4814 Nota_v_Antwoord 260626
Tekst van het document
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 22 Vanuit de Omgevingswet is het verplicht om de effecten die in het planMER beschreven zijn te evalueren, zowel tijdens als na de realisatie van het project. Hiervoor dient een monitorings- en evaluatieprogramma te worden ingericht. In het planMER is hiervoor een eerste aanzet gedaan. Dit programma volgt of de voor- spelde milieueffecten daadwerkelijk optreden en of maatregelen goed werken. Als uit monitoring blijkt dat effecten anders zijn dan verwacht, kunnen plannen worden aangepast. Het IGP zal voor zowel De Vlietlijn als de Doorontwikkeling nader worden uitgewerkt. Deze uitwerking werkt ook door in de (aanpak van de) monitoring. 7 . Wateroverlast en klimaatadaptatie De aanleg van een tramlijn betekent extra verharding en verlies van groen. Dit vergroot de kans op water- overlast en hittestress. In de stukken is geen concreet plan opgenomen voor infiltratie, wadi’s of compen- satie. Daarmee wordt niet voldaan aan de plicht tot klimaatadaptatie onder het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie en de gemeentelijke beleidsdoelen. Reactie: Bij het ontwerp van De Vlietlijn wordt rekening gehouden met het klimaat. Omdat de aanleg van de trambaan zorgt voor minder groen en meer verharding, worden maatregelen genomen om dit te compenseren. Deze maatregelen helpen om hittestress te verminderen en wateroverlast te voorkomen.
Voorbeelden zijn: • meer groen in de openbare ruimte • het gebruik van waterdoorlatende materialen In het Voorlopig Ontwerp (VO) worden deze maatregelen verder uitgewerkt. 8 . Geluid en trillingen Bewoners hebben hun zorgen over geluid en trillingen herhaaldelijk kenbaar gemaakt. In de participatie- verantwoording wordt dit ook erkend. Toch ontbreken concrete berekeningen en maatregelen. Reactie: In het planMER is onderzocht hoeveel geluid en trillingen er langs het tracé van De Vlietlijn kunnen ontstaan. Ook is bekeken welke maatregelen mogelijk zijn om deze effecten te verminderen. Voorbeelden zijn rails die trillingen dempen of aanpassingen aan de fundering of de railopbouw. In het Voorlopig Ontwerp (VO) en het ProjectMER wordt dit verder uitgewerkt. Dan wordt per locatie bekeken welke maatregelen nodig zijn. In paragraaf 1.1 en 1.3 is ingegaan op de onderzoeken die nog in de fase van het Voorlopig Ontwerp worden uitgevoerd en de participatie in deze fase. 9 . Schadefonds en borging Schadeafhandeling Er is geen regeling vastgelegd voor bewoners die schade oplopen door aanleg of gebruik van de tram. Dat is onaanvaardbaar. Ik eis dat er een schadefonds en schadeprotocol komt.
Reactie: Het voorkomen van schade en de afhandeling van schade is onderdeel van de planning- en studiefase (ontwerp, onderzoek en het opnemen van maatregelen) en van de realisatiefase (bouwplan en protocol van schadeafhandeling). In het Voorlopig Ontwerp (VO) en in het projectMER wordt dit onderzoek verder uitge- werkt. Dan wordt per locatie bekeken welke maatregelen en nulmetingen nodig zijn. 10 . Verkeersveiligheid in strijd met CROW Richtlijnen Het schetsontwerp voor de Geestbrugweg voorziet wel in vrij liggende fietspaden, maar deze liggen direct aan de smalle stoep. Daarnaast voorziet het ontwerp in langsparkeren direct naast de trambaan. Ook de stoepen zijn op meerdere plaatsen smaller dan de minimale doorloopruimte van 0,90 m. Dit ontwerp
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 23 voldoet aantoonbaar niet aan de CROW-normen en is in strijd met gemeentelijk beleid waarin de veilig- heid van fiets en voetganger centraal zou moeten staan. Reactie: Het ontwerp voldoet zoveel mogelijk aan de CROW-richtlijnen en de standaarden van de gemeente en de HTM. Wanneer door fysieke ruimtelijke beperkingen niet volledig aan deze richtlijnen kan worden voldaan, worden afwijkingen expliciet gemotiveerd en onderbouwd op basis van verkeersveiligheidsanalyses en de lokale situatie. Daarbij wordt onder meer gekeken naar zichtlijnen, oversteekvoorzieningen en de interactie tussen verschillende verkeersstromen. De resultaten van deze analyses worden onafhankelijk getoetst binnen het ontwerpproces en vormen een belangrijke basis voor verdere optimalisatie in het Voorlopig Ontwerp. Waar mogelijk wordt extra ruimte en prioriteit gegeven aan lopen, fietsen en openbaar vervoer conform het STOMP-principe. Bij de keuze voor de inpassing van De Vlietlijn en de verkeersmaatregelen is gekeken naar de balans tussen beeikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid in de omliggende wijken. Alle buurten blijven bereikbaar voor autoverkeer en voor hulpdiensten.
Het ontwerp wordt in het Voorlopig Ontwerp aangepast en verbeterd op basis van de uitkomsten van de verkeersveiligheidsanalyses, met waar mogelijk meer ruimte en prioriteit voor lopen, fietsen en openbaar vervoer (het STOMPprincipe). 11 . Participatie Bewoners hebben tijdens bijeenkomsten zorgen geuit over trillingsschade en verkeersveiligheid. Deze signalen zijn niet zichtbaar verwerkt in de stukken. Reactie: De participatieverantwoording laat zien welke ideeën en zorgen bewoners en andere betrokkenen hebben gedeeld, bijvoorbeeld over verkeersveiligheid, geluid en trillingen. Ook staat erin welke onderdelen in de komende ontwerpfasen verder worden uitgewerkt. Het IGP geeft de hoofdlijnen en kaders. Het participatie- proces loopt daarnaast apart door in het Voorlopig Ontwerp en biedt ruimte om het ontwerp verder te verbe- teren. In het Voorlopig Ontwerp (VO) en in het projectMER wordt dit onderzoek verder uitgewerkt. Dan wordt per locatie bekeken welke maatregelen en nulmetingen nodig zijn. Participatie zal ook in volgende fasen plaatsvinden. 12 . Nut en noodzaak onvoldoende aangetoond De vervoersvraag waarop De Vlietlijn is gebaseerd, komt uit regionale groeimodellen (MRDH/RVMK). Deze zijn niet getoetst aan de feitelijke behoefte in Rijswijk. Nut en noodzaak voor Rijswijk zijn dus onvol- doende onderbouwd, in strijd met de zorgvuldigheids- en motiveringsplicht (Awb art.
3:2 en 3:46). Reactie: Modellen zijn een voorspelling van verwachte ontwikkelingen. De gebruikte modellen (V-MRDH/RVMK) zijn getoetste en vastgestelde prognosemodellen. De Vlietlijn is een regionale verbinding. De tram is niet alleen voor de vervoervraag uit Rijswijk, maar ook de rest van de regio. De tram is essentieel om de groeiende mobiliteitsvraag op te vangen als gevolg van de stedelijke ontwikkeling. Ook Rijswijk wordt beter bereikbaar in de regio; Den Haag, Voorburg, Delft en Zoetermeer komen relatief dichterbij. Op dit moment wordt op piekmomenten al grote drukte ervaren en deze zullen in de loop naar 2040 naar verwachting verergeren. Ook zijn verkeerskundige knelpunten geconstateerd die niet binnen de scope van De Vlietlijn liggen, maar die wel onderdeel moeten zijn van de oplossingsrichting(en) waarover uiteindelijk een besluit zal moeten worden genomen. Met de betrokken partners is besloten dat aanvullend een regionaal bereikbaarheidson- derzoek wordt uitgevoerd. In het regionaal bereikbaarheidsonderzoek zal onder meer gekeken worden naar de grote verkeersknelpunten in een regionale context, zoals de aansluiting op de A12 en de aansluiting van de Haagweg op de Geestbrugweg. Ook zal worden onderzocht op welke wijze de verkeersintensiteiten van het
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 24 autoverkeer kunnen worden verlaagd. Verder zal het ontwerp ook gericht zijn op kwalitatieve maatregelen voor klimaatadaptatie en biodiversiteit, met ruimte voor fiets en voetganger en een verbeterde verkeersveilig- heid. Hierdoor ontstaat er een beter woon- en leefklimaat, ook in Rijswijk. 13 . Verstening en verlies leefkwaliteit Rails en betonfundering betekenen meer verharding en minder ruimte voor bomen. Dit vermindert de leefkwaliteit en vergroot water- en hitteproblemen. Reactie: De aanleg van de trambaan en de haltes zorgt voor verharding en voor verlies van groen. De gemeente stelt eisen aan leefbaarheid, onder andere dat zoveel mogelijk groen moet worden behouden en verlies van groen op een goede manier wordt gecompenseerd. In het ontwerp van de trambaan en de openbare ruimte wordt daarom rekening gehouden met maatregelen om water op te vangen en het verlies van groen te compenseren. Deze maatregelen helpen om hittestress te verminderen en wateroverlast te voorkomen. Er komen maatregelen zoals: • meer groen in de openbare ruimte, • waterdoorlatende materialen. Langs delen van het tracé moeten bomen worden gekapt of verplaatst. Uit de Bomen Effect Analyse blijkt dat niet alle bomen behouden kunnen blijven. Waar dat mogelijk is, worden bomen verplant en begeleid door boomtechnisch adviseurs.
