CConstaterende datLeidschendam-Voorburg
Koppel je AI →
Document · PDF

4814 Deel A PlanMER Binckhorst Syntheserapport_20260210

Commissie Omgeving 27 oktober 2026, gemeente Leidschendam-VoorburgBij agendapunt: Raadsbrief wensen en bedenkingen vragen Intergemeentelijk gebiedsprogramma Geothermiecentrale, Doorontwikkeling Binckhorst en De Vlietlijn en Nota van Antwoord123.329 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 11 van 15

Het verkeersmodel moet worden bijgewerkt op basis van de meest recente inzichten uit het Gebiedsprogramma. • In paragraaf 31.3.4 beschrijven we dat er in de toekomst in het kader van de Structuurvisie CID Den Haag 35 (2021) mogelijk een besluit genomen gaat worden om in het CID een aantal maatregelen in de verkeersstructuur te treffen. Deze ingrepen zouden een fors effect op de verkeersintensiteiten op wegen in het studiegebied van voorliggend planMER hebben. We bevelen daarom aan om in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma de status van het besluit over de verkeersingrepen volgens de CID Netwerkstudie goed te monitoren. Op het moment dat blijkt dat de gemeente Den Haag overgaat tot het nemen van het besluit , dient 40 aanvullende verkeersmodellering plaats te vinden, vergelijkbaar met de modellering die ten grondslag ligt aan de effectbeoordelingen in hoofdstuk 8 van voorliggend planMER. Daarbij dienen de modelresultaten gebruikt te worden om de consequenties van de veranderende verkeerssituatie op de haalbaarheid van het Gebiedsprogramma in beeld te brengen.

45 42 Royal HaskoningDHV (2024), Verkeersonderzoek de Vlietlijn PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 5 | 7.2.2.1.2 Luchtkwaliteit Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma in een Voorlopig Ontwerp voor de Vlietlijn bevelen we het volgende aan: • | In paragraaf 31.3.4 beschrijven we dat er in de toekomst in het kader van de Structuurvisie CID Den Haag (2021) mogelijk een besluit genomen gaat worden om in het CID een aantal maatregelen in de verkeersstructuur te 10 | treffen. Deze ingrepen zouden een fors effect op de verkeersintensiteiten op wegen in het studiegebied van voorliggend planMER hebben. Dit zou ook een effect hebben op de emissies van luchtverontreinigende stoffen door gemotoriseerd verkeer. We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma de status van het besluit over de verkeersingrepen volgens de CID Netwerkstudie goed te monitoren. Op het moment dat blijkt dat de gemeente Den Haag overgaat tot het nemen van het besluit, dient aanvullende (verkeers | - en) 15 | luchtkwaliteitmodellering plaats te vinden, vergelijkbaar met de modellering die ten gr | ondslag ligt aan de effectbeoordelingen in hoofdstuk 9 van voorliggend planMER.

Daarbij dienen de modelresultaten gebruikt te worden om op gebied van luchtkwaliteit de consequenties van de veranderende verkeerssituatie op de haalbaarheid van het Gebiedsprogramma in beeld te b | rengen. 20 | 7.2.2.1.3 Geluid Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma in een Voorlopig Ontwerp voor de Vlietlijn bevelen we het volgende aan: • | Het betrekken van de mitigerende maatregelen in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma. Dit betreft: • | Maatregelen indirect effect: het bevoegd gezag moet er dan voor zorgen dat het geluid op een geluidgevoelig 25 | gebouw door wegen waarover geen besluit wordt genomen, niet méér toeneemt dan 1,5 dB. Voor deze wegen (Figuur 7-1) kan het nodig zijn om aanvullende maatregelen te treffen. Op wegvakken waarop nog geen geluidreducerend wegdektype ligt, kan toepassing van deze bronmaatregel overwogen worden. Daarnaast kunnen maatregelen aan de gevels van geluidgevoelige gebouwen nodig zijn. • | De wijziging van de bestaande wegen in het plangebied leidt naar verwachting tot een toename van de 30 | geluidsemissie met maximaal 1 dB langs de Binckhorstlaan, Maanweg en Geestbrugweg. Een toename van 1 dB kan weggenomen worden met een geluidreducerend wegdektype op deze wegen.

• | In paragraaf 31.3.4 beschrijven we dat er in de toekomst in het kader van de Structuurvisie CID Den Haag (2021) mogelijk een besluit genomen gaat worden om in het CID een aantal maatregelen in de verkeersstructuur te treffen. Deze ingrepen zouden een fors effect op de verkeersintensiteiten op wegen in het studiegebied van 35 | voorliggend planMER hebben. Dit zou ook een effect hebben op de geluidbelasting van gemeentewegen in het gebied. Dit zou kunnen leiden tot andere randvoorwaarden op gebied van geluid waaronder woningbouw in de Doorontwikkelinge mogelijk is. Ook zou de geluidbelasting op bestaande woningen zodanig kunnen veranderen dat geluidbeperkende maatregelen nodig zijn. We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma de status van het besluit over de verkeersingrepen volgens de CID Netwerkstudie goed te 40 | monitoren. Op het moment dat blijkt dat de gemeente Den Haag overgaat tot het nemen van het besluit, | dient aanvullende (verkeers- en) geluidmodellering plaats te vinden, vergelijkbaar met de modellering die ten grondslag ligt aan de effectbeoordelingen in hoofdstuk 11 van voorliggend planMER. Daarbij dienen de modelresultaten gebruikt te worden om op gebied van geluidhinder de consequenties van de veranderende verkeerssituatie op de haalbaarheid van het Gebiedsprogramma in beeld te brengen.

45 189 | Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 190 5 Figuur 7-1 Wegen met een toename van de geluidemissie met 1,5 dB 7.2.2.1.4 Trillingen Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma in een Voorlopig Ontwerp voor de Vlietlijn bevelen we het volgende aan: 10 • Tijdens de bouwfase van het project moet de aannnemer zijn uitvoeringsmethodiek afstemmen om omgevingshinder en schade aan omliggende gebouwen, infrastructuur en gevoelige locaties, zoals monumentale panden, zoveel mogelijk te beperken. • Tijdens de bouwfase zijn monitoring en trillingsmetingen essentieel om de daadwerkelijke impact te beheersen en, waar nodig, mitigerende maatregelen te nemen, zoals alternatieve bouwtechnieken, restrictieve planning en 15 communicatie met omwonenden. • In de gebruiksfase (plansituatie) kunnen bronmaatregelen zoals betonnen rijplaten, trillingsdempende pailpads en ABC-constructies, waarbij spoorstaven zijn ingegoten in een massa-rijke onderbouw van asfalt en beton, effectief bijdragen aan trillingsreductie door het verhogen van de massa en stijfheid van het spoorbed.

Daarnaast kunnen optimalisaties in voertuigontwerp en trillingsarme spoorconstructies de emissie verder beperken. Als 20 overdrachtsmaatregelen blijven diepwanden en jet-groutwanden in stedelijke contexten het meest doeltreffend, aangevuld met elastische tussenlagen of trillingsafleidende sleuven. Het is echter belangrijk om te benadrukken dat diepwanden en soortgelijke constructies, hoewel effectief in de gebruiksfase, tijdens de bouwfase trillingen kunnen veroorzaken die mogelijk hinder of schade opleveren voor omliggende gebouwen en infrastructuur. Dit aspect dient bij de keuze van maatregelen zorgvuldig te worden meegenomen in de uitvoeringsstrategie. 25 • Ontvangermaatregelen, zoals trillingsdempende vloeren of isolerende funderingssystemen, zijn technisch mogelijk maar vooral bij bestaande bebouwing complex en kostbaar, en worden daarom meestal toegepast bij nieuwbouw of zeer gevoelige functies zoals laboratoria en monumenten. We adviseren om als onderdeel van de verdere uitwerking van het ontwerp van de Vlietlijn naar een Voorlopig Ontwerp een maatregelenafweging uit te voeren. 30 • Het beoordelen van het trillingseffect als gevolg van beweegbare bruggen vereist geavanceerde numerieke modellen. We adviseren om in de volgende fase een geavanceerde analyse uit te voeren.

Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 191 7.2.2.1.5 Natuur 5 Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Uit de Bomen Effect Analyse blijkt dat schade aan bomen in de ecologische verbindingszone Laak ten gevolge van de aanleg van de Vlietlijn niet te vermijden is en dat de zone daardoor aangetast wordt. Deze aantasting is volgens de beleid in Nota Stadsnatuur (RIS305824) en Stedelijke Groene Hoofdstructuur (RIS300506) niet toegestaan. We bevelen aan om na te gaan in hoeverre dit problemen voor de verdere uitwerking van het 10 ontwerp voor de Vlietlijn oplevert en indien nodig om te onderzoeken of maatregelen mogelijk zijn die de uitvoering wel mogelijk maken. Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma in een Voorlopig Ontwerp voor de Vlietlijn bevelen we het volgende aan: 15 • In de Bomen Effect Analyse (BEA) wordt opgemerkt dat het ontwerp voor de Vlietlijn zich nog in de schetsontwerpfase bevindt en dat de BEA aangescherpt dient te worden op het moment dat de ontwerptekeningen naar de concept en definitieve fase gaan. In de BEA wordt een aantal aanbeve lingen gegeven voor deze vervolgfase.

Het opvolgen van deze aanbevelingen heeft echter geen invloed op de effectscore, want schade aan bomen langs het tracé van het huidige schetsontwerp kan niet voorkomen worden. 20 • In de Sporendriehoek is bronbemaling nodig tijdens de realisatie van de Vlietlijn, naar verwachting bemaling in een gesloten kuip om het grondwaterpeil in stand te houden. Geohydrologisch onderzoek is nodig om te onderzoeken hoe groot het gebied is waar de bronbemaling een negatief effect op grondwaterstanden en de grondwaterbeschikbaarheid van bomen heeft. • Bronbemaling dient, indien mogelijk, buiten het groeiseizoen toegepast te worden. Indien dit niet mogelijk is, 25 dienen de bomen in de omgeving van de Vlietlijn ter plekke van de Sporendriehoek met behulp van watergiften (geen retourbemaling, maar oppervlaktewater) van extra water voorzien te worden. • Bij civieltechnische werkzaamheden binnen de kwetsbare boomzone (kroonprojectie + 1,5 meter) van de onderzoeksbomen dient een boomtechnisch adviseur aanwezig te zijn. • Daarnaast geeft de BEA nog een aantal aanbevelingen en randvoorwaarden mee voor de realisatiefase. Deze 30 gaan onder meer in op de zone die afgezet mag worden tijdens de werkzaamheden, de omvang van wortels die niet verwijderd mogen worden en de afdekking van openliggende wortels op warme dagen.

Deze aanbevelingen dienen uiteindelijk meegenomen te worden in de uitwerking van de Vlietlijn van het definitieve ontwerp naar het uitvoeringsontwerp. • In paragraaf 31.3.4 beschrijven we dat er in de toekomst in het kader van de Structuurvisie CID Den Haag (2021) 35 mogelijk een besluit genomen gaat worden om in het CID een aantal maatregelen in de verkeersstructuur te treffen. Deze ingrepen zouden een fors effect op de verkeersintensiteiten op wegen in het studiegebied van voorliggend planMER hebben. Dit zou ook een effect hebben op de emissies van stikstofdioxiden door gemotoriseerd verkeer en op de stikstofdepositie ten gevolge hiervan op nabijgelegen Natura 2000 gebieden. We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma de status van het besluit over de 40 verkeersingrepen volgens de CID Netwerkstudie goed te monitoren. Op het moment dat blijkt dat de gemeente Den Haag overgaat tot het nemen van het besluit, dient aanvullende (verkeers - en) stikstofdepositiemodellering plaats te vinden, vergelijkbaar met de modellering die ten grondslag ligt aan de effectbeoordelingen in hoofdstuk 13 van voorliggend planMER. Daarbij dienen de modelresultaten gebruikt te worden om consequenties voor de vergunbaarheid van voornemens in het Gebiedsprogramma in beeld te brengen.

45 • Indien in de verdere uitwerking van de Vlietlijn blijkt dat een deel van de ecologische zone langs de Maanweg verloren gaat, bevelen we aan om deze te mitigeren door middel van een kwaliteitsverbetering voor het groen binnen de zone. Denk daarbij aan het vervangen van laagwaardige grasstroken door bomen, struikgewas of kruidenrijke grasstroken of bermen, en het natuurvriendelijk maken van de oevers van de Broekslo ot. 50 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 192 7.2.2.1.6 Stedelijk groen en maatschappelijke voorzieningen 5 Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Het toepassen van de mitigerende maatregelen voor dit aspect: Dit betreffen: – Kwantiteit stedelijk groen: • In de gemeente Leidschendam-Voorburg gaat grofweg 50% van het stedelijk groen in de directe nabijheid 10 van de Vlietlijn verloren. We bevelen aan om te onderzoeken in hoeverre een deel van dit verlies voorkomen kan worden door andere keuzes te maken in de routering of door de trambaan te vergroenen. Ook kan gezocht worden naar locaties buiten de directe invloedssfeer van de trambaan waar verloren stedelijk groen gecompenseerd kan worden. Wellicht kan andere infrastructuur zoals fietspaden en parkeerplaatsen groen(er) ingericht worden.

15 – Kwaliteit stedelijk groen: • De kwaliteit van het stedelijk groen voor de gemeente Leidschendam-Voorburg zou verder kunnen verbeteren indien de tramhalte op het stationsplein van Voorburg vergroend zou worden. In de beoordeelde plannen is alleen ten zuiden van het tramspoor een rij nieuwe bomen voorzien. We bevelen aan om te onderzoeken of deze boomrij in een brede aarden strook aangelegd kan worden, en of een 20 dergelijke maatregel ook kansrijk is ten noorden van de tramhalte. Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma in een Voorlopig Ontwerp voor de Vlietlijn bevelen we het volgende aan: • In dit planMER zijn berekeningen uitgevoerd aan de verwachte stikstofdepositie op nabijgelegen Natura 2000 25 gebieden voor zowel de aanleg- als gebruiksfase van de Vlietlijn. De resultaten zijn echter zeer onzeker omdat er vanwege het grove detailniveau van het ontwerp forse aannames nodig waren over onder meer bouwvolumes en vervoersbewegingen. De resultaten hiervan dienen gebruikt te worden voor een Passende beoordeling die de effecten van deze stikstofdepositie op het functioneren van de natuurgebieden duidt en beoordeelt in hoeverre het voornemen vergunbaar is.

In dit planMER hebben we geen Passende beoordelin g 30 opgesteld, zowel vanwege de onzekerheid van de stikstofberekeningen als vanwege de wetgeving op gebied van stikstof die sterk aan verandering onderhevig is en op het moment van schrijven stelt dat ieder project dat leidt tot stikstofdepositie op Natura 2000 gebieden ter hoogte van meer dan 0,005 mol/ha/jaar in principe niet vergunbaar is. Als onderdeel van het projectMER dat voor de Vlietlijn opgesteld wordt, dient wel een Passende beoordeling opgesteld te 35 worden. 7.2.2.1.7 Archeologie en cultuurhistorie Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Betrek de mitigerende maatregelen voor archeologie en cultuurhistorie in de verdere uitwerking van het 40 Gebiedsprogramma: – Archeologie • Het is momenteel niet mogelijk om specifieke effectbeperkende maatregelen aan te geven voor het aspect archeologie, omdat nog niet bekend is waar en in welke mate bodemroerende ingrepen plaatsvinden. In het algemeen kan wel al worden aangegeven dat de negatieve effecten beperkt kunnen worden door geen/ 45 minder bodemroerende werkzaamheden uit te voeren ter plaatse van bekende archeologische waarden en ter plaatse van zones met een (hoge) archeologische verwachting.

