4814 Deel A PlanMER Binckhorst Syntheserapport_20260210
Tekst van het document
We bevelen aan om op het moment dat het omgevingsplan voor de Binckhorst aangepast wordt na te gaan of er een nieuwe meet- en normeringsmethode beschikbaar is en om in dat geval geur voor de Binckhorst te normeren. Bij de wijziging van het omgevingsplan zal een Project-MER worden opgesteld en zullen eventueel benodigde (nadere) onderzoeken worden uitgevoerd. Daarbij zal ook nader naar geur gekeken worden. 10 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 241 Geluid 5 In Tabel B-0-17 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van geluid de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel B-0-17 Overzicht van aanbevelingen voor het aspect Geluid reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Gezien de hoge geluidbelasting op enkele locaties in het plangebied en de hoge woningaantallen die geprojecteerd zijn in het plangebied, kan als maatregel overwogen worden om met name de woontorens met grote aantallen woningen niet dicht langs de Binckhorstlaan, de A12 en de spoorweg te projecteren. Als bronmaatregel kan overwogen worden om meer afstand te houden tot de geluidbronnen en/of door het projecteren van niet geluidgevoelige gebouwen op de hoogbelaste locaties.
Door de niet geluidgevoelige gebouwen parallel aan de geluidbronnen te projecteren kunnen deze objecten een afschermende functie toegekend krijgen voor de nieuwe woningen. Het plaatsen van geluidschermen is niet effectief voor hoge woongebouwen. Richting de A12 en spoorweg is met name voorzien in programma voor kantoor en/of bedrijven of stadsverzorgende functies als bijvoorbeeld een geothermiecentrale (Parkkwartier). Langs de Binckhorstlaan dienen objecten te voorzien te worden van geluidsreducerende en architectonische maatregelen voor geluidsluwe woonruimtes zoals dit ook reeds voorzien is in gerealiseerden, nog te vergunnen of in aanbouw zijnde objecten Binck City Park, de Blox, BoogieWood en de Bincker. Omdat geluid boven de grenswaarden niet is toegestaan, is woningbouw op die locaties alleen mogelijk als in het omgevingsplan wordt bepaald dat de gevel een niet-geluidgevoelige gevel is met bouwkundige maatregelen. Het geluid op een gebouw mag hoger zijn dan de grenswaarde, als aan de gevel bouwkundige maatregelen worden getroffen die: Bestaan uit een uitwendige scheidingsconstructie zonder te openen delen anders dan een gemeenschappelijke doorgang of: Borgen dat het geluid op de te openen delen in de uitwendige scheidingsconstructie die direct grenzen aan een verblijfsgebied niet hoger is dan de grenswaarde.
Indien dit aan de orde komt zal in de regels van de wijziging omgevingsplan bepaald worden dat de gevel een niet-geluidgevoelige gevel moet zijn. Uit de effectbeoordeling komt naar voren dat de cumulatieve geluidbelasting in de gehele Binckhorst hoog is. In enkele gebieden waar in het Gebiedsprogramma woningen voorzien zijn, zien we knelpunten ontstaan: Bouwblok M5 aan de Zuiderkoonstraat en Zonweg, waar op de noordelijke gevels de drempelwaarde voor geluid wordt overschreden door een combinatie van spoor-, Rijksweg- en gemeentewegverkeer. Bouwblok M2 aan het kruispunt tussen de Binckhorstlaan en de verlengde Mercuriusweg. Hier wordt op alle gevels de standaardwaarde voor geluid overschreden. Bouwblok P1 aan het Trekvlietplein, waar aan de noordelijke gevels de drempelwaarde voor geluid wordt overschreden, voornamelijk door spoorverkeer. Bouwblok T1 op de kruising tussen de Binckhorstlaan en Mercuriusweg, waar er door een combinatie van factoren (verkeer op beide wegen met een risico op verdere toename door een afsluiting voor autoverkeer op de Rijswijkseweg) een risico op het overschrijden van drempelwaarden is. Deelgebieden Lekstraat-Zuid en HABO-terrein, waar in het kader van het programma voor de Lekstraat/Sporendriehoek mogelijk woningen worden gerealiseerd.