In het Voorlopig Ontwerp (VO) wordt bepaald welke bomen kunnen blijven staan en hoe het verlies van bomen wordt gecompenseerd en/of herplant, volgens het gemeentelijk beleid en de regels voor vergunningen. 14 . Gevolgen van Knip geestbrugweg Een verkeersknip op de Geestbrugweg zou bewoners van Cromvliet en Leeuwendaal feitelijk opsluiten. Zij kunnen dan alleen via de Haagweg, die nu al zwaar belast is, hun wijk bereiken. Dit is disproportioneel. Eis: bestemmingsverkeer van bewoners moet altijd doorgang houden. Reactie: We begrijpen dat u zich zorgen maakt over een mogelijke afsluiting van de brug en de bereikbaarheid van uw wijk. In het Basispakket Mobiliteit staat maatregel 17: een doorstroombelemmerende maatregel (regel of fysieke ingreep die ervoor zorgt dat autoverkeer minder gemakkelijk doorstroomt en daardoor alternatieve routes kiest, zoals een wegversmalling, (gedeeltelijke) afsluitingen, eenrichtingsverkeer of vergelijkbare maatregelen) op de Geestbrugweg. Bij de keuze voor de inpassing van De Vlietlijn en verkeersmaatregelen is gekeken naar de balans tussen: • de bereikbaarheid van het gebied, • de doorstroming van het verkeer, • de verkeersveiligheid, • en de leefbaarheid in de omliggende wijken. Alle buurten blijven bereikbaar voor auto’s en hulpdiensten. In de volgende fase worden de maatregelpak- ketten verder uitgewerkt.
Daarbij wordt ook gekeken naar verschillende opties, zoals: • de Geestbrug alleen tijdens de spits afsluiten, en/of • de Geestbrug openhouden voor lokaal verkeer.
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 25 Bij de besluitvorming over De Vlietlijn en de verkeersmaatregelen is gekeken naar wat dit betekent voor de bereikbaarheid, de doorstroming van het verkeer, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid in de omliggende wijken. De doorstroombelemmerende maatregelen bij de Geestbrug en bij de Broekslootbruggen maken onderdeel uit van deze maatregelen. In het verkeersrapport van De Vlietlijn is onderzocht wat de effecten hiervan zijn. Uit dat onderzoek blijkt dat verkeer door de doorstroombelemmerende maatregelen verschuift naar andere wegen. Een doorstroom- belemmerende maatregel bij de Geestbrug zorgt voor minder autoverkeer in Voorburg. Door de doorstroom- belemmerende maatregelen bij de Broekslootbruggen rijdt er juist meer verkeer via de Prinses Mariannelaan richting de A12 en het centrum van Den Haag, omdat verkeer dan niet meer via de Maanweg kan rijden. Na de terinzagelegging van het ontwerp van het IGP heeft afstemming plaatsgevonden tussen de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk en de overige opdrachtgevers van De Vlietlijn. Op dit moment wordt op piekmomenten al grote drukte ervaren en deze zullen in de loop naar 2040 naar verwachting verergeren.
Ook zijn verkeerskundige knelpunten geconstateerd die niet binnen de scope van De Vlietlijn liggen, maar die wel onderdeel moeten zijn van de oplossingsrichting(en) waarover uiteindelijk een besluit zal moeten worden genomen. Met de betrokken partners is besloten dat – voordat wordt besloten over de hiervoor beschreven aanvullende maatregelpakketten – aanvullend een regionaal bereikbaarheidsonder- zoek wordt uitgevoerd. De uitvoering daarvan vindt plaats in nauwe samenwerking tussen de gemeenten Leidschendam-Voorburg, Rijswijk en Den Haag en overige stakeholders. In het regionaal bereikbaarheidsonderzoek zal onder meer gekeken worden naar de grote verkeersknel- punten in een regionale context, zoals de aansluiting op de A12 en de aansluiting van de Haagweg op de Geestbrugweg. Ook zal worden onderzocht op welke wijze de verkeersintensiteiten van het autoverkeer kunnen worden verlaagd op onder andere de Prinses Mariannelaan en de Geestbrugweg waardoor een meer verkeersveilige en groene inrichting mogelijk is. Dit betekent dat voor wat betreft de keuze in de maatregelpakketten, zoals deze zijn beschreven in het ontwerp IGP , een pas op de plaats zal worden gemaakt en dat op dit moment in het proces nog geen definitieve keuze voor één van de maatregelpakketten wordt gemaakt.
Na uitvoering van het regionale bereikbaarheidsonder- zoek zal verdere besluitvorming op dit onderdeel moeten plaatsvinden. Inmiddels heeft wel besluitvorming in de gemeente Den Haag plaatsgevonden over het realiseren van een vrije busbaan op de parallelbaan aan de oostkant van de Binckhorstlaan. Dit is één van de maatregelen die is opgenomen in de verkeersmaatregelpak- ketten. Deze maatregel zal wel worden uitgevoerd. Vooruitlopend op het regionale bereikbaarheidsonderzoek worden – waar mogelijk – wel al de aanbevelingen die in het MER zijn gedaan opgevolgd. In het MER wordt bijvoorbeeld ook de aanbeveling tot vervolgonderzoek gedaan. 15 . Verkeersdruk en Woningbouw In de regio worden de komende jaren tienduizenden woningen gebouwd (Binckhorst, Laak, RijswijkBuiten, Bogaard Stadscentrum, Voorburg-West). Deze groei zet enorme druk op de Haagweg en Geestbrugweg. De tram lost dit niet op: autoverkeer blijft bestaan of neemt toe, terwijl de ruimte voor fietsers en voetgangers kleiner wordt. Het planMER bevat geen deugdelijke verkeersanalyse waarin deze woningbouwprogramma’s zijn meegenomen. Reactie: De verkeerseffecten van de woningbouwplannen in de regio tot 2040 zijn meegenomen in het planMER. Hiervoor is gebruikgemaakt van het regionale verkeersmodel (V-MRDH). In dit model staan alle bekende ontwikkelingen tot 2040, zoals woningbouw en plannen voor wegen en openbaar vervoer.
De tram helpt om het gebied bereikbaar te houden, maar kan niet alle verkeersknelpunten voor auto’s oplossen. Daar is
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 26 een bredere aanpak voor nodig. Zie ook antwoord onder punt 14 over het aanvullend uit te voeren regionaal bereikbaarheidsonderzoek. 16 . Natuur en Luchtkwaliteit De effecten op Natura 2000-gebieden, ecologische zones en luchtkwaliteit (NO₂, fijnstof) zijn te globaal behandeld. Ook de omrijdroutes via de Haagweg en de toegenomen verkeersdruk zijn niet goed meege- nomen. Bij mogelijke effecten is een passende beoordeling wettelijk verplicht. Reactie: In de definitieve versie van het planMER is onderzocht wat de effecten zijn op natuur en luchtkwaliteit. Er is een ecologische voortoets gemaakt. Daarin staat hoeveel stikstof wordt uitgestoten en wat dit betekent voor de natuur. De beoordeling kijkt specifiek naar het effect op het ecologisch functioneren van zes nabijgelegen Natura 2000gebieden. In dit planMER is nog geen Passende Beoordeling opgesteld, zowel vanwege de onzekerheid van de stikstofbe- rekeningen als vanwege de wetgeving op gebied van stikstof die sterk aan verandering onderhevig is en op het moment van schrijven stelt dat ieder project dat leidt tot stikstofdepositie op Natura 2000 gebieden van meer dan 0,005 mol/ha/jaar in principe niet vergunbaar is. Als onderdeel van het projectMER dat voor De Vlietlijn opgesteld wordt, zal wel een Passende Beoordeling opgesteld worden.
