4814 Deel B PlanMER Binckhorst Effecthoofdstukken_20260210
Tekst van het document
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 71 Een aantal maatregelen die naar voren komen uit de effecten van het basisalternatief zijn: • Een vrijliggend fietspad op de Geestbrugweg met voldoende opstelruimte voor fietsers en voetgangers bij het kruispunt met de Haagweg. Door de komst van een tramhalte op dit al drukke kruispunt is er momenteel onvoldoende ruimte om veilig op te stellen bij de VRI. Om dit op te lossen, moet er ruimte worden vrijgemaakt door het inleveren van parkeerplekken of een rijstrook. Dit is nodig om het aantal conflictsituaties op het kruispunt te verminderen en de verkeersveiligheid te verbeteren. Uit het verkeersonderzoek blijkt dat gemeente Leidschendam- Voorburg het hardst getroffen zal worden op het gebied van autoverkeer en parkeerdruk. De maatregelen uit deel C zullen een focus hebben om dit gebied te ontlasten. 8.5 Aanbevelingen We bevelen het volgende aan: • Een beperking van het verkeersmodel dat is gebruikt voor het verkeersonderzoek naar de Vlietlijn, is dat het gebaseerd is op verkeersdata uit het tweede kwartaal van 2024. Op dat moment was er minder duidelijkheid over de gebiedsontwikkeling en de te treffen verkeersmaatregelen dan er nu is.
Hierdoor bevat het model veel aannames, wat kan leiden tot afwijkingen in het gedrag van reizigers. Een aanbeveling zou zijn om het model opnieuw toe te passen, aangepast met de actuele kennis en ontwikkelingen, om het effect van de maatregelen beter te toetsen. Door specifiek te kijken naar gebieden zoals Leidschendam-Voorburg kan een doelgerichtere inschatting worden gemaakt van de effecten van de maatregelpakketten, zoals gepresenteerd in deel C. Het verkeersmodel moet worden bijgewerkt op basis van de meest recente inzichten uit het gebiedsprogramma. • Het verkeersonderzoek voor de Vlietlijn16 laat zien dat verkeersintensiteiten op de Geestbrugweg en Prinses Mariannelaan in de plansituatie dermate hoog zijn dat er een sterk negatief effect optreedt op de reistijden van de Vlietlijn op dit deel van het tracé. De trambaan ligt hier namelijk op de rijbaan, en structurele congestie in de ochtend- en avondspits leidt ertoe dat de tram op die momenten niet door kan rijden. De gemodelleerde situatie is mogelijk nog ongunstiger omdat verkeerstellingen een 30% hogere verkeersintensiteit op de Geestbrugwe g laten zien dan het verkeersmodel. We bevelen aan om de verkeersintensiteit in de plansituatie op de Geestbrugweg en Prinses Mariannelaan drastisch terug te brengen, bijvoorbeeld door middel van één van de maatregelpakketten die in hoofdstuk 29 beschreven en beoordeeld zijn.
• Zet op de Maanweg in op de inrichtingsvariant waarbij de rooilijn teruggelegd wordt in de richting van de Binckhaven. In deze situatie ontstaat ruimte voor een groenstrook tussen het fietspad en de rijbaan en voor een breder trottoir. Gezien het drukke verkeer op de Maanweg is het van belang om fietsers en voetgangers hier zoveel mogelijk ruimte te geven. • Werk als onderdeel van het opstellen van het Voorlopig Ontwerp voor de Vlietlijn de mobiliteitsmaatregelen in het Basispakket Mobiliteit verder uit. Door de vele drukke, doorgaande wegen in het plangebied staat de ruimte voor fietsers en voetgangers onder druk, en deze maatregelen dragen in belangrijke mate bij aan de inrichting voor fiets - en voetverkeer. Dit heeft positieve neveneffecten op de verkeersveiligheid, de modal shift van auto naar fiets, en de leefbaarheid in het gebied. • Ter hoogte van de Sporendriehoek wordt de Velostrada aangelegd. Het nieuwe doorgaande fietspad kruist de Binckhorstlaan ongelijkvloers. Het is op het Bink36-terrein mogelijk om een verbinding met het fietspad op de Binckhorstlaan aan te leggen. Dit is echter alleen haalbaar in de situatie waarin de Vlietlijn in de Sporendriehoek in een tunnel wordt aangelegd. Bezien vanuit de beoordelingscriteria ruimte voor fietsverkeer en modal shift naar fiets en gebruik OV bevelen we aan om deze verbinding met de Velostrada te leggen.
• Uit de beoordeling in paragraaf 8.2.1.2 blijkt dat op de Zonweg alle mobiliteitsnetwerken bij elkaar komen. Deze dienen goed op elkaar worden afgestemd, waarbij met name voldoende ruimte voor fietsverkeer van groot belang is. 16 Royal HaskoningDHV (2024), Verkeersonderzoek de Vlietlijn Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 72 • De Binckhorstlaan vormt een barrière voor fiets- en voetverkeer. Dit geldt met name voor het wegdeel tussen de kruisingen met de Mercuriusweg en Zonweg waar fietsers en voetgangers over een afstand van circa 400 m de weg niet kunnen oversteken. We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma te onderzoeken of op dit wegdeel een extra, al dan niet ongelijkvloerse oversteekplek voor fietsers en voetgangers aangelegd kan worden. • De kruising tussen de Binckhorstlaan en de toegangsweg tot het Bink36-terrein dient opnieuw ingericht te worden. Oversteekplaatsen zijn onduidelijk voor fietsers en andere weggebruikers en dit leidt tot een risico op het ontstaan van conflictsituaties. • De uitritten van de Flaviusstraat en Paradijsstraat op het kruispunt tussen de Binckhorstlaan en Prinses Mariannelaan dienen voorzien te worden van tweerichtingsfietspaden.
Dit zou het probleem oplossen waarbij fietsverkeer lange omrijdbewegingen moet maken om van en naar deze wegen te komen. • De nieuwe inrichting van het kruispunt tussen de Geestbrugweg en Haagweg zorgt voor een verslechtering van de verkeersveiligheid. De fietsers- en voetgangersonderdoorgang komt te vervallen, en op het kruispunt wordt een nieuwe tramhalte aangelegd. Hierdoor neemt de hoeveelheid fiets- en voetverkeer op het kruispunt sterk toe. De inritconstructie bij de Oranjelaan zorgt voor een onveilige situatie omdat autoverkeer bij groen licht vanuit alle richtingen de straat in kunnen draaien. We bevelen aan om minimaal de aansluiting van de Oranjelaan op het kruispunt voor autoverkeer af te sluiten. • De parkeernorm voor parkeren in de openbare ruimte voor het nieuwe programma in de Doorontwikkeling is met 0,2 auto’s per huishouden relatief laag. Indien op termijn blijkt dat het gemiddelde huishouden in het gebied meer dan 0,2 auto’s bezit, leidt dit tot het risico op een waterbedeffect waarbij mensen hun auto in nabijgelegen gebieden parkeren en lopend of met een vouwfiets naar hun woning of werk in de Binckhorst verder gaan. Dit is met name een risico voor Voorburg-West. We bevelen aan om te monitoren hoe het autobezit in het plangebied zich ontwikkelt, en of dit waterbedeffect zich in werkelijkheid voor gaat doen.
• Het aanleggen van 50 tot 80 fietsparkeerplekken in de nabijheid van de tramhaltes aan de Lekstraat, Mercuriusweg en Zonweg wordt nog nader onderzocht. We bevelen aan om in te zetten op de aanleg van deze voorzieningen, omdat dit het voor- en natransport van tramreizigers die niet op loopafstand van deze tramhaltes wonen vergemakkelijkt en daarmee het doelbereik van de Vlietlijn groter wordt. W e bevelen aan om ook voor de andere haltes na te gaan of hier voldoende fietsparkeerplekken in de nabijheid zijn en indien dit niet het geval is om te onderzoeken of er een mogelijkheid is tot het aanleggen van extra fietsparkeerplekken. 8.6 Leemten in kennis De in dit onderzoek geconstateerde leemten in kennis zijn hieronder beschreven voor zowel de Doorontwikkeling als de Vlietlijn. Om deze situatie te evalueren is een aantal aannames gedaan en beleidskeuzes meegenomen die nog niet officieel door de Gemeente Den Haag zijn genomen. Besluitvorming maatregelen Basispakket Mobiliteit Binckhorst Dit betreft onder andere maatregelen zoals een knip in de Waldorpstraat 17 en de herinrichting van de Binckhorstlaan richting Leidschendam-Voorburg zoals omschreven in Besluitvorming maatregelen Basispakket Mobiliteit Binckhorst. De combinatie van deze twee maatregelen heeft een grotere invloed op de hoeveelheid auto’s die door de Binckhorst en omgeving rijdt dan de voorgestelde maatregelen.
