CConstaterende datLeidschendam-Voorburg
Koppel je AI →
Document · PDF

4814 Nota_v_Antwoord 260626

Raadsvergadering 9 november 2026, gemeente Leidschendam-VoorburgBij agendapunt: Raadsvoorstel wensen en bedenkingen Intergemeentelijk gebiedsprogramma Geothermiecentrale, Doorontwikkeling Binckhorst en De Vlietlijn en Nota van Antwoord82.691 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 9 van 10

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 148 3 . Nadeelcompensatie Als beperking van bedrijfsactiviteiten onverhoopt toch aan de orde is, wil de Haas met klem benadrukken dat dit niet alleen met kosten voor maatregelen maar ook met waardedaling van haar gronden en inko- mensschade op de lange termijn gepaard zal gaan. Reactie Indien bedrijven moeten verplaatsen, wordt uitgegaan van volledige schadeloosstelling op basis van wettelijke uitgangspunten en jurisprudentie. Dit omvat kosten voor verwerving, herinrichting en eventuele inkomens- schade. Bij verplaatsing wordt gekeken naar passende alternatieve locaties, waarbij de ondernemer zelf verantwoordelijk blijft voor het vinden van een nieuwe vestiging. Conclusie: Onderstaande punten worden meegenomen naar de volgende fase. Niet genoemde punten zijn voor kennis- geving aangenomen. 1 Richtafstanden bedrijven Er wordt in overleg met Jachtwerf De Haas onderzocht of maatregelen mogelijk zijn om richtafstanden van de Jachtwerf te verkleinen ID109 Zienswijze: Albema-Hedin Automotive Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. 1 .

Positief bestemmen • Voor zover thans van belang is -kort samengevat -in het Intergemeentelijk Gebiedsprogramma opge- nomen dat Albema een uit te plaatsen bedrijf betreft, hoewel zij niet wordt gekwalificeerd als bedrijf met hindercontouren (richtafstanden van 100 en 200 meter). • Voor Albema is blijkens het Intergemeentelijk Gebiedsprogramma de inzet om ter plaatse ‘groen’ te realiseren. [...] Albema kan zich niet verenigen met de invulling van haar gronden als beoogd in het Intergemeentelijk Gebiedsprogramma. • De omvang van het Waterfrontpark in het programma lijkt te zijn ingegeven door de eigendomspositie van de gemeente in het gebied en niet door ruimtelijke overwegingen. • In algemene zin valt in te zien waarom het belang bij de beoogde herontwikkeling ter plaatse -en dus bij het wegbestemmen van de op zijn perceel exploiterende bedrijven -zwaarder weegt dan zijn belang bij het behoud van de bedrijfsbestemming op het perceel. • Volgens vaste jurisprudentie [...] moet legaal bestaand gebruik in beginsel als zodanig in een bestem- mingsplan worden bestemd. Reactie Albema staat in de tabel ‘bestaande activiteiten’ van het huidige omgevingsplan. Daarbij horen richtafstanden van 50 meter voor geur en geluid. Dat past bij een bedrijf in milieucategorie 3.2.

Voor bedrijven in categorie 3.1 en hoger geldt in principe dat zij niet in de Binckhorst kunnen blijven, behalve als verplaatsing niet moge- lijk is, zoals bij watergebonden bedrijven Basal en Jachtwerf De Haas. In de uitwerking van de wijziging van het omgevingsplan wordt duidelijk welke bedrijven echt moeten verhuizen om de geplande ontwikkelingen mogelijk te maken en wanneer dat zou gebeuren. Omdat het IGP uitgaat van een transformatie naar een gemengd woonwerkgebied met veel groen, kunnen bestaande func-

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 149 ties zoals die van Albema worden omgezet naar groen of andere activiteiten. Als bestaande functies te veel hinder geven voor woningbouw of groen, kan worden afgeweken van het huidige uitgangspunt dat bedrijven niet in hun bedrijfsvoering worden beperkt. Dit kan betekenen dat een bedrijf moet verhuizen of een andere functie krijgt, met een goede juridische onderbouwing en, waar nodig, compensatie. De omvang van het Waterfrontpark is gebaseerd op ruimtelijke ambities en de groennorm, en niet alleen op gemeentelijk eigendom. Het park is een belangrijke groene schakel tussen vier Haagse stations en voegt 13 hectare groen toe. Dit is nodig om te voldoen aan de groennorm van 8 m² groen per woning en sluit aan bij het Binckhorstprincipe “Groen om de hoek”, waarbij een gezonde en klimaatbestendige leefomgeving centraal staat. Gemeentelijk eigendom speelt wel een rol bij de uitvoerbaarheid: omdat de gemeente een groot deel van de Trekvlietzone bezit, kan zij hier sturen op de uitvoering, wat zorgt voor een sterke en samenhangende gebiedsontwikkeling. In het IGP is het uitgangspunt losgelaten dat alle bestaande bedrijven in de Binckhorst hun activiteiten kunnen blijven uitvoeren. Dat is nodig om de aanleg van De Vlietlijn en de ontwikkeling van nog eens 7.000 tot maximaal 8.050 woningen mogelijk te maken.

Bestaand legaal gebruik mag worden wegbestemd in een wijziging van het omgevingsplan als het de nieuwe plannen in de weg staat. Daarbij moet wel goed worden uitgelegd dat het bedrijf in de toekomst moet verhuizen of worden onteigend, en binnen welke termijn dat zal gebeuren. Zie ook punt 2. 2 . Verplaatsing • Als verplaatsing van Albema onverhoopt toch aan de orde is, wil zij met klem benadrukken dat dit niet alleen met de verhuis- en weder inrichtingskosten alsmede van Hedin (Ford) gepaard gaat, maar ook met inkomensschade op de lange termijn [...] en investeringen ten behoeve van een parkeergarage. • Om te voldoen aan de compensatieopgave is de gemeente voornemens om gronden te bestemmen voor bedrijven met onder andere milieucategorie 3.1 op de GAVI-kavel. • Een alternatieve indeling van de betrokken percelen zou uitkomst kunnen bieden. Daarvoor lijkt de gemeente geen oog te hebben gehad. • Zij heeft nota bene recent een deel van haar gronden (perceel AP 2140) van de gemeente in erfpacht gekregen ten behoeve van een parkeergarage. Zij heeft in dat verband grote investeringen gedaan. • Waarom wordt het uitgangspunt losgelaten dat bestaande bedrijven mogen blijven zitten? Reactie Indien bedrijven moeten verplaatsen, wordt uitgegaan van volledige schadeloosstelling op basis van wettelijke uitgangspunten en jurisprudentie.

Dit omvat kosten voor verwerving, herinrichting en eventuele inkomens- schade. Bij verplaatsing wordt gekeken naar passende alternatieve locaties, waarbij de ondernemer zelf verantwoordelijk blijft voor het vinden van een nieuwe vestiging. Op de GAVIkavel is planologische compen- satie geborgd voor bedrijven die moeten worden uitgeplaatst, onder andere voor Albema. Er wordt nu gewerkt aan een wijziging van het omgevingsplan voor de GAVI-kavel. In die wijziging omgevingsplan wordt juridisch planologisch geborgd dat er op de Gavi-kavel een bedrijventerrein moet komen conform de voorwaarden genoemd in de omgevingsverordening van de provincie Zuid-Holland. Het IGP geeft ruimte voor toekomstige ontwikkelingen, maar gaat niet over besluiten voor losse projecten. Investeringen worden daarom niet apart beoordeeld. Het uitgangspunt uit het huidige omgevingsplan dat bestaande bedrijven mogen blijven zitten en niet worden belemmerd in hun bedrijfsvoering is losgelaten omdat de realisatie van alle ambities en uitgangspunten uit het IGP niet mogelijk is bij behoud van alle bestaande bedrijvigheid.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 150 In het huidige omgevingsplan zijn de bestaande bedrijven als gegeven opgenomen. Uitgangspunt daarbij was dat deze niet belemmerd worden in hun bedrijfsvoering door de gebiedsontwikkeling. Voor een verdere ontwikkeling van de Binckhorst en de aanleg van De Vlietlijn is dat uitgangspunt echter niet houdbaar. Bedrijven en andere grondgebruikers blijken te veel beperkend voor het programma en de realisatie van nood- zakelijke (groen)voorzieningen voor een leefbare en duurzame woonwijk. Voor de aanleg van De Vlietlijn geldt daarnaast dat deze OV-verbinding (gedeeltelijk) over particuliere percelen loopt, waardoor het fysiek onmo- gelijk is om de panden waarin de bedrijven gevestigd zijn te handhaven. De consequentie is dat bestaande functies (bedrijven) niet allemaal behouden kunnen blijven. Conclusie: Onderstaande punten worden meegenomen naar de volgende fase. Niet genoemde punten zijn voor kennis- geving aangenomen. 2 Compensatie zwaardere millieucategorieen Planologische compensatie voor bedrijven die moeten worden uitgeplaatst wordt voorzien op de Gavi-kavel. Er wordt nu gewerkt aan een wijziging van het omgevingsplan. ID108 Zienswijze: De Profs XXL Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. 1 .