Hier worden geen drempelwaarden overschreden, maar de gebouwen zijn hier erg gevoelig voor geluidbelasting doordat geluid vanuit meerdere windrichtingen op de gevels landt en het werken met geluidluwe gevels daardoor niet kansrijk is. De geluidsituatie op deze locaties is zeer ongunstig voor woningbouw. We bevelen aan om specifiek voor deze bouwblokken te onderzoeken of geluidbeperkende maatregelen mogelijk zijn. Deze kunnen zich richten op de bron of de ontvanger. Het aanbrengen van stil asfalt (indien nog niet aanwezig) vermindert de uitstraling van wegverkeersgeluid. Ook kan onderzocht worden of de verkeersintensiteit op de weg vermindert kan worden, bijvoorbeeld door het gericht aanbrengen van In het kader van de nadere uitwerking van het gebiedsprogramma in een wijziging omgevingsplan en bijbehorende ProjectMER zal dit onderzocht worden en zonodig geborgd worden in de planregels. Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 242 Aanbeveling Reactie projectorganisatie afsluitingen voor wegverkeer zoals in de maatregelpakketten die in hoofdstuk 29 beoordeeld worden.
Aan de ontvangende kant kunnen geluidluwe gevels aangebracht worden in gebouwen, en slaapkamers dienen aan de geluidluwe kant van woningen gepositioneerd te worden zodat het effect van slaapverstoring wordt verminderd of opgeheven. Deze oplossing is alleen kansrijk in situaties waar het geluid hoofdzakelijk uit één windrichting komt. Buiten de specifieke knelpunten die hierboven beschreven worden, blijkt uit de beoordeling in dit hoofdstuk dat de geluidsdruk op gevels van het merendeel van de bouwblokken in de Doorontwikkeling vrij hoog is. De gebouwtypologie die het Gebiedsprogramma nu voor ogen heeft, maakt de gebouwen en het achterliggende gebied gevoelig voor geluid. Het Gebiedsprogramma voorziet geïsoleerde gebouwen van meerdere bouwlagen, waarbij er op veel plekken in het gebied hoge woontorens gebouwd worden. Gezien het feit dat in het gebied vanuit meerdere richtingen geluid op de gevels van gebouwen terechtkomt, zorgt dit ervoor dat de gebouwen gevoelig zijn voor geluidoverlast. Vanuit het oogpunt van het beperken van geluidbelasting zou het concept van ‘zittende’ gebouwen van circa zes bouwlagen verder doorgevoerd kunnen worden, zodat langgerekte, middelhoge gebouwen ontstaan die als geluidswal voor de achterliggende gebieden fungeren.
Voorbeelden hiervan zijn de ‘Chinese muur’ aan de Laan van Meerdervoort (zie Figuur 7-2) en het langgerekte pand aan de Arthur van Schendelstraat langs het spoor ten zuiden van Utrecht Centraal. In de achterliggende gebieden kunnen geluidluwe verblijfsplekken in de buitenruimte gecreëerd worden die de kwaliteit van de leefomgeving in de Binckhorst versterken. Dit wordt verder versterkt door de realisatie van autovrije verblijfsplekken aan kades en oevers. De beoordeling van de geothermiecentrale op gebied van geluid in dit planMER is gebaseerd op een onderzoek uit 2021. De berekeningen die in dit rapport uitgevoerd zijn, zijn echter achterhaald en zullen opnieuw uitgevoerd moeten worden. Voor de aanleg gelden geluidvoorschriften op grond het Besluit activiteiten leefomgeving (Artikel 40 4.1121a Bal). Voor de exploitatie gelden geluidregels op grond van het Besluit kwaliteit leefomgeving/omgevingsplan. Daarmee zullen de geluidberekeningen moeten worden geactualiseerd. We bevelen aan om deze onderzoeken uit te voeren als onderdeel van het projectMER dat voor de aanpassing van het omgevingsplan opgesteld gaat worden. In het kader van de project-MER die voor de wijziging van het omgevingsplan nodig is, zal dit nader onderzocht worden.
