Jaarstukken 2021 gemeente Leidschendam-Voorburg

IKC De Tol is dit jaar opgeleverd en in gebruik genomen. Er is gestart met de bouwwerkzaamheden voor de realisatie van IKC Heeswijk en er is een voorlopig ontwerp opgeleverd voor basisschool De Vijverhof. In het voortgezet onderwijs verlopen de bouwwerkzaamheden van Veurs Voorburg volgens planning en er is met het schoolbestuur een start gemaakt met de nieuwbouwplannen voor de voortgezet onderwijs school St Maartenscollege. Nadere toelichting over de voortgang van de nieuwbouw is te vinden in het projectenboek dat twee keer per jaar wordt geactualiseerd.

51

Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Onderwijshuisvesting

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

3.868

138

4.006

4.033

-27

Baten

113

32

145

38

-106

-3.755

-107

-3.861

-3.995

-133

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen rentelasten, afschrijvingen en exploitatielasten van schoolgebouwen. De baten betreffen huurlasten ter dekking van de kapitaallasten met betrekking tot vierkante meters kinderopvang in schoolgebouwen (IKC's). Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Tot dit taakveld behoren de organisatie van het leerlingenvervoer, het aanbieden van voor- en vroegschoolse educatie, het voeren van onderwijsachterstandenbeleid, het mede zorgdragen voor passend onderwijs, het aanbieden van volwasseneneducatie en het stimuleren van schooldeelname, door leerplicht en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente heeft samen met de partners middel jaarplannen uitvoering gegeven aan de gezamenlijk opgestelde Lokale Educatieve Agenda 2019-2022. Ingezet is op de brede ontwikkeling van kinderen, de verbinding onderwijs en zorg, het bevorderen van gelijke kansen en het voorkomen van schooluitval. Ter ondersteuning van de consulenten jeugd en ter bevordering van de samenwerking met het samenwerkingsverband primair onderwijs is met hen een afwegingskader onderwijs-jeugdhulp opgesteld. Dit kader is een hulpmiddel voor consulenten en voorziet in een werkwijze bij complexe situaties. De inzet op passend onderwijs, leerplicht, laaggeletterdheid, platform Economie, Onderwijs & Arbeidsmarkt, peuteropvang en volwasseneneducatie is gecontinueerd.

De deelname aan voorschoolse educatie (VE) is per kwartaal gemonitord. Met extra subsidie is de kinderopvang in staat gesteld de wettelijk vereiste pedagogisch beleidsmedewerker per 1 januari 2022 aan te stellen. Deze medewerker draagt bij aan de verbetering van de VE-kwaliteit. In het kader van het onderwijsachterstandenbeleid is in 2021 een nieuwe VE-groep gestart en is een extra opvangklas voor instromers/nieuwkomers gestart. Eind 2021 heeft de gemeente van de Rijksoverheid middelen ontvangen voor het terugdringen van achterstanden die kinderen tijdens de coronapandemie hebben opgelopen. De gemeente en de partners onderwijs en kinderopvang zijn in het kader van dit Nationaal Programma Onderwijs in overleg getreden om hieraan met elkaar invulling te geven. Daarnaast heeft de gemeente zich eind 2021, samen met het onderwijs, aangesloten bij de Gelijke Kansen Alliantie, een landelijk initiatief van het Ministerie van OCW. De middelen hiervoor stelt het ministerie direct beschikbaar aan het basisonderwijs.

52

Leerlingenvervoer is uitgevoerd binnen de wettelijke en gemeentelijke kaders. Het bieden van maatwerk heeft hierin centraal gestaan. In 2021 is een start gemaakt met een nieuwe aanbestedingsprocedure.

Speerpunt

Omschrijving

Versterken preventie en de effectiviteit van de jeugdhulp en passend onderwijs

Verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp. Hierdoor verbeteren de kansen voor kinderen en jeugdigen op een goede toekomst en kunnen de kosten van overbruggingszorg worden teruggedrongen doordat er minder/kortere trajecten jeugdhulp in het onderwijs worden gerealiseerd.

Status

Toelichting per speerpunt Versterken preventie en de effectiviteit van de jeugdhulp en passend onderwijs Vanuit de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) heeft de werkgroep 'verbinding onderwijs en zorg' verder gewerkt aan hun pilot om onderwijs en zorg beter aan elkaar te koppelen. De pilot heeft in 2021 een vervolg gekregen. Naast het voortzetten van casusbesprekingen is de inzet van jeugdconsulenten op een aantal basisscholen en kinderopvanglocaties voorbereid en van start gegaan. De gemeente heeft in samenwerking met schoolmaatschappelijk werk een pilot 'preventie+' (versterking vrij toegankelijke ondersteuning jeugd) uitgevoerd, waarbij het aantal uren schoolmaatschappelijk werk uitgebreid kon worden. De eerste resultaten zijn positief en hebben ertoe geleid dat in 2022 een voortzetting plaatsvindt. In nauwe samenwerking met Den Haag, Rijswijk en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs is een gezamenlijke ambitie vastgesteld om onderwijs en jeugdhulp zo goed mogelijk op elkaar aan te laten sluiten. 'Ieder kind ontwikkelt zich veilig en optimaal in de eigen context'. Om dit te bereiken is en wordt regionaal (3 gemeenten) gewerkt aan de volgende pilots: • Invoering Onderwijs Jeugdhulp Arrangementen (OJA’s) op scholen voor speciaal onderwijs en speciaal voortgezet onderwijs.

Een OJA betreft het integrale aanbod van hulp voor jeugdigen/leerlingen die een combinatie van (extra) onderwijsondersteuning en jeugdhulp nodig hebben als voorwaarde om deel te kunnen nemen aan het onderwijs en om hun ontwikkelingsperspectief te kunnen bereiken. Doel was om deze per 1 januari 2022 in te voeren. De nieuwe implementatiedatum is gesteld op 1 april 2022. • Terugdringen aantal thuiszitters door de invoering van Routeboek Verzuim en Thuiszitters op primair en voortgezet onderwijs. In nauwe samenwerking tussen gemeenten en onderwijs zijn de routeboeken Verzuim en Thuiszitters gerealiseerd. Op 70% van de basisscholen en op 100% van de scholen voor voortgezet onderwijs in Leidschendam-Voorburg zijn startgesprekken gevoerd waarbij er aandacht is besteed aan de routeboeken. De werkwijze is met schoolmaatschappelijk werk, onderwijs en leerplicht besproken. • Privacy-convenant onderwijs is vastgesteld. Door onderwijs en gemeenten is een gezamenlijk convenant vastgesteld dat ervoor zorgt dat casuïstiekoverleggen binnen de AVG-regels zo goed mogelijk kunnen worden gevoerd.

53

Wat heeft het gekost? Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

3.909

236

4.145

3.630

515

Baten

1.670

429

2.098

1.748

-351

Saldo van lasten en baten

-2.239

193

-2.047

-1.883

164

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name leerlingenvervoer, voor- en vroegschoolse educatie, instroomgroepen statushouders, laaggeletterdheid, brede school activiteiten, leerplicht, de Lokale Educatieve Agenda en het schoolzwemmen. De baten betreffen de rijksmiddelen ten behoeve van onderwijsachterstandenbeleid en leerplicht.

Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Onderwijs

Lasten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Lasten Baten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Baten Saldo van lasten en baten

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

0 3.868 3.909 7.777

45 138 236 420

45 4.006 4.145 8.196

0 4.033 3.630 7.663

45 -27 515 533

0 113 1.670 1.783 -5.994

0 32 429 460 41

0 145 2.098 2.243 -5.953

0 38 1.748 1.786 -5.877

0 -106 -351 -457 76

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Onderwijs is ten opzichte van de begroting 2021 in totaal € 76.000 voordelig. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen. Lasten Taakveld Openbaar basisonderwijs (€ 45.000 voordeel) Er zijn in 2021 geen kosten geweest ten laste van het opgenomen coronabudget op dit taakveld. Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 515.000 voordeel) Het voordeel op dit taakveld is het gevolg van meerdere voordelen:

54

•

•

•

De middelen in het kader van het Nationaal programma Onderwijs (€ 274.000 voordeel) hebben in 2021 nog niet tot uitgaven geleid. De uitvoering van de maatregelen start in afstemming met het onderwijsveld in 2022. Bij de 1e Turap 2022 zullen de baten en lasten als budgetneutrale mutatie worden geactualiseerd. Er is een voordeel van € 115.000 bij het onderwijsachterstandenbeleid. Deels wordt dit veroorzaakt doordat door de coronacrisis lang niet alle geplaatste peuters altijd gebruik maakten van de opvang, waardoor er minder subsidie nodig was. In 2021 zijn de scholen verdeeld over twee periode voor een duur van 6 weken gesloten geweest. De ritfrequentie is gemiddeld lager geweest doordat er tijdelijk leerlingen ziek of in quarantaine zaten en ook hele klassen uitvielen als gevolg van de quarantainemaatregelen. Bij leerlingenvervoer zorgt dit voor een voordeel van € 98.000.

Baten Taakveld Onderwijshuisvesting (€ 106.000 nadeel) De gemeente faciliteert de bouw van scholen, waaronder Integraal Kind Centra (IKC’s). In de begroting is rekening gehouden met huurinkomsten vanuit de nieuwe IKC’s. Per abuis zijn deze dubbel begroot. Dit leidt samen met een aantal kleinere afwijkingen tot een nadeel ten opzichte van de begroting. Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 351.000 nadeel) Het nadeel op dit taakveld is het gevolg van de baten die samenhangen met de gerealiseerde lasten wat betreft: • De middelen die ontvangen zijn in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs worden als baat in 2022 verantwoord omdat er in 2021 geen bestedingen hebben plaatsgevonden (€ 274.000 nadeel). • Doordat er minder uitgaven zijn voor het onderwijsachterstandenbeleid worden er minder ontvangsten vanuit het Rijk als baat verantwoord in 2021 (€ 80.000 nadeel). Investeringen

Begroting na Realisatie 2021 Verschil 2021 wijziging in 2021 Uitgaven 14.577.737 7.409.671 7.168.065 Inkomsten 0 0 0 Saldo uitgaven en inkomsten 14.577.737 7.409.671 7.168.065 Bedragen x € 1 Onderwijs

Voor een uitgebreide toelichting per investering, wordt verwezen naar jaarrekening onderdeel realisatie investeringsplan.

55

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving De gemeentelijke koers in cultuurbeleid is opgenomen in de "Visie op kunst en cultuur (Van Forum tot Universum)". Onder de paraplu van de Economische Agenda wordt het actieplan recreatie & toerisme uitgevoerd. Het beleid van de gemeente en haar partners is opgenomen in het lokaal sportakkoord 2019-2021 van Leidschendam-Voorburg. Wettelijke taken De gemeente heeft verschillende wettelijke taken die verband houden met cultuur. Het gaat om het aanbieden van een bibliotheekfunctie, zorgdragen voor een toereikend lokaal media-aanbod en het beschermen en toegankelijk maken van cultureel erfgoed (archeologisch en cultuurhistorisch). De gemeente heeft tevens de wettelijke taak om speelvoorzieningen in de openbare ruimte te inspecteren en veilig te houden en een zorgplicht ten aanzien van het bomenbestand in de openbare ruimte. De gemeente heeft geen wettelijke taken op het gebied van sport en bewegen, maar heeft wel een rol op het gebied van preventieprogramma's. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer Naam Taakveld 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie & cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht)recreatie

Wat willen wij bereiken? Meer inwoners hebben een gezonde leefstijl Sport en bewegen maken onderdeel uit van een gezonde leefstijl. Leefstijl heeft alles te maken met gedrag. Minder eten, meer bewegen, niet roken, voldoende ontspanning en weinig alcohol leiden tot aanzienlijke gezondheidswinst en een betere kwaliteit van leven. Dat heeft een positieve invloed op veel andere leefgebieden. Inwoners ontdekken en ontwikkelen hun talenten en vaardigheden Uit onderzoek blijkt dat een constructieve tijdsbesteding door bijvoorbeeld deelname aan creatieve, culturele of sportieve activiteiten en het vergroten van sociale, emotionele en gedragsmatige competenties voor jeugdigen twee van de tien belangrijkste beschermende factoren zijn in opvoeden en opgroeien. Tevens is er steeds meer bewijs dat beweging en kunst- en cultuuractiviteiten bijdragen aan gezond en gelukkig oud worden. Om deze effecten te bereiken is het belangrijk dat deze activiteiten voor alle inwoners, juist ook voor kwetsbare groepen, bereikbaar en beschikbaar zijn. Leidschendam-Voorburg gaat een actieve rol spelen in de discussie met het rijk rond de steun voor cultuur in tijden van Corona. De gemeente ondersteunt culturele organisaties met goede service en toeleiding naar bestaande voorzieningen. De gemeente gaat faciliteren op kunst en cultuur in de vorm van ondersteuning, niet zozeer financieel dan wel op service.

Goed beschermd en beleefbaar erfgoed

56

Leidschendam-Voorburg heeft een rijk historisch verleden met veel (verwachte) archeologische vindplaatsen. Een goede bescherming hiervan is belangrijk. Behouden op zijn plek in de grond, waarbij de archeologie een integraal onderdeel van de nieuwe ruimtelijke inrichting wordt, staat voorop. Een ‘mooiere, schonere, gezondere, toegankelijkere en veiligere leefomgeving’ draagt bij aan het welzijn van mens, plant en dier, en is dan ook een belangrijk doel van de Omgevingswet. De woon- en leefkwaliteit in Leidschendam-Voorburg is nauw verbonden met de kwaliteit van de groene en stedelijke voorzieningen. We blijven inzetten op het vergroten van de variatie en beleefbaarheid van groen in de wijken. In het buitengebied zetten wij in op het versterken van de recreatieve voorzieningen en netwerken, zoals bijvoorbeeld vanuit het meerjarenprogramma Duin, Horst en Weide. Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Tot dit taakveld behoren de niet-fysieke maatregelen ter stimulering van sport zoals: sportstimulering en het lokale sportakkoord, de JOGG-aanpak “Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst" (voorheen Jongeren op gezond gewicht) en de buurtsportcoaches en cultuurcoaches (Brede Regeling Combinatiefuncties). Ook neemt de gemeente in 2021 weer deel aan stimuleringsprogramma Gezond in de stad (GIDS) om de gezondheidsverschillen tussen inwoners te verkleinen.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente, sportverenigingen, onderwijs-, zorg- en welzijnspartners van het lokaal sportakkoord hebben in 2021 uitvoering gegeven aan het lokaal sportakkoord. Door subsidies is er invulling gegeven aan dit akkoord. Vanwege corona zijn er echter minder subsidies aangevraagd. Resterende middelen worden in 2022 ingezet. Naast het sportakkoord zijn de combinatiefunctionarissen en buurtsportcoaches ingezet voor (corona-gerelateerde) activiteiten. De sport- en cultuurkaart is gecontinueerd. Met deze kaart kunnen inwoners van LeidschendamVoorburg gratis of met korting deelnemen aan activiteiten. De JOGG-aanpak is in 2021 uitgebreid in publiek-private samenwerking door meer partners te binden en een stevige aanpak om een gezonde omgeving voor kinderen te creëren. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Sportbeleid en activering