Op basis van de AWVK 2021 van de gemeente Den Haag is het naar verwachting niet mogelijk om bij de aanleg van de HOV Vlietlijn de zones met een (hoge) archeologische verwachting geheel te vermijden. – Cultuurhistorie 50 • De negatieve effecten voor het aspect cultuurhistorie kunnen grotendeels gemitigeerd worden door de sloop van de kop van het BINK36 gebouw te voorkomen. Dit kan bijvoorbeeld door de maaiveldvariant zodanig aan te passen dat de sloop niet nodig is voor de aanleg van de Vlietlijn in de Sporendriehoek. De maaiveldvariant is echter reeds maximaal geoptimaliseerd, waardoor de sloop van de kop van het BINK36 bij deze variant naar verwachting niet voorkomen kan worden. Als alternatief kan gekozen worden voor een 55 tunnelvariant onder de kop van het BINK36 door. Bij dit alternatief geeft de aanleg van de tunnel echter ook de noodzaak tot het slopen van de kop van het gebouw. Geadviseerd wordt om te onderzoeken of de kop van het BINK36 gebouw wel gespaard kan blijven door middel van een aangepaste tunnelvariant, bijvoorbeeld met een verlengde tunnelbuis of andere aanlegmethode.

Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 193 5 Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma in een Voorlopig Ontwerp voor de Vlietlijn bevelen we het volgende aan: • Het tracé van de Vlietlijn ligt op meerdere plekken in zones met een archeologische verwachtingszone. Bij grondroerende werkzaamheden zal vooronderzoek uitgevoerd moeten worden om vast te stellen of archeologische waarden worden bedreigd. Indien hier sprake van is, dienen de aangetroffen archeologische 10 waarden in situ bewaard te blijven. Indien dit niet mogelijk is, dienen ze opgegraven en veilig gesteld te worden. Het tracé ligt op de volgende plekken in zones met een archeologische verwachtingswaarde: – De Maanweg. – De kruising tussen de Binckhorstlaan en de Prinses Mariannelaan. – Opa’s veldje. 15 – De Geestbrugweg. 7.2.2.1.8 Bodem Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Neem de uit het onderzoek komende mitigerende maatregelen mee bij de verdere uitwerking van het 20 Gebiedsprogramma: – Bodemdaling: • De inpassing van de Vlietlijn lijdt tot een tijdelijke en/of permanente grondwaterstandsdaling met zettingen tot gevolg.

De permanente verlaging van de grondwaterstand kan leiden tot extra bodemdaling en schade aan nabij gelegen (ondergrondse) infrastructuur en/of op staal gefundeerde bebouwing. Dit kan beheerst worden 25 door mitigerende maatregelen. Zo kan er onder het tracé van de Vlietlijn een cunet ontgraven worden waarbij de slappe bodemopbouw vervangen wordt door zand. Ook kan er ter plaatse van het tracé een voorbelasting en/of gebruik gemaakt worden van lichtere ophoogmaterialen. – Ondergronds ruimtegebruik: • Op meerdere punten is sprake van mogelijke knelpunten in het ondergronds ruimtegebruik doordat 30 funderingspalen, evenwichtsconstructies en grondkerende constructies mogelijk met andere gebruiksfuncties botsen. Dit zijn hoogspanningsverbindingen van TenneT, een aardgastransportleiding van GasUnie, en nog aan te leggen warmtenetten. Het Gebiedsprogramma gaat nauwelijks in op het ondergrondse ruimtebeslag van de tramlijn. Indien uit het Gebiedsprogramma zou blijken dat in de technische inpassing van de Vlietlijn 35 rekening gehouden wordt met de ondergrond en dat er geen risico’s op onoverkomelijke conflicterende ruimteclaims zijn, zou de toegekende score (sterk) kunnen verbeteren.

Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma in een Voorlopig Ontwerp voor de Vlietlijn bevelen we het volgende aan: 40 • In het onderzoek merken we op dat de inpassing van de Vlietlijn lijdt tot een tijdelijke en/of permanente grondwaterstandsdaling. Het is noodzakelijk om deze grondwaterstandsdaling te onderzoeken om in beeld te krijgen welke invloed de grondwaterstandsdaling heeft op de omliggende infrastructuur. De grondwaterstandsdaling kan leiden tot extra bodemdaling in de vorm van zetting en schade aan nabij gelegen (ondergrondse) infrastructuur en/of op staal gefundeerde bebouwing. 45 • Ter hoogte van de Sint Barbarastraat kruist een transportleiding van GasUnie het tracé van de Vlietlijn. Hierover vindt al afstemming plaats tussen GasUnie en de gemeente Den Haag. We bevelen aan om hier ook in de verdere uitwerking van het ontwerp van de Vlietlijn aandacht voor te blijven hebben. • Op drie plekken kruist het tracé van de Vlietlijn hoogspanningsverbindingen van TenneT. Hierover vindt al afstemming plaats tussen TenneT en de gemeente Den Haag. We bevelen aan om hier ook in de verdere 50 uitwerking van het ontwerp van de Vlietlijn aandacht voor te blijven hebben. • Eén van de hierboven beschreven kruisingen ligt ter plekke van de Huygenstraverse. De Haalbaarheidsstudie Reconstructie Binckhorst t.b.v.

HOV-baan (M-1000585)7 beschrijft hier een mogelijk knelpunt tussen het tracé van de Vlietlijn en hoogspanningsverbinding VB-WTR150 Z. In de haalbaarheidsstudie wordt genoemd dat het tracé van de Vlietlijn aangepast is zodanig dat dit knelpunt gemitigeerd is. Het ontwerp van de Vlietlijn in de 55 Huygenstraverse wordt echter nog steeds geoptimaliseerd, en we wijzen de gemeenten erop dat hierbij rekening gehouden moet worden met het mogelijk conflicterende ruimtebeslag van de tramlijn en de hoogspanningsverbinding. Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 194 7.2.2.1.9 Water 5 Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Neem de geïdentificeerde mitigerende maatregelen mee bij de uitwerking van het Gebiedsprogramma om effecten te beperken: – Beïnvloeding oppervlaktewatersysteem: • Het is in deze fase nog onduidelijk hoe de fundering van het HOV tracé eruit gaat zien. Naar verwachting 10 zullen de delen die straks vlakbij woningen liggen (het deel Binkchorstlaan in Leidschendam -Voorburg) mogelijk wat zwaarder gefundeerd worden in verband met het opvangen van trillingen. Het deel vanaf de Maanweg naar station Voorburg wordt mogelijk op palen gefundeerd om demping van de waterpartij te voorkomen.

Mogelijk worden er ten behoeve van het creëren van extra waterberging nog voorzieningen aangelegd (bijvoorbeeld krattenconstructies) maar dat is op dit moment nog maar een suggestie en dus zeer 15 onzeker. Hier wordt daarom vooralsnog geen rekening mee gehouden. – Beïnvloeding grondwatersysteem: • Vermoedelijk worden er ondergrondse ingrepen gedaan door de aanleg van de Vlietlijn. Grondwaterverlagingseffecten in de omgeving zijn te mitigeren door retourbemaling van het onttrokken water of door andere technische oplossingen zoals plaatsing van damwanden. Welke mitigerende maatregel het 20 meest geschikt is, is maatwerk per locatie en ingreep. Het toepassen van deze mitigerende maatregelen leidt tot mogelijk neutrale effecten op de omgeving door bemaling. Dit omdat met het slaan van damwanden minder grondwater onttrokken hoeft te worden (positief voor grondwaterstanden). Hierdoor kan voorkomen worden dat kwetsbare bebouwing binnen de invloedsgebieden van de bemalingen komt te liggen, waardoor het risico op zetting binnen de zonering van de waterkering voorkomen kan worden. 25 • Verder kan bemaling een negatief effect hebben op het grondwatersysteem, doordat bijvoorbeeld afsluitende bodemlagen worden doorgraven of (langdurige) bemaling en/of drainage plaatsvindt in de aanlegfase.