5 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 243 Natuur 5 In Tabel B-0-18 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van natuur de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel B-0-18 Overzicht van aanbevelingen voor het aspect Natuur reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Het Gebiedsprogramma benoemt geen aparte ambities over het inrichten van grootschalige winterverblijven voor vleermuizen in woontorens in het plangebied, er wordt alleen rekening gehouden met de realisatie van de gewone vleermuisverblijven. Woontorens bieden echter uitstekende vestigingsmogelijkheden voor grootschalige winterverblijven door het stabiele microklimaat. We bevelen aan om te onderzoeken of hierover wel ambities opgenomen kunnen worden. In het puntensysteem Natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen is de categorie "Massawinterverblijfplaats dwergvleermuis" opgenomen. Het is niet bekend of binnen het ingreepgebied daadwerkelijk gebouwbewonende soorten verblijven. We bevelen aan om dit nader te onderzoeken. Dergelijke onderzoeken zijn in ieder geval nodig op het moment dat Omgevingsvergunningen aangevraagd gaan worden voor de ontwikkelingen in het gebied.
In het gebied zijn in ieder geval gebouwbewonende vleermuizen bekend. Onderzoek wordt inderdaad gedaan tijdens aanvraag van de vergunning. In paragraaf 17.4.1.4 merken we op dat de ruimtereserveringen voor boomwortels in de in het Gebiedsprogramma gepresenteerde straatprofielen naar onze mening te klein zijn voor de bomen die indicatief op de dwarsprofielen aangegeven staan. Dit leidt tot risico’s op schade aan infrastructuur en veiligheidsrisico’s vanwege het omwaaien van bomen tijdens zomerstormen. We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het ontwerp voor de straten te onderzoeken of er meer ruimte voor boomwortels kan worden gevonden. Indien dit niet mogelijk is, zou rekening gehouden moeten worden met de aanplant van kleinere boomsoorten dan aangegeven staan in de dwarsprofielen in het Gebiedsprogramma. Wij gaan uit van eerste orde bomen. Het intekenen en voldoende ruimte reserveren voor wortelruimte is maatwerk. Voor eerste orde bomen geldt 20m3 aan groeiruimte. Voor wat betreft de Doorontwikkeling bevelen we aan om in ieder geval een deel van de aan te planten bomen niet als jonge scheuten te planten, maar als (jong)volwassen bomen. De gemiddelde boom doet er enkele decennia over om zijn volwassen omvang te bereiken en het is van belang dat ook in het zichtjaar (2040) er al voldoende volwassen bomen in het gebied aanwezig zijn.
Bomen worden in het algemeen aangekocht en geplant met een diameter van 10-15cm. Ook zijn er nu een kleine 200 bomen geplant in het Proefpark, die nu dus al kunnen groeien en later in straatprofielen, pleinen of het Waterfrontpark terecht gaan komen. In dit planMER zijn berekeningen uitgevoerd aan de verwachte stikstofdepositie op nabijgelegen Natura 2000 gebieden voor zowel de aanleg- als gebruiksfase van de Doorontwikkeling. De resultaten zijn echter zeer onzeker omdat er vanwege het grove detailniveau van het ontwerp forse aannames nodig waren over onder meer bouwvolumes en vervoersbewegingen. De resultaten hiervan dienen gebruikt te worden voor een Passende beoordeling die de effecten van deze stikstofdepositie op het functioneren van de natuurgebieden duidt en beoordeelt in hoeverre het voornemen vergunbaar is. In dit planMER hebben we geen Passende beoordeling opgesteld, zowel vanwege de onzekerheid van de stikstofberekeningen als vanwege de wetgeving op gebied van stikstof die sterk aan verandering onderhevig is en op het moment van schrijven stelt dat ieder project dat leidt tot stikstofdepositie op Natura 2000 gebieden ter hoogte van meer dan 0,005 mol/ha/jaar in principe niet vergunbaar is. Als onderdeel van het projectMER dat voor de aanpassing van het omgevingsplan voor de Binckhorst opgesteld gaat worden, dient wel een Passende beoordeling opgesteld te worden.