Dit gebeurt bij het opstellen van de wijziging van het omgevingsplan. Er kan pas aan de uitvoering worden begonnen als alle benodigde vergun- ningen binnen zijn, waaronder een eventuele natuurvergunning. 17 . Financiële haalbaarheid De stukken geven geen transparant beeld van de kosten en baten. Het is onduidelijk of de financiële dekking rondkomt. Daarmee ontbreekt zekerheid dat de plannen uitvoerbaar zijn, wat strijdig is met de zorgvuldigheidsplicht (Awb art. 3:2). Reactie: Er is geld gereserveerd voor de realisatie van het project. Dit is in de vorige fasen van het MIRT-proces beves- tigd. In de verkenningsfase is ook een MKBA gemaakt, waarin kosten en baten zijn afgewogen. Het definitief budget volgt bij een definitief ontwerp na een goedgekeurd besluit in het kader van het MIRT. 18 . Bomen en groenverlies Het schetsontwerp maakt duidelijk dat langs de Geestbrugweg bestaande bomen moeten wijken: sommige worden gekapt, andere verplaatst. Daarbij gaat het ook om gezonde bomen van tientallen jaren oud. Bomen leveren schaduw, filteren fijnstof, dragen bij aan de ecologische waarde en bepalen het karakter van de straat. Hun kap is een directe aantasting van de leefkwaliteit. Als bomen verdwijnen, moet er gegarandeerde groencompensatie plaatsvinden in de directe omgeving: terugplanten van evenveel of meer bomen van vergelijkbare omvang.
Daarnaast moet onderzocht worden of alternatieve profielen mogelijk zijn waarbij meer bomen behouden kunnen blijven. Het ontbreken van een uitgewerkt compensatieplan maakt het besluit onzorgvuldig (Awb art. 3:2). Reactie: De aanleg van de trambaan en de haltes zorgt voor verharding en voor verlies van groen. De gemeenten stellen eisen aan leefbaarheid, onder andere dat zoveel mogelijk groen moet worden behouden en verlies van groen op een goede manier wordt gecompenseerd. In het ontwerp van de trambaan en de openbare ruimte wordt daarom rekening gehouden met maatregelen om water op te vangen en het verlies van groen te compenseren. Deze maatregelen helpen om hittestress te verminderen en wateroverlast te voorkomen. Er komen maatregelen zoals:
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 27 • meer groen in de openbare ruimte • waterdoorlatende materialen Uit de Bomen Effect Analyse blijkt dat niet alle bomen behouden kunnen blijven. Waar dat mogelijk is, worden bomen verplant en begeleid door boomtechnisch adviseurs. In het Voorlopig Ontwerp (VO) wordt bepaald welke bomen kunnen blijven staan en hoe het verlies van bomen wordt gecompenseerd en/of herplant, volgens het gemeentelijk beleid en de regels voor vergunningen. Er zal geen separaat groencompensatieplan opgesteld omdat in de latere fase van het ontwerpproces de aspecten groen- en bomen en de benodigde compensatie een integraal onderdeel is van het Voorlopig Ontwerp en daarin wordt beschouwd. Conclusie Onderstaande punten worden meegenomen naar de volgende fase. Niet genoemde punten zijn voor kennis- geving aangenomen. 1 Zorgplicht Het voorkomen van schade en de afhandeling van schade is onderdeel vvan de planning- en studiefase (ontwerp, onderzoek en van de realisatiefase (bouwplan en protocol van schadeafhandeling). 2 Onvoldoende motivering In volgende fasen volgt onderzoek naar effecten op funderingen, erfgoed en verkeersveiligheid. 5 Erfgoed en monumenten Maatregelen worden in VO-fase verder uitgewerkt.
6 Grondwater en fundering Het voorkomen van schade en de afhandeling van schade is onderdeel van de planning- en studiefase (ontwerp, onderzoek en het opnemen van maatregelen) en van de realisatiefase (bouwplan en protocol van schadeafhandeling). 7 Wateroverlast en klimaatadaptatie In het Voorlopig Ontwerp (VO) worden deze maatregelen verder uitgewerkt voor elke locatie. 8 Geluid en trillingen Het voorkomen van schade en de afhandeling van schade is onderdeel van de ontwerpfase (onderzoek en het opnemen van maatregelen) en van de realisatiefase (bouwplan en protocol van schadeafhandeling). 8 Schadefonds Het voorkomen van schade en de afhandeling van schade is onderdeel van de ontwerpfase (onderzoek en het opnemen van maatregelen) en van de realisatiefase (bouwplan en protocol van schadeafhandeling). 10 Verkeersveiligheid in strijd met CROW Richtlijnen In het Voorlopig Ontwerp (VO) wordt dit verder uitgewerkt. 11 Participatie Loopt door in volgende projectfasen 13 Verstening en verlies leefkwaliteit In het Voorlopig Ontwerp (VO) wordt bepaald welke bomen kunnen blijven staan en hoe het verlies van bomen wordt gecompenseerd en/of herplant, volgens het gemeentelijk beleid en de regels voor vergunningen. 14 Gevolgen van knip Geestbrugweg In volgende fase worden maatregelen verder uitgewerkt, zodat alle buurten bereikbaar blijven voor auto’s en hulpdiensten.
15 Verkeersdruk en leefomgeving Er is een bredere aanpak van de drie gemeenten om alle verkeersknelpunten voor auto’s op te lossen. 16 Natuur en luchtkwaliteit Er wordt een Passende Beoordeling opgesteld bij de projectMER bij de wijzigingen van de omgevingsplannen. 18 Bomen en groenverlies In het Voorlopig Ontwerp (VO) wordt bepaald welke bomen kunnen blijven staan en hoe het verlies van bomen wordt gecompenseerd en/of herplant, volgens het gemeentelijk beleid en de regels voor vergunningen.
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 28 ID9, ID33, ID34, ID35, ID36, ID39, ID41, ID42, ID44, ID45, ID46, ID47, ID48, ID49, ID51, ID52, ID54, ID55, ID187, ID189, ID204, ID206, ID208, ID210, ID214, ID216, ID221, ID224, ID225, ID231, ID240, ID244, ID248, ID251, ID254, ID257, ID264, ID273, ID280, ID282, ID286, ID287, ID289, ID292, ID295, ID305, ID307, ID309 Zienswijze: Inwoners ZIENSWIJZE U geeft aan bedenkingen te hebben tegen de aanleg van een tram, omdat de aanleg te veel risico’s en nadelige effecten met zich meebrengt. Daarnaast geeft u aan de onderbouwing onvoldoende te vinden. In deze beantwoording gaan wij in op uw bezwaren, aandachtspunten en verzoeken. Dit is samengevat in 16 punten. Dank voor uw reactie. U geeft in uw zienswijzen diverse bezwaren aan. Deze worden hieronder beantwoord. 1 . Afsluiting Geestbrug en bereikbaarheid wijken U uit zorgen en bezwaren over de afsluiting van de Geestbrug en de bereikbaarheid van wijken. Reactie: We begrijpen dat u zich zorgen maakt over een mogelijke afsluiting van de brug en de bereikbaarheid van uw wijk.
In het Basispakket Mobiliteit staat maatregel 17: een doorstroombelemmerende maatregel (regel of fysieke ingreep die ervoor zorgt dat autoverkeer minder gemakkelijk doorstroomt en daardoor alternatieve routes kiest, zoals een wegversmalling, (gedeeltelijke) afsluitingen, eenrichtingsverkeer of vergelijkbare maatregelen) op de Geestbrugweg. Bij de keuze voor de inpassing van De Vlietlijn en verkeersmaatregelen is gekeken naar de balans tussen: • de bereikbaarheid van het gebied, • de doorstroming van het verkeer, • de verkeersveiligheid, • en de leefbaarheid in de omliggende wijken. Alle buurten blijven bereikbaar voor auto’s en hulpdiensten. In de volgende fase worden de maatregelpak- ketten verder uitgewerkt. Daarbij wordt ook gekeken naar verschillende opties, zoals: • de Geestbrug alleen tijdens de spits afsluiten, en/of • de Geestbrug openhouden voor lokaal verkeer. Bij de besluitvorming over De Vlietlijn en de verkeersmaatregelen is gekeken naar wat dit betekent voor de bereikbaarheid, de doorstroming van het verkeer, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid in de omliggende wijken. De doorstroombelemmerende maatregelen bij de Geestbrug en bij de Broekslootbruggen maken onderdeel uit van deze maatregelen. In het verkeersrapport van De Vlietlijn is onderzocht wat de effecten hiervan zijn.