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

947

182

1.129

959

170

Baten

0

80

80

65

-15

-947

-102

-1.049

-893

155

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

Voor de inzet van de combinatiefunctionarissen ontvangt de gemeente vanuit het rijk een stimuleringsbudget. De lasten met betrekking tot sportbeleid en activering betreffen met name de

57

financiering van combinatiefunctionarissen en sportstimuleringsmaatregelen. Het budget van de combinatiefuncties is ondergebracht bij de subsidietafels. Daarbij wordt ingezet op het creëren van extra combinatiefuncties bij de subsidietafels voor activiteiten gericht op sport, bewegen, cultuur en zorg en welzijn voor alle leeftijdsgroepen. De baten betreffen het verkregen uitvoeringsbudget 2021 van het rijk in het kader van het lokaal sportakkoord. Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Tot dit taakveld behoren beheer en exploitatie van accommodaties voor sportbeoefening: zoals gymnastieklokalen, sporthallen, zwembaden en sportparken. Wat hebben wij daarvoor gedaan? Het onderhoud van de sportaccommodaties, gebaseerd op het geldende Beheerplan (buitensportvoorzieningen) en het van kracht zijnde meerjarenonderhoudsplan (gebouwen), is in 2021 ongewijzigd voortgezet. Er is groot onderhoud gepleegd aan sportvoorzieningen, zoals renovaties en vervangingen. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Sportaccommodaties

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

5.387

60

5.448

5.805

-357

Baten

2.104

-124

1.980

1.810

-170

Saldo van lasten en baten

-3.284

-184

-3.468

-3.995

-527

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen beheer, exploitatie, onderhoud, rente en afschrijvingslasten van sportaccommodaties. De baten betreffen huurinkomsten voor sportaccommodaties. Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie & cultuurparticipatie Tot dit taakveld behoren activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel waaronder: het subsidiëren van amateurkunst beoefening, kunstzinnige vorming en cultuureducatie, het bevorderen van het educatief aanbod, de ondersteuning van het theater en overige cultuurvoorzieningen. Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente heeft in 2021 ingezet op een nauwere samenwerking van de twee theaters. Er zijn afspraken gemaakt tussen de twee theaterorganisaties om zo veel mogelijk gezamenlijk naar buiten te treden en samen taken te verdelen in PR en representatie. In de toekomst zal ook de exploitatie van de podia meer in samenhang opgepakt worden. Hiermee wordt invulling gegeven aan de gedachte van de culturele hotspot, zoals die in de cultuurvisie staat. Voor 2021 werden de doelen met

58

betrekking tot cultuureducatie gerealiseerd via de subsidietafel Basisvaardigheden en Talentontwikkeling in afstemming met de betrokken maatschappelijke partners. Belangrijk aandachtspunt is het vergroten en verdiepen van het bereik onder kinderen en jongeren en het stimuleren van verdere afstemming en samenwerking tussen de diverse betrokken partijen. Ook Cultuur&Co, dat door de gemeente wordt gesubsidieerd, heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan culturele initiatieven. De coronapandemie heeft de cultuursector hard getroffen. Veel instellingen moesten in 2021 weer tijdelijk de deuren sluiten en groepsactiviteiten waren slechts beperkt mogelijk. Mede vanuit het herstelbeleid heeft de gemeente budget beschikbaar gesteld aan bijvoorbeeld musea, bibliotheek en theaters om het wegvallen van inkomsten te compenseren. Ook zijn alternatieve activiteiten georganiseerd zoals livestream voorstelleningen voor kinderen en maatschappelijke projecten met jeugdigen buiten, in de wijk.

Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Cultuurpres.,productie&participatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

732

313

1.045

1.053

-8

Baten

90

75

165

168

2

-642

-238

-880

-886

-6

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen subsidies aan theater, cultuureducatie, amateurkunst beoefening en beheer van gemeentelijke accommodaties voor cultuur. De baten betreffen huurinkomsten voor deze accommodaties. Taakveld 5.4 Musea Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het verwerven, behouden, onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur: het subsidiëren van Huygens’ Hofwijck en Museum Swaensteyn en exposities, archeologie en historische archieven. Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente heeft de verdere samenwerking tussen de musea gestimuleerd en aangemoedigd. In 2021 heeft de reeds nauwe samenwerking tussen Museum Swaensteyn en Museum Huygens Hofwijck ertoe geleid dat beide musea zijn samengevoegd tot één museale organisatie. Een belangrijk doel van het samengaan is het vergroten van de slagkracht. De productie, presentatie en promotie van het rijke culturele verleden en heden van onze gemeente wordt nu aangestuurd vanuit één werkorganisatie. Daarmee kent de reden van samengaan naast een organisatorisch perspectief, ook een inhoudelijk fundament. Daarnaast hebben de musea de samenwerking met economische en maatschappelijke partners bestendigd. Bovendien zijn de musea sinds 2021 vertegenwoordigd in het nieuw opgerichte cultuurpodium Cultuur&Co. Dit is aanvullend op de actieve deelname binnen de

59

ondernemersvereniging Huygenskwartier en het Erfgoedpodium. De gemeente stimuleert deze vormen van integrale samenwerking zodat kunst en cultuur zichtbaar en geborgd wordt in onze gemeente. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Musea

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

719

362

1.081

916

165

Baten

50

12

62

86

24

-669

-350

-1.019

-830

189

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name subsidies aan musea (Huygens' Hofwijck en Swaensteyn) en archiefbeheer. De baten hebben betrekking op huurinkomsten van Museum Swaensteyn en legesopbrengsten met betrekking tot archieven. Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed Tot dit taakveld behoren taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed: historische gebouwen, beschermde stads- en dorpsgezichten en overige objecten met historische waarde in de publieke ruimte; subsidie, beheer, onderhoud, toezicht en handhaven van cultureel erfgoed; het (digitaal) zichtbaar maken van cultuurhistorische waarden. Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente heeft haar inzet in het Erfgoedpodium gecontinueerd. Hier organiseert de gemeente samen met de erfgoedpartners het hele jaar door activiteiten rond de culturele iconen zoals de Romeinen, de Vliet en buitenplaatsen. Het erfgoed is ontsloten door middel van toeristische routes, informatieborden en lezingen. De gemeente heeft de bestaande monumentenlijst van ruim 600 monumenten uitgebreid met bouwwerken van na 1850. Daarnaast heeft de Open Monumentendag plaatsgevonden met een unieke openstelling van monumenten, digitale bijdragen en extra aandacht voor het 400-jarig bestaan van Molen de Vlieger. De gemeente nam deel aan het traject om het Kanaal van Corbulo en Forum Hadriani aan te laten wijzen als UNESCO Werelderfgoed.