Als deze besluiten niet worden uitgevoerd, zal het verkeersprobleem in het gebied nog groter worden dan in dit onderzoek beschreven. 17 Deze maatregel is op verzoek van de werkgroep overgenomen uit het CID-maatregelenpakket, ondanks dat de formele besluitvorming nog niet is afgerond. De afsluiting wordt beschouwd als worst-case scenario voor het plangebied. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 73 Verschil in detailniveau ontwerp Vlietlijn en Doorontwikkeling Een ander aandachtspunt is het verschil in detailniveau waarop deze studie is uitgevoerd. Terwijl het tracé van d e Vlietlijn en het nieuwe ontwerp van enkele kruispunten in Den Haag en Leidschendam -Voorburg al concreet zijn vastgesteld, zijn de plannen voor de Doorontwikkeling van het gebied nog niet zo ver uitgewerkt. Op dit moment is er alleen een gebiedsontwikkeling met intenties beschikbaar waarop de evaluatie is gebaseerd. Deze zijn gepresenteerd in Figuur 8-13 en Figuur 2-4 in Deel A. Hoewel de plannen veelbelovend lijken voor actieve mobiliteit, is het belangrijk om te erkennen dat er in de komende periodes nog veel kan veranderen, wat de resultaten van deze beoordeling kan beïnvloeden. Dit hoeft niet per se negatief te zijn.
Zo wordt in Figuur 8-14 bijvoorbeeld duidelijk dat alle modaliteiten samenkomen op de Zonweg. Dit is nu beoordeeld als een aanzienlijk veiligheidsrisico, maar biedt tegelijkertijd de kans om dit gebied veiliger te maken door gerichte maatregelen. Beoordeling verkeersveiligheid kruispunten herinrichting Geestbrugweg Het was in hoofdstuk Effecten Basisalternatief niet mogelijk om de conflictsituaties in de gemeente Rijswijk in kaart te brengen. Hier moet op een vergelijkbaar detailniveau onderzoek gedaan worden om de resultaten objectief te kunnen vergelijken met de resultaten voor Den Haag en Leidschendam-Voorburg. De verkeersveiligheid op deze kruispunten hangt af van maatregel #18 uit het Basispakket mobiliteit. Het is daarom belangrijk dat er duidelijk komt over hoe de herinrichting van de Geestbrugweg eruit komt te zien. Beoordeling parkeren Een ander aandachtspunt is het gebrek aan parkeerplaatsen overdag in de Binckhorst. De wens om meer werkplekken te creëren in het gebied zal ertoe leiden dat meer mensen van buitenaf naar de Binckhorst zullen komen. Hierbij bestaat de kans dat een groot deel van deze personen met de auto naar het werk reist, omdat het reizen met het OV of de fiets naar de Binckhorst niet voor iedereen een haalbare optie is.
Indien er in het gebied zelf niet voldoende openbare parkeerplaatsen zijn, of dat er parkeerregulering plaatsvindt die strenger is dan in omliggende gebieden, kan dit een waterbedeffect veroorzaken naar parkeren op straten in omliggende gemeenten. Hierdoor kan bijvoorbeeld de parkeerdruk in Voorburg-West toenemen. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 74 9 Luchtkwaliteit 9.1 Aanpak 9.1.1 Wettelijk en beleidsmatig kader In Tabel 9-1 is het relevante wettelijk kader en beleidskader opgenomen met betrekking tot het aspect luchtkwaliteit. Daarbij is aangegeven wat de relevantie is voor de intergemeentelijke gebiedsvisie. Tabel 9-1 wettelijk en beleidskaders Wettelijk- en beleidskader Toelichting en relevantie voor het Gebiedsprogamma Besluit kwaliteit leefomgeving In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan Rijksomgevingswaarden voor lucht. Daarnaast kunnen provincies en gemeenten omgevingswaarden stellen in hun omgevingsverordening of omgevingsplan. Het Bkl beschrijft ook wanneer een project of activiteit niet in betekenende mate bijdraagt (NIMB). Omgevingsregeling Hierin is beschreven hoe de luchtkwaliteit moet worden berekend en beoordeeld.
Onderdeel hiervan is ook het bloostellingscriterium dat ingaat op de periode waaraan personen aan concentraties kunnen worden blootgesteld. Schone Lucht Akkoord Met inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is het NSL vervallen Het Schone Lucht Akkoord (SLA) is een opvolgend programma. Het doel van het SLA is om de luchtkwaliteit in Nederland verder te verbeteren en gezondheidswinst te bereiken van minimaal 50% in 2030 ten opzichte van 2016. Europese grenswaarden In 2021 is door de Europese Commissie (EC) aangekondigd dat binnen de EU de concentraties van verontreinigende stoffen in de lucht, bodem en water in uiterlijk 2050 op een voor mens en milieu gezond niveau moet zijn. De concentratie verontreinigende stoffen moet dan niet meer schadelijk zijn voor de mens en het milieu. Na publicatie van de WHO-advieswaarden in september 2021, heeft de EC dan ook besloten de luchtkwaliteitsnormen te herzien. Op 14 oktober 2024 heeft de Raad goedkeuring gegeven aan de herziening van de richtlijnen. Op 20 november 2024 zijn deze richtlijnen gepubliceerd in Richtlijn (EU) 2024/2881. Omgevingswet: Besluit kwaliteit leefomgeving Artikel 2.15 van de Omgevingswet schrijft voor dat omgevingswaarden vastgesteld worden om de gezondheid en het milieu te beschermen, de veiligheid te waarborgen en natuurlijke hulpbronnen te beheren.
Deze omgevingswaarden zijn vastgesteld bij Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB). Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) is de AMvB waarin de omgevingswaarden van het Rijk vastgelegd zijn. Het gaat onder meer om omgevingswaarden voor de stoffen stikstofdioxide (NO2), fijn stof (PM10) en zeer fijn stof (PM2.5), lood, ozon en gevaarlijke stoffen. Deze omgevingswaarden zijn terug te vinden in met name artikelen 2.1 tot en 2.8 van het Bkl en gelden als maximaal toelaatbare concentratie. PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING Omgevingswaarden stikstofdioxide en fijnstof In Tabel 9-2 zijn de vigerende omgevingswaarden opgenomen voor stikstofdioxide en fijnstof. Tabel 9-2 Omgevingswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof Component | Grenswaarde | Bron • | Omgevingswaarde 40 µg/m3 als jaargemiddelde (vanaf juni 2011) Fijn stof (PM10) | • | Omgevingswaarde 50 µg/m3 als 24-uurgemiddelde (vanaf juni | Bkl - Art. 2.5 2011) • | (max. 35x per jaar overschrijding) Zeer fijn stof | • | Omgevingswaarde 25 µg/m3 als jaargemiddelde (vanaf januari (PM | ) | 2015) | Bkl - Art. 2.5 2.5 | • Stikstofdioxide | • | Omgevingswaarde 40 µg/m3 als jaargemiddelde (vanaf 2015) (NO2) | • | Omgevingswaarde 200 µg/m3 als uurgemiddelde (vanaf 2015) | Bkl - Art. 2.4 • | (max.
18x per jaar overschrijding) Aandachtsgebieden In enkele regio’s in Nederland is de jaargemiddelde concentratie luchtverontreinigende stoffen nog hoog. In deze regio’s worden omgevingswaarden soms overschreden, of liggen de concentraties dicht bij de omgevingswaarden waardoor nieuwe projecten kunnen leiden tot overschrijding van de omgevingswaarden. De overheid heeft deze regio’s aangewezen als aandachtsgebieden. Binnen deze aandachtsgebieden moeten projecten getoetst worden aan de omgevingswaarden en vindt monitoring van de luchtkwaliteit plaats. Er i | s onderscheid gemaakt in: • Aandachtsgebieden voor zowel stikstofdioxide als fijn stof. • Aandachtsgebieden voor alleen fijn stof. De aandachtsgebieden zoals deze vastliggen sinds 1 januari 2024 bij inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn opgenomen in Tabel 9-3. De aandachtsgebieden zijn voor het studiegebied voor dit onderzoek relevant omdat de gemeente, Den Haag, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg binnen het aandachtsgebied Agglomeratie Den Haag | - Leiden ligt.