Uit dat onderzoek blijkt dat verkeer door de doorstroombelemmerende maatregelen verschuift naar andere wegen. Een doorstroom- belemmerende maatregel bij de Geestbrug zorgt voor minder autoverkeer in Voorburg. Door de doorstroom- belemmerende maatregelen bij de Broekslootbruggen rijdt er juist meer verkeer via de Prinses Mariannelaan richting de A12 en het centrum van Den Haag, omdat verkeer dan niet meer via de Maanweg kan rijden. Zie ook beantwoording onder punt 2 over het regionale bereikbaarheidsonderzoek.
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 29 2 . Prinses Mariannelaan (ID282) Ik heb nooit last gehad van de drukte in deze laan. (..) Ik heb liever dat ik mijn auto voor de deur kwijt kan, dan dat de straat autoluw wordt. Voorts ben ik tegen het kappen van bomen. Reactie: De herinrichting van de Prinses Mariannelaan is een totaalopgave. Daarbij wordt rekening gehouden met de prioriteit voor lopen, fietsen en openbaar vervoer (STOMP), met de beperkte ruimte in het gebied en met de toename van het verkeer in de toekomst. Uitgangspunt is dat alle buurten bereikbaar blijven voor auto’s en hulpdiensten. Bij de aanleg van De Vlietlijn wordt het verlies van bomen zo veel mogelijk beperkt. Dit gebeurt door het ontwerp slimmer te maken, bijvoorbeeld door wegprofielen te versmallen en haltes compact in te richten. Uit de Bomen Effect Analyse blijkt dat niet alle bomen behouden kunnen blijven. Waar dat mogelijk is, worden bomen verplant en begeleid door boomtechnisch adviseurs. In het Voorlopig Ontwerp (VO) wordt bepaald welke bomen kunnen blijven staan en hoe het verlies van bomen wordt gecompenseerd en/of herplant, volgens het gemeentelijk beleid en de regels voor vergunningen. Na de terinzagelegging van het ontwerp van het IGP heeft afstemming plaatsgevonden tussen de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk en de overige opdrachtgevers van De Vlietlijn.
Op dit moment wordt op piekmomenten al grote drukte ervaren en deze zullen in de loop naar 2040 naar verwachting verergeren. Ook zijn verkeerskundige knelpunten geconstateerd die niet binnen de scope van De Vlietlijn liggen, maar die wel onderdeel moeten zijn van de oplossingsrichting(en) waarover uiteindelijk een besluit zal moeten worden genomen. Met de betrokken partners is besloten dat – voordat wordt besloten over de hiervoor beschreven aanvullende maatregelpakketten – aanvullend een regionaal bereikbaar-heidsonderzoek wordt uitgevoerd. De uitvoering daarvan vindt plaats in nauwe samenwerking tussen de gemeenten Leidschendam-Voorburg, Rijswijk en Den Haag en overige stakeholders. In het regionaal bereikbaarheidson- derzoek zal onder meer gekeken worden naar de grote verkeersknelpunten in een regionale context, zoals de aansluiting op de A12 en de aansluiting van de Haagweg op de Geestbrugweg. Ook zal worden onderzocht op welke wijze de verkeersintensiteiten van het autoverkeer kunnen worden verlaagd op onder andere de Prinses Mariannelaan en de Geestbrugweg waardoor een meer verkeersveilige en groene inrichting mogelijk is.
Dit betekent dat voor wat betreft de keuze in de maatregelpakketten, zoals deze zijn beschreven in het ontwerp IGP , een pas op de plaats zal worden gemaakt en dat op dit moment in het proces nog geen definitieve keuze voor één van de maatregelpakketten wordt gemaakt. Na uitvoering van het regionale bereikbaarheidsonder- zoek zal verdere besluitvorming op dit onderdeel moeten plaatsvinden. Inmiddels heeft wel besluitvorming in de gemeente Den Haag plaatsgevonden over het realiseren van een vrije busbaan op de parallelbaan aan de oostkant van de Binckhorstlaan. Dit is één van de maatregelen die is opgenomen in de verkeersmaatregelpak- ketten. Deze maatregel zal wel worden uitgevoerd. Vooruitlopend op het regionale bereikbaarheidsonderzoek worden – waar mogelijk – wel al de aanbevelingen die in het MER zijn gedaan opgevolgd. In het MER wordt bijvoorbeeld ook de aanbeveling tot vervolgonderzoek gedaan. 3 . Kostenpost omleggen tramlijn 1 (ID35). Deze lijn is een drukbezette lijn waar heel veel studenten van Tu (Delft) HBO (Den Haag HS) en MBO (Brasserkade Delft) gebruik van maken. Reactie: De lijnvoering en de dienstregeling worden later door HTM en MRDH bepaald, in de jaren vlak voordat de tram in gebruik wordt genomen. Dit geldt ook voor de huidige tramlijn 1.
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 30 4 . Kosten aanleg van de HOV Ik ben benieuwd of er rekening mee wordt gehouden dat de aanleg van de HOV ook weleens een fikse tegenvaller zal blijken te zijn. (ID282) Reactie: Er is geld gereserveerd voor de realisatie van het project. Dit is in de vorige fasen van het MIRT-proces beves- tigd. In de verkenningsfase is ook een MKBA gemaakt, waarin kosten en baten zijn afgewogen. Het definitief budget volgt bij een definitief ontwerp na een goedgekeurd besluit in het kader van het MIRT. 5 . Participatie Geen sprake van participatie maar van een proces van inspraak. Reactie: U geeft aan dat u zorgen heeft over het participatieproces. Voor het IGP is een officieel inspraakproces verplicht en doorlopen. Dit loopt volgens de regels van de Omgevingswet. Daarnaast is er voor De Vlietlijn en voor de doorontwikkeling van de Binckhorst elk een apart participatietraject doorlopen. De afgelopen periode is bij De Vlietlijn op verschillende manieren meegedaan en meegedacht: via werkgroepen, het digitale platform, informatiebijeenkomsten en 1op1gesprekken. Ook voor de doorontwikkeling Binckhorst heeft participatie plaatsgevonden. In de participatieverantwoording staat welke ideeën, zorgen en opmerkingen bewoners en andere belangheb- benden hebben ingebracht, onder andere over verkeersveiligheid, geluid en trillingen.
Ook staat erin welke onderwerpen verder worden uitgewerkt in de volgende ontwerpstappen. In paragraaf 1.1 en 1.3 is ingegaan op de onderzoeken die nog in de fase van het Voorlopig Ontwerp worden uitgevoerd en de participatie in deze fase. Het IGP geeft de algemene kaders. Het participatieproces van de projecten loopt parallel en biedt ruimte om het ontwerp te verbeteren waar dat mogelijk is. Alle zienswijzen worden beantwoord in deze Nota van Antwoord. Als daar inhoudelijke redenen voor zijn, kunnen de plannen worden aangepast of kan extra onder- zoek worden gedaan in de volgende fase. 6 . Belangen en effecten De samenwerking van de drie gemeenten moet ook gericht zijn op goede afstemming van de belangen van de (toekomstige) bewoners van de Binckhorst en de bewoners van de gemeenten Rijswijk en Leidschendam-Voorburg. In het IGP wordt gesproken over een pakket van maatregelen om de leefbaar- heid, de bereikbaarheid en verkeersveiligheid te verbeteren. Helaas leidt de inpassing tot een (grote) achteruitgang van al deze drie punten met disproportionele impact voor Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. Reactie: Bij de uitwerking van De Vlietlijn wordt gekeken naar de belangen van bewoners uit alle drie de gemeenten én naar de regionale effecten.