In de gemeente hebben 4 gebieden de status van Unesco Werelderfgoed gekregen en maken deel uit van de Limes. Er is een open dag georganiseerd tijdens een archeologisch onderzoek bij Damcentrum, waarbij bezoekers de resten van het Kanaal van Corbulo konden bekijken. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

60

Wat heeft het gekost? Cultureel erfgoed

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

344

10

354

296

59

Baten

0

0

0

0

0

-344

-10

-354

-296

59

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name subsidies voor monumentenzorg en reguliere uitgaven ten behoeve van erfgoedbeheer. Er zijn geen financiële baten begroot. Taakveld 5.6 Media Tot dit taakveld behoren de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers: de bibliotheekfunctie, de lokale pers, de lokale omroep en lokale informatievoorziening. Wat hebben wij daarvoor gedaan? In oktober 2021 nam de gemeenteraad een besluit over de ontwikkeling van de bibliotheek. Het college en de bibliotheek zijn daarmee aan het einde gekomen van het participatietraject met de klankbordgroep, inwoners en maatschappelijke, culturele en commerciële organisaties waarbij de vijf wettelijke functies van het bibliotheekwerk centraal hebben gestaan. De bibliotheek houdt drie locaties in de gemeente en zet in op het vergroten van haar maatschappelijke rol, ontwikkelt zich als huiskamer voor de gemeente en wil meer aansluiten bij de leefwereld van kinderen en jongeren. In 2022 wordt verder uitvoering gegeven aan het raadsbesluit. In 2021 heeft het Commissariaat voor de media, mede op basis van bespreking in de gemeenteraad, opnieuw de lokale omroep Midvliet aangewezen om de komende 4 jaar te voorzien in een toereikend media aanbod. De gemeente verzorgt haar wettelijk aandeel in de financiering van de lokale publieke omroep.

De lokale media speelden een rol in het project Maatschappelijke Diensttijd bij de subsidietafel Basisvaardigheden en Talentontwikkeling door leer-werkplekken aan te bieden. De gemeente informeerde inwoners zelf over belangrijke ontwikkelingen via de website www.lv.nl en sociale media, zoals Facebook en Twitter. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

61

Wat heeft het gekost? Media

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

2.110

75

2.185

2.177

8

Baten

265

0

265

289

24

-1.844

-75

-1.919

-1.888

31

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de subsidies aan bibliotheken en de lokale omroep. De baten betreffen huurinkomsten voor de bibliotheekgebouwen. Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Dit taakveld omvat de aanleg en het onderhoud van openbaar groen, openbaar water en speel- en recreatieve voorzieningen. Ook volkstuincomplexen vallen onder dit taakveld. Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente zet met het onderhouden en beheren van de openbare ruimte en infrastructuur in op het behoud van het groene karakter, het vergroten van de variatie en beleefbaarheid van groen in de wijken en de verbindingen tussen het stedelijk- en buitengebied. Hierbij wordt ook steeds meer gekeken naar de ecosysteemdiensten die het groen aan de bewoners levert. Hierbij valt te denken aan biodiversiteit, opslag van CO2, zuurstofproductie, fijnstof afvang en het temperen van klimaatextremen. In 2021 hebben we het beheer en onderhoud conform plan uit gevoerd. Zo hebben we bijvoorbeeld een grootdeel van de bomen vervangen in de IJsvolgellaan, Plaspoelstraat, Laan van Dobbe tot Zegge en langs de Noordsingel. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Verbonden partij(en) Dunea N.V. Doelstelling Dunea N.V. Drinkwaterbedrijf Zuid-Holland levert betrouwbaar drinkwater en beheert de duinen tussen Monster en Katwijk. Ontwikkelingen Dunea heeft in de komende jaren drie grote opgaven in de drinkwatervoorziening om haar leveringsgebied klaar te maken voor de toekomst. Uitdagingen zijn hier dat de bevolkingsgroei in het verzorgingsgebied sneller gaat en eerder plaatsvindt dan eerder aangenomen. Daarnaast zijn er effecten door de klimaatverandering en extra zuivering om de waterkwaliteit op peil te houden. Om de grotere afzet te kunnen faciliteren zal er extra en eerder moeten worden geïnvesteerd in een grotere productiecapaciteit. Vooralsnog kan Dunea de extra middelen opvangen die benodigd zijn om de productiecapaciteit te vergroten. Deze worden deels gedekt door de tarieven binnen de

62

toegestane kaders te verhogen. Wat heeft het gekost? Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

7.388

785

8.173

7.823

349

Baten

125

645

770

872

102

-7.263

-140

-7.403

-6.951

451

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Daarnaast zijn er beheer en exploitatielasten van watergangen, parken, speelvoorzieningen en openbare kunst. De baten betreffen inkomsten vanuit verkoop snippergroen, huurinkomsten van volkstuinen en boetes met betrekking tot handhaving van bouwvergunningen.

Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Sport, cultuur en recreatie

Lasten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpres.,productie&participatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten Baten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpres.,productie&participatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Baten Saldo van lasten en baten

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

947 5.387 732 719 344 2.110 7.388 17.628

182 60 313 362 10 75 785 1.787

1.129 5.448 1.045 1.081 354 2.185 8.173 19.415

959 5.805 1.053 916 296 2.177 7.823 19.030

170 -357 -8 165 59 8 349 385

0 2.104 90 50 0 265 125 2.634 -14.994

80 -124 75 12 0 0 645 689 -1.099

80 1.980 165 62 0 265 770 3.323 -16.092

65 1.810 168 86 0 289 872 3.291 -15.739

-15 -170 2 24 0 24 102 -32 353

Bedragen x € 1.000

63

Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Sport, cultuur en recreatie is ten opzichte van de begroting 2021 in totaal € 353.000 voordelig. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen. Lasten Taakveld Sportbeleid en activering (€ 170.000 voordeel) Het voordeel op Taakveld Sportbeleid en activering is op hoofdlijnen te verklaren doordat sportverenigingen in 2021 lange tijd gesloten zijn geweest om de verspreiding van het coronavirus te beperken. Bij de 2e tussentijdse rapportage 2021 zijn er op dit taakveld middelen vrijgemaakt voor de compensatie voor de exploitatiekosten van sportverenigingen. Deze begrote lasten zijn daarentegen gemaakt en verantwoord op het taakveld Sportaccommodaties aangezien in dat taakveld ook de huurbaten worden gerealiseerd. Dit leidt tot een incidenteel voordeel op taakveld Sportbeleid en activering. Taakveld Sportaccommodaties (€ 357.000 nadeel) Om de verspreiding van het coronavirus te beperken zijn de sportaccommodaties in 2021 lange tijd gesloten geweest. Ter compensatie hiervan zijn de huur- en exploitatielasten kwijtgescholden. Dit veroorzaakt een incidenteel nadeel van € 308.000. Het resterende nadeel wordt per saldo veroorzaakt door hogere lasten op verschillende onderdelen omtrent beheer, exploitatie, onderhoud van sportaccommodatie.

Taakveld Musea (€ 165.000 voordeel) Voor de digitalisering genealogische archieven en het e-depot is in 2021 € 175.000 beschikbaar gesteld. Het project digitalisering genealogische archieven loopt conform planning. Inmiddels is de aanbesteding afgerond. Dit geldt ook voor het e-depot, daar is de opdracht deels uitgevoerd. De kosten lopen echter nog door in 2022, vandaar dat wordt voorgesteld om het restantbedrag van € 162.000 door te schuiven naar 2022. Er zijn minder uitgaven nodig geweest in het kader van de gemeentelijke corona-steunmaatregelen dan begroot (€ 39.000 voordeel). Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie (€ 349.000 voordeel) De afwijking heeft betrekking op de uitvoering van het project Duin, Horst en Weide. Er is in 2021 € 175.000 meer uitgegeven. Dat komt door: • Niet geraamde bijdragen van onze gemeente in twee projecten die in het kader van het meerjarige project Duin Horst en Weide uitgevoerd werden (€ 95.000). • Kosten landschapstafel (€ 40.000) waartegenover ook hogere baten staan (zie onder de baten). • Niet geraamde kosten van het project Park Vreugd en Rust (€ 40.000), waarvoor een subsidieaanvraag bij de provincie ingediend is, maar waar dit jaar nog geen toekenning voor verkregen is. Daarnaast is er in het kader van verkoop snippergroen ca. € 57.000 uitgegeven aan taxatiekosten en behandeling van aanvragen.

