Jaarstukken 2023 Leidschendam-Voorburg gecertificeerd (NIEUW)

Van het project is een onderdeel nog niet uitgevoerd in 2023, zijnde de indicering van de minuutakten van het notarieel archief. Het project wordt afgerond in 2024. Overheveling Voorgesteld wordt het restantbudget van € 46.000 voor het digitaliseren van de genealogische archieven over te hevelen naar 2024.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

84

Baten Sportaccommodaties (€ 4.840.000 nadeel) Tegenover het nadeel op de baten van dit taakveld staat een even groot voordeel op de lasten. Voor de uitleg wordt verwezen naar toelichting op de lasten van het taakveld Sportaccommodaties. Openbaar groen en (openlucht)recreatie (€ 303.000) De hogere baten hebben grotendeels betrekking op Park Vreugd en Rust (fase 1) en betreffen de bijdrage uit de onderhoudsvoorziening wegen voor een gedeelte van de kosten van het aanbrengen van een nieuwe toplaag aan de paden (zie de hogere lasten) en een bijdrage van de provincie voor werkzaamheden, die voor 2023 uitgevoerd zijn.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

85

Programma 6. Sociaal domein Omschrijving De gemeente is in het Sociaal Domein verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo en Jeugdzorg. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor de Inkomensondersteuning en de (re-)integratie naar werk. Sinds 2022 heeft de gemeente de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Wet Inburgering. Taakvelden per programma Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nr.

Naam taakveld

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

6.3

Inkomensregelingen

6.4

WSW en beschut werk

6.5

Arbeidsparticipatie

6.6

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

6.71 Maatwerk dienstverlening 18+ Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding WMO Dagbesteding WMO Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72 Maatwerk dienstverlening 18Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Jeugdhulp zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd Wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 18Jeugdbescherming Jeugdreclassering

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

86

Wat willen wij bereiken? In het aangescherpt Sociaal Kompas zijn de gemeentelijke doelstellingen op het sociaal domein vastgelegd. Deze doelstellingen en de inspanningen die daaraan bijdragen, zijn onderling sterk verweven en omvatten ook (delen van) programma's 4, 5 en 7. De verdeling naar programma's en taakvelden is (ook financieel) zo zorgvuldig mogelijk gemaakt maar doet niet altijd recht aan de (verweven) werkelijkheid. De noodzaak om binnen het programma Sociaal domein steeds kritisch te bekijken hoe opbrengsten en uitgaven meer met elkaar in evenwicht kunnen worden gebracht blijft van kracht. Dit hoofdstuk van de jaarrekening richt zich op alle inspanningen van de gemeente op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). In financiële omvang is dit het grootste programma van de jaarrekening. De gemeente heeft omvangrijke wettelijke taken binnen dit programma: • Zorgdragen voor een effectief laagdrempelig en preventief ondersteuningsaanbod voor kinderen en hun ouders die problemen ervaren bij het opgroeien of opvoeden. • Schuldhulpverlening bieden en bijzondere bijstand en bijstandsuitkeringen verstrekken. • Effectieve toeleiding naar en ondersteuning bij arbeidsparticipatie voor iedereen die dat nodig heeft.

Voor de doelgroep die meer ondersteuning en begeleiding nodig heeft dan op een reguliere werkplek kan worden geboden, is het de verantwoordelijkheid van de gemeente om die arbeidsplaatsen te creëren (het zogenoemde ‘beschut werk’). • Inwoners toegang bieden tot een antidiscriminatie voorziening. Dit is een organisatie die klachten van inwoners registreert en onafhankelijke bijstand verleent aan deze inwoners in de afwikkeling van hun klachten. • Bevorderen van het zo lang mogelijk zelfstandig wonen van mensen. De Wet Verplichte GGZ en de Wet Zorg en Dwang leggen deze verantwoordelijkheid vast. • Verstrekken van individuele voorzieningen aan kwetsbare inwoners die hiervoor een indicatie hebben (Wmo en Jeugdwet) . • Toegang organiseren tot de ondersteuningsvormen waarvoor zij verantwoordelijk is. Met toegang wordt het hele proces van informatievoorziening en advies, cliëntondersteuning, gespreksvoering, toewijzing, overdracht, coördinatie van de ondersteuning en nazorg, bedoeld. • Uitvoering van de Wet Inburgering.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