De colleges zijn het met u eens dat goede samenwerking tussen de gemeenten belangrijk is, zodat belangen zo goed mogelijk op elkaar worden afgestemd. In het planMER en in het Gebiedsprogramma hebben de gemeenten al op intergemeentelijk niveau samengewerkt. De Vlietlijn is een onderdeel van een bredere opgave waarin woningbouw, bereikbaarheid, leefbaarheid en kwaliteit van de leefomgeving in samenhang worden afgewogen. Daarbij zoeken wij steeds naar een balans tussen de belangen van huidige bewoners, ondernemers en gebruikers van het gebied én de behoeften van toekomstige generaties.
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 31 Elke verandering in de stedelijke omgeving heeft gevolgen, zowel positief als negatief. Het uitgangspunt is dat De Vlietlijn zo min mogelijk negatieve effecten heeft op de omgeving. De gemeenten die mede-opdracht- gever zijn voor De Vlietlijn en het IGP stellen daarom eisen aan de leefbaarheid, de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid. De tram is essentieel om de groeiende mobiliteitsvraag op te vangen als gevolg van de stedelijke ontwikkeling. Alle gemeenten worden beter bereikbaar in de regio; Den Haag, Voorburg, Delft en Zoetermeer komen relatief dichterbij. Verder zal het herontwerp ook gericht zijn op kwalitatieve maatregelen voor klimaatadaptatie en biodiversiteit, met ruimte voor fiets en voetganger en een verbeterde verkeersveiligheid. Hierdoor ontstaat er een beter woon- en leefklimaat. 7 . Verkeersdruk en knelpunten De Vlietlijn veroorzaakt grote verschuivingen in verkeersstromen. Afsluitingen van de Geestbrug of de twee Broeksloot bruggen en herinrichting van kruispunten in Voorburg-West leiden tot extra druk, files, herrie en stank. In het ontwerp zorgt de toekomstige versmalling van vier naar twee rijstroken bij de A12-oprit voor een bottleneck met dagelijkse files, zeker als de Zonweg, zoals blijkt uit het verkeerson- derzoek (+, veel extra verkeer zal moeten verwerken.
Hierdoor dreigt een terugslag op kruispunten in Leidschendam-Voorburg (Westenburgstraat, Pr. Bernhardlaan, Regulusweg, Laan van Nieuw Oosteinde en Parkweg). Reactie: De effecten op het verkeer door de woningbouwplannen in de regio tot 2040 zijn meegenomen in het planMER. Hiervoor is het regionale verkeersmodel (VMRDH) gebruikt. In dit model staan alle bekende ruim- telijke ontwikkelingen, zoals woningbouw, én geplande infrastructuurprojecten tot 2040. De toekomstige versmalling is minimaal en gaat daarna weer over in vier rijstroken. In het verkeersonderzoek is aangetoond dat de tram niet maatgevend is voor de doorstroming. De tram helpt om verkeersknelpunten te verminderen, maar kan niet alle negatieve effecten voor en door het autoverkeer oplossen. Daar is een bredere aanpak voor nodig. Met de betrokken partners is besloten dat aanvullend een regionaal bereikbaarheidsonderzoek wordt uitge- voerd. Zie ook beantwoording onder punt 2. 8 . Fietsverkeer Helaas wordt geen aandacht besteed aan de gevolgen van de toename van fietsverkeer (+250%) dat door verkeersdeskundigen als zeer omvangrijk is aangegeven. Het is de vraag of dit door het college consequent genegeerd of weggewimpeld kan worden. Reactie: In het Basispakket Mobiliteit staan al extra fietsverbindingen die de routes vanuit de Binckhorst naar de omgeving verbeteren voor fietsers en voetgangers.
De Vlietlijn is, naast de mobiliteitsdoelstellingen, ook in lijn met verschillende andere doelstellingen vanuit de betreffende gemeentes. Het is schoon en duurzaam, creëert ruimte voor hoogwaardige openbare ruimte, en draagt met zijn duidelijke hiërarchische karakter bij aan de verkeersveiligheid. Het ontwerp IGP zorgt voor een flinke uitbreiding van de fietsinfrastructuur. Er komen nieuwe en betere door- gaande fietsroutes, zoals de Velostrada en het Trekfietstracé. Ook komen er vrijliggende fietspaden langs de Zonweg en nieuwe langzaam verkeersbruggen over de Trekvliet en Binckhaven. Daarnaast houdt het ontwerp van De Vlietlijn nu al rekening met meer ruimte voor fietsers dan in de bestaande richtlijnen staat.
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 32 9 . Parkeerdruk De ontwikkeling van de Binckhorst veroorzaakt forse parkeerdruk in Voorburg-West. De planMER zelf benoemt dit risico. Nu al wijken bewoners uit door hoge parkeertarieven (tot €400/maand), wat de leefbaarheid onder druk zet. Bij eerdere projecten (o.a. Laan van NOI) is de gemeente Den Haag door de Raad van State teruggefloten (20 augustus jl.) vanwege onvoldoende onderzoek. Dit dient voorkomen te worden met degelijk onderzoek. Reactie: In de Binckhorst moeten ontwikkelaars op hun eigen terrein of in gezamenlijk te ontwikkelen parkeerhubs conform het mobiliteitsbeleid van de gemeente Den Haag voldoende parkeerplaatsen maken. Daardoor hoeft de parkeervraag niet te verschuiven naar de openbare weg. De gemeenten bepalen met hun parkeerbeleid hoe het parkeren wordt gebruikt: in garages of op straat (betaald parkeren of blauwe zone). Omdat VoorburgWest nu al een hoge parkeerdruk heeft, wordt gewerkt aan een extra parkeerstrategie. Er is gekeken naar het aanpassen van de tijden van de blauwe zone, zodat deze bijvoorbeeld ook aansluiten op de tijden van het betaald parkeren in de Binckhorst. Deze parkeerstrategie zal aansluiten op het te ontwikkelen parkeerbeleid van Leidschendam-Voorburg. Hierover vindt tussen de gemeenten overleg plaats. 10 .
Natuur, biodiversiteit, groenverlies en bomenkap Binnen Leidschendam-Voorburg verdwijnt circa 3.100 m² groen, waarvan netto 1.850 m² definitief. Daarnaast worden 169 bomen gekapt. Voor een “groene woongemeente” is dit verlies buitenproportioneel. Reactie: De aanleg van de trambaan en de haltes zorgt voor verharding en voor verlies van groen. De gemeente stelt eisen aan leefbaarheid, onder andere dat zoveel mogelijk groen moet worden behouden en verlies van groen op een goede manier wordt gecompenseerd. In het ontwerp van de trambaan en de openbare ruimte wordt daarom rekening gehouden met maatregelen om water op te vangen en het verlies van groen te compenseren. Deze maatregelen helpen om hittestress te verminderen en wateroverlast te voorkomen. Er komen maatregelen zoals: • meer groen in de openbare ruimte • waterdoorlatende materialen Uit de Bomen Effect Analyse blijkt dat niet alle bomen behouden kunnen blijven. Waar dat mogelijk is, worden bomen verplant en begeleid door boomtechnisch adviseurs. In het Voorlopig Ontwerp (VO) wordt bepaald welke bomen kunnen blijven staan en hoe het verlies van bomen wordt gecompenseerd en/of herplant, volgens het gemeentelijk beleid en de regels voor vergunningen. 11 . Uitplaatsing Afvalcluster De mogelijke verplaatsing van het Haagse afvalcluster naar de Vlietzone is onacceptabel.
