Initiatiefvoorstel Leefbaarheids Effect Rapportage 10 april 2022

bbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbb

Burgerinitiatiefvoorstel

Datum

: 19 april 2022

Initiatiefnemer

: BurgerKrachtCentrale (auteur: Bram van Popering)

Onderwerp

: Toepassing Leefbaarheids Effect Rapportage(LER)

1.

Gevraagd raadsbesluit

De raad besluit: 1. Het college te verzoeken de Leefbaarheids-Effect-Rapportage (LER) standaard toe te passen bij voorgenomen gebiedsontwikkeling en projectontwikkeling. 2. Een LER uit te voeren onder regie van een multidisciplinaire commissie waarin gemeente, projectontwikkelaar en bewoners zo gelijkwaardig mogelijk deel van uitmaken. 2.

Waarom wordt de raad dit besluit voorgelegd?

Leefbaarheid is een uitgangspunt voor een aantrekkelijke woongemeente en is daarom essentieel. De omgevingswet verplicht daarnaast participatietrajecten bij planvorming binnen gebiedsontwikkeling. Inzicht in de leefbaarheidssituatie is vanuit participatie oogpunt onmisbaar. Met een LER als instrument (en een gemeentepeiling) kan er zichtbaar gemaakt worden welke invloed een ontwikkeling heeft op een wijk of buurt. Ook wordt duidelijk welke (extra) maatregelen er nodig zijn om de leefbaarheid in een bepaald gebied op peil te houden. Dit instrument, genaamd de Leefbaarheids-Effect-Rapportage is sinds 2017 beschikbaar in de vorm van specifiek toegeruste softwarepakkettten en wordt inmiddels toegepast in onder anderen de gemeenten Gooise Meren, Hilversum, Amersfoort, Capelle a/d IJsel en in het bijzonder de gemeente Den Haag. In deze laatst genoemde gemeente is een LER zelfs opgenomen in het coalitieakkoord van 2018. 1

In een LER wordt elke verandering in een gebied vertaald naar de effecten hiervan voor onder meer de kwaliteit van de openbare ruimte, het milieu en de veiligheid. De effecten van veranderingen worden visueel meteen zichtbaar. De categorieën die in samenhang zichtbaar worden gemaakt zijn: -

Bewoners en woningen Leefomgeving Mobiliteit en veiligheid Verkeersafwikkeling Onderwijs Ruimtegebruik Voorzieningen

De voeding voor deze LER bestaat uit vooraf overeengekomen en te hanteren data uit bijvoorbeeld gemeentelijke datasets, te weten; verkeer en vervoer; openbare ruimte; groenvoorziening; sociale zaken en onderwijs. De data dienen vervolgens te worden getoetst aan normen, zoals bijvoorbeeld: CBS-afstandenkaart; LHV-normen voor het aantal patiënten per praktijk, DUO, of normen voor geluid en fijnstof van de WHO dan wel de Europese unie.

2

3.

Aan welk doel (van de doelenboom in de begroting) draagt het voorstel bij?

Het algeheel welbevinden van de inwoners in hun wijk en de bevordering van de leefbaarheid in onze gemeente Leidschendam-Voorburg in het algemeen.

4.

Welke argumenten zijn er voor de raad om het besluit te nemen? 1. De gemeente voert zelfstandig en in medebewind alle taken uit die van belang zijn voor het welzijn van haar inwoners. 2. Met een LER beschikt het gemeentebestuur over een instrument dat fysieke meetbare zaken en afspraken inzichtelijk maakt en die een deel van de basis vormen waarop inwoners hun subjectieve gevoel van leefbaarheid baseren. 3. Doordat een LER geobjectiveerde uitkomsten laat zien, kan de raad een integrale afweging maken tussen de verschillende andere aspecten die deel uitmaken van het onderzoek. 4. Een LER draagt bij aan het inzicht ten behoeve van het gesprek tussen de verschillende belanghebbenden in een participatieproces.

5.

Achtergronden

In 2007/2008 hebben RIGO en Atlas voor gemeenten, in opdracht van het toenmalige Ministerie van VROM (nu BZK) de leefbarometer ontwikkeld. Hieraan voorafgaand ligt een uitgebreide literatuurstudie van het begrip leefbaarheid (Leidelmeier en van Kamp, 2003) Met dit instrument wordt op zeer laag schaalniveau de leefbaarheid in heel Nederland beschreven en weergegeven op basis van feitelijke omgevingscondities. Het rechtstreekse oordeel van bewoners over hun woonomgeving wordt hierin voorspeld in een gecombineerd model met de voorspelling van de waardering van bewoners voor zover die tot uiting komt in de huizenprijzen. Hieruit ontstond , zo bleek, een goed beeld van een geobjectiveerd oordeel over de leefbaarheid door bewoners van hun eigen directe leefomgeving. (Zie leefbarometer 2.0) In 2016/2017 is het instrument Leefbaarheids-Effect-Rapportage ontwikkeld door Strategis. Dit bedrijf ontwikkelt sinds 2006 diverse vormen van software voor gebiedsontwikkeling. Deze LER is inmiddels ontwikkeld en uitgewerkt voor de onder 2. genoemde gemeenten. Deze LER zou je een onafhankelijke logische en betrouwbare vervolgstap in ontwikkeling kunnen noemen op de leefbarometer, omdat aan de LER nieuwbouw is toegevoegd als effect op de leefbaarheid in de wijk. 3

De benadering is ook anders dan de leefbarometer, omdat aan de hand van ingevoerde data en toevoeging van normen en voorschriften, de onderlinge effecten kunnen worden vastgesteld op de 6 verschillende thema’s. Conclusie: Een LER is een zeer bruikbaar instrument bij gebiedsontwikkeling. Met het oog op de omgevingswet en de daarbij behorende burgerparticipatie is een LER absoluut van meerwaarde. De inmiddels opgedane ervaringen met deze LER in met name de gemeente Den Haag nodigen uit om dit instrument toe te voegen aan de instrumenten die de gemeente ten dienste staan bij gebiedsontwikkeling. Financiële dekking: De implementatie van de LER start met een nulmeting binnen de gemeente. Het LER-instrument is een softwarepakket en bij uitvoering in een bepaald project zal een zogenaamde experttool aan het pakket dienen te worden toegevoegd. De kosten van het softwarepakket en de implementatie van de nulmeting, zijnde c.a. € 19.000,- en de jaarlijkse kosten van onderhoud en update van data bedragen c.a. € 5.000,- ex btw, toe te wijzen aan de begroting ruimtelijke ordening – omgevingswet. Het voorstel is om de operationele kosten van de LER, voor zover er sprake is van nieuwbouwprojecten in het te ontwikkelen gebied, door de betrokken projectontwikkelaar gedragen te laten worden.

4