87

Behalve het conform de wet uitvoeren van deze taken, heeft de gemeente met het Sociaal Kompas verdere invulling gegeven aan de haar gegeven beleidsruimte. Ambitie hierin is dat de gemeente Samen met inwoners en allerlei partners wil bereiken dat inwoners het lukt om alledaagse taken zelf te doen, weten waar zij hulp kunnen vragen als het even niet lukt en het gevoel hebben de baas te zijn over hun eigen leven. Dit gaat de gemeente onder andere doen door:

• • • • • •

•

Inwoners te helpen die dit het hardst nodig hebben. Inwoners te ondersteunen om zoveel mogelijk op eigen benen te staan. Inwoners sneller ondersteuning te bieden zodat problemen niet groter worden De samenwerking met onze partners verder te versterken. Te kijken hoe ondersteuning kan worden gecombineerd zodat inwoners met minder verschillende hulpverleners te maken krijgen. Specifiek voor kinderen geldt dat ze veilig, gezond en kansrijk op moeten kunnen groeien. Verschillen in afkomst of achtergrond mogen daarbij niet uitmaken. Dit is natuurlijk in de eerste plaats een verantwoordelijkheid voor hun ouders. Ook het maatschappelijk middenveld kan hier een belangrijke rol spelen. Maar als het nodig is kunnen ook zij rekenen op steun van de gemeente en welzijnsorganisaties. Voor onze senioren geldt dat het mogelijk moet zijn om zelfstandig thuis te blijven wonen, zolang ze dat zelf kunnen en willen. Waar nodig en gewenst ondersteunen we deze inwoners. Niet alleen met voorzieningen, maar ook met aandacht: met mensen die eenzaam zijn gaan we in gesprek.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

88

Indicatoren Conform de begroting zijn de landelijk verplichte indicatoren in het jaarverslag opgenomen bij de programma's. De vermelde cijfers zijn gebaseerd op de meest recente gegevens die door het CBS (www.waarstaatjegemeente.nl) zijn gepubliceerd. Nr. Naam

Eenheid

Peiljaar

Waarde

21 Banen

per 1.000 inwoners 15-65 jaar

2022

469,4 (landelijk 825,4)

22 Jeugdcriminaliteit

% 12 t/m 21 jarigen

2022

23 Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

2022

24 Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking %

2023

Aantal per 10.000 inwoners van 18 jaar en ouder Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 65 jaar

2023

29 Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

2023

30 Jongeren met jeugdbescherming 31 Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

2023

32 Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Aantal per 10.000 inwoners

2022

26 Achterstand onder jeugd Werkloze jongeren 27 Personen met een bijstandsuitkering 28 Lopende reintegratievoorzieningen

2022

2023

2023

Bron

CBS Bevolkingsstatistiek / LISA bewerking ABF Research 1% (landelijk CBS - Jeugd 1%) 6% (landelijk CBS - Jeugd 6%) 72,2% CBS (landelijk Arbeidsdeelname 73,1%) 1% (landelijk CBS - Jeugd 1%) 385,6 CBS - Participatiewet (landelijk 344,8) 247,5 CBS - Participatiewet (landelijk 191,5) 11,8% CBS - Jeugd (landelijk 11,1%) 0,8% CBS - Jeugd (landelijk 1%) 0,3% CBS - Jeugd (landelijk 0,3%) 510 (landelijk CBS - Monitor sociaal 710) domein Wmo

Toelichting op de indicatoren 21 Banen Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 65 jaar. 22 Jeugdcriminaliteit Het percentage jongeren (12 tot 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

89

23 Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. 24 Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. 26 Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. 27 Personen met een bijstandsuitkering Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen.

Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. 28 Lopende re-integratievoorzieningen Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 65 jaar.