Om mogelijke negatieve effecten op het grondwatersysteem bij ondergrondse ingrepen te voorkomen, kunnen mitigerende maatregelen worden getroffen. Eventueel benodigde bemaling voor tijdens de aanleg van de fundering kan daarbij bijvoorbeeld slechts voor een beperkte duur worden toegepast. Daarnaast kan de 30 maatregel worden getroffen dat eventueel tijdens de uitvoering doorgegraven afsluitende bodemlagen uiteindelijk weer worden hersteld. Omdat het grondwatersysteem permanent minder natuurlijk ingericht zal worden, mede door de aanleg van permanente drainage, kunnen niet alle negatieve effecten helemaal gemitigeerd worden. Indien maatregelen worden getroffen, kan de negatieve beoordeling van het ontwerp beperkt negatief (0/-) scoren. 35 – Beïnvloeding oppervlakte- en grondwaterkwaliteit • Bij de aanleg van de Vlietlijn kunnen verschillende maatregelen worden genomen om te voorkomen dat de waterkwaliteit achteruitgaat.

Denk hierbij aan het gebruik van milieuvriendelijke materialen (zoals permeabele bestrating) die minder uitspoeling van verontreinigende stoffen veroorzaken, het beperken van verhard oppervlak om afstroming van vervuild water te verminderen, voorzieningen voor opvang van 40 verontreinigd water bij ongevallen, de aanleg van groene zones langs de tramlijn die bijdragen aan filtering van water en biodiversiteit, herstel of behoud van bestaande watergangen en oevers met natuurlijke begroeiing en het meten van waterkwaliteit vóór, tijdens en na de aanleg om effecten in kaart te brengen. • Doordat er mogelijke verontreinigingen in de bodem liggen is het van belang dat de bodem, indien noodzakelijk, eerst gesaneerd wordt om negatieve effecten op de waterkwaliteit te voorkomen. Hierdoor zal 45 bemaling en bijbehorende lozing een neutraal effect hebben op zowel de grondwater - als oppervlaktewaterkwaliteit. De extra belasting van het grondwater dient met behulp van mitigerende maatregelen, zoals een afvoersysteem, opvangvoorzieningen en gecontroleerde infiltratievoorzieningen, niet de grondwaterkwaliteit te verslechteren. Indien maatregelen worden getroffen, kan de negatieve beoordeling van het ontwerp neutraal (0) scoren.

50 • Grondwaterverlagingseffecten in de omgeving zijn te mitigeren door retourbemaling van het onttrokken water of door andere technische oplossingen zoals plaatsing van damwanden. Welke mitigerende maatregel het meest geschikt is, is maatwerk per locatie en ingreep. Met het slaan van damwanden wordt minder grondwater onttrokken (positief voor grondwaterstanden). Als de bemaling zeer lokaal blijft en de effecten niet uitstralen naar de omgeving wordt verplaatsing van verontreiniging voorkomen. 55 – Beïnvloeding waterveiligheid: • Een deel van de Vlietlijn ligt binnen de zoneringen van de regionale waterkering. Om de waterveiligheid te waarborgen kan er trillingsvrij of trillingsarm gewerkt worden, grondverzet beperkt worden en het afgraven of ophogen van grond in de kern- en beschermingszone geminimaliseerd worden. Verder wordt aangeraden om lichte materialen te gebruiken, bijvoorbeeld bij tijdelijke bouwwegen of opslag om zettingen te beperken 60 of door verankering en funderingstechnieken toe te passen zoals schroefpalen, grondankers of geotextielen om stabiliteit te verhogen.

Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 195 • Grondwaterverlagingseffecten in de omgeving zijn te mitigeren door retourbemaling van het onttrokken water 5 of door andere technische oplossingen zoals plaatsing van damwanden. Welke mitigerende maatregel het meest geschikt is, is maatwerk per locatie en ingreep. Omdat met het slaan van damwanden minder grondwater onttrokken hoeft te worden (positief voor grondwaterstanden) kan voorkomen worden dat de waterkeringen binnen de invloedsgebieden van de bemalingen liggen, waardoor het risico op zetting binnen de zonering van de waterkering voorkomen kan worden. 10 Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma in een Voorlopig Ontwerp voor de Vlietlijn bevelen we het volgende aan: • Houd in het vervolgproces rekening met de beleidsregels van Hoogheemraadschap Delfland en de gemeente Den Haag.

Het hierbij om de volgende documenten en tools: 15 – Watersleutel (het hulpmiddel om de compensatie van waterberging te bepalen) – Hoogheemraadschap Delfland – Handreiking klimaat – gemeente Den Haag – Handreiking weging van het waterbelang voor gemeenten 2024 – Hoogheemraadschap Delfland – Waterkwaliteitskaart – Hoogheemraadschap Delfland – Richtlijn Compensatie Verharding 20 – Beleidsregel medegebruik Waterkeringen – Beleidsregel medegebruik Waterkeringen – Beleidsregel grondwateronttrekking en infiltraties – Beleidsregel kunstwerken in wateren – Beleidsregel werken in het profiel van wateren 25 – Beleidsregel dempen en graven – Waterschapsverordening Delfland • Verder adviseert het Hoogheemraadschap van Delfland dat oplossingen met permanente bemaling langs het HOV tracé zeer onwenselijk zijn. We adviseren om met HTM af te stemmen over de mogelijkheid tot spoorbaan constructie aanpassingen. 30 • Door de Binckhorst loopt een persleiding die rioolwater transporteert. Aan weerszijden van de persleiding dient een strook met een breedte van 5,5 m vrij gehouden te worden. We adviseren om in de verdere uitwerking van het ontwerp van de Vlietlijn hierover af te stemmen met de leidingbeheerder.

7.2.2.1.10 Ruimtelijke en stedenbouwkundige kwaliteit 35 Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma in een Voorlopig Ontwerp voor de Vlietlijn bevelen we het volgende aan: • Het ontwerp van de tramhaltes aan de Lekstraat en Prinses Mariannelaan is in het Gebiedsprogramma of daaraan onderhavige stukken niet beschreven. We hebben de ontwerpen daarom in het beoordelingscriterium halte ontwerp met lokale karakteristiek niet kunnen beoordelen. We bevelen aan om in het Gebiedsprogramma alsnog 40 het ontwerp van deze twee tramhaltes te beschrijven. • De inpassing van de Vlietlijn in de Sporendriehoek leidt tot een verder verrommelde omgeving. We adviseren om de inpassing in dit gebied te heroverwegen en integraal met de stedelijke ontwikkeling in de Sporendriehoek te ontwerpen. Hierbij zou de trambaan helemaal onder de grond of helemaal op maaiveld aangelegd moeten worden. 45 Op basis van het onderzoek naar ruimtelijke en stedenbouwkundige kwaliteit bevelen we het volgende aan: • Vertaal de informatie uit het Beeldkwaliteitsplan voor de Vlietlijn goed door naar het ontwerp en het Gebiedsprogramma voor de Vlietlijn. Deze aanbeveling komt voort uit de beoordeling van het criterium groene inbedding waaruit blijkt dat de bomen op de ontwerptekeningen niet staan aangegeven in het Gebiedsprogramma.