Positief bestemmen Samengevat volgt uit het Intergemeentelijk Gebiedsprogramma dat beoogd is om bestaande bedrijvig- heid in de Binckhorst, waaronder De Profs XXL, in het nieuwe omgevingsplan niet meer te beschermen. Reactie Het uitgangspunt uit het huidige omgevingsplan dat bestaande bedrijven mogen blijven zitten en niet worden belemmerd in hun bedrijfsvoering is losgelaten omdat de realisatie van alle ambities en uitgangs- punten uit het IGP is niet mogelijk bij behoud van alle bestaande bedrijvigheid. In het huidige omgevingsplan zijn de bestaande bedrijven als gegeven opgenomen. Uitgangspunt daarbij was dat deze niet belemmerd worden in hun bedrijfsvoering door de gebiedsontwikkeling. Voor een verdere ontwikkeling van de Binckhorst en de aanleg van De Vlietlijn is dat uitgangspunt echter niet houdbaar Bedrijven en andere grondgebruikers blijken te veel beperkend voor het programma en de realisatie van noodzakelijke (groen)voorzieningen voor een leefbare en duurzame woonwijk. Voor de aanleg van De Vlietlijn geldt daarnaast dat deze OV-verbinding (gedeeltelijk) over particuliere percelen loopt, waardoor het fysiek onmogelijk is om de panden waarin de bedrijven gevestigd zijn te handhaven. De consequentie is dat bestaande functies (bedrijven) niet allemaal behouden kunnen blijven. Aan de Maanweg kunnen de huidige gebouwen op de langere termijn niet blijven staan.

In de nieuwe plannen wordt uitgegaan van woningbouw, gecombineerd met andere functies. In de plint (de begane grond) is ruimte voor onder andere winkels. Het is aan de toekomstige eigenaren of ontwikkelaars om deze functies verder in te vullen. 2 . Verkeerssituatie Vlietlijn • Voor het perceel van de Profs XXL zullen veel (openbare) parkeerplekken komen te vervallen. Ook lijkt de laad- en loszone aan de voorzijde van de winkel te vervallen. Het bevreemdt De Profs XXL dat bij de indi- catieve tekeningen met betrekking tot haar perceel geen rekening is gehouden met parkeergelegenheid.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 151 • De Profs XXL maakt zich ernstige zorgen over de bereikbaarheid van haar locatie door de komst van De Vlietlijn en de voorgenomen verkeersmaatregelen. Reactie Voor de laad- en loszones en parkeerplaatsen voor de bedrijven aan de Maanweg wordt nog gewerkt aan een voorstel voor de nieuwe inrichting van de straat. Dit voorstel gaat over de ligging van de tram, de rijbaan, en de fiets- en voetpaden. Er moet nog worden besloten waar laden en lossen mogelijk wordt, waar parkeerplaatsen komen en of en hoe verdwenen parkeerplaatsen kunnen worden teruggebracht. Ook met de komst van De Vlietlijn blijft de Maanweg en de bestemmingen aan de Maanweg bereikbaar met de auto. Er wordt nog onderzocht hoe laden en lossen en parkeren precies kunnen worden ingepast. Daarnaast blijven de winkels goed bereikbaar via betere fiets- en voetpaden. Ook komt er een tramhalte ter hoogte van de Melkwegstraat, waardoor de Maanweg ook per tram bereikbaar wordt. 3 . Verplaatsing Als verplaatsing van De Profs XXL onverhoopt toch aan de orde is, wil zij met klem benadrukken dat verplaatsing binnen de Binckhorst cruciaal is [...] ook met inkomensschade op de lange termijn wegens een minder courante locatie.

Reactie Bij verplaatsing wordt gekeken naar passende alternatieve locaties, waarbij de ondernemer zelf verantwoor- delijk blijft voor het vinden van een nieuwe vestiging. Het is niet zeker dat bedrijven binnen de Binckhorst kunnen worden verplaatst. Indien bedrijven moeten verplaatsen, wordt uitgegaan van volledige schadeloos- stelling op basis van wettelijke uitgangspunten en jurisprudentie. Dit omvat kosten voor verwerving, herin- richting en eventuele inkomensschade. 4 . Zelfrealisatie Voor het geval de exploitatie van De Profs XXL onverhoopt planologisch niet kan worden ingepast, wil zij benadrukken dat in haar ogen minnelijke verkoop of onteigening niet aan de orde hoeft te zijn. De Profs XXL is zelf bereid en in staat is om ontwikkelingen zoals opgenomen in het Intergemeentelijk Gebiedsprogramma uit te voeren. Reactie Op dit moment kan er nog geen inhoudelijke reactie worden gegeven op het verzoek om zelfrealisatie. Zelfrealisatie op private grond is mogelijk wanneer eigenaren bereid en in staat zijn om plannen uit te voeren conform de gemeentelijke kaders en fasering. Pas wanneer de plannen verder zijn uitgewerkt, kan worden bekeken of de eigenaar/initiatiefnemer bereid en in staat is om de ontwikkeling op de manier uit te voeren zoals de gemeente dat voor ogen heeft. Conclusie: Onderstaande punten worden meegenomen naar de volgende fase.

Niet genoemde punten zijn voor kennis- geving aangenomen. 2 Maanweg Er wordt nog gewerkt aan nieuwe inrichting van de Maanweg. Dit wordt opgenomen in het Voorlopig Ontwerp.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 152 ID110 Zienswijze: Jonker Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. 1 . Positief bestemmen Volgens vaste jurisprudentie [...] moet legaal bestaand gebruik in beginsel als zodanig in een bestem- mingsplan worden bestemd. Is in algemene zin van mening dat niet valt in te zien waarom het belang bij de beoogde herontwikkeling ter plaatse -en dus bij het wegbestemmen van de op zijn perceel exploi- terende bedrijven -zwaarder weegt dan zijn belang bij het behoud van de bedrijfsbestemming op het perceel. Het perceel van Jonker is ingetekend als locatie met aanduiding ‘uit te plaatsen bedrijven’. is onduidelijk of de inzet van het college is om alle ter plaatse gevestigde bedrijven uit te plaatsen. Reactie De doorontwikkeling maakt onderdeel uit van de bredere ontwikkeling van het Central Innovation District (CID) en de Binckhorst. In dit gebied worden de komende jaren duizenden woningen, werkplekken en voor- zieningen gerealiseerd. Daarmee levert het gebied een belangrijke bijdrage aan de regionale én nationale woningbouwopgave. Deze ontwikkeling brengt ook een groeiende bereikbaarheidsopgave met zich mee.

De afwegingen die in dit kader gemaakt worden voor de Binckhorst zijn onderdeel van een bredere opgave waarin woningbouw, bereikbaarheid, leefbaarheid en kwaliteit van de leefomgeving in samenhang worden afgewogen. Daarbij zoeken wij steeds naar een balans tussen de belangen van huidige bewoners, onderne- mers en gebruikers van het gebied én de behoeften van toekomstige generaties. Bestaand legaal gebruik mag worden wegbestemd in een wijziging van het omgevingsplan als het de nieuwe plannen in de weg staat. In het IGP is het eerdere uitgangspunt, dat alle bestaande bedrijven in de Binckhorst hun bestaande activi- teiten moeten kunnen blijven uitvoeren, losgelaten. Dit is nodig voor de aanleg van De Vlietlijn en voor de verdere doorontwikkeling van de Binckhorst, met nog eens 7.000 tot maximaal 8.050 woningen. Voor alle bedrijven in milieucategorie 3.1 en hoger geldt in principe dat zij niet in de Binckhorst kunnen blijven, behalve in een deel van het Mercuriuskwartier. Uitzonderingen zijn bedrijven waarvoor verplaatsing feitelijk niet mogelijk is, zoals de watergebonden bedrijven Basal en Jachtwerf De Haas. In de verdere uitwerking van de wijziging van het omgevingsplan wordt duidelijk welke bedrijven echt moeten vertrekken, zodat de geplande ontwikkelingen kunnen doorgaan, en wanneer dit zal zijn.