29 Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. 30 Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

90

31 Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12 tot 23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12 tot 23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. 32 Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie: • • • • • • • • • • • • •

Ondersteunen op participatie gerichte burgerinitiatieven, ondersteuning vrijwilligers en mantelzorg. Sociaal en cultureel werk, Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW), wijkopbouw. Preventie (bijv. eenzaamheidsbestrijding, preventie op het gebied van GGZ). Buurt- en clubhuizen. LHBTQI-beleid. Collectief aanvullend vervoer. Toegankelijkheid voorzieningen (inclusie). Kinderopvang: toezicht op en handhaving van de kwaliteit van de kinderopvang en peuteropvang. Aanvraag en verstrekking kinderopvangtoeslag Sociaal Medische Indicatie. Activiteiten volgend uit de Wet Inburgering. Noodopvang vluchtelingen. Inburgering nieuwkomers. Versterkingsprogramma Sterk voor Noord.

Wat gaan we ervoor doen? We ondersteunen mantelzorgers. Hierbij onderhouden welzijnsorganisaties contact met mantelzorgers om overbelasting te voorkomen. We brengen de behoeften van senioren in kaart door met hen in gesprek te gaan. Om onze waardering voor de inzet van vrijwilligers te uiten, nemen we het initiatief voor een jaarlijks event voor vrijwilligers en mantelzorgers. Dit wordt allemaal meegenomen in de ontwikkeling van het brede Wmo beleid. We zetten in op het vergroten van de sociale cohesie en inclusie. Iedereen is overal welkom, meer inwoners doen mee en we werken aan het vergroten van respect voor elkaar, o.a. door voorlichting op scholen over lhbtqi+ onderwerpen en het actief ondersteunen van Gender and Sexuality Alliance (GSA) op scholen en de Roze plus soos voor ouderen.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

91

Bij inburgering zetten we in op alle facetten van de Nederlandse samenleving zoals gelijkwaardigheid van alle mensen, vrijheid van godsdienst, gelijke rechten en kans en die het onderwijs meebrengt voor je carrière. Dat doen we tijdens het participatieverklaringstraject en groepsgewijze trainingen over de arbeidsmarkt (module arbeidsmarktparticipatie). We vragen verenigingen wat er voor nodig is om nieuwkomers actief te betrekken bij het vrijwilligersleven. Voor een beter zich op resultaat ontwikkelen we een monitor inburgering. Bij het ontwikkelen van beleid werken we actief samen met de Adviesraad Sociaal Domein. Nagenoeg alle inzet op dit taakveld vindt plaats door maatschappelijke partners die deelnemen aan één of meer van de subsidietafels. De tafels zijn thematisch georganiseerd. Partners hebben per thema gezamenlijk een uitvoeringsplan opgesteld dat antwoord geeft op de initiatiefvraag waarin de doelen van de gemeente zijn verwoord. In 2023 evalueren we het model van subsidietafels. Daarnaast zetten we in op: - Vanuit de regierol begeleiden van het inburgeringsproces. - Versterken van antidiscriminatie door afhandeling van meldingen, bewustwording en positieve houding creëren voor 'het anders zijn van anderen'. - Het verstevigen van de lokale coalitie eenzaamheid.