• Uit het Gebiedsprogramma blijkt niet duidelijk hoe het ontwerp van de verschillende tramhaltes aangepast is op de 50 stedelijke omgeving waarin ze liggen. We bevelen aan om in de uitwerking van het schetsontwerp van de Vlietlijn te onderzoeken hoe dit soort accenten in het ontwerp van de haltes aangebracht kan worden. Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 196 7.2.2.1.11 Klimaatadaptatie 5 Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Uit hoofdstuk 20 en de beoordeling op doelbereik in paragraaf 5.2.2.1 blijkt dat het Gebiedsprogramma een duidelijke visie laat zien op duurzame en circulaire ontwikkeling. Er ontbreekt echter belangrijke informatie over onder meer concrete meetbare doelen, zoals KPI’s voor circulariteit en CO2-reductie, evenals een duidelijke strategie voor financiering en samenwerking met marktpartijen. We bevelen aan om als onderdeel van het 10 Gebiedsprogramma hier meer informatie over op te nemen om op die manier de ambitie voor een circulaire Binckhorst te realiseren.

7.2.2.1.12 Klimaatadaptatie Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma in een Voorlopig Ontwerp voor de Vlietlijn bevelen we het 15 volgende aan: • Uit het Gebiedsprogramma blijkt niet of het ontwerp van de Vlietlijn maatregelen treft om het functioneren van de trambaan minder gevoelig voor wateroverlast te maken. Er blijkt bijvoorbeeld niet uit de beschrijvingen of ondersteunende functies zoals seinwezen en de stroomvoorziening buiten voor wateroverlast gevoelige gebieden geplaatst zijn. We bevelen aan om dit wel te doen. 20 • De verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater van de gemeente Leidschendam -Voorburg vereist een berging van 50 mm aan hemelwater aan gebieden die vanuit uitgevoerde stresstesten naar voren gekomen zijn als gevoelig voor wateroverlast. Het is niet duidelijk in hoeverre hiervan sprake is voor het tracé van de Vlietlijn en of wordt voldaan aan de principes van water en bodem sturend. We bevelen aan om dit in de verdere uitwerking van de Vlietlijn nader te onderzoeken. 25 • Vermijd op plekken waar dat mogelijk is de kap van bomen langs het tracé van de Vlietlijn. De schaduwwerking van boomkronen langs het tracé heeft een groot positief effect op de hittegevoeligheid van de openbare ruimte.

7.2.2.1.13 Bezonning en lichthinder Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma in een Voorlopig Ontwerp voor de Vlietlijn bevelen we het 30 volgende aan: • We hebben deze analyse uitgevoerd puur op basis van de richting van lichtstralen in het verlengde van bochten in het tracé. We bevelen aan om nader onderzoek uit te voeren naar het risico op daadwerkelijke lichtinschijning in woningen. Daarbij dienen onder meer het materieel van de in te zetten trams en de lokale situatie bij de woningen betrokken te worden. Deze aanbeveling geldt met name voor de bochten op de kruisingen Prinses Mariannelaan – 35 Binckhorstlaan in de gemeente Leidschendam-Voorburg en Geestbrugweg – Haagweg in de gemeente Rijswijk. 7.2.3 Doorontwikkeling Voordat we ingaan op de aanbevelingen per milieuthema, doen we hieronder eerst enkele aanbevelingen die van algemener aard zijn en specifieke milieuthema’s overstijgen: 40 • Het Gebiedsprogramma beschrijft het voornemen om gebieden zoveel mogelijk ‘af’ te maken voordat aan een nieuwe fase van ontwikkelingen in andere deelgebieden begonnen wordt. We benadrukken dat dit van groot belang is voor de leefkwaliteit van bewoners van de Binckhorst.

Gedurende de ontwikkelingen moet voorkomen worden dat nieuwe bewoners jarenlang in een gebied wonen waar nog volop gebouwd wordt en waar nog onvoldoende voorzieningen op gebied van zorg, commercie, verblijfsgroen of speelruimte zijn. Ook is het van 45 belang dat de fasering van de realisatie van de Vlietlijn goed afgestemd wordt op de realisatie van de Doorontwikkeling om nieuwe bewoners gelijk toegang te geven tot het tramnetwerk van Den Haag. • Het Gebiedsprogramma beschrijft als onderdeel van de fasering dat tijdelijke invullingen van gebieden kunnen bijdragen aan het bieden van een complete woonomgeving voor bewoners van de Binckhorst. In het Gebiedsprogramma ontbreekt echter nog de financiële borging van dit voornemen , er wordt enkel opgemerkt 50 dat er een financiële structuur voor deze ontwikkelingen opgezet moet worden . Uit het programma is bijvoorbeeld niet op te maken in hoeverre tijdelijke parken of speelplaatsen ingepast gaan worden, en hoe deze gefinancierd gaan worden. We bevelen aan om hier in het Gebiedsprogramma meer aandacht aan te besteden om te borgen dat deze voornemens daadwerkelijk uitgevoerd kunnen worden. 55 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 197 • De Binckhorst gaat gedurende langere tijd op de schop.

Dit leidt tot overlast voor gebruikers van het gebied, 5 maar het vormt ook een kans om ontwikkelingen te combineren. Dit geldt met name voor ontwikkelingen in de ondergrond. Voorbeelden hiervan zijn: – De aanleg van warmtenetten en de vervanging of aanleg van riolering. – De herinrichting van straten en de vernieuwing of aanleg van kabels en leidingen . – De aanleg van groenprojecten in de openbare ruimte en het aanbrengen van regenwaterinfiltratiesystemen. 10 – De integratie van zonnepanelen en oplaadpunten voor elektrische voertuigen in het ontwerp van gebouwen . We bevelen aan om in de verdere uitwerking van de (fasering van) de Doorontwikkeling nader onderzoek te doen naar (vervangings-)opgaven die in het gebied spelen en om deze ontwikkelingen zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen. 15 7.2.3.1 Aanbevelingen Deel B – effectonderzoeken 7.2.3.1.1 Mobiliteit Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Ter hoogte van de Sporendriehoek wordt de Velostrada aangelegd. Het nieuwe doorgaande fietspad kruist de Binckhorstlaan ongelijkvloers. Het is op het Bink36-terrein mogelijk om een verbinding met het fietspad op de 20 Binckhorstlaan aan te leggen. Dit is echter alleen haalbaar in de situatie waarin de Vlietlijn in de Sporendriehoek in een tunnel wordt aangelegd.

Bezien vanuit de beoordelingscriteria ruimte voor fietsverkeer en modal shift naar fiets en gebruik OV bevelen we aan om deze verbinding met de Velostrada te leggen. • Uit de beoordeling op doelbereik in paragraaf 5.2.2.4 blijkt dat het Gebiedsprogramma inzet op het bieden van mogelijkheden voor deelmobiliteit, maar dat onvoldoende ingegaan wordt op de uitwerking van onder meer de 25 concrete invulling, de financiering en het beheer van deze hubs. Het blijft daardoor onduidelijk welke vormen van deelmobiliteit aangeboden gaan worden en welke rol de gemeente hierin speelt. We bevelen aan om hier in het Gebiedsprogramma verder op in te gaan. Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: 30 • Uit de beoordeling in hoofdstuk 7 blijkt dat op de Zonweg alle mobiliteitsnetwerken bij elkaar komen. Deze dienen goed op elkaar worden afgestemd, waarbij met name voldoende ruimte voor fietsverkeer van groot belang is. • De Binckhorstlaan vormt een barriere voor fiets- en voetverkeer. Dit geldt met name voor het wegdeel tussen de kruisingen met de Mercuriusweg en Zonweg waar fietsers en voetgangers over een afstand van circa 400 m de weg niet kunnen oversteken.

