving en versterking van partnerschappen richting de uitvoer. Hieronder treft u gevraagd overzicht van de stakeholders aan. Externe stakeholders Bedrijfskring Lelystad (vertegenwoordiging bedrijfsleven) Onderwijs- en kennisinstellingen Metropoolregio Amsterdam - Plabeka Provincie Flevoland Gemeente Almere Tabel 2 Overzicht externe stakeholders die betrokken zullen worden in de validering en verrijking

BIJLAGEN Economische analyse Lelystad – E&E Advies (2020)