- Ondersteunen mantelzorg middels netwerk mantelzorg en organiseren van 'dag van de mantelzorg' - Bevordering van dagstructuur en sociaal contact door op laagdrempelige wijze voorzieningen toegankelijk te maken vanuit de subsidietafel Zelfredzame Inwoners. - De welzijnsorganisaties zodat zij kunnen zorgen voor heldere informatieverschaffing aan inwoners over (subsidie)regelingen of bij het maken van meldingen van maatwerkvoorzieningen. - Het versterkingsprogramma Sterk voor Noord. De wijken Heuvel/Amstel en Prinsenhof worden extra ondersteund vanuit drie opgaven: Jeugd en Onderwijs, Financiële zelfredzaamheid en Fijn en veilig wonen.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Mantelzorgers zijn dit jaar weer ondersteund door de welzijnsorganisaties. Ook is een start gemaakt met de ontwikkeling van een nieuwe activiteit die specifiek is gericht op ontmoeting voor mensen met dementie. Voor het optimaliseren van het Wmo-beleid is er gesproken met verschillende senioren in verschillende wijken van de gemeente. Vrijwilligers en mantelzorgers zijn in 2023 gewaardeerd met een decembergroet en een blijk van waardering. Er is dit jaar onder andere aandacht besteed aan LHBTQI op coming out day en paarse vrijdag. Ook is er een meerjarenplan opgesteld, voor 2023-2026. De evaluatie van de systematiek van subsidietafels is afgerond. Over de uitkomsten zijn de Raad en partners in het najaar van 2023 geïnformeerd. Besloten is om tot 2025 de uitvoeringsplannen te continueren en tegelijkertijd een nieuw systeem te ontwikkelen. De gemeente heeft in 2023 circa 375 Oekraïense vluchtelingen in gemeentelijke en in particuliere opvang ondersteund op gebied van huisvesting en/of zorg, onderwijs en inkomen. In 2023 is het gelukt om voor de Oekraïense bewoners op Overgoo meer ontspannende activiteiten te organiseren. Dit werd onder andere samengedaan met de Rotary en de balletschool. Maatschappelijke organisaties die ruimte zoeken om te huren, worden actief doorverwezen naar wijkverenigingen.

De gemeente heeft bemiddeld tussen de woningcorporatie en wijkvereniging de Blauwe Tram om tot een oplossing te komen zodat de wijkvereniging daar kan blijven.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

92

Acties Acties 2023 Opleveren evaluatie en voorstellen doorontwikkeling subsidietafels

Status

Organiseren van bijeenkomsten met ouderen Uitvoeren van de uitvoeringsplannen 2022-2025 Sterk voor Noord Participatiestrategie implementeren en uitvoeren waardoor burgerparticipatie aanvullend op de uitvoeringsplannen vergroot wordt. Toelichting acties: Opleveren evaluatie en voorstellen doorontwikkeling subsidietafels • De evaluatie is afgerond en hierover is de raad in het najaar 2023 geïnformeerd. Besloten is om tot 2025 de uitvoeringsplannen te continueren en tegelijkertijd te werken aan een nieuw systeem. Organiseren van bijeenkomsten met ouderen • Er zijn verschillende bijeenkomsten met diverse senioren groepen geweest al dan niet in samenwerking met ouderenorganisaties. Er is ook meerdere keren gesproken met de adviesraad sociaal domein en de adviesraad Stompwijk. Uitvoeren van de uitvoeringsplannen 2022-2025 Sterk voor Noord • Sterk voor Noord heeft als apart programma afgelopen jaar de raad zelfstandig geïnformeerd over de voortgang. Participatiestrategie implementeren en uitvoeren waardoor burgerparticipatie aanvullend op de uitvoeringsplannen vergroot wordt. • Er is een medewerker aangenomen specifiek voor burgerparticipatie. Door middel van participatie is er een participatieverordening opgesteld. Wat heeft het gekost? Samenkracht en burgerparticipatie

Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023

Realisatie 2023

Verschil 2023

Lasten

12.576

8.313

20.889

16.640

4.248

Baten

1.843

8.045

9.888

10.122

234

-10.733

-268

-11.001

-6.518

4.483

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name subsidies en bijdragen aan maatschappelijke organisaties die bovenstaande voorzieningen aanbieden. Daarnaast vallen ook de kosten voor beheer en exploitatie van wijk- en dienstencentra hieronder en horen ook de kosten die voortkomen uit het bestedingsplan Langer Zelfstandig bij dit taakveld. De baten betreffen huurinkomsten van wijk- en dienstencentra en kinderopvanglocaties gevestigd in gemeentelijke panden. De baten bevatten ook de middelen voor bemoeizorg aan de OGGZ doelgroep. De lasten voor het programma Sterk voor Noord betreft ondersteuning aan activiteiten van de partners en personele inzet van programmamedewerkers.

Verbonden partij(en) Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

93

Taakveld 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Tot dit taakveld behoren alle loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en dienstverlening): • • • • • • •

Voorlichting. Advisering. Cliëntondersteuning. Toegang tot 1e en 2e lijnsvoorzieningen. Ondersteuning gedupeerde ouders kinderopvangtoeslagaffaire. Preventie. Vroegsignalering.