Tabel 9-3 Aandachtsgebieden zoals geldig per 1 januari 2024 Aandachtsgebieden stikstofdioxide en fijn stof | Aandachtsgebieden fijn stof Agglomeratie Amsterdam-Haarlem | Gemeente Asten Agglomeratie Den Haag-Leiden | Gemeente Barneveld Agglomeratie Rotterdam-Dordrecht | Gemeente Bernheze Agglomeratie Utrecht | Gemeente Ede Agglomeratie Eindhoven | Gemeente Leudal Gemeente Arnhem | Gemeente Nederweert Gemeente Etten-Leur | Gemeente Scherpenzeel Gemeente Venray 75 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 76 Schone Lucht Akkoord (SLA) Op 1 augustus 2009 werd het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) van kracht. In het NSL werkten de Rijksoverheid en decentrale overheden samen om tijdig (binnen de verkregen derogatietermijn) te voldoen aan de Europese normen voor stikstofdioxide en fijn stof. Na afloop van de derogatietermijn, liep het NSL door om de luchtkwaliteit in Nederland verder te verbeteren. Met inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is het NSL vervallen. Op 13 januari 2020 sloten de Rijksoverheid, provincies en gemeenten het Schone lucht Akkoord (SLA). In het SLA zijn afspraken opgenomen om de luchtkwaliteit in Nederland steeds verder te verbeteren.
Op 19 maart 2025 is het SLA reeds ondertekend door de Rijksoverheid (vertegenwoordigd door het minist erie van Infrastructuur en Waterstaat), alle twaalf Nederlandse provincies en 124 gemeenten. Het doel van het SLA is om de luchtkwaliteit in Nederland verder te verbeteren en gezondheidswinst te bereiken van minimaal 50% in 2030 ten opzichte van 2016. Maatregelen die in het SLA genomen worden, zijn gepubliceerd in de Uitvoeringsagenda SLA 2024 -203018. Ook de gemeenten Den Haag, Leischendam-Voorburg en Rijswijk, waarbinnen het plangebied gelegen is, hebben het SLA ondertekend. Omgevingsregeling De Omgevingsregeling bevat, net als voorheen de Regeling beoordeling luchtkwaliteit 2007 (Rbl 2007), voorschriften voor het meten en berekenen van de concentratie en depositie van luchtverontreinigende stoffen. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) maakt jaarlijks enkele generieke gegevens bekend, die bij een luchtkwaliteitsberekening moeten worden gebruikt. Het betreft onder meer de achtergrondconcentratiekaarten (GCN - kaarten) en enkele emissiefactoren voor verkeer en voor veehouderijen. Deze generieke gegevens worden vervolgens verwerkt in de nieuwste versies van rekenmodellen.
Niet in Betekenende Mate (NIBM) bijdragen Voor projecten/ activiteiten die ‘Niet in betekenende mate bijdragen' (NIBM) aan de luchtverontreiniging, is geen toetsing aan de omgevingswaarden voor luchtkwaliteit nodig. Het gaat dan bijvoorbeeld om een ruimtelijk project of (te vergunnen) activiteit, waarvan de bijdrage aan de luchtverontreiniging beperkt is. Concreet is sprake van een NIBM project/activiteit wanneer het project of de activiteit maximaal 3% van de jaargemiddelde grenswaarde bijdraagt aan de concentraties fijnstof (PM10) of stikstofdioxide (NO2), zoals volgt uit artikel 5.53 en 5.54 van het Bkl. Toepasbaarheidsbeginsel In de Omgevingswet is opgenomen dat de luchtkwaliteit niet langer getoetst hoeft te worden op plaatsen waar geen mensen kunnen komen. De belangrijkste gevolgen van artikel 5.19 zijn: • Geen beoordeling van de luchtkwaliteit op plaatsen waar het publiek geen toegang heeft en waar geen permanente bewoning is. • Geen beoordeling van de luchtkwaliteit op bedrijfsterreinen of terreinen van industriële inrichtingen (hier gelden de ARBO-regels). Dit omvat mede de (eigen) bedrijfswoning. Een uitzondering hierop is voor publiek toegankelijke plaatsen zoals tuincentra; deze worden wél beoordeeld (hierbij speelt het zogenaamde blootstellingscriterium een rol).
• Bij de beoordeling van een inrichting in het kader van de Wet milieubeheer vindt toetsing plaats vanaf de grens van de inrichting of bedrijfsterrein. • Geen beoordeling van de luchtkwaliteit op de rijbaan van wegen, en op de middenberm van wegen, tenzij voetgangers normaliter toegang hebben tot de middenberm Het toepasbaarheidsbeginsel komt in het Bkl voor: • Artikel 5.52 – toelaten activiteiten in omgevingsplan. • Artikel 8.17 – beoordelingsregels milieubelastende activiteiten. • Artikel 11.19 – monitoring omgevingswaarden luchtkwaliteit. Het toepasbaarheidsbeginsel is het Bkl beschreven, maar voor dit onderzoek niet relevant. 18 Uitvoeringsagenda Schone Lucht Akkoord 2024-2030, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, juni 2024 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING Blootstellingcriterium De luchtkwaliteit moet alleen bepaald (gemeten of berekend) worden op plaatsen waar de blootstelling significant is. Bij toetsing van de gevolgen van een project aan de luchtkwaliteitseisen is dus van belang dat de plaatsen worden bepaald waar significante blootstelling plaatsvindt. Daarvoor moet eerst duidelijk zijn wat significant is of niet.
In artikel 8.11 van de Omgevingsregeling staat dat de luchtkwaliteit wordt bepaald op plaatsen waar de bevolking ‘kan worden blootgesteld gedurende een periode die in vergelijking met de middelingstijd van de betreffende luchtkwaliteitseis significant is'. Hieruit blijkt dat de duur van de periode dat iemand (1 individu) gemiddeld wordt blootgesteld bepalend is voor de vraag of de luchtkwaliteit dient te worden beoordeeld. Er wordt daarbij verder geen onderscheid gemaakt naar de gevoeligheid van groepen of de aard van het verblijf. De omgevingswaarden zijn opgesteld ten behoeve van de gezondheid van de gehele bevolking. Hiermee wordt bedoeld dat bij de bepaling of een verblijfstijd significant is, de verblijfstijd vergeleken moet worden met een jaar, dag of uur, afhankelijk van de vraag of er sprake is van een jaargemiddelde, een daggemiddelde of een uurgemiddelde grenswaarde voor een stof. Het blootstellingscriterium is in voorliggend onderzoek niet relevant, daar het gaat om woningbouw en de blootstelling dus altijd significant is. WHO-advieswaarden Naast omgevingswaarden (voorheen grenswaarden), heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) advieswaarden uitgebracht. In september 2021 heeft de WHO de advieswaarden aangescherpt. De advieswaarden zijn samengevat in onderstaande tabel.
Tabel 9-4 WHO-advieswaarden zoals deze golden tot september 2021 en met ingang van september 2021 Stof | Type grenswaarde | WHO-advieswaarde tot | Verscherping WHO-advieswaarde september 2021 | per september 2021 Stikstofdioxide (NO2) | Jaargemiddelde concentratie | 40 µg/m3 | 10 µg/m3 Fijn stof (PM10) | Jaargemiddelde concentratie | 20 µg/m3 | 15 µg/m3 Zeer fijn stof {PM2.5) | Jaargemiddelde concentratie | 10 µg/m3 | 5 µg/m3 Uit de tabel blijkt dat de WHO-advieswaarden zoals deze golden tot september 2021, al strenger zijn dan de Nederlandse omgevingswaarden. De nieuwe WHO-advieswaarden zijn veel strenger, maar deze zijn op het moment van schrijven van voorliggend rapport nog niet opgenomen in de Nederlandse wetgeving. In voorliggend onderzoek worden de berekende jaargemiddelde concentraties wel vergeleken met de vigerende WHO advieswaarden. Daadwerkelijke toetsing vindt plaats op basis van de NIBM normen en omgevingswaarden zoals vastgesteld bij inwerkingtreding van de omgevingswet op 1 januari 2024. Aanscherping Europese luchtkwaliteitsnormen In 2021 is door de Europese Commissie (EC) aangekondigd dat binnen de EU de concentraties van verontreinigende stoffen in de lucht, bodem en water in uiterlijk 2050 op een voor mens en milieu gezond niveau moet zijn. De concentratie verontreinigende stoffen moet dan niet meer schadelijk zijn voor de mens en het milieu.