Daarbij wordt ook bekeken of bedrijven eventueel binnen de Binckhorst kunnen worden verplaatst. 2 . Compensatie Uiteraard zal in dat geval aandacht moeten worden besteed aan nadeelcompensatie en/of zal voor zijn huurders een passende alternatieve locatie voorhanden moeten zijn, waarbij haar verhuis- en wederin- richtingskosten alsmede eventuele inkomensderving voor vergoeding in aanmerking behoren te komen. Tot die tijd mogen er aan de huidige gebruiksmogelijkheden geen beperkingen opgelegd worden. Reactie Indien bedrijven moeten verplaatsen, wordt uitgegaan van volledige schadeloosstelling op basis van wettelijke uitgangspunten en jurisprudentie. Dit omvat kosten voor verwerving, herinrichting en eventuele inkomens- schade. Bij verplaatsing wordt gekeken naar passende alternatieve locaties, waarbij de ondernemer zelf verantwoordelijk blijft voor het vinden van een nieuwe vestiging. Totdat de wijziging van het omgevingsplan voor de Binckhorst is vastgesteld, blijven de huidige gebruiksmogelijkheden van percelen in principe hetzelfde.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 153 Het omgevingsplan Binckhorst uit 2019 blijft tot dat moment gelden. Daardoor vormt dit plan het juridische kader voor het huidig gebruik van de gronden. Nieuwe beperkingen kunnen pas worden opgelegd met de wijziging van het omgevingsplan. 3 . Zelfrealisatie Voor het geval de exploitatie de ter plaatse gevestigde bedrijven en daarmee gepaard gaande richtaf- standen onverhoopt planologisch niet kunnen worden ingepast, wil benadrukken dat hij zelf bereid en in staat is om ontwikkelingen zoals opgenomen in het Intergemeentelijk Gebiedsprogramma uit te voeren. Reactie Op dit moment kan er nog geen inhoudelijke reactie worden gegeven op het verzoek om zelfrealisatie. Zelfrealisatie op private grond is mogelijk wanneer eigenaren bereid en in staat zijn om plannen uit te voeren conform de gemeentelijke kaders en fasering. Pas wanneer de plannen verder zijn uitgewerkt, kan worden bekeken of de eigenaar/initiatiefnemer bereid en in staat is om de ontwikkeling op de manier uit te voeren zoals de gemeente dat voor ogen heeft. Conclusie: Wij hebben uw zienswijze voor kennisgeving aangenomen. ID113 Zienwijze: Fijn Houthandel-Contentus Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. 1 .

Positief bestemmen • Contentus kan zich niet verenigen met haar kwalificatie als ‘uit te plaatsen bedrijf’ als beoogd in het Intergemeentelijk Gebiedsprogramma. Het lijkt erop dat voor Contentus de inzet van het college is om haar gronden minnelijk te verwerven en daarnaast een onteigeningsprocedure te starten. • Contentus begrijpt dat het belang bij woningbouw zwaarwegend is, maar ziet niet in waarom woningbouw (ook) op deze exacte locatie binnen de hindercontouren van Contentus mogelijk moet worden gemaakt. • Uit het Intergemeentelijke Gebiedsprogramma volgt dat beoogd is om de huidige locatie van Contentus in het nieuwe omgevingsplan te bestemmen als ‘werken in combinatie met wonen’. Reactie Het IGP wil een gemengd woonwerkgebied mogelijk maken. Om dit te bereiken is het nodig dat bedrijven met een te hoge milieucategorie worden verplaatst of dat hun hindercontouren kleiner worden gemaakt. De afwe- gingen die gemaakt worden voor de Binckhorst zijn onderdeel van een bredere opgave waarin woningbouw, bereikbaarheid, leefbaarheid en kwaliteit van de leefomgeving in samenhang worden afgewogen. Daarbij zoeken wij steeds naar een balans tussen de belangen van huidige bewoners, ondernemers en gebruikers van het gebied én de behoeften van toekomstige generaties.

De huidige huurder van Contentus is aangewezen als een bedrijf dat moet worden uitgeplaatst, omdat het bedrijf een te hoge milieucategorie heeft. Nadat het IGP is vastgesteld, volgt een wijziging van het omgevings- plan. In dat nieuwe omgevingsplan worden de uitgangspunten uit het IGP verder uitgewerkt. Daarnaast zal de gemeente actief met de bedrijven in gesprek gaan over verwerving. Uitgangspunt is hierbij minnelijke

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 154 verwerving. Naast de minnelijke verwerving zal ook een onteigeningsprocedure worden gestart voor het geval geen overeenstemming wordt bereikt. Indien bedrijven moeten verplaatsen, wordt uitgegaan van volledige schadeloosstelling op basis van wettelijke uitgangspunten en jurisprudentie. Dit omvat kosten voor verwerving, herinrichting en eventuele inkomens- schade. Bij verplaatsing wordt gekeken naar passende alternatieve locaties, waarbij de ondernemer zelf verantwoordelijk blijft voor het vinden van een nieuwe vestiging. 2 . Zelfrealisatie Voor het geval de exploitatie van een bedrijf met een milieucategorie 2 en daarmee gepaard gaande richt- afstand van 30 meter voor geluid, onverhoopt planologisch niet kan worden ingepast, wil benadrukken dat in haar ogen minnelijke verkoop of onteigening niet aan de orde hoeft te zijn. Reactie Het IGP gaat uit van een gemengde stadswijk waar mensen kunnen wonen en werken. Daarbij geldt dat bedrijven een milieucategorie van maximaal 2 mogen hebben. Alleen in een deel van het Mercuriuskwartier is de ambitie om ook bedrijvigheid met milieucategorie 3.1/3.2 mogelijk te maken. Nadat het IGP is vastgesteld, wordt dit verder uitgewerkt in een wijziging van het omgevingsplan. Dan wordt duidelijk hoe de uitgangs- punten van het IGP precies worden toegepast.

Op dit moment kan er nog geen inhoudelijke reactie worden gegeven op het verzoek om zelfrealisatie. Zelfrealisatie op private grond is mogelijk wanneer eigenaren bereid en in staat zijn om plannen uit te voeren conform de gemeentelijke kaders en fasering. Pas wanneer de plannen verder zijn uitgewerkt, kan worden bekeken of de eigenaar/initiatiefnemer bereid en in staat is om de ontwikkeling op de manier uit te voeren zoals de gemeente dat voor ogen heeft. Conclusie: Wij hebben uw zienswijze voor kennisgeving aangenomen. ID85 Zienswijze: Hedin Automotive Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. Kan Hedin Automotive ter plaatse gevestigd blijven ondanks dat het valt onder milieucategorie 3.1? Reactie In het IGP is het eerdere uitgangspunt dat alle bestaande bedrijven in de Binckhorst hun activiteiten moeten kunnen blijven uitvoeren, losgelaten. Dit is nodig om de aanleg van De Vlietlijn mogelijk te maken en om de Binckhorst verder te kunnen ontwikkelen met 7.000 tot maximaal 8.050 extra woningen. Voor bedrijven in milieucategorie 3.1 en hoger geldt in principe dat zij niet in de Binckhorst kunnen blijven, behalve in een deel van het Mercuriuskwartier.