Wat gaan we ervoor doen? We willen bewoners zoveel mogelijk eigen regie geven over hun leven door niet voor hen maar met hen te zoeken naar de beste hulp en ondersteuning die nodig is. Hierbij ondersteunen de volgende teams: Teams binnen het sociaal domein (werk, inkomen, jeugd en zorg) werken integraal samen in MDT's om mensen toe te leiden naar meest passende zorg en ondersteuning. Het Sociaal Servicepunt en de cliëntenondersteuning van MEE, Kwadraad en Woej leveren algemene informatie, advies of ondersteuning. De POH jeugd teneinde de functie door te laten ontwikkelen en de toegang bij huisartsen te verstevigen. Hierbij onderzoeken we wat de mogelijkheden zijn om van meer maatwerkvoorzieningen een voorliggende voorziening te maken om de laagdrempeligheid te vergroten.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Het sociaal servicepunt en MEE, Kwadraad en Woej zijn gesubsidieerd voor laagdrempelige toegang en toeleiding naar ondersteuning op gebied van Wmo, Werk en Inkomen en Jeugd. Met de huisartsen is voor de zomer een bijeenkomst geweest over de POH jeugd en zijn er periodiek overleggen om verdere afspraken te maken over de samenwerking. In het kader van de pilot regie (jeugd) is ook voorgesorteerd op de eisen zoals die in de Wet aanpak Multiproblematiek Sociaal Domein (Wams) zijn opgenomen.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

94

Acties Acties 2023 Uitvoering en monitoring van het beleidsplan schuldhulpverlening, inclusief de aanpak op preventie van betaalproblemen en schulden. Ondersteuning van de gedupeerden van de toeslagenaffaire.

Status

Uitbreiden uitvoering vroegsignalering van schulden, waardoor meer mensen met betalingsachterstanden proactief ondersteuning aangeboden krijgen. Het zorgen voor duidelijke informatie over mogelijke hulp en zoeken samen met inwoners naar de beste oplossing. Vroegsignalering van schulden. Vroeg Eropaf, waarbij energieleveranciers, drinkwaterbedrijven, woningverhuurders en zorgverzekeraars signalen van betalingsachterstanden aanleveren. De gemeente volgt deze signalen op door hulp aan te bieden. Vooruitlopend op de invoering Wet Aanpak Multiproblematiek Sociaal domein (WAMS) en de kaders vanuit het aangescherpte kompas pakken we meer regie bij gestapelde problematiek. Toelichting acties: Actie 1 De afgelopen jaren is een stevige basis gelegd voor de gemeentelijke schuldhulpverlening. Onderdeel hiervan is de monitor voor schuldhulpverlening, die in Q2 van 2024 richting de raad wordt gestuurd, dit is iets later dan gepland. Daarnaast wordt er een pilot gestart tussen het Inlichtingenbureau en de Kredietbank (uitvoerder van schuldhulpverlening), zodat de Kredietbank van Suwi inkijk gebruik kan maken om inwoners sneller te kunnen helpen. Actie 2 In 2023 hebben we aanzienlijke stappen gezet in het kader van de Toeslagenaffaire.

Ten behoeve van de jaarrekening hieronder een beknopt overzicht van de belangrijkste acties: Teamformatie: • In het afgelopen jaar hebben we ons team meerdere keren uitgebreid in verband met een toename in aantal aanmeldingen en in complexiteit van casuïstiek. • In 2023 is ook een externe projectleider aangesteld. De projectleider moet zorgen voor professionalisering van de uitvoering en het project gereed maken voor overdracht aan het lijnmanagement. Aantal hulpvragen en plannen van aanpak: • Gedurende 2023 hebben wij 42 ouders, 16 kinderen en 1 ex-partner met hulpvragen in behandeling genomen. In 2023 zijn 29 plannen overeengekomen, wat betekent dat deze gezinnen of individuen brede ondersteuning ontvangen bij de hulpvragen. De overige aangemelde personen staan nog op de wachtlijst of zijn nog in afwachting van het plan van aanpak. Ingerichte processen: • Om transparantie en efficiëntie te waarborgen, zijn er diverse processen ingeregeld. Dit omvat onder andere herinrichting proces kwijtschelding publieke schulden en herinrichting proces brede ondersteuning.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