Daartegenover staan ook extra opbrengsten (zie bij de baten). Tegenover deze nadelen staan ook voordelen. Er is een € 245.000 lagere toerekening van personeelslasten naar het taakveld door onder andere (nog) niet ingevulde vacatures. Verder is € 295.000 minder besteed op gebied van beheer en onderhoud, zoals bij de Driemanspolder, doorstroom watergangen, grondwaterstanden en beschoeiingen. Oorzaak van deze lagere uitgaven is gelegen in het feit dat het bestek van de Driemanspolder later in het jaar is ingegaan dan voorzien. Het vervangen van de beschoeiingen vindt plaats in samenwerking met een

64

woningbouwcoöperatie. De aanbesteding en werkvoorbereiding wordt verzorgd door de woningcoöperatie en is vertraagd. De waterwerkzaamheden zijn doorgeschoven naar 2022. Tot slot is gebleken dat het budget voor huurlasten te hoog is geraamd met ongeveer € 40.000. Bij de begroting 2023-2026 wordt dit budget bijgesteld. Baten Taakveld Sportaccommodaties (€ 170.000 nadeel) Het nadeel op de baten bij dit taakveld wordt op hoofdlijnen veroorzaakt door een lagere vaststelling van de SPUK-uitkering Sport. Gemeenten kunnen niet in alle gevallen de btw op exploitatielasten en investeringen met betrekking tot sportterreinen terugvragen. Gemeenten worden hiervoor gecompenseerd via de zogenaamde SPUK-uitkering vanuit het rijk. Op basis van de aanvraag 2021 is de werkelijke uitkering lager vastgesteld dan was geraamd. Dit leidt tot een incidenteel nadeel. De oorzaak hiervan is dat een aantal werkzaamheden zijn doorgeschoven naar 2022 en doordat door gewijzigde regelgeving een aantal accommodaties geen onderdeel meer uit kunnen maken van de SPUK-regeling. Ter compensatie wordt bij de belastingdienst een verzoek tot btw teruggave gedaan. Daarnaast is er in de begroting rekening mee gehouden dat door de effecten van corona de huurinkomsten van de sportaccommodaties lager zouden uitvallen. Dit effect is verantwoord aan de lastenkant van dit taakveld en leidt daar tot een nadeel.

Openbaar groen en (openlucht) recreatie (€ 102.000 voordeel) Aan de hogere baten liggen de hogere opbrengsten voor de verkoop van snippergroen ten grondslag (€ 104.000). Voor het project Duin, Horst en Weide staan tegenover de hogere lasten ook hogere opbrengsten (€ 35.000). Daartegenover staan lagere opbrengsten door minder opgelegde dwangsommen dan begroot. Investeringen

Begroting na Realisatie 2021 Verschil 2021 wijziging in 2021 Uitgaven 2.564.335 1.026.487 1.537.848 Inkomsten 0 0 0 Saldo uitgaven en inkomsten 2.564.335 1.026.487 1.537.848 Bedragen x € 1 Sport, cultuur en recreatie

Voor een uitgebreide toelichting per investering, wordt verwezen naar jaarrekening onderdeel realisatie investeringsplan.

65

Programma 6. Sociaal domein Omschrijving Dit hoofdstuk van de begroting richt zich op alle inspanningen van de gemeente op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). In financiële omvang is dit het grootste programma van de begroting. In het Sociaal Kompas, beleidsplan voor het sociaal domein 2017-2020, zijn de gemeentelijke doelstellingen op het sociaal domein vastgelegd. Deze doelstellingen en de inspanningen die daaraan bijdragen, zijn onderling sterk verweven en omvatten ook (delen van) programma's 4, 5 en 7. De verdeling naar programma's en taakvelden is (ook financieel) zo zorgvuldig mogelijk gemaakt maar doet niet altijd recht aan de (verweven) werkelijkheid. Het huidig Sociaal Kompas loopt tot en met 2020. In het eerste half jaar van 2021 zal aan de Raad een hernieuwd Sociaal Kompas ter vaststelling worden voorgelegd. De gemeente wordt de laatste jaren geconfronteerd met sterk toenemende kosten in de uitvoering van de Jeugdwet en Wmo en komt daardoor tekort op de uitvoering van de wettelijke taken in het sociaal domein. Ook stijgen de kosten van de Participatiewet. Dit is overigens een landelijk beeld. Het is niet vanzelfsprekend dat tekorten in het Sociaal domein worden afgewenteld op andere beleidsterreinen.

Dit noodzaakt de gemeente om binnen het programma Sociaal domein steeds kritisch te bekijken hoe opbrengsten en uitgaven meer met elkaar in evenwicht kunnen worden gebracht. Wettelijke taken De gemeente heeft omvangrijke wettelijke taken binnen dit programma. Gemeenten hebben de taak om zorg te dragen voor een effectief laagdrempelig en preventief ondersteuningsaanbod voor kinderen en hun ouders die problemen ervaren bij het opgroeien of opvoeden. Ook heeft de gemeente de taak schuldhulpverlening te bieden en bijzondere bijstand en bijstandsuitkeringen te verstrekken. De gemeente is voorts verantwoordelijk voor een effectieve toeleiding naar en ondersteuning bij arbeidsparticipatie voor iedereen die dat nodig heeft. Voor de doelgroep die meer ondersteuning en begeleiding nodig heeft dan op een reguliere werkplek kan worden geboden, is het de verantwoordelijkheid van de gemeente om die arbeidsplaatsen te creëren (het zogenoemde ‘beschut werk’). Ook is de gemeente wettelijk verplicht inwoners toegang te bieden tot een antidiscriminatievoorziening. Dit is een organisatie die klachten van inwoners registreert en onafhankelijke bijstand verleent aan deze inwoners in de afwikkeling van hun klachten. De Rijksoverheid heeft bij gemeenten de primaire verantwoordelijkheid belegd voor het bevorderen van het zo lang mogelijk zelfstandig wonen van mensen.

Preventie van opname in een instelling is belangrijk. Dit geldt voor alle doelgroepen: mensen met een lichamelijke, geestelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking. In dat licht heeft de gemeente per 2020 ook verantwoordelijkheden in de nieuwe Wet Verplichte GGZ en de Wet Zorg en Dwang. De gemeente heeft vanuit de Wmo en de Jeugdwet de wettelijke plicht om individuele voorzieningen te verstrekken aan kwetsbare inwoners die hiervoor een indicatie hebben. Daarnaast heeft de gemeente een wettelijke taak om de toegang tot de ondersteuningsvormen waarvoor zij verantwoordelijk is, te organiseren. Met toegang wordt het hele proces van informatievoorziening en advies, cliëntondersteuning, gespreksvoering, toewijzing, overdracht, coördinatie van de ondersteuning en nazorg, bedoeld. Vanaf juli 2021 is de gemeente tevens verantwoordelijk voor de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering.