De extra verkeersstromen en milieueffecten zouden onze gemeente onevenredig zwaar belasten. Reactie: Naar aanleiding van het genomen collegebesluit (RIS325005) zijn op de aangewezen locaties van de voor- keursvariant ruimtelijke reserveringen vastgelegd. Voor de mogelijke uitbreiding van het bedrijventerrein Westvlietweg wordt momenteel verder onderzocht of een groot afvalbrengstation en enkele onderdelen van HMS kunnen worden herhuisvest als onderdeel van het gebiedsprogramma. De gevolgen van deze mogelijke
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 33 ontwikkeling voor verkeer en milieu worden onderzocht in het bijbehorende planMER. Indien de huisvesting de buurgemeenten zal raken, worden deze in de verdere planvorming betrokken. 12 . Parkeerplaatsen HTM Opvallend dat voor de halte Maanweg parkeerplaatsen voor het HTM personeel nodig zijn, terwijl er vlakbij een parkeergarage aanwezig is. Een wel heel merkwaardige afweging voor een gebied waar al een ernstig gebrek aan parkeerplaatsen is. Zuinig met ruimte omgaan zou het uitgangspunt moeten zijn. Reactie: Het college en de gemeenteraad van Leidschendam-Voorburg hebben nog geen keuze gemaakt voor de locatie van de eindhalte bij Station Voorburg. Enkel in de variant ‘eindhalte Maanweg’ wordt rekening gehouden met parkeerplaatsen en andere voorzieningen voor HTM-medewerkers en zijn parkeerplekken nodig op de Maanweg. Bij een definitieve keuze voor een locatie zal ook duidelijk worden of deze parkeerplekken op de Maanweg nodig zullen zijn. 13 . Tracé Nut en noodzaak U uit uw bezwaren over de aftakking via Rijswijk en de tak naar station Voorburg en doet suggesties voor alternatieven. Reactie: In de MIRT-verkenning is de tramvariant 1T vastgesteld als beste optie. Deze variant scoort het hoogste op: • vervoerwaarde (hoeveel reizigers worden vervoerd), • inpassing in het netwerk en • capaciteit.
De variant met twee routes – één naar Voorburg en één naar Rijswijk/Delft – lost de meeste mobiliteits- knelpunten op. Deze keuze ondersteunt ook de plannen om meer ruimte te geven aan fietsen en openbaar vervoer in het gebied. Een busvariant, ook met elektrische bussen, is onderzocht maar heeft te weinig reizi- gerscapaciteit. In deze fase is ook gekeken naar de tramlijnen 1 en 15. De exacte route (lijnvoering) en de dienst regeling worden later door HTM en MRDH bepaald, in de jaren vlak voordat de tram in gebruik wordt genomen. Dit geldt ook voor buslijn 23 en de huidige tramlijnen 1 en 15. 14 . Verkeersmaatregelen verkeersveiligheid De effecten op fietsers en doorstroming zijn groot: fietsers worden tot twaalf keer per uur (2×6) opge- houden door passerende trams. Een grotere verslechtering is nauwelijks voorstelbaar. Het blijven persen van fietsverkeer via de Hoekweg veroorzaakt veel extra kruisende bewegingen op de Geestbrug. Kies voor een toekomstvaste oplossing: financier nu een tweede fietsbrug van de Geestbrugkade naar Drievliet. Dat scheidt stromen, vergroot veiligheid en capaciteit en ontlast Hoekweg en Geestbrug. Reactie: De herinrichting van de wegen is een totaalopgave. Daarbij wordt gekeken naar meer ruimte voor langzaam verkeer en openbaar vervoer, de beperkte ruimte in het gebied en de groei van het verkeer.
Het ontwerp voldoet zoveel mogelijk aan de CROW-richtlijnen en aan de standaarden van de gemeenten en HTM. Wanneer door fysieke ruimtelijke beperkingen niet volledig aan deze richtlijnen kan worden voldaan, worden afwij- kingen expliciet gemotiveerd en onderbouwd op basis van verkeersveiligheidsanalyses en de lokale situatie. Daarbij wordt onder meer gekeken naar zichtlijnen, oversteekvoorzieningen en de interactie tussen verschil- lende verkeersstromen. De resultaten van deze analyses worden onafhankelijk getoetst binnen het ontwerp- proces en vormen een belangrijke basis voor verdere optimalisatie in het Voorlopig Ontwerp. Waar mogelijk wordt extra ruimte en prioriteit gegeven aan lopen, fietsen en openbaar vervoer (het STOMP-principe).
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 34 Over de brug liggen twee belangrijke doorgaande fietsverbindingen: parallel aan de Geestbrugweg ligt een doorgaande fietsroute en over de Hoekweg, kruisend over de Geestbrugweg naar de Cromvlietkade ligt ook een belangrijke doorgaande fietsroute, die in de toekomst naar verwachting een nog belangrijkere functie in het netwerk zal krijgen. De fietsroute over de Hoekweg wordt in regionale plannen gezien als een potentiële metropolitane fietsroute. Eerder werd nog uitgegaan van een Metropolitane fietsroute vanaf de Hoekweg naar de Cromvlietkade (over de Geestbrug). Metropolitane fietsroutes hebben in de basis voorrang op overig verkeer. Bij het oversteken van een trambaan is dit echter niet mogelijk. In december 2025 is echter geconcludeerd dat deze verbinding vooralsnog niet aan alle kenmerken voldoet die voor een MFR vereist zijn. Daarmee blijft het een belangrijke en veelgebruikte fietsroute binnen het netwerk, maar zonder de formele status of kwaliteitscriteria die bij een Metropolitane Fietsroute (MFR) horen. Vanwege een betere inpassing, minder effecten op het vaarverkeer heeft de verbinding over de nieuwe tolbrug de voorkeur als route voor de Metropolitaine fietsroute. De oversteek over de Geestbrugweg is daar niet onder- scheidend in. 15 .
Halte Maanweg en –brug De halte Maanweg voegt voor Voorburg-West nauwelijks waarde toe. Komt er een halte met een zgn. Voetgangersbrug over de Broeksloot, voorkom dan dat dit een snelle fietsroute wordt. Reactie: De halte Maanweg is vooral bedoeld om de bereikbaarheid van de Binckhorst voor omwonenden te verbeteren. Via een geplande voetgangersbrug bij de Heeswijkstraat kan de halte ook worden gebruikt door bewoners van (een deel van) VoorburgWest. Zij krijgen hiermee een extra mogelijkheid om de tram te gebruiken. De brug wordt een voetgangersbrug met een beperkte breedte. Door de ligging en de manier waarop de brug wordt ingepast, is het geen logische route voor fietsers. Bij de verdere uitwerking wordt gekeken naar maatregelen om ongewenst gebruik te voorkomen. 16 . Alternatieven Er liggen al kansrijke initiatieven, zoals de metro Binckhorstlijn (Burgersupport) en de Huygenstunnel (IGH; ondergrondse inpassing van spoor en Utrechtsebaan). Er is nog de variant die ook in de motie nr. 910 van 16 juli in de gemeenteraad is vastgelegd: het eindigen van de tramlijn voor de Broekslootbrug, Den Haag. Reactie: In uw brief noemt u een aantal alternatieven.
Er is door de gemeente Leidschendam-Voorburg onderzoek gedaan naar een tunnel waarbij de tram nog voor de kruising Westenburgstraat/Maanweg tot bij station Voorburg rijdt, op verzoek van de gemeenteraad van LeidschendamVoorburg (motie 911). Daaruit blijkt dat deze oplossing kwalitatieve voordelen biedt ten opzichte van de maaiveldvariant, vooral op het gebied van leefomgeving, maar deze voordelen zijn gekoppeld aan vier keer hogere kosten, aanzienlijke hinder tijdens de bouw, risico’s bij ondergronds bouwen in (dicht) stedelijk gebied en weinig extra kansen voor ontwikke- ling geeft. Daarnaast kan de aanleg van een dergelijke tunnel ideeën zoals van een Huygenstunnel in de weg zitten, behalve als we deze gelijktijdig aanleggen (zie ook paragraaf 3.1.3). Bovendien veroorzaakt de tram geen verkeersproblemen op de kruising Regulusweg–Maanweg, omdat de tram daar met het autoverkeer meerijdt. Ook in motie 910 is gevraagd om alternatieven te beschouwen. Het plan “Binckhorstlijn” stelt een ander voorstel voor dan De Vlietlijn. In dat voorstel wordt de Binckhorst regionaal ontsloten met een ondergrondse treinverbinding tussen Ypenburg en Den Haag CS. Dit sluit echter niet aan bij de opgave om de nieuwe woon-
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 35 wijk Binckhorst goed te verbinden met het stedelijke en regionale openbaar vervoer. Het voorkeurstracé uit het Masterplan Bereikbaarheid CID Binckhorst zorgt ervoor dat de Binckhorst wordt verbonden met de stations van Voorburg en Den Haag CS, én met andere belangrijke bestemmingen in de regio zoals Rijswijk, Delft en Scheveningen. Alleen een ondergronds treinstation met een verbinding richting Zoetermeer en Utrecht sluit niet goed aan bij de mobiliteitsbehoefte van de toekomstige bewoners en werknemers van/in de Binckhorst. Voor veel bewoners en werknemers zou het openbaar vervoer dan geen goed alternatief zijn voor de auto. Hierdoor neemt de druk van autoverkeer op de omgeving toe. Conclusie Onderstaande punten worden meegenomen naar de volgende fase. Niet genoemde punten zijn voor kennis- geving aangenomen. 1 Afsluiting Geestbrug en bereikbaarheid wijken In volgende fase worden maatregelen verder uitgewerkt, zodat alle buurten bereikbaar blijven voor auto’s en hulpdiensten. 2. Prinses Mariannelaan In het Voorlopig Ontwerp (VO) wordt bepaald welke bomen kunnen blijven staan en hoe het verlies van bomen wordt gecompenseerd en/of herplant, volgens het gemeentelijk beleid en de regels voor vergunningen.