95

Actie 3 Er is afgelopen jaar 1 fte extra ingezet op Vroegsignalering. Dit heeft een positief effect gehad. Door de extra inzet zijn er maandelijks in plaats van 85 meldingen nu 115-125 meldingen opgepakt pakken. Deze inzet heeft ervoor gezorgd dat alle crisismeldingen en de meldingen van €300,- en daarboven konden worden opgepakt . Actie 4 Via de Nederlandse schuldhulproute kunnen inwoners een vragenlijst invullen en kijken welke hulp het best past bij hun problematieken. Actie 5 Vroegsignalering van schulden: • Er heeft het afgelopen jaar een toename plaatsgevonden van het aantal meldingen. De lijn blijft doorlopend omhooggaan. Met name de crisis energiemeldingen drukken aanmerkelijk op de workload. De verwachting is dat er alleen nog maar een verdere toename van achterstanden zal komen door o.a. het waterbedrijf & particuliere verhuur die ook gaan melden en het wegvallen van energietoeslagen. Er zijn 19 nieuwe bedrijven aangesloten bij het doorgeven van achterstanden. Reguliere energiemeldingen zijn met 20% gestegen. Door de extra uitbreiding kon op een groot deel van de extra meldingen alsnog actie worden ondernomen. Actie 6 De Wet Aanpak Multiproblematiek Sociaal Domein is met het vallen van het kabinet controversieel verklaard en daarmee is de implementatie van de wet uitgesteld.

Intern is een projectleider aangesteld om te onderzoeken welke onderdelen van deze wet al toegepast kunnen worden binnen de huidige wettelijke kaders. De pilot regie jeugd die in 2023 is gestart, is wel al zo veel mogelijk in lijn met de Wams ingericht.

Wat heeft het gekost? Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023

Realisatie 2023

Verschil 2023

Lasten

3.054

566

3.621

3.531

90

Baten

0

300

300

521

221

-3.054

-266

-3.321

-3.009

311

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name Wmo Cliëntbegeleiding, Sociaal Servicepunt (inclusief de Exploitatiekosten van de Waterlelie), uitvoeringskosten, opvang verwarde personen, en uitvoering van de Hart wet euro balans.

Verbonden partij(en)

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

96

Taakveld 6.3 Inkomensregelingen Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen: • • • • • • • •

Inkomensvoorzieningen en loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet. Geneeskundige en andere adviezen in verband met de bijstandsverlening. IOAW (Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers). IOAZ (Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen). Kosten van levensonderhoud uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz 2004). Kosten levensonderhoud voor startende ondernemers uit Bbz 2004. Sociale zekerheidsregelingen van het Rijk zoals bijvoorbeeld eenmalige uitkeringen voor minima. Gemeentelijk armoedebeleid: bijzondere bijstand, kwijtschelding gemeentelijke belastingen en heffingen, korting op musea, sportclubs etc., meerkosten bij werk in geval van handicap of chronische ziekte, etc.

Wat gaan we ervoor doen? We vergroten de financiële zelfredzaamheid van inwoners door onder andere de inzet van minimaregelingen en het rechtmatig verstrekken van uitkeringen teneinde de armoedeval te voorkomen. Hierbij passen we maatwerk toe waar nodig. We monitoren de gevolgen van de coronacrisis, de gevolgen van de inflatie en de stijging van de energieprijzen inclusief landelijke maatregelen. Via het project welzijnsgesprek voeren we een persoonlijk gesprek met alle inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen. De menselijke maat en de persoonlijke situatie van de inwoner staan centraal waarbij we kijken naar hun rechten, plichten en behoeften. Werken moet lonen. We zien dat Leidschendam-Voorburg in vergelijking met de buurgemeenten veel regelingen in de bijzondere bijstand kent. Het mag niet zo zijn dat de overgang van uitkering naar een betaalde baan een negatief effect heeft op je portemonnee of dat het een negatieve stimulans geeft om te werken. We kijken kritisch naar alle bijzondere bijstandsregelingen dan wel de hoogte of het bereik ervan.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Inwoners zijn door de uitvoering geholpen met minimaregelingen en waar van toepassing een bijstandsuitkering. Er heeft een evaluatie van het minimabeleid plaatsgevonden aan de hand van o.a. de Armoedemonitor Kwiz, het Klantbelevingsonderzoek Regioplan, bronnen zoals het eindrapport van de rekenkamercommissie en input van het SSP en Woej. Vervolgens is er een koersbrief opgesteld voor het nieuwe minimabeleid. Ook is de energietoeslag uitgekeerd aan mensen met een inkomen rond het sociaal minimum.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