Er geldt een uitzondering voor bedrijven in andere delen van de Binckhorst die niet kunnen worden verplaatst, zoals de watergebonden bedrijven Basal en Jachtwerf De Haas en de bedrijven die passen in de ambities van het Mercuriuskwartier Noord. Nadat het IGP is vastgesteld, volgt een wijziging van het omgevingsplan. In dat nieuwe omgevingsplan worden de uitgangspunten uit het IGP verder uitgewerkt. Daarnaast zal de gemeente actief met de bedrijven

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 155 in gesprek gaan over verwerving. Uitgangspunt is hierbij minnelijke verwerving. Naast de minnelijke verwer- ving zal ook een onteigeningsprocedure worden gestart voor het geval geen overeenstemming wordt bereikt. Het IGP richt zich dus op het ontwikkelen van een gemengde stadswijk, waar zowel wonen als werken mogelijk is. Om dit te bereiken is het nodig dat bedrijven met een te hoge milieucategorie worden verplaatst of dat hun hindercontouren kleiner worden gemaakt. Indien bedrijven moeten verplaatsen, wordt uitgegaan van volledige schadeloosstelling op basis van wettelijke uitgangspunten en jurisprudentie. Dit omvat kosten voor verwerving, herinrichting en eventuele inkomens- schade. Bij verplaatsing wordt gekeken naar passende alternatieve locaties, waarbij de ondernemer zelf verantwoordelijk blijft voor het vinden van een nieuwe vestiging. Conclusie: Wij hebben uw zienswijze voor kennisgeving aangenomen. ID92 Zienswijze: Unknown Group Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. 1 . Voldoende ruimte voor de impactvisie • Wij vragen ons daarom af: Hoeveel van de geplande meters specifiek voor impact bedrijven zijn bedoeld. • Welke functies daarin worden opgenomen (onderwijs, bedrijvigheid, evenementen, horeca, studenthuis- vesting etc.).

• Of er reeds concrete gebruikers of ontwikkelpartners bekend zijn. • Wij vragen ons af of de 23.000 m² aan geplande werkruimte (kantoor- en bedrijfsruimtes) binnen het Binckhaven District voldoende is om de gemeentelijke ambitie waar te maken. Reactie Er is geen vaste hoeveelheid ruimte gereserveerd voor impactbedrijven. Impactbedrijven kunnen namelijk heel verschillend zijn. De gemeente stimuleert wel dat impactondernemers elkaar ontmoeten, met name in de Binckhaven. De geplande werkruimte voor impactbedrijven in de Binckhorst bestaat uit een mix van functies, zoals lichte bedrijvigheid, onderwijs, maatschappelijke en commerciële voorzieningen, horeca, evenementen en huisvesting voor studenten. De nadruk ligt op lichte bedrijvigheid, creatieve industrie en kantoren. Deze functies worden gecombineerd met wonen en voorzieningen, bijvoorbeeld in gestapelde gebouwen, om een levendige omgeving te creëren en de ruimte slim te gebruiken. De ontwikkeling van de Impact Campus is nog bezig. De gemeente kan daarom nu nog niet zeggen welke partners hierbij betrokken zullen zijn of welke functies precies worden opgenomen. De gemeente gaat ervan uit dat het geplande werkprogramma voldoende is. Als uit toekomstige monitoring blijkt dat er meer ruimte nodig is, zal dan worden onderzocht of het omgevingsplan moet worden aangepast. 2 .

Betaalbaarheid en duidelijkheid vooraf • Voor de verdere ontwikkeling van gebiedspaspoorten is het essentieel dat er vooraf duidelijkheid komt over de specifiek noodzakelijke functies die de kern vormen van de impact economie en de impact campus.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 156 • Daarom moeten deze functies structureel worden opgenomen in het financiële en ruimtelijke ontwikkelmodel. • Daarom pleiten wij voor gerichte prikkels, voorwaarden en kaders die ontwikkelaars stimuleren om mixed-use gebouwen te realiseren. • Zonder sturing bestaat het risico dat deze ruimte wordt ingevuld door partijen buiten de impact economie die een hogere prijs kunnen betalen. Reactie In de wijziging van het omgevingsplan wordt verder uitgewerkt wat waar kan komen. Dit gebeurt per kwartier en per gebiedspaspoort of bouwenvelop. Daarin komt precies te staan welke functies waar mogelijk zijn. De wijziging van het omgevingsplan zorgt ervoor dat er echt een mix van wonen, werken en voorzieningen kan ontstaan. Hierdoor wordt voorkomen dat er alleen woningen en commerciële voorzieningen worden gebouwd. Het model van De Titaan is succesvol gebleken en vormt een waardevolle toevoeging aan de Binckhaven. Voor de verdere ontwikkeling van het gebied wordt overleg gevoerd met alle betrokken partijen, waaronder The Unknown Group. De gemeente stuurt niet op de prijs van de nieuw te bouwen werkruimtes. In de wijziging van het omgevingsplan wordt alleen ruimte geboden om nieuwe werkruimtes te realiseren. Het zijn vervol- gens de initiatiefnemers die de prijzen bepalen.

De gemeente heeft hiervoor op dit moment geen specifiek beleid. 3 . Mobiliteit en vergroening • Tot slot zien wij een duidelijke behoefte aan een mobiliteitshub op de Binckhaven-pier/landtong. Door een mobiliteitshub te realiseren kunnen auto’s uit het straatbeeld verdwijnen, wat ruimte creëert voor vergroening. • Door een hub strategisch te positioneren bij het hart van de impact campus, rond de Titaan, Caballero Fabriek, De Besturing, de Surfpoel, Kompaan en Secrid. • Hiermee ontstaat een voetgangers- en fietsvriendelijke omgeving die uitnodigt tot ontmoeting, bewe- ging en recreatie, passend bij de levendige campus die de Binckhaven wil zijn. Reactie De Binckhorst verandert in een hoogstedelijke stadswijk. Op centrale plekken, zoals bij de Binckhaven, komen mobiliteitshubs. In de omgeving van de Binckhaven bestaan al verschillende garages en parkeerterreinen die kunnen worden gebruikt als mobiliteitshub voor dit deel van het gebied. Een grote nieuwe parkeergarage of mobiliteitshub past niet bij de geplande verdichting en transformatie van deze locatie. Daarnaast komt er een loopbrug over de Binckhaven, onder andere naar de halte van De Vlietlijn bij de Zonweg. Rondom De Titaan wordt de openbare ruimte vergroend en ingericht als een voetgangers- en fietsvriendelijke campus.

De mobiliteit wordt ingericht volgens het STOMPprincipe: eerst lopen, dan fietsen, daarna openbaar vervoer. Autoverkeer komt op de laatste plaats. Doorgaande autostromen worden gescheiden van bestemmingsverkeer en er komen veilige en aantrekkelijke loop- en fietsroutes. Conclusie Onderstaande punten worden meegenomen naar de volgende fase. Niet genoemde punten zijn voor kennis- geving aangenomen. 2 Programmamix De balans tussen wonen, werken en voorzieningen wordt behouden bij de verdere ontwikkeling van het gebied en vastgelegd in het omgevingsplan.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 157 ID118 Zienswijze: Fokker Terminal Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. 1 . Positief bestemmen Fokker Terminal stelt zich primair op het standpunt dat zij ook in het nieuwe omgevingsplan positief dient te worden bestemd. Reactie In het IGP is er geen wijziging opgenomen op de locatie van de Fokker Terminal. De gemeente ziet de Fokker Terminal als een zeer waardevolle voorziening voor de Binckhorst en voor de hele stad, nu en in de toekomst. Het behoud van congres- en evenementfuncties is een belangrijk onderdeel van de Economische Visie van de gemeente. Ook de Fokker Terminal speelt hierin een belangrijke rol. De definitieve functie wordt vastgelegd in de wijziging van het omgevingsplan. 2 . Parkeren Het ‘oplossen’ van de parkeerbehoefte door de bouw parkeerhubs geeft aan Fokker Terminal onvoldoende zekerheid omdat er nog te veel vragen openblijven. Reactie Het parkeren wordt in de toekomst per kwartier gebundeld in parkeerhubs. Dit zorgt ervoor dat de beschikbare parkeerruimte efficiënter kan worden gebruikt en maakt ruimte beschikbaar voor de verdichtingsopgave. Bij de verdere uitwerking per kwartier wordt bepaald hoeveel parkeerplaatsen nodig zijn voor de verschillende functies in het gebied en hoe daarin kan worden voorzien.