Na publicatie van de WHO-advieswaarden in september 2021, heeft de EC dan ook besloten de luchtkwaliteitsnormen te herzien. Op 14 oktober 2024 heeft de Raad goedkeuring gegeven aan de herziening van de richtlijnen. Op 20 november 2024 zijn deze richtlijnen gepubliceerd in Richtlijn (EU) 2024/2881. Europese lidstaten hebben tot eind 2026 de tijd de nationale wetgeving aan te passen. Dit houdt in dat ook Nederland de regelgeving eind 2026 aangepast moeten hebben naar de nieuwe Europese richtlijnen. De nieuwe grenswaarden moeten op uiterlijk 1 januari 2030 zijn bereikt. Tabel 9-5 geeft een samenvatting van de vigerende omgevingswaarde, de nieuwe grenswaarde zoals deze per 1-1-2030 volgens de Europese Richtlijn moet gelden en de WHO- advieswaarde. De vigerende omgevingswaarde en de Europese Richtlijn zijn wettelijk bepaald en vormen daarmee het wettelijk kader. De WHO-advieswaarde is een streefwaarde en ambitie.
77 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING Tabel 9-5 Omgevingswaarde, WHO-advieswaarde en aanscherping van de grenswaarde voor luchtverontreinigende stoffen Stof | Omgevingswaarde | Grenswaarde EU Richtlijn | WHO-advieswaarde per 1-1-2024 | 2024/2881 per 1-1-2030 | per 21-9-2021 Stikstofdioxide (NO2) | 40 µg/m3 | 20 µg/m3 | 10 µg/m3 Fijn stof (PM10) | 40 µg/m3 | 20 µg/m3 | 15 µg/m3 Zeer fijn stof (PM2.5) | 25 µg/m3 | 10 µg/m3 | 5 µg/m3 De grenswaarden uit de EU Richtlijn 2024/2881 worden na 2030 regelmatig geëvalueerd aan de hand van de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Streven is om in de gehele Europese Unie in 2050 te voldoen aan de WHO- advieswaarden. 9.1.2 | Beoordelingskader Het beoordelingskader voor het aspect/de aspecten luchtkwaliteit is afgeleid van het wettelijk en beleidsmatig kader enerzijds en de doelstellingen van het Gebiedsprogamma anderzijds. De beoordelingscriteria voor het aspect luchtkwaliteit zijn verdeeld over 3 criteria. Daarnaast beoordelen we het aspect stofhinder aan de hand van het beoordelingscriterium stofbelaste woningen. In Tabel 9-6 is het beoordelingskader opgenomen. Hierbij is op hoofdlijnen aangegeven op welke wijze de effectbepaling voor de criteria is uitgevoerd.
In de volgende (sub)paragrafen is per thema uitleg gegeven over de beoordelingscriteria en is de aanpak van de beoordeling toegelicht. Tabel 9-6 Beoordelingscriteria aspect luchtkwaliteit. De vinkjes geven aan welke onderzoeken uitgevoerd worden voor D: Doorontwikkeling en/of V: Vlietlijn Aspect | Beoordelingscriterium | Methode | D | V Luchtkwaliteit | Verandering in jaargemiddelde | Kwantitatief | ✓ concentratie stikstofoxiden Verandering in jaargemiddelde | Kwantitatief | ✓ concentratie fijnstof (PM10) Verandering in jaargemiddelde | Kwantitatief | ✓ concentratie zeer fijnstof (PM2,5) Bijdrage Vlietlijn aan concentratie | Kwantitatief | ✓ fijnstof (PM10) Stofhinder | Stofbelaste woningen | Kwalitatief | ✓ Luchtkwaliteit Voor de beoordeling op jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide, fijn stof en zeer fijn stof worden de kwantitatieve beoordelingen gevat in een totaalscore, volgens de systematiek zoals opgenomen in Tabel 9-7.
78 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING Tabel 9-7 Beoordelingsschaal luchtkwaliteit, jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide, fijn stof en zeer fijn stof Score | Omschrijving + + | Verbetering van de luchtkwaliteit met > 2,4 µg/m³ op meer dan >15% van de adressen + | Verbetering van de luchtkwaliteit met > 1,2 µg/m³ op meer dan >15% van de adressen 0/+ | Verbetering van de luchtkwaliteit met > 0,4 µg/m³ op meer dan >15% van de adressen 0 | Verandering van de luchtkwaliteit met < 0,4 µg/m³ op meer dan >15% van de adressen 0/- | Verslechtering van de luchtkwaliteit met > 0,4 µg/m³ op meer dan >15% van de adressen - | Verslechtering van de luchtkwaliteit met > 1,2 µg/m³ op meer dan >15% van de adressen - - | Verslechtering van de luchtkwaliteit met > 2,4 µg/m³ op meer dan >15% van de adressen De Vlietlijn wordt elektrisch aangedreven en heeft daarmee geen NOx-en PM2.5-emissie. Er is bij de Vlietlijn alleen sprake van een fijn stof PM10 emissie door slijtage van rails, wielen en bovenleiding. Voor de beoordeling van de bijdrage van de Vlietlijn aan fijnstof concentraties wordt gebruik gemaakt van de onderstaande tabel. Tabel 9-8 Beoordelingsschaal luchtkwaliteit, bijdrage Vlietlijn aan fijn stof (PM10) concentratie Score | Omschrijving + + | N.v.t. + | N.v.t.
0/+ | N.v.t. 0 | Bijdrage emissie fijn stof < 0,4 µg/m³ 0/- | Bijdrage emissie fijn stof > 0,4 µg/m³ - | Bijdrage emissie fijn stof > 1,2 µg/m³ - - | Bijdrage emissie fijn stof > 2,4 µg/m³ Stofhinder Voor de beoordeling op stofhinder worden de kwalitatieve beoordelingen gevat in een totaalscore, volgens de systematiek zoals opgenomen in Tabel 9-9. Tabel 9-9 Beoordelingsschaal stofhinder Score | Omschrijving + + | Het aantal stofgevoelige objecten dat binnen hindercontouren voor stof ligt, neemt sterk af + | Het aantal stofgevoelige objecten dat binnen hindercontouren voor stof ligt, neemt af 0/+ | Het aantal stofgevoelige objecten dat binnen hindercontouren voor | stof ligt, neemt licht af 0 | Het aantal stofgevoelige objecten dat binnen hindercontouren voor | stof ligt, blijft gelijk 0/- | Het aantal stofgevoelige objecten dat binnen hindercontouren voor | stof ligt, neemt licht toe - | Het aantal stofgevoelige objecten dat binnen hindercontouren voor | stof ligt, neemt toe - - | Het aantal stofgevoelige objecten dat binnen hindercontouren voor stof ligt, neemt sterk toe 79 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 80 9.1.3 Studiegebied Het onderzoek luchtkwaliteit richt zich op het plangebied
Binckhorst en de wegen waar een significant effect als gevolg van de doorontwikkeling en Vlietlijn optreedt. Het studiegebied betreft dan ook de wegen en het tracé van de Vlietlijn binnen het plangebied van de Binckhorst. Het studiegebied strekt zich uit tot maximaal 1 kilometer buiten het plangebied. De ligging van het projectgebied en het studiegebied zijn weergegeven in Figuur 9-1. Figuur 9-1 Plangebied en studiegebied Binckhorst Ook buiten de Binckhorst treden verkeerseffecten op. In het studiegebied zijn ook de wegen buiten de Binckhorst opgenomen waar ten opzichte van de referentiesituatie een toe- of afname van minimaal 500 motorvoertuigen per rijrichting optreedt. Naast het basisalternatief waarin 7.100 woningen aan de Binckhorst worden toegevoegd zijn er ook twee maatregelpakketten voor de verkeersafwikkeling in de Binckhorst doorgerekend (zie hiervoor Deel C hoofdstuk 29). Het basisalternatief en de maatregelpakketten hebben allemaal een ander effect op de referentiesituatie. Dit leidt tot drie verschillende verkeersnetwerken. Om per alternatief een sluitend netwerk te krijgen zijn tussenliggende wegvakken met een toe- of afname van net minder dan 500 motorvoertuigen toegevoegd. Voor de toetsing van de verkeerseffecten, zijn langs alle wegen rekenpunten geprojecteerd op minimaal 10 mete r van de weg. Hiermee wordt voldaan aan het toepasbaarheidsbeginsel.