66

Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer Naam Taakveld 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.72 6.81 6.82

Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen Maatwerk dienstverlening 18+ Maatwerk dienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18-

Wat willen wij bereiken? Meer jeugd groeit op in een veilige omgeving Het ideaal is dat ieder kind opgroeit tot een volwassen inwoner die zelfredzaam is en positief bijdraagt aan zijn of haar omgeving. Een gezonde ontwikkeling en een veilige omgeving zijn daarvoor de belangrijkste voorwaarden. Om dit te stimuleren, zijn preventie en versterking van het dagelijkse leven essentieel. Dit moet leiden tot een stimulerende opvoed- en opgroeiomgeving met een stevige pedagogische basis. Hiermee wordt voorkomen dat alledaagse opgroei- en opvoedproblemen uitgroeien tot ernstige problemen waarvoor professionele ondersteuning nodig is. Meer inwoners kunnen zich financieel goed redden Financiële zelfredzaamheid levert een belangrijke bijdrage aan maatschappelijke participatie en welbevinden van inwoners. Een deel van onze inwoners is – soms tijdelijk, soms langdurig – niet in staat de eindjes aan elkaar te knopen. Mensen die te maken hebben met armoede en/of problematische schulden, bevinden zich in een kwetsbare positie. Zij lopen een grotere kans op problemen op andere leefgebieden; denk aan gezondheid, huisvesting en relaties. Daarom stimuleert de gemeente de financiële zelfredzaamheid van inwoners en vervult de regiefunctie bij de aanpak van zowel armoede als schulden.

Meer inwoners zijn aan het werk Het hebben van een betaalde baan is de beste weg om financiële zelfredzaamheid te bevorderen. Een baan verhoogt de eigenwaarde en het zelfvertrouwen, en biedt zingeving en structuur. Daarnaast is er een sterke indicatie dat het hebben van werk goed is voor de geestelijke gezondheid. Vooral voor kwetsbare inwoners is de positieve invloed van werk van belang voor hun participatie en herstel. Echter juist deze groep ervaart grote belemmeringen in het verkrijgen en behouden van werk. De inspanningen van de gemeente zijn erop gericht om zoveel mogelijk inwoners aan een passende baan te helpen bij een reguliere werkgever. Leidschendam-Voorburg is een solidaire en inclusieve gemeente Uit onderzoek blijkt dat sociale cohesie een belangrijke bijdrage levert aan de veiligheid en leefbaarheid in de wijk. Daarnaast draagt sociale cohesie in de buurt over het algemeen bij aan een betere gezondheid. Ook blijkt dat wanneer jongeren meer binding hebben met de wijk, het risico op crimineel en overlast gevend gedrag vermindert. Wie moeite heeft om actief sociale verbanden op te bouwen en te onderhouden, loopt een verhoogd risico op sociale uitsluiting en eenzaamheid. Langdurige eenzaamheid draagt bij aan het ontstaan van fysieke en psychische klachten en kan daarmee een zichzelf versterkende negatieve spiraal in werking zetten.

De gemeente werkt aan een inclusieve en solidaire samenleving ten behoeve van de participatie en zelfredzaamheid van inwoners.

67

Geslacht, leeftijd, geaardheid, geestelijke en/of fysieke beperking, religie en herkomst mogen geen reden zijn voor uitsluiting. Meer mensen zijn in staat (begeleid en langer) zelfstandig te wonen Bij inwoners die lichte en/of tijdelijke problemen ervaren in hun zelfredzaamheid en/of participatie, kan het inzetten van tijdige en laagdrempelige ondersteuning veel problemen oplossen. Daarmee draagt het bij aan het voorkomen van zware, complexe of langdurige problematiek. Dit kan zowel professionele ondersteuning (door betaalde arbeidskrachten) als informele ondersteuning (door vrijwillige inzet of mantelzorg) zijn. Het totale palet aan laagdrempelige en lichte ondersteuningsvormen, waar gebruik van kan worden gemaakt zonder indicatie, wordt het ‘voorliggend veld’ genoemd. Effectieve ondersteuning, licht waar mogelijk, zwaar waar nodig De gemeente organiseert een gevarieerd en flexibel aanbod van enerzijds ondersteuning in de thuissituatie en anderzijds een vangnet met opvang- en crisisvoorzieningen voor inwoners met complexe of zware problematiek. Belangrijk is een soepele overgang van de hulp van Jeugdwet naar Wmo voor kwetsbare jongeren die de leeftijd van 18 jaar bereiken. De gemeente werkt samen met andere gemeenten in de regio, in diverse samenwerkingsverbanden, om deze voorzieningen voor inwoners te organiseren.

Snelle, klantvriendelijke toeleiding naar de juiste hulp De gemeente organiseert de toegang tot hulp en ondersteuning, bestaande uit informatievoorziening en advies, cliëntondersteuning, gespreksvoering, toewijzing, overdracht, coördinatie van de ondersteuning en nazorg. De inspanningen van de gemeente zijn gericht op het vinden van de juiste oplossing voor een inwoner, passend bij zijn/haar vraag en rekening houdend met zijn/haar (leef)situatie. Daarmee vervult het toegangsproces tevens een belangrijke rol in het doelmatig inzetten van zorg. Daarnaast organiseert de gemeente toeleiding naar zorg voor mensen die de weg naar zorg niet zelfstandig kunnen of willen vinden (zorgmijders). De gemeente werkt in de organisatie van de toegang nauw samen met het Sociaal Servicepunt. Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie: ondersteunen (burger)initiatieven vrijwilligers en mantelzorgers, het project maatschappelijk verantwoord verenigen, de welzijnsactiviteiten en dagbesteding in wijk- en dienstencentra, maatschappelijke integratie statushouders, vluchtelingenwerk, het jeugd- en jongerenwerk, algemeen maatschappelijk werk en wijkopbouwwerk.

Ook eenzaamheidsbestrijding, LHBTQI+ beleid, zorg door mantelzorgers en/of vrijwilligers (informele zorg), Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) en aanpak dementie vallen binnen dit taakveld. Ook omvat dit taakveld de inspanningen die erop gericht zijn om Leidschendam-Voorburg een solidaire en inclusieve gemeente te maken met een sterke sociale cohesie, ruimte voor initiatief van inwoners en voldoende mogelijkheden voor participatie ongeacht geslacht, leeftijd, geaardheid, verstandelijke, psychische en/of fysieke belemmeringen, religie of afkomst. Wat hebben wij daarvoor gedaan? Nagenoeg alle inzet op dit taakveld vindt sinds 2020 plaats door maatschappelijke partners die deelnemen aan één of meer van de subsidietafels. De tafels zijn thematisch georganiseerd. In 2021 is een vervolg gegeven aan de uitvoeringsplannen van 2020. Partners hebben de dienstverlening zo goed als mogelijk aangepast aan de (on)mogelijkheden die er tijdens verschillende fasen in de coronapandemie waren. Waar groepswerk niet of minder mogelijk was, is in kleinere groepen of individueel aandacht gegeven. Waar fysiek ontmoeten niet mogelijk was, is telefonisch en online

68

contact onderhouden om kwetsbare inwoners zo goed mogelijk te ondersteunen in hun zelfredzaamheid. De regeling Maatschappelijk Verantwoord Verenigen is in september 2021 opengezet. Verenigingen hebben de mogelijkheid om subsidie aan te vragen voor activiteiten die breder zijn dan de vereniging zelf of de vereniging herstellen na het zware coronajaar 2020. Verenigingen hebben hier beperkt gebruik van gemaakt. Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet inburgering in werking. Met deze wet krijgt de gemeente een regierol in het inburgeringstraject. In april 2021 heeft de gemeenteraad het beleidsplan Inburgering vastgesteld. Om vanaf 2022 de nieuwe wettelijke taak goed uit te kunnen voeren, is na vaststelling van het beleid samen met partners gewerkt aan de ontwikkeling van het nieuwe inburgeringsstelsel. Hiermee is invulling gegeven aan de uitgangspunten van het beleidsplan.