We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma te 35 onderzoeken of op dit wegdeel een extra, al dan niet ongelijkvloerse oversteekplek voor fietsers en voetgangers aangelegd kan worden. • De kruising tussen de Binckhorstlaan en de toegangsweg tot het Bink36-terrein dient opnieuw ingericht te worden. Oversteekplaatsen zijn onduidelijk voor fietsers en andere weggebruikers en dit leidt tot een risico op het ontstaan van conflictsituaties. 40 • De uitritten van de Flaviusstraat en Paradijsstraat op het kruispunt tussen de Binckhorstlaan en Prinses Mariannelaan dienen voorzien te worden van tweerichtingsfietspaden. Dit zou het probleem oplossen waarbij fietsverkeer lange omrijdbewegingen moet maken om van en naar deze wegen te komen. • De nieuwe inrichting van het kruispunt tussen de Geestbrugweg en Haagweg zorgt voor een verslechtering van de verkeersveiligheid. De fietsers- en voetgangersonderdoorgang komt te vervallen, en op het kruispunt wordt een 45 nieuwe tramhalte aangelegd. Hierdoor neemt de hoeveelheid fiets- en voetverkeer op het kruispunt sterk toe. De inritconstructie bij de Oranjelaan zorgt voor een onveilige situatie omdat autoverkeer bij groen licht vanuit alle richtingen de straat in kunnen draaien. We bevelen aan om minimaal de aansluiting van de Oranjelaan op het kruispunt voor autoverkeer af te sluiten.

• De parkeernorm voor parkeren in de openbare ruimte voor het nieuwe programma in de Doorontwikkeling is met 50 0,2 auto’s per huishouden relatief laag. Indien op termijn blijkt dat het gemiddelde huishouden in het gebied meer dan 0,2 auto’s bezit, leidt dit tot het risico op een waterbedeffect waarbij mensen hun auto in nabijgelegen gebieden parkeren en lopend of met een vouwfiets naar hun woning of werk in de Binckhorst verder gaan. Dit is met name een risico voor Voorburg-West. We bevelen aan om te monitoren hoe het autobezit in het plangebied zich ontwikkeld, en of dit waterbedeffect zich in werkelijkheid voor gaat doen. 55 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 5 | 7.2.3.1.2 Luchtkwaliteit Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Het betrekken van de mitigerende maatregelen in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma. Voor luchtkwaliteit geldt het volgende: – | Stikstofdioxiden: 10 | • | De grenswaarden uit de Europese Richtlijn 2024/2881 en de WHO-advieswaarden worden voor NO2 op meerdere locaties op rekenpunten langs drukke wegen overschreden. Dit gebeurt al in de autonome ontwikkeling, dus zonder Doorontwikkeling van Binckhorst. De concentratie in het gebied wordt vrijwel geheel bepaald door aanwezige (rijks)wegen en industrie.

Om de grenswaarden uit de EU | -richtlijn en de WHO-advieswaarden te bereiken zijn, naast gemeentelijke maatregelen, ook nationale en internationale 15 | maatregelen nodig. • | De effecten van overige (lokale) maatregelen zullen vooral lokaal van aard zijn, gezien de aanwezigheid/dominantie van de omliggende rijkswegen. Nieuwe woningen zullen reeds gasloos gerealiseerd worden en er kan dus met name vanuit mobiliteit gestuurd worden op luchtkwaliteit. Maatregelen die ter plaatse bij kunnen dragen aan een betere ‘beleving’ van de luchtkwaliteit zijn 20 | bijvoorbeeld de Zero Emissiezone in het centrum van Den Haag, het verkeersluw inrichten van het projectgebied (door bijvoorbeeld alleen aan de randen van het projectgebied verkeersbewegingen enparkeergelegenheid toe te staan) en geen (emissie veroorzakend) verkeer in het projectgebied toe te laten. – | Fijnstof: 25 | • | De WHO-advieswaarden voor (zeer) fijn stof worden op meerdere locaties overschreden. Aan de grenswaarden uit EU-richtlijn 2024/2881 wordt wel voldaan. Ook hier geldt dat de concentratie vooral bepaald wordt door de achtergrondconcentratie en de aanwezige (rijks)wegen en industrie in het gebied. Daarom zijn de maatregelen die voor fijn stof genomen kunnen worden, naast de in bovenstaande paragraaf genoemde maatregelen, ook van nationale en internationale aard.

Lokale maatregelen zullen de 30 | luchtkwaliteit op lokaal niveau verbeteren en om de overschrijdingen bij de Rijkswegen te verbeteren zullen ook nationale maatregelen getroffen moeten worden. • | Plaats zoveel mogelijk stofveroorzakende bedrijven uit. De bedrijven die stofhinder veroorzaken zijn AVR, HMS,Renewi, Dyckerhoff Basal en Jachtwerf de Haas. Het uitplaatsen van Renewi is randvoorwaardelijk voor de woningbouwplannen van de Doorontwikkeling omdat het bedrijf centraal in de Binckhorst ligt en een 35 | hindercontour voor stof van 100 m heeft. Voor de uitplaatsing van AVR en HMS loopt op het moment van schrijven (juni 2025) nog een haalbaarheidsonderzoek en het is dus nog niet zeker of uitplaatsing haalbaar is. Dyckerhoff Basal en Jachtwerf de Haas zullen niet uitgeplaatst worden. Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: 40 | • Plaats woningen waar dat kan zo ver mogelijk weg van de drukke doorgaande wegen in de Binckhorst. Deze aanbeveling komt voor uit een advies van de GGD43 om geen woningen te plaatsen binnen een afstand van 25 m van wegen met meer dan 10.000 voertuigen per etmaal. In de projectsituatie zijn dit de Binckhorstlaan, Mercuriusweg, Supernovaweg, Maanweg en Zonweg. • Ga in gesprek met bedrijven die niet uitgeplaatst kunnen worden om afspraken te maken over hinderbeperkende 45 | maatregelen.

43 https://www.rivm.nl/ggd-richtlijn-medische-milieukunde-luchtkwaliteit-en-gezondheid/luchtkwaliteit-advisering-door-GGD/beleidsadvisering- ruimtelijke-planvorming 198 | Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 199 7.2.3.1.3 Geur 5 Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • We bevelen aan om de geurveroorzakende bedrijven uit te plaatsen uit de Binckhorst. Met name de uitplaatsing van Renewi is bezien vanuit geurhinder randvoorwaardelijk voor de woningbouwplannen in de Doorontwikkeling omdat het bedrijf een hindercontour van 200 m ligt en centraal in het gebied ligt. 10 Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Indien geurveroorzakende bedrijven niet uitgeplaatst kunnen of zullen worden, bevelen we aan om het onderzoek naar de locaties waar woningen binnen hindercontouren voor geurhinder liggen uit dit hoofdstuk opnieuw uit te voeren op het moment dat plannen voor de Doorontwikkeling verder uitgewerkt zijn en/of er een nieuwe meet - en normeringsmethode voor geurhinder beschikbaar is.

Ook bevelen we aan om met de geurveroorzakende bedrijven 15 in gesprek te gaan om na te gaan of maatregelen in de bedrijfsvoering mogelijk zijn die de emissie van geurveroorzakende stoffen beperken. • De meetmethode om de (on)aangenaamheid van geur te meten en normeren is in juli 2024 ingetrokken. Daardoor is het op het moment niet mogelijk om geurnormen vast te stellen en om vergunningen voor activiteiten die geurhinder veroorzaken te beoordelen op aanvaardbaarheid. We bevelen aan om op het moment dat het 20 omgevingsplan voor de Binckhorst aangepast wordt na te gaan of er een nieuwe meet - en normeringsmethode beschikbaar is en om in dat geval geur voor de Binckhorst te normeren. 7.2.3.1.4 Geluid Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: 25 Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Voer een aanvullend geluidonderzoek uit, waarbij de effecten van de maatregelpakketten op de geluidimmissie op gevels woningen kwantitatief in beeld gebracht worden. Dit onderzoek dient te beoordelen in hoeverre er situaties op zullen treden waarbij de basisgeluidemissie met meer dan 1,5 dB stijgt, zodanig dat de geluidnorm van 70 dB op gevels van woningen overschreden wordt. In dat geval is de gemeente verplicht maatregelen te 30 treffen.