De gemodelleerde wegen voor het basisalternatief zijn weergegeven in Figuur 9-2.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 81 Figuur 9-2: Gemodelleerde wegen planalternatief B 9.1.4 Wijze van onderzoek Met de pc-applicatie Geomilieu versie 2024.2.1 (module STACKS) zijn berekeningen uitgevoerd voor de referentiesituatie en de plansituatie. Hierbij is gerekend conform de Omgevingsregeling (voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet Rbl 2007) met de generieke invoergegevens zoals gepubliceerd door het Ministerie van Ien W in maart 2024. De verkeersgegevens van de wegen (weekdaggemiddelde etmaalintensiteiten, voertuigverdelingen, verdelingen over ochtend- en avondspits) zijn afkomstig uit het verkeersmodel V-MRDH, versie 3.0.2. Om het planeffect te beoordelen is de verandering van de concentratie als gevolg van de plansituatie beoordeeld voor verblijfsobjecten waarbij een significante blootstelling optreedt. Blootstelling is significant ten opzichte van de middelingstijd van de omgevingswaarden. In voorliggend onderzoek gaat het om een middelingstijd van een jaar voor NO2, PM10 en PM2.5. Significante verblijfsobjecten zijn in dit geval: • Woningen inclusief woonboten. • Onderwijsinstellingen inclusief basis-, voortgezet-, middelbaar en hoger (beroeps)onderwijs. • Zorginstellingen inclusief verzorgings- en bejaardentehuizen en revalidatie instellingen.
• Kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang. • Gevangenissen.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 82 Adressen met overige gebruiksfuncties als kantoren, industrie, sporthallen en winkels, zijn niet in de beoordeling opgenomen. Bijdrage Vlietlijn De Vlietlijn betreft een tramverbinding in het plangebied. De tram wordt elektrisch aangedreven en heeft daarmee geen emissie van stikstofoxiden. De Vlietlijn draagt daarom niet bij aan de concentratie stikstofdioxide in het studie - en plangebied. Door slijtage van rails en bovenleiding, kan de Vlietlijn wel een bron van fijn stof zijn. Het gaat dan alleen om slijtage van rails en bovenleiding, waarmee sprake kan zijn van PM 10-emissie. PM2.5 betreft over het algemeen een fijn stof emissie als gevolg van verbranding van brandstoffen. Daarom is voor de Vlietlijn alleen rekening gehouden met emissie van PM10. De Geomilieu module STACKS is niet geschikt voor invoer van treinen en trams. Daarom zijn de tramaantallen op de Vlietlijn in de plansituatie omgerekend naar zware vrachtwagens. Hiervoor zijn de emissiefactoren gebruikt afkomstig uit het rapport STREAM Personenvervoer van CEDelft19. Met deze emissiefactoren is de fijn stof emissie van trams per reizigerskilometer berekend.
Met de emissiefactoren geldig voor zware vrachtwagens in het jaar 2030 20, is de emissie van de tram omgerekend naar vrachtwagenaantallen. De gehanteerde gegevens zijn samengevat in Tabel 9-10. Tabel 9-10 Fijn stof emissie vanwege trams en de in het model ingevoerde vrachtwagenequivalenten Fijn stof emissie Emissiefactor tram PM10 [g PM10/rkm] Emissiefactor zware vrachtwagens [g/km] Equivalenten zware vrachtwagens per tram Tram 0,04 0,14 0,29 Uit bovenstaande blijkt dat de emissie van 1 tram gelijk staan aan de emissie van 0,29 vrachtwagens; omgekeerd evenredig veroorzaken circa 4 trams in 2030 dezelfde emissie als 1 zware vrachtwagen bij een snelheid van 50 km/u binnen de bebouwde kom en bij vrije doorstroming van verkeer. Omdat de gemodelleerde vrachtwagenaantallen iets meer dan een kwart van de tramaantallen bedragen, en omdat deze aantallen vele malen kleiner zijn dan de verkeersaantallen op de wegen in het studiegebied, zal het wegverkeer veruit maatgevend zijn in voorliggend onderzoek. 19 STREAM personenvervoer emissiekentallen 2030 2014, CEDelft, mei 2023 20 Emissiefactoren voor snelwegen en niet-snelwegen, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, maart 2025.
Emissiefactoren voor zware vrachtwagens, jaartal 2030, stadsverkeer vrije doorstroming https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/luchtkwaliteit/documenten/publicaties/2020/03/13/emissiefactoren-voor-snelwegen-en-niet-snelwegen- 2020 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 83 9.2 Referentiesituatie 9.2.1 Luchtkwaliteit Huidige situatie De luchtkwaliteit wordt in de huidige situatie bepaald door de heersende achtergrondconcentratie. In deze achtergrondconcentratie zijn bestaande bronnen als (rijks)wegen en industrie opgenomen. De rijkswegen en de industrie in en rond het plangebied zijn de voornaamste bronnen van luchtverontreinigende stoffen in het gebied. Omdat de huidige situatie de situatie 2024 betreft, wordt hier getoetst aan de vigerende omgevingswaarde uit de Omgevingswet (2024). In Figuur 9-3 is de grootschalige achtergrondconcentratie stikstofdioxide in de huidige situatie (2024) weergegeven 21. Uit deze figuur blijkt dat de jaargemiddelde achtergrondconcentratie in het studiegebied 16-24 µg/m3 bedraagt met de hoogste concentratie nabij de rijksweg A12. Er wordt ruimschoots voldaan aan de omgevingswaarden voor stikstofdioxide.
Figuur 9-3 Uitsnede van de jaargemiddelde concentratie NO2 in de huidige situatie (2024) in en rond het studiegebied In Figuur 9-4 is de jaargemiddelde concentratie fijn stof (PM10) weergegeven. Uit de figuur blijkt dat de jaargemiddelde concentratie PM10 binnen het studiegebied 14-18 µg/m3 bedraagt. Er wordt ruimschoots voldaan aan de omgevingswaarde voor PM10. 21 De grootschalige achtergrondconcentratiekaarten worden jaarlijks door het RIVM in maart gepubliceerd. Dit betreft achtergrondconcentraties over het voorgaande jaar en is weergegeven in vlakken van 1 bij 1 kilometer
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 84 Figuur 9-4 Uitsnede van de jaargemiddelde concentratie PM10 in de huidige situatie (2024) in en rond het studiegebied Figuur 9-5 geeft de jaargemiddelde concentratie zeer fijn stof (PM 2.5) in en rond het studiegebied weer. Uit de afbeelding blijkt dat in het hele gebied de jaargemiddelde concentratie 8-10 µg/m3 bedraagt. Aan de omgevingswaarde voor PM2.5 wordt in het hele studiegebied ruimschoots voldaan.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 85 Figuur 9-5 Uitsnede van de jaargemiddelde concentratie PM2.5 in de huidige situatie (2024) in en rond het studiegebied Gemeente Den Haag De jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide (NO 2) voor het jaar 2024 is weergegeven in Figuur 9-3. Uit de figuur blijkt dat in 2024 de heersende jaargemiddelde concentratie NO 2 binnen de Binckhorst overwegend 16-20 µg/m³ bedroeg. De invloed van de hoofdwegen is duidelijk zichtbaar, met concentraties tot 2 4 µg/m³. In Figuur 9-4 en Figuur 9-5 zijn de jaargemiddelde achtergrondconcentraties fijn stof (PM 10) en zeer fijn stof (PM2.5) voor het jaar 2024 weergegeven. De jaargemiddelde achtergrondconcentratie fijn stof (PM 10) bedroeg in 2024 14-18 µg/m³ in en rond het studiegebied. Voor zeer fijn stof (PM2.5) bedroeg de concentratie in het hele studiegebied 8-10 µg/m3. Gemeente Leidschendam-Voorburg De jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide (NO 2) voor het jaar 2024 is weergegeven in Figuur 9-3. Uit de figuur blijkt dat in 2024 de heersende jaargemiddelde concentratie NO 2 in Leidschendam-Voorburg 15-20 µg/m³ bedroeg. De invloed van de hoofdwegen is duidelijk zichtbaar, met concentraties tot 25 µg/m ³.