97

Acties Acties 2023 Uitvoeren project welzijnsgesprek (alle inwoners met een bijstandsuitkering).

Status

Evalueren huidig minimabeleid inclusief analyse van de huidige regelingen en het effect ervan. Opstellen nieuw minimabeleid. Toelichting acties: Uitvoeren project welzijnsgesprek (alle inwoners met een bijstandsuitkering). • De welzijnsgesprekken zijn in 2024 gestart. In de eerste maanden is een achterstand op de planning ontstaan. De ingezette capaciteit bleek ontoereikend om de grote aantallen uitnodigingen te kunnen verwerken. Daarnaast bleek de manier waarop inwoners werden uitgenodigd te resulteren in een lagere opkomst dan verwacht. Hierop is bijgestuurd. De raad wordt in Q1 2024 door middel van een raadsbrief geïnformeerd over de stand van zaken. Hierin worden ook de financiën meegenomen. Evalueren huidig minimabeleid inclusief analyse van de huidige regelingen en het effect ervan. • Het huidige minimabeleid is Q4 2023 geëvalueerd. De evaluatie diende mede als input voor de koersbrief. Opstellen nieuw minimabeleid. • Er is een koersbrief opgesteld die begin 2024 wordt voorgelegd aan de raad. Daarna wordt verder gewerkt aan nieuw beleid.

Wat heeft het gekost? Inkomensregelingen

Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023

Realisatie 2023

Verschil 2023

Lasten

39.088

6.087

45.175

46.399

-1.224

Baten

31.620

938

32.558

31.901

-657

Saldo van lasten en baten

-7.468

-5.149

-12.617

-14.497

-1.880

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name de kosten voor alle uitkeringen en de bijzondere bijstand inclusief armoedebestrijding (bijv. de schoolspullenpas). Daarnaast bevat dit taakveld de kwijtscheldingen van afval- en rioolheffingen. De baten betreffen met name de rijksinkomsten Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) en inkomsten uit andere gemeenten voor de uitvoeringskosten van de werkorganisatie Duivenvoorde. De baten dekken de lasten niet volledig omdat de gemeente onvoldoende budget ontvangt van het Rijk om de lasten te dekken. In 2024 is een onderzoek uitgevoerd naar de oorzaken van het tekort op de BUIG, tevens is het gesprek aangegaan met het ministerie van SZW over de verdeelsystematiek en de mogelijkheid van beïnvloedbaarheid. Het verschil wordt voldaan uit de algemene middelen. In het kader van het BUIG budget heeft de raad een brief gekregen (3566) waarin de drie sporen zijn uitgewerkt om het tekort aan te pakken.

Verbonden partij(en)

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

98

Taakveld 6.4 WSW en beschut werk Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar reguliere arbeid: • • •

Beschut werken. Bestaande werkverbanden sociale werkvoorziening, bestaande Wsw en begeleid werken. dienstbetrekkingen Re-integratie trajecten bij de Binnenbaan.