Dit betekent onder andere dat: • De beleidsregels inburgering in december 2021 zijn vastgesteld door het college; • Voor het taalaanbod van de leerroutes een aanbesteding is uitgevoerd en voor zowel de B1route als de Zelfredzaamheidsroute een taalaanbieder gecontracteerd is; • De pilot Brugklas succesvol uitgevoerd is; en • De (subsidie)opdrachten voor voorzieningen zoals Maatschappelijke Begeleiding, participatieverklaringstrajecten, financieel ontzorgen en begeleiding naar financiële zelfredzaamheid verleend zijn. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Samenkracht en burgerparticipatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

11.127

1.824

12.951

12.539

412

Baten

1.125

172

1.297

1.278

-19

-10.002

-1.652

-11.655

-11.261

394

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name subsidies en bijdragen aan maatschappelijke organisaties die bovenstaande voorzieningen aanbieden. Daarnaast vallen ook de kosten voor beheer en exploitatie van wijk- en dienstencentra hieronder. De baten betreffen huurinkomsten van wijk- en dienstencentra en kinderopvanglocaties gevestigd in gemeentelijke panden. De baten bevatten ook de middelen voor bemoeizorg aan de OGGZ-doelgroep. Taakveld 6.2 Wijkteams Tot dit taakveld behoren alle voorzieningen gericht op het identificeren van de mogelijkheden (eigen kracht) en hulpvraag van de inwoner en zijn/haar netwerk. Hierbij hoort ook het doorverwijzen naar de juiste vorm van individuele ondersteuning, het verstrekken van informatie, vroegsignalering en cliëntondersteuning. In het geval van meervoudige problematiek kan casemanagement ingezet worden waardoor meer regie mogelijk is op het betrokken huishouden. De gemeente Leidschendam-Voorburg heeft ervoor gekozen vooral de taken in de toegang naar ondersteuning grotendeels zelf uit te voeren (gespreksvoering, toewijzing, overdracht, zorgcoördinatie,

69

nazorg). Deze toegang wordt verzorgd door multidisciplinaire teams (MDT’s). Hierin zijn alle expertises (Wmo, jeugd, werk, inkomen en leerplicht) vertegenwoordigd. Daarnaast is een aantal taken uitbesteed aan derden, zoals in de toeleiding van zorgmijders en onafhankelijke cliëntondersteuning. Ook werkt de gemeente voor een aantal taken nauw samen met kernpartners, verenigd in het Sociaal Servicepunt (informatievoorziening en advies). Huisartsen zijn een belangrijke factor in het toegangsproces, aangezien zij direct mogen doorverwijzen naar Jeugdhulp. Zij worden daar sinds 2019 in ondersteund door praktijkondersteuners jeugd (POH jeugd). Wat hebben wij daarvoor gedaan? In 2021 heeft het Sociaal Servicepunt haar rol in informatie en advies uitgevoerd door dagelijks telefonisch bereikbaar te zijn en spreekuren op afspraak te houden. Inloopspreekuren waren vanwege de coronacrisis beperkt mogelijk. Er zijn ongeveer een gelijk aantal contactmomenten geweest als in de jaren voor 2021. Cliëntondersteuning is ondanks corona in 2021 zo goed als mogelijk uitgevoerd door de professionals van MEE, Woej en Kwadraad. Ondersteuning op afstand blijkt lastig. Daarom heeft dit zo snel als kon ook weer live plaatsgevonden. Uiteraard zijn wel de geldende maatregelen in acht genomen.

Verder is onder alle inwoners van 70+ reclame gemaakt voor het Sociaal Service Punt, van waaruit cliëntondersteuning plaatsvindt. Uiteindelijk is er geen afname geweest in aantal verzoeken om ondersteuning. In 2020 startte de gemeente met de pilot ‘Vroeg Eropaf’. Door de wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening per 1 januari 2021 is de gemeente verplicht deze werkwijze structureel voort te zetten. Wat ook wenselijk is gezien de positieve resultaten van de pilot. In 2021 heeft het team Vroeg Eropaf 233 inwoners effectief bereikt. Dit betekent dat inwoners een vorm van hulp hebben geaccepteerd of hebben aangegeven het zelf nog te kunnen oplossen. Vroegsignalering is de manier om te voorkomen dat betalingsachterstanden verder oplopen en zich ontwikkelen tot een problematische schuldsituatie. Op basis van signalen van woningcorporaties, zorgverzekeraars, energie- en waterbedrijven (vaste lasten partners) benadert de gemeente bewoners met betaalachterstanden proactief om hen hulp en ondersteuning aan te bieden. In opdracht van het Rijk heeft de gemeente in 2021 gedupeerden van de toeslagenaffaire ondersteund. De gemeente heeft deze gedupeerden, wanneer gewenst, ondersteund op het gebied van vijf primaire leefgebieden, namelijk: financiën, wonen, zorg, gezin en werk. Daarnaast heeft de gemeente de gemeentelijke schulden van gedupeerden kwijtgescholden. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Wijkteams

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

1.747

415

2.162

2.102

60

Baten

0

225

225

493

268

-1.747

-190

-1.937

-1.609

328

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

70

De lasten betreffen met name Wmo Cliëntbegeleiding, Sociaal Servicepunt (inclusief de exploitatiekosten van De Waterlelie), uitvoeringskosten, opvang verwarde personen, en uitvoering van de Hart-wet-euro balans. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen: inkomensvoorzieningen en loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet, de IOAW en de IOAZ, bijzondere bijstand, kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en heffingen, de schoolspullenpas en de Ooievaarspas. Wat hebben wij daarvoor gedaan? Net als in het jaar 2020 heeft het jaar 2021 in het teken gestaan van de financiële ondersteuning naar aanleiding van de coronacrisis. Inwoners die door de coronacrisis in zwaar weer terecht kwamen, konden een beroep doen op Tijdelijke Ondersteuning Zelfstandige Ondernemers (TOZO, deze regeling was speciaal voor ondernemers) of op de Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (Tonk), die breder toegankelijk was. Deze steunmaatregelen liepen op 1 oktober 2021 af, waarna ondernemers gebruik konden maken van bijstand voor zelfstandigen (Bbz light). Naast de financiële ondersteuning naar aanleiding van de coronacrisis is, net als in voorgaande jaren, ook ingezet op de financiële zelfredzaamheid van inwoners. Aan inwoners die hiervoor in aanmerking kwamen zijn minimaregelingen en uitkeringen verstrekt.