In Figuur 9-4 en Figuur 9-5 zijn de jaargemiddelde achtergrondconcentraties fijn stof (PM 10) en zeer fijn stof (PM2.5) voor het jaar 2024 weergegeven. De jaargemiddelde achtergrondconcentratie fijn stof (PM 10) bedroeg in 2024 14-18 µg/m³ in en rond het studiegebied. Voor zeer fijn stof (PM2.5) bedroeg de concentratie in het hele studiegebied 8-10 µg/m³.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 86 Gemeente Rijswijk De jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide (NO 2) voor het jaar 2024 is weergegeven in Figuur 9-3. Uit de figuur blijkt dat in 2024 de heersende jaargemiddelde concentratie NO 2 in Rijswijk 15-20 µg/m3 bedroeg. De invloed van de hoofdwegen is duidelijk zichtbaar, met concentraties tot 25 µg/m 3. In Figuur 9-4 en Figuur 9-5 zijn de jaargemiddelde achtergrondconcentraties fijn stof (PM 10) en zeer fijn stof (PM2.5) voor het jaar 2024 weergegeven. De jaargemiddelde achtergrondconcentratie fijn stof (PM 10) bedroeg in 2024 14-18 µg/m³ in en rond het studiegebied. Voor zeer fijn stof (PM2.5) bedroeg de concentratie in het hele studiegebied 8-10 µg/m3. Autonome ontwikkeling De autonome ontwikkeling is de situatie die ontstaat wanneer de Vlietlijn en de doorontwikkeling van de Binckhorst niet gerealiseerd worden. Met de verkeersgegevens voor het jaar 2040 exclusief Doorontwikkeling van de Binckhorst zijn de jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide, fijn stof en zeer fijn stof berekend voor het zichtjaar 203 5.
De verwachting is dat de concentraties van luchtverontreinigende stoffen (NO 2, PM10 en PM2.5) tot 2030 en daarna verder zullen dalen als gevolg van voortdurende verbeteringen aan de luchtkwaliteit en een verschoning van het wagenpark. Per gemeente wordt dit hieronder nader beschouwd. Omdat deze de autonome ontwikkelingssituatie na 2030 geldt, wordt hier niet getoetst aan de omgevingswaarden uit de Omgevingswet, maar aan de dan geldige grenswaarde uit EU Richtlijn 2024/2881. Figuur 9-6 Concentratie stikstofdioxide in de autonome ontwikkeling
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 87 Figuur 9-7 Concentratie fijn stof in de autonome ontwikkeling Figuur 9-8 Concentratie zeer fijn stof in de autonome ontwikkeling
PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING Gemeente Den Haag In Figuur 9-6 is de jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide (NO2) van de autonome ontwikkeling in 2035 weergegeven, waarbij in het plangebied circa 8-16 μg/m3 NO2 is berekend. Nabij het Prins Clausplein wordt maximaal 20 µg/m3 berekend. Met uitzondering van de rekenpunten direct langs de drukke (Rijks)wegen in het gebied, wordt binnen het plan- en studiegebied ter hoogte van significante verblijfsobjecten voldaan aan de grenswaarden uit EU Richtlijn 2014/2881.Op enkele rekenpunten langs de wegen wordt niet voldaan. Hier is echter geen sprake van significante blootstelling, omdat individuen hier niet gedurende de significante blootstellingstijd verblijven. Figuur 9-7 toont de jaargemiddelde concentratie fijn stof (PM10) van de autonome ontwikkeling in 2035., De concentratie ligt hier tussen 14 en 16 μg/m3 en is daarmee iets lager dan de huidige situatie. Ter hoogte van verblijfsobjecten waar blootstelling significant is wordt aan de grenswaarden van EU Richtlijn 2014/2881 voor fijn stof voldaan. De jaargemiddelde concentratie zeer fijn stof (PM2.5) in de autonome ontwikkeling is weergegeven in Figuur 9-8, waarbij rond de A12, de Binckhorstlaan, Laakhaven en rond de tunnelmond van de Rotterdamse Baan concentraties tussen 8 en 10 μg/m3 ligt.
In de rest van het gebied ligt de concentratie lager, tussen de 6 en 8 μg/m3. Aan de grenswaarden uit EU-richtlijn 2024/2881 wordt bij verblijfsobjecten waarbij sprake is van significante blootstelling voldaan. Ook op de rekenpunten langs de wegen wordt voldaan. Hier is echter geen sprake van significante blootstelling, omdat individuen niet voor langere zijn rond deze wegen verblijven. Gemeente Leidschendam-Voorburg De jaargemiddelden concentraties NO2, PM10 en PM2.5 in de gemeente Leidschendam-Voorburg liggen op de meeste plaatsen tussen 8-16 µg/m3, 14-16 µg/m3 en 6-8 µg/m3 respectievelijk. Bij de meeste verblijfsobjecten waarbij sprake is van significante blootstelling, wordt voor alle drie de luchtverontreinigende stoffen voldaan aan de EU Richtlijn 2014/2881. Voor woningen en andere significante verblijfsobjecten gelegen langs de A12 in V | oorburg Noord kan voor stikstofdioxide nog niet voldaan aan de grenswaarde aan de EU Richtlijn. De Rijksweg is hierbij de oorzaak. Gemeente Rijswijk De jaargemiddelden concentraties van NO2, PM10 en PM2.5 in de gemeente Rijswijk liggen tussen 8-16 µg/m3, 14-16 µg/m3 en 6-8 µg/m3 respectievelijk. Voor (zeer) fijn stof wordt aan de grenswaarden uit de EU Richtlijn voldaan. 9.2.2 | Stofhinder In het gebied zijn vijf milieubelastende activiteiten die stof produceren. Deze zijn samengevat in | Tabel 9-11.
In de huidige situatie liggen er meerdere woningen binnen het hindergebied van deze bedrijven. Het gaat om het oostelijke deel van het appartementencomplex aan de Jupiterkade dat binnen het hindergebied van Dyckerhoff Basal ligt, en enkele losse woningen aan het Trekvlietplein liggen binnen het hindergebied van HMS. In de autonome ontwikkeling komt een nieuw appartementencomplex op de hoek van de Plutostraat en de Binckhorstlaan ook binnen het hindergebied van HMS te liggen. Tabel 9-11 milieubelastende activiteiten in de Binckhorst met de milieucategorie en de bijbehorende richtafstand voor stofhinder Bedrijf | Adres | Milieucategorie | Richtafstand AVR | Meteoorstraat 65 | 4.2 | 100 m HMS | Plutostraat 1 | 4.2 | 100 m Renewi | Zonweg 13 | 4.1 | 100 m Dyckerhoff Basal | Binckhorstlaan 362 | 3.2 | 100 m Jachtwerf de Haas | Binckhorstlaan 281 | 3.2 | 50 m 88 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 89 Figuur 9-9 Bestaande woningen plus woningbouwlocaties die in de referentiesituatie binnen richtafstanden voor stofhinder liggen
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 90 9.3 Effecten basisalternatief 9.3.1 Effecten Doorontwikkeling Overzicht effecten Doorontwikkeling Voor de Doorontwikkeling zijn de verwachte effecten voor de luchtkwaliteit inzichtelijk gemaakt voor de beoordelingscriteria. Tabel 9-12 geeft een overzicht van de scores van de Doorontwikkeling op deze criteria. In onderstaande tekst is toegelicht hoe deze scores tot stand zijn gekomen. Tabel 9-12 Scores van de referentiesituatie en de Doorontwikkeling (D) op de beoordelingscriteria voor luchtkwaliteit Aspect Beoordelingscriterium Ref D Stofhinder Stofbelaste woningen 0 -- 9.3.1.1 Stofhinder De kaart in Figuur 9-10 laat de contouren van de milieubelastende bedrijven in het gebied zien. Op de kaart zijn deze contouren geprojecteerd op de bouwblokken van huidige en toekomstige woningen, onderverdeeld in autonome woningbouw en woningbouw als onderdeel van de Doorontwikkeling. Het Gebiedsprogramma gaat ervan uit dat alle geluidbronnen op de kaart uitgeplaatst worden, met uitzondering van Dyckerhoff Basal, Jachtwerf de Haas en het rangeerterrein van ProRail. Echter, voor het uitplaatsen van de bedrijven in het afvalcluster , waaronder AVR, loopt op moment van schrijven (april 2025) nog een haalbaarheidsonderzoek.