5 Participatie Loopt door in volgende projectfasen 7 Verkeersdruk en knelpunten Er wordt extra verkeersonderzoek gedaan, onder andere voor de omgeving van station Voorburg en de op- en afritten van de A12. 9 Parkeerdruk Er wordt gewerkt aan een extra parkeerstrategie. 10 Natuur, biodiversiteit, groenverlies en bomenkap In het Voorlopig Ontwerp (VO) wordt bepaald welke bomen kunnen blijven staan en hoe het verlies van bomen wordt gecompenseerd en/of herplant, volgens het gemeentelijk beleid en de regels voor vergunningen. 14 Verkeersmaatregelen verkeersveiligheid Op dit moment wordt extra onderzoek gedaan naar een aantal locaties. 15 Halte Maanweg en –brug Wordt in volgende planfase uitgewerkt tegen ongewenst gebruik. ID31 ID32, ID39, ID131 Zienswijze: Inwoner Dank voor uw reactie. U geeft in uw zienswijzen diverse bezwaren aan tegen de komst van een tram in Rijswijk. 1 . Lijn 1 niet omleggen via de Binckhorst U geeft aan tegen het omleggen van tramlijn 1 via de Binckhorst te zijn en tegen een drukke tramlijn over de Geestbrugweg. Belangrijkste redenen zijn dat dit leidt tot slechter openbaar vervoer (belangrijke bestemmingen verdwijnen en er worden minder reizigers bediend). Daarnaast geeft u aan dat er onvoldoende ruimte voor een vrije trambaan is, waardoor de kwaliteit van het OV verslechtert en er meer hinder ontstaat voor omwonenden door geluid en trillingen.
Dit vormt ook een risico voor (monumentale) pand, waar nu al schade zichtbaar is. De noodzaak van de verbinding met Delft is onvoldoende onderbouwd, terwijl er al goede alternatieven bestaan, zoals trein- en bestaande tramverbindingen.
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 36 Reactie: In het planMER is bepaald welk gebied wordt onderzocht. Dit gebeurt op basis van waar de activiteiten plaats- vinden en welke effecten kunnen optreden. Daarbij is ook gekeken naar effecten over gemeentegrenzen heen. Conform de Notitie Reikwijdte en Detailniveau zijn alle relevante onderwerpen onderzocht. De effecten op de omgeving zijn beschreven in het planMER. Mogelijke risico’s zijn in kaart gebracht, waarmee wordt voldaan aan de zorgplicht. Het planMER geeft ook een uitgebreide onderbouwing van de verkeersveiligheid en leefbaarheid op de Geestbrugweg. De effecten op verkeersveiligheid zijn onderzocht en er zijn verschillende maatregelpakketten opgenomen, zoals een knip voor autoverkeer en een herinrichting van de Geestbrugweg (maatregel 18). In het planMER is ook onderzocht wat de effecten zijn op geluid en trillingen. Daarbij zijn ook mogelijke maatregelen benoemd om deze effecten te beperken. In het Voorlopig Ontwerp wordt beoordeeld welke maatregelen nodig en haalbaar zijn. Daarnaast wordt in de volgende fase extra onderzoek gedaan naar geluid en trillingen, met speciale aandacht voor de bruggen en voor verfijningen in het gebruikte materieel. Ook zal in deze fase partici- patie plaatsvinden.
In paragraaf 1.1 en 1.3 is ingegaan op de onderzoeken die nog in de fase van het Voorlopig Ontwerp worden uitgevoerd en de participatie in deze fase. Het voorkomen van schade en de afhandeling van schade is dus onderdeel van de planning- en studiefase (ontwerp, onderzoek en het opnemen van maatregelen) en van de realisatiefase (bouwplan en protocol van schadeafhandeling). U vraagt of er voldoende meetwaarden zijn opgenomen voor monumenten in het trillingsonderzoek van Arcadis, zoals Oranjelaan 1, Geestbrugweg 2 t/m 8, Geestbrugweg 66 (rijksmonument) en 68–70. In deze fase is alleen een bureauonderzoek uitgevoerd naar mogelijke trillingshinder en risico’s langs het tracé. Er zijn nog geen nulmetingen of specifieke meetwaarden vastgesteld voor individuele panden, waaronder monu- menten. Dat betekent dat de trillingsgevoeligheid van deze erfgoedlocaties nog niet kwantitatief is bepaald. Het planMER richt zich in deze fase op globale risico’s. Pas in een latere planfase volgt gedetailleerd onderzoek. Langs de Geestbrugweg staan meerdere monumenten en is de kans groot dat er archeologische resten in de bodem aanwezig zijn. Daarom is vervolgonderzoek nodig. Ook worden maatregelen voorbereid om erfgoed en funderingen te beschermen. Deze maatregelen worden in de volgende fase van het project verder uitgewerkt.
Uit de MIRT-verkenning Bereikbaarheid CIDBinckhorst blijkt dat De Vlietlijn helpt om de Binckhorst goed te ontsluiten en de mobiliteitsdoelen te halen. Variant 1T is verder uitgewerkt in een schetsontwerp en opnieuw beoordeeld in combinatie met andere ontwikkelingen in de Binckhorst. Verkeersonderzoek laat zien dat door de groei van de Binckhorst op termijn grotere problemen ontstaan op het gebied van bereikbaarheid en verkeersveiligheid. De tram en de maatregelen uit het Basispakket Mobiliteit vormen hiervoor een belangrijk deel van de oplossing. Het doel van De Vlietlijn is om de nieuwe stedelijke ontwikkeling in de Binckhorst goed te verbinden met de rest van de stad en de regio. Het verbeteren van de situatie op het Rijswijkseplein is daarbij een bijkomend voordeel. Het niet aanleggen van de aftakking naar Delft zou mogelijk lagere kosten met zich meebrengen, maar leidt ertoe dat de doelen voor bereikbaarheid niet worden gehaald. Vanaf het begin van het project was duidelijk dat op dit korte deel van het tracé geen vrije trambaan mogelijk is. Toch is ervoor gekozen deze route op te nemen, omdat het een directe verbinding vormt richting Rijswijk en Delft, waar veel reizigers vandaan komen of naartoe willen. Welke tramlijn hier uiteindelijk gaat rijden, is nog niet vastgesteld.
Als lijn 1 dit traject zou bedienen, is deze lijn niet vergelijkbaar met de huidige lijn 1, omdat de route en bestemmingen anders zijn. Er is dus geen sprake van een verslechtering of verbetering ten opzichte van de huidige situatie. In de MIRT-verkenning is voor de berekening van de vervoerwaarde en voor de
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 37 onderbouwing van nut en noodzaak een aannamemodel gebruikt voor de lijnvoering. Daaruit blijkt dat twee tramlijnen door de Binckhorst, naar Den Haag CS, Voorburg en Delft, het beste aansluiten bij de vervoervraag. Het klopt dat het aanleggen van vrije trambanen in Rijswijk en Voorburg ruimtelijk en verkeerskundig lastig is. De Prinses Mariannelaan en de Geestbrugweg zijn te smal om een vrijliggende trambaan mogelijk te maken. Daarom is gekozen voor een variant waarbij de tram met het autoverkeer meerijdt. Het ontwerp voldoet zoveel mogelijk aan de CROW-richtlijnen en de standaarden van de gemeente en de HTM. Wanneer door fysieke ruimtelijke beperkingen niet volledig aan deze richtlijnen kan worden voldaan, worden afwijkingen expliciet gemotiveerd en onderbouwd op basis van verkeersveiligheidsanalyses en de lokale situatie. Daarbij wordt onder meer gekeken naar zichtlijnen, oversteekvoorzieningen en de interactie tussen verschillende verkeers- stromen. De resultaten van deze analyses worden onafhankelijk getoetst binnen het ontwerpproces en vormen een belangrijke basis voor verdere optimalisatie in het Voorlopig Ontwerp. Waar mogelijk wordt extra ruimte en prioriteit gegeven aan lopen, fietsen en openbaar vervoer conform het STOMP-principe.