Zo maakten in totaal 2.250 inwoners in 2021 gebruik van een Ooievaarspas, waardoor met name kinderen in minimagezinnen zoveel mogelijk mee konden doen aan maatschappelijke activiteiten. Ter vergelijking: in 2020 maakten 1.950 inwoners gebruik van een Ooievaarspas. Aan het einde van 2021 ontvingen 1.730 inwoners een bijstandsuitkering. De verwachting was dat door de coronacrisis meer inwoners een beroep zouden doen op een bijstandsuitkering, tot op heden is dit (nog) niet het geval. Speerpunt

Omschrijving

Status

Minder kinderen groeien op in armoede

Het aantal kinderen dat opgroeit in armoede is gedaald van 13,5% in 2016 naar minder dan 10% in 2022 (Bron: Minimabeleid 2019-2022, p. 12)

Toelichting per speerpunt Minder kinderen groeien op in armoede Het minimabeleid met de diverse regelingen voor kinderen wordt uitgevoerd waarbij kinderen die opgroeien in een minimagezin worden ondersteund. Het communicatiemateriaal van de minimaregelingen is herzien en wordt verspreid. Toelichting: In 2022 wordt een nieuw armoedeonderzoek gedaan waarbij ook het aantal kinderen dat opgroeit in armoede wordt berekend. Wat heeft het gekost? Inkomensregelingen

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

37.194

6.535

43.728

42.321

1.408

Baten

30.680

6.347

37.027

36.828

-199

Saldo van lasten en baten

-6.513

-188

-6.701

-5.493

1.208

Bedragen x € 1.000

71

De lasten betreffen met name de kosten voor alle uitkeringen en de bijzondere bijstand inclusief armoedebestrijding (bijv. de schoolspullenpas). Daarnaast bevat dit taakveld de kwijtscheldingen van afval- en rioolheffingen. De baten betreffen met name de rijksinkomsten Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) en inkomsten uit andere gemeenten voor de uitvoeringskosten van de werkorganisatie Duivenvoorde. Taakveld 6.4 Begeleide participatie Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet direct gericht zijn op doorstroming naar arbeid: 'oud' beschut werk (Wsw-werkplekken in de sociale werkvoorziening), nieuw beschut werk (loonvormend) en alternatief beschut werk (niet-loonvormend). Wat hebben wij daarvoor gedaan? Het jaar 2021 was het startjaar voor Werkbedrijf de Binnenbaan. Dat betekent dat SW-medewerkers en inwoners met een beschutte werkplek vanaf 2021 werken voor de Binnenbaan (voorheen DSW Rijkswijk e.o.). Voor de inwoners die hier werken is een prikkelarme omgeving belangrijk. De gemeente heeft in 2021 dan ook ingezet om de overgang van DSW Rijswijk e.o. naar De Binnenbaan zo soepel mogelijk te laten verlopen en zo min mogelijk veranderingen door te voeren in het dagelijks werk van werknemers.

In 2021 had de Binnenbaan 126 inwoners van Leidschendam-Voorburg in dienst; 107 SWmedewerkers en 19 inwoners binnen een beschutte werkplek. Op het gebied van de reintegratietrajecten is gekeken welke trajecten opgezet kunnen worden om inwoners binnen het doelgroepenregister beter te ondersteunen naar de weg naar werk. Deze aantallen zijn ten opzichte van 2020 gestegen. Dat betekent dat de gemeente meer inwoners met een lange afstand tot de arbeidsmarkt heeft kunnen begeleiden naar begeleide participatie. In 2021 hebben 10 inwoners een re-integratietraject gevolgd bij de Binnenbaan. Door middel van deze re-integratietrajecten wordt gekeken of iemand in aanmerking komt voor een indicatie banenafspraak, waarna de gemeente de cliënt begeleidt naar een geschikte (beschut) werkplek. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Verbonden partij(en) Dienst Sociale Werkvoorziening Rijswijk e.o. (DSW) in Liquidatie Doelstelling De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Doel is dat iedere persoon met een sociale werkvoorzieningsindicatie op het voor hem of haar maximale niveau werkzaam is. De deelnemers hebben de uitvoering ondergebracht bij de DSW. Daarnaast voert de DSW re-integratiewerkzaamheden uit voor de deelnemende gemeenten. Ontwikkelingen Op 1 januari 2021 heeft Werkbedrijf de Binnenbaan de activiteiten van DSW Rijswijk en omgeving overgenomen. In 2021 is verder gewerkt aan het opheffingsproces. Op 16 december 2021 heeft het Algemeen Bestuur akkoord gegeven op het actiepunt voor de vereffenaar om naar de Kamer van Koophandel te gaan om DSW Rijswijk en omgeving uit te schrijven.

72

Werkbedrijf de Binnenbaan B.V. Doelstelling De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Doel is dat iedere persoon met een sociale werkvoorzieningsindicatie op het voor hem of haar maximale niveau werkzaam is. De deelnemers hebben de uitvoering van de Wsw ondergebracht bij de Werkbedrijf de Binnenbaan. Daarnaast voert het Werkbedrijf de Binnenbaan reintegratiewerkzaamheden uit voor de deelnemende gemeenten. Ontwikkelingen In 2021 is het Werkbedrijf De Binnenbaan gestart en heeft de uitvoeringstaken op het gebied van de WSW volledig overgenomen van de DSW. Wat heeft het gekost? Begeleide participatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

3.742

37

3.779

3.265

513

Baten

0

0

0

86

86

-3.742

-37

-3.779

-3.180

599

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen onder andere de uitvoering van de Wsw en de re-integratiewerkzaamheden door Werkbedrijf De Binnenbaan en de uitvoering van (alternatief) beschut werk. Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen, waaronder sociale activering, detacheringsbanen, scholingstrajecten, proefplaatsingen, jobcoaching, (bepaalde) vormen van tijdelijke loonkostensubsidie, en loonwaardebepalingen. Wat hebben wij daarvoor gedaan? In het afgelopen jaar is er ondanks de coronacrisis in veel sectoren een krappe arbeidsmarkt ontstaan. De mensen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt hebben hiervan kunnen profiteren. Om inwoners met een langere afstand tot de arbeidsmarkt te begeleiden naar werk zijn onder andere matchmakers en een leerwerkmakelaar ingezet. Dit heeft bijgedragen aan de re-integratie van deze inwoners. Daarnaast is gebleken dat de verwachte stijging van de bijstand voor met name de kwetsbare doelgroepen zoals ondernemers, jongeren, migranten of mensen met een arbeidsbeperkten is uitgebleven. Voor de mensen in deze kwetsbare doelgroepen die toch in de bijstand terecht zijn gekomen, is middels de aanpak Re-integratie en Participatie (raadsvoorstel 2246) het afgelopen jaar extra inzet geweest.

Dit alles heeft als gevolg dat er een daling heeft plaatsgevonden in het totale bijstandbestand van 1.830 eind 2020 naar 1.730 eind 2021, oftewel een afname van circa 100 bijstandsuitkeringen. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

73

Wat heeft het gekost? Arbeidsparticipatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2021 2021

Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil 2021

Lasten

4.668

617

5.285

4.951

335

Baten

182

829

1.011

898

-113

-4.486

213

-4.274

-4.053

221

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen participatie- en re-integratie trajecten, begeleiding naar werk, loonkostensubsidie en maatwerktrajecten. De baten betreft de vergoeding van Wassenaar en Voorschoten in het kader van de uitvoering binnen het taakveld Arbeidsparticipatie, de bijdrage voor het uitvoeringsplan arbeidsmarktregio en de ESFsubsidie. Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen Tot dit taakveld horen (Wmo)voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren voor mensen met fysieke beperkingen, die op basis van een beschikking verstrekt worden: woningaanpassingen, hulpmiddelen en de overige voorzieningen voor fysiek beperkten. Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente draagt zorgt voor een adequate verstrekking van maatwerkvoorzieningen. Voor de individuele voorzieningen zetten we in op hulpmiddelen en woningaanpassingen voor mensen met lichamelijke beperkingen. In het jaar 2021 maakten 2.439 inwoners (Zin en Pgb) gebruik van een WVR-voorziening (Woon-, Vervoers- en Rolstoelvoorziening). Voor inwoners met cognitieve beperkingen wil de gemeente voorzien in goede dagbesteding en individueel goede begeleiding bij dagelijkse taken en vaardigheden. Huishoudelijke ondersteuning was er vooral voor inwoners met lichamelijke beperkingen, maar ook inwoners met cognitieve beperkingen konden deze ondersteuning krijgen. In 2021 is er een nieuwe aanbesteding geweest voor de aanbieder van hulpmiddelen.