In het beheer en de exploitatie van deze parkeer- hubs wordt ruimte gemaakt om ook het bezoekersparkeren van onder andere de Fokker Terminal mogelijk te maken. 3 . Achterterrein Ook voor dat gedeelte van haar terrein geldt dat Fokker Terminal haar exploitatie niet kan aanpassen en dat dit gebruik voor de Fokker Terminal niet kan wijzigen. Dit is bekend bij DSO en bij de CVDH en dient te worden aangepast in de stedenbouwkundige tekeningen en artist impressions. Reactie De tekeningen in het IGP laten mogelijke toekomstige ontwikkelingen zien. Het gaat om een voorbeeld van hoe het gebied er in 2050 uit zou kunnen zien. De gemeente heeft daarbij de visie dat de Fokker Terminal kan blijven bestaan, met haar huidige functie. Eventuele veranderingen in huurcontracten of andere afspraken horen niet bij het IGP of bij de wijziging van het omgevingsplan. Zulke wijzigingen worden altijd in overleg met de betrokken partijen besproken. Conclusie: Onderstaande punten worden meegenomen naar de volgende fase. Niet genoemde punten zijn voor kennis- geving aangenomen. 1 Activiteit Fokker Terminal Definitieve Functie wordt vastgelegd in het omgevingsplan. 2 Parkeren (hubs) Uitwerking per kwartier bij ontwikkkelingen

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 158 ID66 Zienswijze: AM Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. 1 . Voorwaarden gebiedspaspoort Voor de locatie Op de Centrale aan de Zonweg/Binckhorstlaan is in eerdere afstemming nadrukkelijk afgesproken dat deze voorwaarden niet van toepassing zijn. Deze afspraak is essentieel voor de voortgang van de gebiedsontwikkeling op deze locatie en is afgestemd met de betrokken gemeentelijke afvaardiging (bestuurlijk en ambtelijk). Reactie Voor de locatie Op de Centrale aan de Zonweg/Binckhorstlaan staan in het IGP geen uitzonderingen die aangeven dat de voorwaarden op pagina 207 niet gelden voor deze plek. Er zijn ook geen bestuurlijke of ambtelijke afspraken bekend waaruit blijkt dat deze voorwaarden toch niet van toepassing zouden zijn op deze locatie. 2 . Schoollocatie Op pagina 162 van het IGP staat dat de basisschool ontwikkeld zal worden op plot B3. Dit is echter niet in overeenstemming met de gemaakte afspraken, waarin is besproken dat binnen het gebiedspaspoort ‘Op de Centrale’ nog een geschikte locatie gezocht moet worden voor de basisschool. Reactie De zienswijze geeft aan dat de basisschool niet op plot B3 komt en dat er nog een geschikte locatie moet worden gezocht binnen Op de Centrale. In het IGP wordt plot B3 niet expliciet gekoppeld aan de basisschool.

Op de kaart staat op plot B3 alleen een sterretje, als mogelijke locatie. Er is dus sprake van een zoeklocatie voor onderwijsvoorzieningen binnen het wijkhart. Door de gekozen werkwijze met gebiedspaspoorten betekent dit dat de basisschool onderdeel wordt van het gebiedspaspoort ‘Op de Centrale’. De vestiging van een basisschool moet voldoen aan verschillende voorwaarden. Het gaat vooral om de afstand tot milieuhinder en de verkeers- veiligheid. Ook wordt gekeken naar een goede spreiding van basisscholen over de hele Binckhorst. Conclusie: Wij hebben uw zienswijze voor kennisgeving aangenomen. ID86 Zienswijze: Dura Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. 1 . Proces gebiedspaspoort Kan het proces voor het gebiedspaspoort van Op de Centrale voorafgaand aan de vaststelling van het IGP worden opgestart? Reactie Het uitgangspunt van het IGP is dat er pas kan worden begonnen met het maken van gebiedspaspoorten als het omgevingsplan is gewijzigd. In dat omgevingsplan worden de uitgangspunten uit het IGP vastgelegd in planregels, zodat ze juridisch zijn geborgd.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 159 Omdat de procedure voor het wijzigen van het omgevingsplan nog enige tijd duurt, geeft het IGP wél de mogelijkheid om in de eerste fase al te starten met het opstellen van gebiedspaspoorten, meteen nadat het IGP is vastgesteld. Dit kan dus al vóór de vaststelling van de wijziging van het omgevingsplan. Om te zorgen dat deze gebiedspaspoorten toch worden gemaakt binnen de kaders en ambities van het IGP , zijn hiervoor de voorwaarden opgenomen. Voor de locatie Op de Centrale aan de Zonweg/Binckhorstlaan zijn in het IGP geen uitzonderingen opgenomen waaruit blijkt dat de voorwaarden niet zouden gelden voor deze plek. Ook zijn er geen bestuurlijke of ambte- lijke afspraken bekend waaruit zou blijken dat deze voorwaarden toch niet van toepassing zijn op deze locatie. Conclusie: Wij hebben uw zienswijze voor kennisgeving aangenomen. ID97 Zienswijze: Van Wonen Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. 1 . Voorwaarden Gebiedspaspoort Op pagina 207 van het IGP worden voorwaarden genoemd voor het opstellen van het gebiedspaspoort. Ik verzoek u te verduidelijken waarom deze voorwaarde is opgenomen. Reactie Het uitgangspunt van het IGP is dat er pas kan worden begonnen met het maken van gebiedspaspoorten als het omgevingsplan is gewijzigd.

In dat omgevingsplan worden de uitgangspunten uit het IGP vastgelegd in planregels, zodat ze juridisch zijn geborgd. Omdat de procedure voor het wijzigen van het omgevingsplan nog enige tijd duurt, geeft het IGP wél de mogelijkheid om in de eerste fase al te starten met het opstellen van gebiedspaspoorten, meteen nadat het IGP is vastgesteld. Dit kan dus al vóór de vaststelling van de wijziging van het omgevingsplan. Om te zorgen dat deze gebiedspaspoorten toch worden gemaakt binnen de kaders en ambities van het IGP , zijn hiervoor de voorwaarden opgenomen. 2 . Fasering gebiedspaspoort De huidige koppeling tussen het moment waarop het opstellen van het gebiedspaspoort kan beginnen en de definitieve vaststelling van het IGP lijkt tot onnodige vertraging in de gebiedsontwikkeling te kunnen leiden. Ik verzoek daarom om het IGP zodanig aan te passen dat het opstellen van een gebiedspaspoort parallel kan verlopen met de besluitvorming over het IGP . Reactie Als de extra voorwaarden zoals een beeldkwaliteitsplan en specifieke beleidsregels zijn uitgewerkt en het IGP is vastgesteld door het college, kan een gebiedspaspoort uit de 1e fase van de doorontwikkeling op eigen reke- ning en risico alvast worden voorbereid. Dit mag dan al gebeuren voordat de wijziging van het omgevingsplan is vastgesteld.

De gemeente vindt het niet wenselijk om eerder te beginnen met het uitwerken van gebiedspaspoorten. Zolang het IGP nog niet door het college is vastgesteld, is het bestuurlijk nog niet definitief, en kunnen ontwik- kelingen dus nog niet op deze basis worden uitgewerkt.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 160 Conclusie: Wij hebben uw zienswijze voor kennisgeving aangenomen. ID116 Zienswijze: BPD Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. 1 . Aantallen per gebiedspaspoort Er wordt niet duidelijk gemaakt hoe de aantallen per gebiedspaspoort worden verdeeld. Reactie Het programma dat binnen deze bandbreedte mogelijk is, wordt verdeeld over verschillende kwartieren. Bij de verdere uitwerking voor de wijziging van het omgevingsplan wordt per ontwikkelveld precies vastgesteld welke functies en aantallen daar kunnen komen. 2 . Borging gebruiksruimte Er wordt niet geborgd dat -zoals bij de eerste tranche -onvoldoende gebruiksruimte beschikbaar is om de wijk kwalitatief en kwantitatief te voltooien. Reactie Het oplossen van het woningtekort is een belangrijke opgave. Tegelijkertijd wil de gemeente dat er kwalita- tieve woningbouw komt, in verschillende soorten woonmilieus die elk een eigen karakter hebben. Het maxi- male aantal woningen dat gebouwd kan worden, volgt uit het planMER. 3 . Bijdragen aan woningtekort in Den Haag Zonder een maximum op de woningaantallen kan per gebied worden onderzocht hoe optimaal kan worden bijgedragen aan het woningtekort in Den Haag. Reactie Zie beantwoording punt 2.