Bij de herinrichting van de wegen wordt uitgegaan van vrijliggende fietspaden, zodat fietsers niet tussen de tramrails hoeven te rijden, behalve op kruisingen waar fietsers de trambaan haaks oversteken. Dat auto’s samen met trams op dezelfde rijstrook rijden, komt vaker voor in stedelijke gebieden en levert geen onveilige situaties op. Een goede doorstroming voor zowel bewoners als de tram is het uitgangspunt. Dat hiervoor maatregelen nodig zijn, is onvermijdelijk – ook als er geen tram zou komen. Na de terinzagelegging van het ontwerp van het IGP heeft afstemming plaatsgevonden tussen de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk en de overige opdrachtgevers van De Vlietlijn. Op dit moment wordt op piekmomenten al grote drukte ervaren en deze zullen in de loop naar 2040 naar verwachting verergeren. Ook zijn verkeerskundige knelpunten geconstateerd die niet binnen de scope van De Vlietlijn liggen, maar die wel onderdeel moeten zijn van de oplossingsrichting(en) waarover uiteindelijk een besluit zal moeten worden genomen. Met de betrokken partners is besloten dat – voordat wordt besloten over de in het IGP beschreven aanvullende maatregelpakketten – aanvullend een regionaal bereikbaarheidsonderzoek wordt uitgevoerd. De uitvoering daarvan vindt plaats in nauwe samenwerking tussen de gemeenten Leidschendam- Voorburg, Rijswijk en Den Haag en overige stakeholders.
In het regionaal bereikbaarheidsonderzoek zal onder meer gekeken worden naar de grote verkeersknelpunten in een regionale context, zoals de aansluiting op de A12 en de aansluiting van de Haagweg op de Geestbrugweg. Ook zal worden onderzocht op welke wijze de verkeersintensiteiten van het autoverkeer kunnen worden verlaagd op onder andere de Prinses Mariannelaan en de Geestbrugweg waardoor een meer verkeersveilige en groene inrichting mogelijk is. Dit betekent dat voor wat betreft de keuze in de maatregelpakketten, zoals deze zijn beschreven in het ontwerp IGP , een pas op de plaats zal worden gemaakt en dat op dit moment in het proces nog geen definitieve keuze voor één van de maatregelpakketten wordt gemaakt. Na uitvoering van het regionale bereikbaarheidsonder- zoek zal verdere besluitvorming op dit onderdeel moeten plaatsvinden. Inmiddels heeft wel besluitvorming in de gemeente Den Haag plaatsgevonden over het realiseren van een vrije busbaan op de parallelbaan aan de oostkant van de Binckhorstlaan. Dit is één van de maatregelen die is opgenomen in de verkeersmaatregelpak- ketten. Deze maatregel zal wel worden uitgevoerd. Vooruitlopend op het regionale bereikbaarheidsonderzoek worden – waar mogelijk – wel al de aanbevelingen die in het MER zijn gedaan opgevolgd. In het MER wordt bijvoorbeeld ook de aanbeveling tot vervolgonderzoek gedaan.
Wel worden de aanbevelingen die in het MER zijn gedaan waar mogelijk opgevolgd. Na uitvoering van het regionale bereikbaarheidsonderzoek zal verdere bestuurlijke besluitvorming op dit onderdeel plaatsvinden. 2 . Programma van de Geestbrugweg Het huidige ontwerp voor de Geestbrugweg leidt volgens u tot een duidelijke verslechtering van de omgevings- en woonkwaliteit. Belangrijke punten daarbij zijn minder groen, onveiligheid in het verkeer, slechtere leefbaarheid, slechtere voetgangersruimte en nog onvoldoende uitgewerkte maatregelen.
NOTA VAN BEANTWOORDING INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA 38 Reactie: De Vlietlijn is een onderdeel van een bredere opgave waarin woningbouw, bereikbaarheid, leefbaarheid en kwaliteit van de leefomgeving in samenhang worden afgewogen. Daarbij zoeken wij steeds naar een balans tussen de belangen van huidige bewoners, ondernemers en gebruikers van het gebied én de behoeften van toekomstige generaties. Elke verandering in een stadsomgeving heeft invloed op de omgeving. Soms is dat positief, soms negatief. Het uitgangspunt is dat de Vlietlijn zo weinig mogelijk negatieve impact heeft op de omgeving. De gemeenten die mede-opdrachtgever zijn voor De Vlietlijn en het IGP stellen daarom eisen aan de leefbaarheid, de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid. De tram is essentieel om de groeiende mobiliteitsvraag op te vangen als gevolg van de stedelijke ontwikkeling. Alle gemeenten worden beter bereikbaar in de regio; Den Haag, Voorburg, Delft en Zoetermeer komen relatief dichterbij. Verder zal het herontwerp ook gericht zijn op kwalitatieve maatregelen voor klimaatadaptatie en biodiversiteit, met ruimte voor fiets en voetganger en een verbeterde verkeersveiligheid. Hierdoor ontstaat er een beter woon- en leefklimaat. De herinrichting van de Geestbrugweg is een samenhangende opgave.
Daarbij wordt gekeken naar meer ruimte en prioriteit voor langzaam verkeer en openbaar vervoer (volgens het STOMPprincipe), de beperkte ruimte in het gebied en de toename van het verkeer. Het ontwerp voldoet zoveel mogelijk aan de CROWrichtlijnen en de standaarden van de gemeente en de HTM zoals aangegeven onder de beantwoording van punt 1. Na uitvoering van het regionale bereikbaarheidson- derzoek zal verdere bestuurlijke besluitvorming op het onderdeel van de verkeersmaatregelen plaatsvinden. Wel worden de aanbevelingen die in het MER zijn gedaan waar mogelijk opgevolgd, zie ook de onder de beant- woording van punt 1. Het planMER laat duidelijk zien hoeveel groen en hoeveel bomen verdwijnen in het schetsontwerp. Uit de Bomen Effect Analyse blijkt dat niet alle bomen behouden kunnen blijven. Waar dat mogelijk is, worden bomen verplant en begeleid door boomtechnisch adviseurs. In het Voorlopig Ontwerp (VO) wordt bepaald welke bomen kunnen blijven staan en hoe het verlies van bomen wordt gecompenseerd en/of herplant, volgens het gemeentelijk beleid en de regels voor vergunningen. Het groen dat blijft, krijgt een kwaliteitsim- puls zodat de totale leefomgeving verbetert. De Vlietlijn zorgt inderdaad voor vertraging in de uitvoering van de herinrichting van de Geestbrugweg en de directe omgeving.
Het is op dit moment niet doelmatig om deze herinrichting al uit te voeren terwijl er waarschijnlijk een tramverbinding komt, waarvan het ontwerp nog verder wordt uitgewerkt. De kans is groot dat werkzaamheden later opnieuw moeten worden gedaan. Dat zou leiden tot onnodige kosten. Onderhoud aan de bestaande infrastructuur gaat wel door. Dit betreft bijvoorbeeld onderhoud aan asfalt of aan verkeers- lichten om de verkeersveiligheid en het functioneren van de weg te blijven waarborgen. 2 . Het verkeer De verkeersgevolgen van de ontwikkeling van de Binckhorst zijn onvoldoende onderzocht in het gebieds- programma, vooral voor Rijswijk. Door de groei van het aantal inwoners zal het autoverkeer toenemen, maar de effecten op bestaande drukke wegen zijn onvoldoende in beeld gebracht. Er worden twee maatregelen genoemd: een knip bij de Geestbrug en een knip op de Binckhorstlaan. Beide hebben nadelen: Een knip bij de Geestbrug vermindert verkeer daar, maar zorgt voor omrijden, extra drukte op andere wegen en milieunadelen. Een knip bij de Binckhorstlaan kan sluipverkeer verplaatsen naar andere straten. U geeft aan dat de afweging tussen deze opties onvoldoende is onderbouwd en dat eerst beter onderzoek nodig is naar de gevolgen voor het totale verkeerssysteem.