Ook voor de andere bedrijven kunnen we op basis van de ambities van het Gebiedsprogramma niet op voorhand stellen dat er geen risico bestaat dat ze niet uitgeplaatst zullen worden. Daarom gaan wij er in deze beoordeling vanuit dat alle bedrijven op de kaart in Figuur 9-10 niet zullen verdwijnen uit het gebied22,23. Rondom de volgende bedrijven liggen bouwblokken van de Doorontwikkeling: • Binnen het hindergebied van Dyckerhoff Basal zijn binnen het Gebiedsprogramma zijn vier bouwblokken (T7, B4, B8 en B9) gepland direct ten noordwesten van Dyckerhoff Basal, aan de overzijde van de Binckhorstlaan ten opzichte van het bedrijf, en aan de Maanweg ten zuidoosten van Dyckerhoff Basal. In totaal worden er 1.250 woningen in deze bouwblokken gerealiseerd. Slechts een klein deel hiervan ligt binnen het hindergebied voor stof. • Binnen het hindergebied van HMS en AVR worden in bouwblokken P1, P3 en P4 in totaal 1.250 woningen voorzien in het Gebiedsprogramma. • Renewi ligt precies tussen de bouwblokken B1 en B3 in. Het hindergebied voor stof raakt de westelijke kant van bouwblok B5. In totaal zijn in deze drie bouwblokken 1.340 woningen voorzien. Omdat het aantal woningen in hindergebieden voor stof sterk toeneemt ten opzichte van de referentiesituatie beoordelen we de Doorontwikkeling zeer negatief (--).
22 Uiteraard realiseren we ons dat het in de lijn der verwachting ligt dat een groot deel van de bedrijven wel degelijk uitgeplaatst zal worden. In dit planMER volgen we echter een worst-case benadering waarbij we de varianten met de meest negatieve milieueffecten beoordelen 23 Als deze variant consequent doorgedacht wordt, betekent dit dat bouwblokken op de plek van bedrijven in de kaart niet zouden worden ontwikkeld. Voor de consistentie van de beoordeling in de effecthoofdstukken in deel B van dit planMER nemen we dit echter niet verder in beschouwing en merken we op dat hier sprake is van een ruimteconflict Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 91 Figuur 9-10 Bestaande en nieuwe woningen plus woningbouwlocaties binnen de Doorontwikkeling die in de referentiesituatie binnen richtafstanden voor stofhinder liggen 9.3.2 Effecten Vlietlijn Voor de Vlietlijn zijn de verwachte effecten voor de luchtkwaliteit inzichtelijk gemaakt voor de beoordelingscriteria. Tabel 9-13 geeft een overzicht van de scores van de Vlietlijn op deze criteria. In onderstaande tekst is toegelicht hoe deze scores tot stand zijn gekomen.
Tabel 9-13 Scores van de referentiesituatie en de Vlietlijn (V) op de beoordelingscriteria voor luchtkwaliteit voor de drie gemeenten Den Haag (DH), Leidschendam-Voorburg (LV) en Rijswijk (RW) Aspect Beoordelingscriterium Ref DH LV RW Luchtkwaliteit Verandering in jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide (NO2) 0 0 0 0 Verandering in jaargemiddelde concentratie fijnstof (PM10) 0 0 0 0 Verandering in jaargemiddelde concentratie zeer fijnstof (PM2,5) 0 0 0 0 Bijdrage Vlietlijn aan concentratie fijnstof (PM10) 0 0 0 0
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 92 9.3.2.1 Verandering in de jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide (NO2) De Vlietlijn wordt elektrisch aangedreven en heeft daarmee geen NO x-emissie. De Vlietlijn draagt daarom niet bij aan de jaargemiddelde concentratie NO2. NO2 is daarom voor de Vlietlijn niet beoordeeld. 9.3.2.2 Verandering in de jaargemiddelde concentratie fijn stof (PM10) Omdat er bij de Vlietlijn alleen sprake is van een fijn stof emissie door slijtage van rails, wielen en bovenleiding, is er mogelijk een klein effect op de luchtkwaliteit. In Figuur 9-11 is de heersende achtergrondconcentratie fijn stof weergegeven samen met de bijdrage van de Vlietlijn. Figuur 9-11 Bijdrage van de Vlietlijn aan de jaargemiddelde concentratie fijn stof (PM10) Hieruit blijkt dat de bijdrage van de Vlietlijn aan de luchtkwaliteit minder dan 0,01 µg/m3 bedraagt en dat deze bijdrage zich beperkt tot de ligging van het tracé zelf. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de Vlietlijn geen verandering van de jaargemiddelde concentratie fijn stof veroorzaakt.
Het criterium fijn stof wordt dan ook beoordeeld als neutraal (0) 9.3.2.3 Verandering in de jaargemiddelde concentratie zeer fijn stof (PM2.5) De Vlietlijn wordt elektrisch aangedreven en omdat zeer fijn stof een verbrandingseffect is, heeft de Vlietlijn geen PM2.5-emissie. De Vlietlijn draagt daarom niet bij aan de jaargemiddelde concentratie PM2.5 en is niet beoordeeld. 9.3.2.4 Bijdrage Vlietlijn aan concentratie fijn stof (PM10) Voor de Vlietlijn zijn de verwachte effecten voor het aspect luchtkwaliteit inzichtelijk gemaakt voor de beoordelingscriteria. Tabel 9-14 geeft een overzicht van de scores van de Vlietlijn op deze criteria. In onderstaande tekst is toegelicht hoe deze scores tot stand zijn gekomen.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 93 Tabel 9-14 Scores van de referentiesituatie en de Vlietlijn (V) op de beoordelingscriteria voor het aspect luchtkwaliteit Aspect Beoordelingscriterium Ref DH LV RW Luchtkwaliteit Bijdrage Vlietlijn aan concentratie fijnstof (PM10) 0 0 0 0 Uit Figuur 9-11 blijkt dat de Vlietlijn minder dan 0,01 µg/m3 bijdraagt aan de jaargemiddelde concentratie fijn stof en het effect zich beperkt tot de ligging van het tracé zelf. De bijdrage aan de concentratie fijn stof is nihil en wordt beoordeeld als neutraal. 9.3.3 Effecten doorontwikkeling Voor de doorontwikkeling zijn de verwachte effecten voor de luchtkwaliteit inzichtelijk gemaakt voor de beoordelingscriteria zoals toegelicht in paragraaf 9.1.2. Tabel 9-15 geeft een overzicht van de scores van de doorontwikkeling op deze criteria. In onderstaande paragrafen is per alternatief toegelicht hoe deze scores tot stand zijn gekomen.
Tabel 9-15 Scores van de referentiesituatie en de Doorontwikkeling (D) op de beoordelingscriteria voor luchtkwaliteit voor de drie gemeenten Den Haag (DH), Leidschendam-Voorburg (LV) en Rijswijk (RW) Aspect Beoordelingscriterium Ref DH LV RW Luchtkwaliteit Verandering in jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide (NO2) 0 0 0 0 Verandering in jaargemiddelde concentratie fijnstof (PM10) 0 0 0 0 Verandering in jaargemiddelde concentratie zeer fijnstof (PM2,5) 0 0 0 0 9.3.3.1 Verandering jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide (NO2) De jaargemiddelde concentratie NO2 zoals deze voor de Doorontwikkeling24 berekend is, is weergegeven in Figuur 9-12. 24 In het luchtkwaliteitsonderzoek wordt de plansituatie Doorontwikkeling ook wel aangeduid met (plan)alternatief B Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 94 Figuur 9-12 Jaargemiddelde concentratie NO2, Doorontwikkeling 2035 Uit de afbeelding blijkt dat de jaargemiddelde concentratie NO 2 in een groot deel van het plan- en studiegebied tussen 8 en 16 µg/m3 ligt. De hoogst berekende concentratie is 16,9 µg/m 3 en wordt berekend bij de Rijksweg A12 nabij knooppunt Prins Clausplein. De concentratie is daarmee vergelijkbaar met de autonome ontwikkeling.
Om beter inzicht te krijgen in de verandering van de jaargemiddelde concentratie NO 2 is een verschilanalyse uitgevoerd. De verandering van de luchtkwaliteit als gevolg van de doorontwikkeling is weergegeven in figuur 9-13.
PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING Figuur 9-13 Verandering van de jaargemiddelde concentratie NO2 als gevolg van planalternatief B Uit die figuur blijkt dat de verandering van de concentratie binnen het plangebied kleiner is dan 0,4 µg/m3. Hiermee is de verandering van de concentratie Niet In Betekenende Mate. De jaargemiddelde concentratie bedraagt hier maximaal 16 µg/m3, waarmee ook voldaan wordt aan EU Richtlijn 2024/2881. Er wordt niet aan de WHO- advieswaarden voldaan. Om beter inzicht te krijgen in de verandering van de concentratie op significante verblijfsobjecten, zijn de verblijfsobjecten geconflicteerd met de verandering van de jaargemiddelde concentratie. De uitgevoerde tellingen zijn per gemeente opgenomen in Tabel 9-16. Tabel 9-16 Verandering van de jaargemiddelde concentratie NO2. Doorontwikkeling t.o.v.
autonome ontwikkeling Verandering van de jaargemiddelde concentratie NO2 [µg/m3] Afname | Afname | Afname | Verandering | Toename | Toename | Toename | Totaal >2,4 | 1,2-2,4 | 0,4 – 1,2 | < 0,4 | 0,4-1,2 | 1,2-2,4 | >2,4 | adressen Den Haag | 0 | 0 | 0 | 35.549 | 0 | 0 | 0 | 35.549 Rijswijk | 0 | 0 | 0 | 6.767 | 0 | 0 | 0 | 6.767 Voorburg | 0 | 0 | 0 | 11.821 | 0 | 0 | 0 | 11.821 Totaal | 0 | 0 | 0 | 54.137 | 0 | 0 | 0 | 54.137 Uit de tabel blijkt dat er geen veranderingen in de luchtkwaliteit optreden als gevolg van | de Doorontwikkeling. 95 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING De relatieve verandering van de jaargemiddelde concentratie NO2 is opgenomen in Tabel 9-17. Tabel 9-17 Relatieve verandering van de jaargemiddelde concentratie NO2. Doorontwikkeling t.o.v.
autonome ontwikkeling Verandering van de jaargemiddelde concentratie NO2 Afname | Afname | Afname | Verandering | Toename | Toename | Toename >2,4 | 1,2-2,4 | 0,4 – 1,2 | < 0,4 | 0,4-1,2 | 1,2-2,4 | >2,4 Den Haag | 0% | 0% | 0% | 100% | 0% | 0% | 0% Rijswijk | 0% | 0% | 0% | 100% | 0% | 0% | 0% Voorburg | 0% | 0% | 0% | 100% | 0% | 0% | 0% Totaal | 0% | 0% | 0% | 100% | 0% | 0% | 0% Uit bovenstaande tabel blijkt dat geen enkel adres een significante verandering van de jaargemiddelde concentratie NO2 ondervindt. Conform het beoordelingskader, wordt de verandering van de jaargemiddelde concentratie NO2 als gevolg van de Doorontwikkeling beoordeeld als neutraal (0). 9.3.3.2 | Verandering jaargemiddelde concentratie fijn stof (PM10) In figuur 9-14 is de jaargemiddelde concentratie zoals deze voor planalternatief B berekend is, weergegeven. Figuur 9-14 Jaargemiddelde concentratie PM | , Doorontwikkeling 2035 10 96 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING Uit deze figuur blijkt dat de jaargemiddelde concentratie in het hele plan- en studiegebied 14-16 µg/m3 bedraagt en dit is gelijk aan de autonome ontwikkeling. Om beter inzicht in de verandering van de fijn stof concentratie te krijgen, is een verschilanalyse uitgevoerd.
Het verschil tussen de concentratie in de Doorontwikkeling en de autonome ontwikkeling is weergegeven in figuur 9-15. Figuur 9-15 Verandering van de jaargemiddelde concentratie PM | als gevolg van de Doorontwikkeling 10 Uit bovenstaande figuur blijkt dat de verandering van de concentratie PM10 binnen het plangebied kleiner is dan 0,4 µg/m3. Hiermee is de verandering van de concentratie Niet In Betekenende Mate. De jaargemiddelde concentratie bedraagt hier maximaal 16 µg/m3, waarmee ook voldaan wordt aan EU Richtlijn 2024/2881. In het grootste deel van het studiegebied wordt net niet voldaan aan de WHO-advieswaarden. Om beter inzicht te krijgen in de verandering van de concentratie op significante verblijfsobjecten, zijn de verblijfsobjecten geconflicteerd met de verandering van de jaargemiddelde concentratie. De uitgevoerde tellingen zijn per gemeente opgenomen in Tabel 9-18. Tabel 9-18 Verandering van de jaargemiddelde concentratie PM10. Doorontwikkeling t.o.v.
autonome ontwikkeling Verandering van de jaargemiddelde concentratie PM10 [µg/m3] Afname | Afname | Afname | Verandering | Toename | Toename | Toename | Totaal >2,4 | 1,2-2,4 | 0,4 – 1,2 | < 0,4 | 0,4-1,2 | 1,2-2,4 | >2,4 | adressen Den Haag | 0 | 0 | 0 | 35.549 | 0 | 0 | 0 | 35.549 Rijswijk | 0 | 0 | 0 | 6.767 | 0 | 0 | 0 | 6.767 Voorburg | 0 | 0 | 0 | 11.821 | 0 | 0 | 0 | 11.821 Totaal | 0 | 0 | 0 | 54.137 | 0 | 0 | 0 | 54.137 97 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 98 Uit de tabel blijkt dat er geen veranderingen in de luchtkwaliteit optreden als gevolg van de Doorontwikkeling. De relatieve verandering van de jaargemiddelde concentratie PM 10 is opgenomen in Tabel 9-19. Tabel 9-19 Relatieve verandering van de jaargemiddelde concentratie PM10. Doorontwikkeling t.o.v.
autonome ontwikkeling Verandering van de jaargemiddelde concentratie PM 10 Afname >2,4 Afname 1,2-2,4 Afname 0,4 – 1,2 Verandering < 0,4 Toename 0,4-1,2 Toename 1,2-2,4 Toename >2,4 Den Haag 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% Rijswijk 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% Voorburg 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% Totaal 0% 0% 0% 100% 0% 0% 0% Uit bovenstaande tabel blijkt dat geen enkel adres een significante verandering van de jaargemiddelde concentratie PM10 ondervindt. Conform het beoordelingskader, wordt de verandering van de jaargemiddelde concentratie PM 10 als gevolg van planalternatief B beoordeeld als neutraal (0). 9.3.3.3 Verandering jaargemiddelde concentratie fijn stof (PM2.5) In figuur 9-16 is de jaargemiddelde concentratie zoals deze voor de Doorontwikkeling berekend is, weergegeven. Figuur 9-16 Jaargemiddelde concentratie PM2.5, Doorontwikkeling 2035
PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING Uit deze figuur blijkt dat de jaargemiddelde concentratie in het hele plan- en studiegebied 6-8 µg/m3 bedraagt en dit is gelijk aan de autonome ontwikkeling. Om beter inzicht in de verandering van de fijn stof concentratie te krijgen, is een verschilanalyse uitgevoerd. Het verschil tussen de concentratie in de Doorontwikkeling en de autonome ontwikkeling is weergegeven in figuur 9-17. Figuur 9-17 Verandering van de jaargemiddelde concentratie PM2.5 als gevolg van de Doorontwikkeling Uit bovenstaande figuur blijkt dat de verandering van de concentratie PM10 binnen het plangebied kleiner is dan 0,4 µg/m3. Hiermee is de verandering van de concentratie Niet In Betekenende Mate. De jaargemiddelde concentratie bedraagt hier maximaal 8 µg/m3, waarmee ook voldaan wordt aan EU Richtlijn 2024/2881. Aan de WHO- advieswaarden wordt niet voldaan. Om beter inzicht te krijgen in de verandering van de concentratie op significante verblijfsobjecten, zijn de verblijfsobjecten geconflicteerd met de verandering van de jaargemiddelde concentratie. De uitgevoerde tellingen zijn per gemeente opgenomen in Tabel 9-20. Tabel 9-20 Verandering van de jaargemiddelde concentratie PM2.5. Doorontwikkeling t.o.v.