4 Financieel haalbare gebiedsontwikkeling Wij kunnen uit de stukken niet herleiden dat er sprake is van een financieel haalbare gebiedsontwikkeling. Toch zien we dat er bepaalde keuzes zijn gemaakt die vanuit financieel perspectief ongunstig zijn. Is dit punt voldoende meegenomen in de planvorming? Reactie De financiële haalbaarheid verschilt per kwartier, maar wordt als realistisch beschouwd. Bij de uitwerking naar gebiedspaspoorten/bouwenveloppen wordt de financiële haalbaarheid per gebied verder gedetailleerd, inclu- sief kostenverhaal en eventuele verrekening. De gemeente is verplicht om kosten die de gemeente maakt om bijvoorbeeld de openbare ruimte in te richten in rekening te brengen bij initiatiefnemers van bouwplannen, als deze niet zouden passen binnen het omgevingsplan. Dit heet kostenverhaal. Kostenverhaal is aan de orde bij het toestaan van nieuwe bouwmogelijkheden. Bij een initiatiefnemer kunnen niet meer kosten verhaald worden dan het project kan dragen. PPT-criteria (profijt, proportionaliteit, toerekenbaarheid) is van toepassing in die gevallen dat er gebiedsover- stijgende kosten voor de gemeente zijn. Waar kostenverhaal bij ontwikkelende partijen van toepassing is,

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 161 vindt dit bij voorkeur plaats via vrije contractvorming, waarbij voor beide partijen de financiële én juridische aspecten wederzijds worden geborgd. De definitieve kostenverhaalsregels worden vastgesteld bij de wijziging van het omgevingsplan. Deze regels bepalen dat bijdragen van ontwikkelaars nooit hoger mogen zijn dan de opbrengst uit vastgoedontwikkeling. Daarmee worden partijen beschermd tegen disproportionele kosten. Waar nodig wordt ingezet op beschikbare subsidies om de woningbouwproductie te versnellen. Dit is met name relevant in gebieden waar sprake is van hoge verwervingskosten. Op deze manier blijft het programma financieel uitvoerbaar, ook wanneer opbrengsten in delen van het gebied beperkt zijn. 5 . Woningdichtheid Toch is het dan onlogisch dat de woningdichtheid fors omlaaggaat. Hoe wordt deze ambitie haalbaar gemaakt? Reactie Voor de Binckhorst geldt een lagere ambitie voor het aandeel betaalbare woningen dan in de Omgevingsvisie en het woonbeleid: 70% in plaats van 80%. We herkennen ons niet in de stelling dat de woningdichtheid sterk omlaaggaat. Het IGP maakt het juist mogelijk om méér woningen te bouwen. 6 . Voortbouwen op eerdere ontwerpen Wij stellen daarom voor om op basis van de beschikbare ontwerpen verder te werken. Dit geldt onder meer voor: Junopark [...] Binckhorstlaan 151.

Reactie In het IGP staat voor een integrale visie voor de gehele Binckhorst en niet voor plotontwikkelingen. Hierdoor kunnen er verschillen ontstaan met eerdere ideeën. Deze eerdere ontwerpen hadden nog geen juridische status. Het ruimtelijk kader in het IGP gaat uit van variatie en flexibiliteit per plot. Dat betekent dat het programma per locatie kan afwijken van eerdere indicaties. De geplande woningbouw in de Binckhorst bestaat uit 7.000 tot maximaal 8.050 nieuwe woningen, bovenop de 5.000 woningen die al mogelijk zijn in het huidige omgevingsplan. De verdeling van deze woningen over de vier karakteristieke kwartierenis indicatief. De uiteindelijke invulling (programmamix) wordt bepaald bij de wijziging van het omgevingsplan. 7 . Bouwhoogte Wij zijn van mening dat een verruiming van het aantal hoogte-accenten niet in strijd is met de beoogde ruimtelijke kwaliteit uit het IGP en verzoeken om verruiming van deze bouwhoogte voor meerdere hoogte-accenten. Wij verzoeken om verruiming van de bouwhoogte en het aantal hoogte-accenten, passend bij de hoogstedelijke ambitie van het gebied. Reactie In de Binckhorst mag in principe niet hoger dan 40 meter worden gebouwd. Gebouwen hebben een lage basis tot 20 meter en kunnen daarna doorgroeien tot 40 meter. Op de spelregelkaart staan gebieden waar hogere torens mogelijk zijn.

Deze torens kunnen maximaal 70, 110 of 140 meter hoog worden. Zo ontstaat een afwisselend hoogtebeeld en een luchtig stadsprofiel. In één gebied kunnen daardoor meerdere hoge gebouwen naast elkaar staan. De exacte plek van deze hoge gebouwen wordt later bepaald, wanneer het omgevingsplan verder wordt uitgewerkt. 8 . Aanpassen footprint Wij verzoeken de gemeente de footprint van het betreffende gebouw te vergroten tot ca. 32 x 50 m. Wij stellen voor deze norm te verruimen naar minimaal 900 m² zodat de economische haalbaarheid kan worden geborgd.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 162 Reactie De gemeente realiseert zich dat voor de doorontwikkeling een haalbare businesscase voor alle betrokken partijen van groot belang is. Na vaststelling van het IGP met bijbehorende kaders zal er gewerkt worden aan de wijziging omgevingsplan. In deze wijziging omgevingsplan worden de juridische en planologische kaders voor de verdere ontwikkelingen vastgelegd. Bij de uitwerking van het gebiedspaspoort gaat de gemeente met initi- atiefnemers in gesprek. Dit moet uiteindelijk leiden tot een haalbaar project. Over een eventuele vergroting van de footprint kunnen nu nog geen toezeggingen worden gedaan. De tekeningen in het IGP zijn indicatief. De juiste maatvoering volgt in het buitenruimteplan en de wijziging omgevingsplan. 9 . Doorgang plot Wij verzoeken deze doorgang te heroverwegen. Reactie De verbindingen over de ontwikkelvelden zijn indicatief. Het doel is dat in de toekomst goed door de ontwik- kelvelden heen gelopen kan worden via doorsteken. Deze doorsteken worden in principe niet opnieuw bekeken, maar ze kunnen wel op een andere plek komen te liggen. In het gebiedspaspoort wordt later bepaald waar ze komen. 10 . Derde tranche? Er is een koppeling met de woningaantallen vanuit de MER.

Door in te zetten op een volgende (derde) tranche woningen bovenop de huidige (5.000, 7.500) kan hier strategisch mee worden omgegaan. Reactie De huidige planMER gaat uit van een groei tot maximaal 8050 woningen. Er is geen sprake van een verdere groei bovenop deze 8050 woningen. Ook zijn de gevolgen niet onderzocht. Conclusie: Onderstaande punten worden meegenomen naar de volgende fase. Niet genoemde punten zijn voor kennis- geving aangenomen. 1/6 Programma In de wijziging van het omgevingsplan wordt per ontwikkelveld het programma vastgelegd. 4 Kostenverhaal Definitieve regels voor kostenverhaal worden opgenomen in het omgevingsplan. 7 Bouwhoogte Bouwhoogtes worden opgenomen in het omgevingsplan. 8 Aanpassen footprint In de wijziging van het omgevingsplan wordt het ontwikkelveld concreet uitgewerkt. ID121 Zienswijze: Neprom Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. 1 . Betaalbaarheid woningen Het is van belang dat de gehanteerde uitgangspunten realistisch zijn, zodat plannen daadwerkelijk tot uitvoering komen. Dat geldt in het bijzonder voor de voorgestelde segmentering van 70 % betaalbare woningen, die afwijkt van de Woonvisie 2040 en in sommige deelgebieden zelfs nog verder wordt opgeschroefd. Zonder financiële onderbouwing of compensatie is dit percentage voor veel projecten niet haalbaar.

Hierdoor dreigt juist vertraging in de woningproductie - terwijl versnelling nu dringend nodig is.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 163 Reactie Het percentage betaalbare woningen in de Binckhorst is al verlaagd van 80% (zoals genoemd in de Woonvisie Den Haag 2040) naar 70%. Het IGP werkt met een standaardprogramma dat deels kan worden uitgewisseld. In de Woonvisie Den Haag 2040 staat dat er op planniveau ruimte is om een lager percentage betaalbare woningen te bouwen. Dit moet wel binnen het hele gebied worden gecompenseerd. De financiële haalbaar- heid verschilt per kwartier, maar wordt als realistisch beschouwd. Bij de uitwerking naar gebiedspaspoorten/ bouwenveloppen wordt de financiële haalbaarheid per gebied verder gedetailleerd, inclusief kostenverhaal en eventuele verrekening. Bij een initiatiefnemer kunnen niet meer kosten verhaald worden dan het project kan dragen. PPT-criteria (profijt, proportionaliteit, toerekenbaarheid) is van toepassing in die gevallen dat er gebiedsover- stijgende kosten voor de gemeente zijn. De definitieve kostenverhaalsregels worden vastgesteld bij de wijzi- ging van het omgevingsplan. Deze regels bepalen dat bijdragen van ontwikkelaars nooit hoger mogen zijn dan de opbrengst uit vastgoedontwikkeling. Daarmee worden partijen beschermd tegen disproportionele kosten. Waar nodig wordt ingezet op beschikbare subsidies om de woningbouwproductie te versnellen.