Deze kunnen de vorm krijgen van bronbeperkende maatregelen zoals het aanbrengen van stil asfalt of het terugbrengen van de verkeersintensiteit. Ook kunnen maatregelen getroffen worden om het geluidklimaat in de overbelaste woningen te verbeteren, zoals het aanbrengen van dove gevels. • Het betrekken van de mitigerende maatregelen in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma. Voor geluid geldt het volgende: 35 – Gezien de hoge geluidbelasting op enkele locaties in het plangebied en de hoge woningaantallen die geprojecteerd zijn in het plangebied, kan als maatregel overwogen worden om met name de woontorens met grote aantallen woningen niet dicht langs de Binckhorstlaan, de A12 en de spoorweg te projecteren. Als bronmaatregel kan overwogen worden om meer afstand te houden tot de geluidbronnen en/of door het projecteren van niet geluidgevoelige gebouwen op de hoogbelaste locaties. Door de niet geluidgevoelige 40 gebouwen parallel aan de geluidbronnen te projecteren kunnen deze objecten een afschermende functie toegekend krijgen voor de nieuwe woningen. Het plaatsen van geluidschermen is niet effectief voor hoge woongebouwen. – Omdat geluid boven de grenswaarden niet is toegestaan, is woningbouw op die locaties alleen mogelijk als in het omgevingsplan wordt bepaald dat de gevel een niet-geluidgevoelige gevel is met bouwkundige 45 maatregelen.

Het geluid op een gebouw mag hoger zijn dan de grenswaarde, als aan de gevel bouwkundige maatregelen worden getroffen die: • Bestaan uit een uitwendige scheidingsconstructie zonder te openen delen anders dan een gemeenschappelijke doorgang of: • Borgen dat het geluid op de te openen delen in de uitwendige scheidingsconstructie die direct grenzen aan 50 een verblijfsgebied niet hoger is dan de grenswaarde. • Uit de effectbeoordeling komt naar voren dat de cumulatieve geluidbelasting in de gehele Binckhorst hoog is. In enkele gebieden waar in het Gebiedsprogramma woningen voorzien zijn, zien we knelpunten ontstaan: – Bouwblok M5 aan de Zuiderkoonstraat en Zonweg, waar op de noordelijke gevels de drempelwaarde voor geluid wordt overschreden door een combinatie van spoor-, Rijksweg- en gemeentewegverkeer. 55 – Bouwblok M2 aan het kruispunt tussen de Binckhorstlaan en de verlengde Mercuriusweg. Hier wordt de standaardwaarde voor geluid overschreden door gemeentewegverkeer. Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 200 – Bouwblok P1 aan het Trekvlietplein, waar aan de noordelijke gevels de drempelwaarde voor geluid wordt 5 overschreden, voornamelijk door spoorverkeer.

– Bouwblok T1 op de kruising tussen de Binckhorstlaan en Mercuriusweg, waar er door een combinatie van factoren (verkeer op beide wegen met een risico op verdere toename door een afsluiting voor autoverkeer op de Rijswijkseweg) een risico op het overschrijden van drempelwaarden is. – Deelgebieden Lekstraat-Zuid en HABO-terrein, waar in het kader van het programma voor de 10 Lekstraat/Sporendriehoek mogelijk woningen worden gerealiseerd. Hier worden geen drempelwaarden overschreden, maar de gebouwen zijn hier erg gevoelig voor geluidbelasting doordat geluid vanuit meerdere windrichtingen op de gevels landt en het werken met geluidluwe gevels daardoor niet kansrijk is. • De geluidsituatie op deze locaties is zeer ongunstig voor woningbouw. We bevelen aan om specifiek voor deze bouwblokken te onderzoeken of geluidbeperkende maatregelen mogelijk zijn. Deze kunnen zich richten op de bron 15 of de ontvanger. Het aanbrengen van stil asfalt (indien nog niet aanwezig) vermindert de uitstraling van wegverkeersgeluid. Ook kan onderzocht worden of de verkeersintensiteit op de weg vermindert kan worden, bijvoorbeeld door het gericht aanbrengen van afsluitingen voor wegverkeer zoals in de maatregelpakketten die in hoofdstuk 29 beoordeeld worden.

Aan de ontvangende kant kunnen geluidluwe gevels aangebracht worden in gebouwen, en slaapkamers dienen aan de geluidluwe kant van woningen gepositioneerd te wo rden zodat het 20 effect van slaapverstoring wordt verminderd of opgeheven. Deze oplossing is alleen kansrijk in situaties waar het geluid hoofdzakelijk uit één windrichting komt. • Buiten de specifieke knelpunten die hierboven beschreven worden, blijkt uit de beoordeling in dit hoofdstuk dat de geluidsdruk op gevels van het merendeel van de bouwblokken in de Doorontwikkeling vrij hoog is. De gebouwtypologie die het Gebiedsprogramma nu voor ogen heeft, maakt de gebouwen en het achterliggende 25 gebied gevoelig voor geluid. Het Gebiedsprogramma voorziet geïsoleerde gebouwen van meerdere bouwlagen,waarbij er op veel plekken in het gebied hoge woontorens gebouwd worden. Gezien het feit dat in het gebied vanuit meerdere richtingen geluid op de gevels van gebouwen terechtkomt, zorgt dit ervoor dat de gebouwen gevoelig zijn voor geluidoverlast. Vanuit het oogpunt van het beperken van geluidbelasting zou het concept van ‘zittende’ gebouwen van circa zes bouwlagen verder doorgevoerd kunnen worden, zodat l anggerekte, 30 middelhoge gebouwen ontstaan die als geluidswal voor de achterliggende gebieden fungeren.

Voorbeelden hiervan zijn de ‘Chinese muur’ aan de Laan van Meerdervoort (zie Figuur 7-2) en het langgerekte pand aan de Arthur van Schendelstraat langs het spoor ten zuiden van Utrecht Centraal. In de achterliggende gebieden kunnen geluidluwe verblijfsplekken in de buitenruimte gecreëerd worden die de kwaliteit van de leefomgeving in de Binckhorst versterken. 35 Figuur 7-2 De 'Chinese muur' aan het eind van de Laan van Meerdervoort • Uit de beoordeling van de geothermiecentrale in hoofdstuk 11 blijkt dat tijdens zowel de boorfase als de operationele fase de voorschriften onder de geldende regelgeving (overgangsrecht voor artikel 19 van het BARRM 40 voor de boorfase en Bal en Bkl voor de operationele fase) overschreden worden voor de bouwblokken M2 en M4 met daarop voorzien woningbouw. De volgende maatregelen kunnen echter getroffen worden om de geothermiecentrale inpasbaar te maken:

Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 201 – Het inrichten van het boorterrein zodanig dat geluid zoveel mogelijk weg wordt gericht van de twee 5 bouwblokken; – Het toepassen van geluidbeperkende maatregelen door de boring en de geothermiecentrale in een behuizing in te pakken; – Het voorzien van de woningen op de bouwblokken M2 en M4 van geluidwerende gevels, zodanig dat het dempende effect van de gevels ruim boven de standaard 20 dB komt te liggen 44. 10 Het nieuwe geluidmodel voor het gezoneerde industrieterrein aan de Binckhorstlaan (Dyckerhoff Basal) laat zien dat de 55 dB(A) contour overschreden wordt op gevels van verschillende toekomstige woonblokken. Realisatie van woningen is op deze plekken uitsluitend mogelijk indien de betreffende gevels doof worden uitgevoerd. We bevelen aan om dit gegeven mee te nemen in de verdere planuitwerking en om parallel hieraan nader te onderzoeken of aanpassingen in de bedrijfsvoering van Dyckerhoff Basal mogelijk zijn , zodanig dat geluidemissies verminderd 15 worden en/of op zo’n wijze verschuiven dat de 55 dB(A) contour niet meer overschreden wordt op omliggende gebouwen.