Wat gaan we ervoor doen? We hebben aandacht voor mensen die in een sociale werkplaats of via beschut werk meedoen. Daarvoor werken we intensief samen met het werkbedrijf De Binnenbaan. - Investeren in het realiseren en uitbreiden van beschutte werkplekken, waar mogelijk bij reguliere werkgevers. De ambitie is om in 2024 de landelijke taakstelling te halen. - Het nieuwe re-integratie en participatiebeleid leidt tot een instrumentenmix die we inzetten op basis van een analyse. Dit naar aanleiding van een tegenvallend BUIG-budget dat we van het Rijk krijgen op basis van objectieve criteria waaruit blijkt dat onze gemeente op diverse indicatoren slechter scoort dan zou kunnen worden verwacht.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Inwoners die meer ondersteuning en begeleiding nodig hebben dan op een reguliere werkplek kan worden geboden, kunnen werken bij de Binnenbaan. In 2023 hebben circa 100 inwoners gewerkt onder de sociale werkvoorziening en 25 inwoners onder beschut werk. De gemeente heeft het afgelopen jaar intensief gewerkt met de Binnenbaan om de samenwerking te verstevigen. Zo is gezamenlijk verder vormgegeven aan re-integratietrajecten.

Acties Acties 2023 Voor inwoners die onder de banenafspraak vallen worden binnen de arbeidsmarktregio afspraken gemaakt met UWV, het leerwerkloket en onderwijspartners om zoveel mogelijk (beschutte) werkplekken te realiseren.

Status

Toelichting acties: Voor inwoners die onder de banenafspraak vallen worden binnen de arbeidsmarktregio afspraken gemaakt met UWV, het leerwerkloket en onderwijspartners om zoveel mogelijk (beschutte) werkplekken te realiseren. • Regionaal is gewerkt aan de instrumenten die voor deze doelgroep worden ingezet. Zo is begonnen met de regionale harmonisatie van deze instrumenten om de werkgevers te stimuleren deze doelgroep een kans te geven. Ook is regionaal begonnen aan de evaluatie van de functie Matchmaker Banenafspraak die wordt ingezet.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

99

Wat heeft het gekost? WSW en beschut werk

Primitieve Begrotings- Begroting begroting wijzigingen na wijziging 2023 2023 2023

Realisatie 2023

Verschil 2023

Lasten

3.573

370

3.943

3.929

14

Baten

0

0

0

86

86

-3.573

-370

-3.943

-3.843

100

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen o.a. werkbedrijf de Binnenbaan en de uitvoering van (alternatief) beschut werk.

Verbonden partij(en) Werkbedrijf de Binnenbaan B.V. Doelstelling De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Doel is dat iedere persoon met een sociale werkvoorzieningsindicatie op het voor hem of haar maximale niveau werkzaam is. De deelnemers hebben de uitvoering van de Wsw ondergebracht bij de Werkbedrijf de Binnenbaan. Daarnaast voert het Werkbedrijf de Binnenbaan reintegratiewerkzaamheden uit. De gemeente Leidschendam-Voorburg is voor 1% eigenaar van de Binnenbaan. Ontwikkelingen In 2021 is het Werkbedrijf de Binnenbaan opgestart. Waar afgelopen twee jaar in het teken hebben gestaan van oprichten en stabiliseren van de onderneming, hebben de gemeente en de Binnenbaan in 2023 gesproken over het optimaliseren van de resultaten voor Wsw, nieuw beschut en reintegratie. Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen: •

• • • • •

Re-integratie-instrumenten, waaronder leerwerktrajecten, proefplaatsing, participatieplaatsen, vrijwilligerswerk/ sociale activering, om-en bij scholing, werkgeversinstrumenten bv. inzet loonkostensubsidie of werkgeverscheque. Stimuleringsmaatregelen, waaronder Inkomensvrijlating, stimuleringspremies, vrijlating onkosten vergoeding vrijwilligerswerk, onkostenvergoedingen, No-riskpolis. Voorzieningen, waaronder Jobcoach, begeleiding Werkvoorzieningen zoals: werkplekaanpassingen, vervoersvoorzieningen, doventolk, brailleregels, aangepaste rolstoel etc. Loonwaardemeting. Inburgering (WI) cursus Nederlands. Voorzieningen ter voorbereiding van een zelfstandig bestaan als startend ondernemer en ter begeleiding van startende ondernemers uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz).

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juli 2024

100