Daarnaast blijft publieke dekking, bijvoorbeeld via subsidies of gemeentelijke investeringen, mogelijk en nodig. Er zijn subsidies aangevraagd om de woningbouw te versnellen en de Binckhorst is aangewezen als doorbraaklocatie door het Rijk. 2 . Bestaande afspraken Wij roepen op om eerdere afspraken en beleidskaders te respecteren en continuïteit te bieden. Nieuwe beleidsdocumenten mogen niet leiden tot de facto afwaardering van bestaande grondposities of planolo- gische rechten. Reactie Omdat de gemeente meer regie wil voeren op de ruimtelijke samenhang en de kwaliteit, kunnen eerder ingenomen grondposities opnieuw worden bekeken. Als er al afspraken zijn vastgelegd in privaatrechtelijke contracten, dan worden deze gerespecteerd. 3 . Stapelen van ambities Wij waarschuwen voor het stapelen van ambities op het gebied van klimaat, gezondheid, biodiversiteit, groen, mobiliteit, energie en netcongestie. Deze thema’s zijn belangrijk, maar vragen om duidelijke keuzes, prioritering en fasering. Reactie Omdat het planMER kijkt naar alle effecten tegelijk, en ook naar de volgorde waarin ontwikkelingen plaats- vinden, wordt het risico kleiner dat er te veel ambities tegelijk worden opgestapeld. Voor onderwerpen zoals klimaat, gezondheid, biodiversiteit, mobiliteit, energie en netcongestie zijn beoordelingskaders gemaakt.

Deze brengen ook de volgorde van activiteiten en de benodigde infrastructuur in beeld. Binnen het IGP is al een heldere fasering voor de uitvoering bepaald. In de wijziging van het omgevingsplan worden deze ambities verder uitgewerkt. 4 . Initiatieven faciliteren Wij pleiten voor een aanpak waarbij projecten die nu al vergevorderd zijn, voortvarend kunnen door- gaan, en waarbij gemeenten de initiatieven van marktpartijen actief faciliteren in plaats van onnodig vertragen. Reactie Projecten die al ver gevorderd zijn, kunnen snel worden uitgevoerd als ze passen binnen het huidige omgevingsplan. Dit plan is grotendeels definitief en vormt daarom het juridische kader voor de realisatie.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 164 De gemeente helpt deze projecten actief, zolang er genoeg gebruiksruimte is en de plannen voldoen aan de voorwaarden, zoals mobiliteit en leefkwaliteit. Wanneer een project niet past binnen de bestaande kaders, zijn extra planologische besluiten nodig. Het IGP is hiervoor de basis. De verdere uitwerking en de fasering wordt opgenomen in de wijziging van het omgevingsplan. Dat wordt daarna het nieuwe juridisch-planologische kader voor toekomstige initiatieven. 5 . Financiële haalbaarheid Wij vragen om een realistisch, bestendig en uitvoerbaar gebiedsprogramma waarin ambities worden getoetst aan financiële en planologische haalbaarheid. Reactie De gemeente beoordeelt de ambities uit het IGP stap voor stap op financiële en planologische haalbaarheid. Omdat het ontwikkelkader uitgaat van een standaardprogramma per kwartier, kan dit programma in de gebiedspaspoorten worden aangepast op basis van concrete plannen. Als blijkt dat een plan financieel niet haalbaar is, wordt dit vooraf gemeld aan het college. De gemeenteraad kan dan een apart besluit nemen. De toetsing gebeurt bij het maken van gebiedspaspoorten of bouwenveloppen. Daarin worden ook het kosten- verhaal en een eventuele verrekeningssystematiek vastgelegd. 6 .

Eisen aan betaalbaarheid Wij vragen om een realistisch, bestendig en uitvoerbaar gebiedsprogramma waarin de woningbouwpro- ductie niet verder wordt vertraagd door onhaalbare eisen aan betaalbaarheid of programma. Reactie Omdat het IGP werkt met een standaardprogramma dat deels kan worden uitgewisseld is er ruimte om het programma aan te passen aan de markt en aan wat uitvoerbaar is. Dit helpt om vertraging te voorkomen, zolang het totale programma per kwartier maar wordt gerealiseerd. Conclusie: Onderstaande punten worden meegenomen naar de volgende fase. Niet genoemde punten zijn voor kennis- geving aangenomen. 3/4 Fasering De in het IGP opgenomen fasering wordt in de wijziging van het omgevingsplan verder uitgewerkt en vastgelegd. ID125 Zienswijze: VORM Dank voor uw reactie. In het onderstaande gaan wij in op de onderwerpen die u heeft benoemd. 1 . Forse inperking bouwvlakken Specifiek voor de Locatie lijkt de inperking zelfs meer dan de helft (!) te zijn. Hierdoor zijn er niet langer 450 maar fors minder woningen mogelijk binnen BCPF2. Reactie Hierbij verwijzen wij naar de gesprekken die onlangs gevoerd zijn tussen u en de gemeente. Hierbij is aange- geven dat wij vasthouden aan het bouwoppervlak zoals opgenomen in het IGP , waardoor inderdaad het aantal van 450 niet meer mogelijk is.

Wij gaan in het vervolgtraject de mogelijkheid bieden om dit aantal te verhogen naar maximaal 208 woningen.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 165 2 . Groen BCPF2 Van het totaaloppervlak van de Locatie is immers al 60% niet-bebouwbaar en bestemd voor groen. [...] er is geen aanleiding om op de Locatie de hoeveelheid groen uit te breiden ten koste van de bebouwingsmogelijkheden. Reactie Deze locatie ligt in de zone waar het Waterfrontpark komt. Deze zone wordt groter dan in het huidige omgevingsplan. Omdat de Binckhorst nu al een gebied is met veel hittestress kan extra bebouwing zonder meer groen zorgen voor een lagere leefkwaliteit. Het voorstel van Vorm pleegt een te grote aanslag op het Waterfrontpark, wat zeker de komende 10-15 jaar nog niet (helemaal) gerealiseerd kan worden i.v.m. de fase- ring van de uitplaatsing afvalcluster. 3 . Onevenwichtige verdeling ‘lusten en lasten’ Het extra groen blijkt in het IGP grotendeels op de gronden/locaties van de marktpartijen te zijn bedacht, terwijl de gemeentelijke gronden buiten schot blijven. Er worden zelfs bouwmogelijkheden toegekend aan gemeentelijke gronden die in de huidige situatie ‘groen’ zijn, als gevolg waarvan de hoeveelheid ‘gemeentelijke groen’ in het IGP dan ook afneemt. Reactie De gemeente is het niet eens met de zienswijze dat vooral op gemeentegrond bouwmogelijkheden worden toegevoegd en dat het nieuwe groen vooral op gronden van ontwikkelaars komt.

Een groot deel van het park ligt juist op gemeentegrond. Om een aaneengesloten park te kunnen maken, zijn ook stukken grond van parti- culiere eigenaren nodig. Dit is nodig om de groennorm van 8 m² per woning te kunnen halen en een robuust Waterfrontpark te realiseren. 4 . Betaalbaar a. VORM ageert verder tegen het percentage in het IGP van 70% voor betaalbare woningbouw [...] heeft grote gevolgen voor de financiële haalbaarheid. b. Voor de haalbaarheid van projecten is essentieel dat de landelijke regels worden gevolgd. Niet valt in te zien dat de Gemeente voor de Binckhorst zou moeten kunnen afwijken van de landelijk geldende regels. c. VORM stelt zich op het standpunt dat het IGP - zonder compensatie van deze zware eisen inzake betaal- baarheid - niet uitvoerbaar is. Reactie In het IGP voor de Binckhorst is afgesproken dat 70% van de nieuwe woningen in het betaalbare (gereguleerde) segment valt. Dit wijkt af van de Woonvisie 2040. Die schrijft namelijk 80% voor. Deze verdeling past bij het idee van de “Complete stadswijk”, waarbij wordt gestreefd naar een gemengde buurt met woningen voor verschillende doelgroepen en prijsklassen. Bij de verdere uitwerking van het IGP in de wijziging van het omge- vingsplan kunnen voorwaarden worden opgenomen voor het uitruilen of verevenen van programma’s tussen de gebiedspaspoorten.