7.2.3.1.5 Natuur Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: 20 • Het Gebiedsprogramma benoemt geen aparte ambities over het inrichten van grootschalige winterverblijven voor vleermuizen in woontorens in het plangebied, er wordt alleen rekening gehouden met de realisatie van de gewone vleermuisverblijven. Woontorens bieden echter uitstekende vestigingsmogelijkheden voor grootschalige winterverblijven door het stabiele microklimaat. We bevelen aan om te onderzoeken of hierover wel ambities opgenomen kunnen worden. 25 Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Het is niet bekend of binnen het ingreepgebied daadwerkelijk gebouwbewonende soorten verblijven. We bevelen aan om dit als onderdeel van het projectMER voor het aan te passen omgevingsplan nader te onderzoeken. Dergelijke onderzoeken zijn in ieder geval nodig op het moment dat Omgevingsvergunningen 30 aangevraagd gaan worden voor de ontwikkelingen in het gebied. • In paragraaf 17.4.1.4 merken we op dat de ruimtereserveringen voor boomwortels in de in het Gebiedsprogramma gepresenteerde straatprofielen naar onze mening te klein zijn voor de bomen die indicatief op de dwarsprofielen aangegeven staan. Dit leidt tot risico’s op schade aan infrastructuur en veiligheidsrisico’s vanwege het omwaaien van bomen tijdens zomerstormen.

We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het ontwerp voor de straten te 35 onderzoeken of er meer ruimte voor boomwortels kan worden gevonden. Indien dit niet mogelijk is, zou rekening gehouden moeten worden met de aanplant van kleinere boomsoorten dan aangegeven staan in de dwarsprofielen in het Gebiedsprogramma. • Voor wat betreft de Doorontwikkeling bevelen we aan om in ieder geval een deel van de aan te planten bomen niet als jonge scheuten te planten, maar als (jong)volwassen bomen. De gemiddelde boom doet er enkele decennia 40 over om zijn volwassen omvang te bereiken en het is van belang dat ook in het zichtjaar (2040) er al voldoende volwassen bomen in het gebied aanwezig zijn. • In dit planMER zijn berekeningen uitgevoerd aan de verwachte stikstofdepositie op nabijgelegen Natura 2000 gebieden voor zowel de aanleg- als gebruiksfase van de Doorontwikkeling. De resultaten zijn echter zeer onzeker omdat er vanwege het grove detailniveau van het ontwerp forse aannames nodig waren over onder meer 45 bouwvolumes en vervoersbewegingen. De resultaten hiervan dienen gebruikt te worden voor een Passende beoordeling die de effecten van deze stikstofdepositie op het functioneren van de natuurgebieden duidt en beoordeelt in hoeverre het voornemen vergunbaar is.

In dit planMER hebben we geen Passende beoordeling opgesteld, zowel vanwege de onzekerheid van de stikstofberekeningen als vanwege de wetgeving op gebied van stikstof die sterk aan verandering onderhevig is en op het moment van schrijven stelt dat ieder project dat leidt tot 50 stikstofdepositie op Natura 2000 gebieden ter hoogte van meer dan 0,005 mol/ha/jaar in principe niet vergunbaar is. Als onderdeel van het projectMER dat voor de aanpassing van het omgevingsplan voor de Binckhorst opgesteld gaat worden, dient wel een Passende beoordeling opgesteld te worden. 44 Naar verwachting gebeurt dit vanwege het geluidniveau van het verkeer op aanliggende wegen ook al zonder geothermiecentrale op de Vestaweg Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 202 7.2.3.1.6 Stedelijk groen en maatschappelijke voorzieningen 5 Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Het opnemen van de mitigerende maatregelen in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma.

Dit betreffen: – Kwantiteit stedelijk groen: • Indien het Gebiedsprogramma overtuigend zou kunnen aangeven dat het Afvalcluster daadwerkelijk gaat verplaatsen, vervalt de aanname dat op de plek van het Afvalcluster geen park aangelegd kan worden en 10 komt de groenvisie waar wij in dit planMER vanuit gaan overeen met die in het Gebiedsprogramma. De zekerheid van het verplaatsen van het Afvalcluster kan gegeven worden indien uit de parallel lopende locatiestudie blijkt dat er alternatieve locaties voor de bedrijven in het Afvalcluster zijn, er binnen het Gebiedsprogramma budget wordt vrijgemaakt voor de verplaatsing van de bedrijven, en als onderdeel van het gewijzigde omgevingsplan het besluit tot verhuizing genomen wordt. 15 – Maatschappelijke voorzieningen: • Voor een aantal maatschappelijke voorzieningen ontbreekt informatie over het ruimtegebruik. Voor de culturele functie museum is dit waarschijnlijk een bewuste keuze omdat er (logischerwijs) geen museum voorzien is in de Binckhorst. Voor jeugdzorg en begeleid wonen, die ook ontbreken in het Gebiedsprogramma, weten we niet of deze voorzieningen niet gevestigd zullen worden in de Binckhorst, of 20 dat informatie hierover ontbreekt. Daarnaast zorgt het ontbreken van informatie over lokale sport - en speelvoorzieningen ervoor dat we geen directe vergelijking met de Haagse richtinggevende normen kunnenmaken.

Dit heeft geleid tot een lagere score dan wellicht nodig zou zijn als deze informatie wel voorhanden zou zijn. • In het Gebiedsprogramma is informatie opgenomen over de omvang van maatschappelijke voorzieningen in het 25 plangebied. Een duidelijke kaart met de locatie hiervan ontbreekt echter nog. We bevelen aan om in het Gebiedsprogramma een dergelijke kaart op te nemen, waarop aangegeven staat waar welke voorzieningen(clusters) voorzien zijn. Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: 30 • De realisatie van de plannen die in het Gebiedsprogramma Binckhorst gepresenteerd worden, gaat in de loop van meerdere jaren/decennia plaatsvinden. Het is van belang dat er ook tijdens de realisatiefase voldoende aanbod aan stedelijk verblijfsgroen is voor nieuwe bewoners van de Binckhorst. In het Gebiedsprogramma wordt hier aandacht aan besteed, onder meer in de doelstellingen die onder de noemer ‘Affe buurtjes’ vallen. We willen in dit planMER deze doelstelling graag benadrukken. Dit geldt uiteraard niet alleen voor het aanbod aan verblijfsgroen, 35 maar ook het aanbod aan overige maatschappelijke voorzieningen. 7.2.3.1.7 Omgevingsveiligheid Voor het Gebiedsprogramma bevelen we het volgende aan: • Neem de mitigerende maatregelen mee bij de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma.

Dit betreft voor 40 omgevingsveiligheid: – Omdat het aantal doorgaans aanwezige personen of de tijd dat die aanwezig zijn in nieuwe gebouwen in de delen van het plangebied waar een effect is op omgevingsveiligheid niet beperkt is, moeten conform artikel 5.15, tweede lid van het Bkl maatregelen worden getroffen ter bescherming van personen in nieuwe gebouwen in deze delen van het projectgebied. 45 – In het omgevingsplan van de gemeente Den Haag zijn aandachtsgebieden niet aangewezen als voorschriftengebieden. Voor nieuwe gebouwen in deze delen van het projectgebied geldt hierdoor de eis van artikel 4.90, eerste lid, van het Bbl (een bouwwerk in een brandvoorschriftengebied of in een explosievoorschriftengebied is zodanig dat de gevolgen voor personen van het aan het voorschriftengebied verbonden risico op brand of explosie worden beperkt) niet. Echter kan worden overwogen om nieuwe 50 gebouwen in deze delen van het projectgebied toch te laten voldoen aan de eis van artikel 4.90, eerste lid van het Bbl. Hiertoe moeten dan bouwkundige maatregelen (wat betreft brandwerendheid, brandklasse gevel en vloeren, brandklasse dak, vluchtroute en sterkte bij brand) worden getroffen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://leidschendam.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/05d92c02-d033-4b9b-87e9-a97aa206f879?agendaItemId=391b62d7-9d01-4277-b5b5-4f931d005d50