Voor de prijsgrenzen van sociale huurwoningen en middenhuur sluit de gemeente aan bij de landelijke regels en bedragen. De financiële haalbaarheid verschilt per kwartier, maar wordt als realistisch beschouwd. Bij de uitwerking naar gebiedspaspoorten/bouwenveloppen wordt de financiële haalbaarheid per gebied verder gedetailleerd, inclu- sief kostenverhaal en eventuele verrekening. Bij een initiatiefnemer kunnen niet meer kosten verhaald worden dan het project kan dragen. PPT-criteria (profijt, proportionaliteit, toerekenbaarheid) is van toepassing in die gevallen dat er gebiedsoverstijgende kosten voor de gemeente zijn. Waar kostenverhaal bij ontwikkelende partijen van toepassing is, vindt dit bij voorkeur plaats via vrije contractvorming, waarbij voor beide partijen de financiële én juridische aspecten wederzijds worden geborgd. De definitieve kostenverhaalsregels worden

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 166 vastgesteld bij de wijziging van het omgevingsplan. Deze regels bepalen dat bijdragen van ontwikkelaars nooit hoger mogen zijn dan de opbrengst uit vastgoedontwikkeling. Daarmee worden partijen beschermd tegen disproportionele kosten. Waar nodig wordt ingezet op beschikbare subsidies om de woningbouwproductie te versnellen. Daarnaast blijft publieke dekking, bijvoorbeeld via subsidies of gemeentelijke investeringen, mogelijk en nodig. 5 . Stabiliteit in beleid afzetbaarheid De Binckhorst en de afzetbaarheid van de woningen is gebaat bij stabiliteit in wetgeving en beleid, reden waarom de Gemeente zich juist zou moeten onthouden van telkens wijzigende eisen, afwijkingen van landelijke wetgeving en aanscherping van beleid. Reactie In het IGP wordt uitgegaan van landelijk beleid en wetgeving, en van het provinciale en gemeentelijke beleid. Als daarvan wordt afgeweken, gebeurt dat met een duidelijke onderbouwing. Sinds het huidige omgevings- plan in 2018 is vastgesteld, zijn er wijzigingen gekomen in het landelijke, provinciale en gemeentelijke beleid. De gemeente moet zich aan deze nieuwe regels houden. Daardoor kunnen de uitgangspunten in het IGP veranderen. 6 . Bovengrondse parkeervoorzieningen: o.a. fors hogere parkeertarieven a.

Voorts stelt VORM vraagtekens bij de wens van de Gemeente om bestaande bovengrondse parkeervoor- zieningen te slopen om elders dure-nieuwe parkeervoorzieningen te realiseren. Dit is niet duurzaam, kapitaalvernietiging en leidt tot een onnodig duur plan met een extra risico voor de financiële haal- baarheid en uitvoerbaarheid ervan. b. Een verdere verhoging van de parkeer-abonnementstarieven zal waarschijnlijk onvermijdelijk zijn, waarmee de (onnodige) extra kosten op de toekomstige bewoners zullen worden afgewenteld. Reactie Het IGP gaat uit van een autoluwe Binckhorst, met centrale parkeerhubs aan de randen van de buurten. De gebiedsontwikkeling die al in gang is gezet, inclusief de bestaande of geplande parkeergarages, wordt daarbij niet opnieuw ter discussie gesteld. Het IGP gaat er niet van uit dat bestaande parkeergarages worden gesloopt tenzij sprake is van een herontwikkeling en de bestaande garage niet kan worden hergebruikt. De parkeertarieven op de openbare weg staan los van de gebiedsontwikkeling in de Binckhorst. De prijzen voor parkeren in parkeergarages worden bepaald door de marktpartijen die deze garages beheren. Het aanbod aan parkeergarages volgt uit het gemeentelijke parkeerbeleid en de verplichting om parkeren op eigen terrein te realiseren.

Wel wordt ingezet op het verdichten/herontwikkelen van gebieden waar nu nog veel parkeer- plaatsen op straat zijn, omdat die veel ruimte innemen. Daarom is niet te verwachten dat de prijzen voor parkeerabonnementen stijgen door sloop of nieuwbouw van parkeergarages. 7 . Financiële uitvoerbaarheid a. VORM verzoekt om openbaarmaking van de geheime financiële bijlagen. [...] VORM wijst er op dat de kosten van al deze wensen/eisen uit het IGP vanwege de PPT-criteria niet volledig doorgelegd kunnen worden naar de ontwikkelaars. b. De vraag is in hoeverre dit financieel haalbaar en daarmee uitvoerbaar is. Blijkens het IGP houdt de Gemeente er rekening mee dat het IGP een tekort zal kennen. c. Marktpartijen hebben hiervan in het verleden ook al de nadelen ondervonden doordat openbare gebieden niet aangelegd konden worden wegens het ontbreken van de daarvoor benodigde gemeen- telijke financiële middelen, als gevolg waarvan de Gemeente een fikse (extra) financiële bijdrage aan kostenverhaal heeft opgelegd aan ontwikkelaars.

NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 167 Reactie Zie antwoord op punt 4. 8 . Kostenverhaal a. Het IGP laat zich niet uit over de wijze waarop het kostenverhaal zal gaan plaatsvinden, maar volstaat met een beschrijving van de theoretische mogelijkheden en verwijzing naar een geheime bijlage. b. Nu de uitvoerbaarheid van het IGP beoordeeld en gecontroleerd moet worden, verzoekt VORM om open- baarmaking van de geheime financiële bijlagen. c. Zij wijst er hierbij alvast op dat het kostenverhaal aan de proportionaliteit, profijt en toerekenbaarheid- criteria moet voldoen. Reactie Zie punt 4. 9 . Planning en fasering a. Blijkens het IGP valt BCPF2 evenwel in fase 2 van het nieuwe omgevingsplan. Dit is in strijd met de afspraak dat de Locatie met BCPF2 als eerste of tweede aan de beurt zou zijn. b. Ook rijst de vraag waarom er überhaupt een stringente fasering gehanteerd zou moeten worden in deze tijden van woningnood. Reactie In de aanpassing van het IGP is BCPF2 toegevoegd aan fase 1. De programmering voor fase 1 ligt daarmee defi- nitief vast. Daarom zijn fase 2 en de volgende fasen nog voorlopig. Dit betekent dat er voor BCPF2 planuitwer- king kan plaatsvinden voordat de wijziging van het omgevingsplan is vastgesteld. Alleen voor locaties in fase 1 kunnen gebiedspaspoorten of bouwenveloppen worden opgesteld vóór deze formele wijziging.

De fasering volgt het principe dat er eerst ‘affe buurtjes’ worden gemaakt. 10 . Werkwijze gebiedspaspoort/bouwenveloppe a. VORM roept uw Gemeente op om (vooraf) heldere regels te hanteren, die desnoods door een rechter kunnen worden getoetst in plaats van te werken met niet-transparante en niet-toetsbare gebiedspas- poorten / bouwenveloppes. b. Met de beoogde werkwijze zoals beschreven in het IGP gaat de Gemeente voorts voorbij aan privaat- rechtelijke afspraken met onder meer VORM. c. Als VORM het goed ziet, dan beoogt de gemeente met het IGP te bereiken dat zij totale controle en sturing heeft over de ontwikkelingen en gaandeweg de eisen daaraan kan wijzigen en aanscherpen, niet alleen van gemeentelijke ontwikkellocaties, maar van private locaties d. Een vergunning zou volgens het IGP niet kunnen worden verleend zonder ‘gebiedspaspoort/bouwenve- loppe’, ook niet als de vergunning in overeenstemming is met het omgevingsplan en/of de ‘ETFAL ’. e. VORM roept uw Gemeente op om (vooraf) heldere regels te hanteren, die desnoods door een rechter kunnen worden getoetst in plaats van te werken met niet-transparante en niet-toetsbare gebiedspas- poorten / bouwenveloppes. Reactie Omdat het IGP en het planMER worden uitgewerkt in een nieuw omgevingsplan voor de Binckhorst, vormt dat omgevingsplan straks het juridische kader voor de uitvoering van projecten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://leidschendam.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/63e21408-9c30-4751-ae76-fabf69c4d501?agendaItemId=9cc58410-94ec-4f41-8941-7c53bbf5d94d