In het kader van de Project-MER die voor de wijziging omgevingsplan opgesteld moet worden, zal een passende beoordeling worden opgesteld. 10 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 244 Stedelijk groen en maatschappelijke voorzieningen 5 In Tabel B-0-19 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van Stedelijk groen en maatschappelijke voorzieningen de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel B-0-19 Overzicht van aanbevelingen voor het aspect Stedelijk groen en maatschappelijke voorzieningen reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Indien het Gebiedsprogramma overtuigend zou kunnen aangeven dat het Afvalcluster daadwerkelijk gaat verplaatsen, vervalt de aanname dat op de plek van het Afvalcluster geen park aangelegd kan worden en komt de groenvisie waar wij in dit planMER vanuit gaan overeen met die in het Gebiedsprogramma.
De zekerheid van het verplaatsen van het Afvalcluster kan gegeven worden indien uit de parallel lopende locatiestudie blijkt dat er alternatieve locaties voor de bedrijven in het Afvalcluster zijn, er binnen het Gebiedsprogramma budget (wordt vrijgemaakt voor de verplaatsing van de bedrijven, en als onderdeel van het gewijzigde omgevingsplan het besluit tot verhuizing genomen wordt. Een flink budget komt uit de toegekende subsidie “Gebiedspakket”. Het voorstel voor cofinanciering moet nog bij de programmabegroting in september nog worden besloten en vervolgens verwerkt. Daarna kunnen pas de voorgenomen verplaatsingen en bijbehorende maatregelen worden opgepakt in een nog nader uit te werken project en vastgesteld krediet (budgetrecht raad; raadsbesluit noodzakelijk). Daarnaast moet er nog een echt goed alternatief komen voor met name de watergebonden functie van het afvalcluster. Dit is nog een van de moeilijke punten op dit moment. 10 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 245 Omgevingsveiligheid 5 In Tabel B-0-20 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van Omgevingsveiligheid de reacties van de projectorganisatie samengevat.
Tabel B-0-20 Overzicht van aanbevelingen voor het aspect Omgevingsveiligheid reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Omdat het aantal doorgaans aanwezige personen of de tijd dat die aanwezig zijn in nieuwe gebouwen in de delen van het plangebied waar een effect is op omgevingsveiligheid niet beperkt is, moeten conform artikel 5.15, tweede lid van het Bkl maatregelen worden getroffen ter bescherming van personen in nieuwe gebouwen in deze delen van het projectgebied. Deze punten zullen worden meegenomen bij de vertaling van het gebiedsprogramma naar een wijziging omgevingsplan. In het omgevingsplan van de gemeente Den Haag zijn aandachtsgebieden niet aangewezen als voorschriftengebieden. Voor nieuwe gebouwen in deze delen van het projectgebied geldt hierdoor de eis van artikel 4.90, eerste lid, van het Bbl (een bouwwerk in een brandvoorschriftengebied of in een explosievoorschriftengebied is zodanig dat de gevolgen voor personen van het aan het voorschriftengebied verbonden risico op brand of explosie worden beperkt) niet. Echter kan worden overwogen om nieuwe gebouwen in deze delen van het projectgebied toch te laten voldoen aan de eis van artikel 4.90, eerste lid van het Bbl.
Hiertoe moeten dan bouwkundige maatregelen (wat betreft brandwerendheid, brandklasse gevel en vloeren, brandklasse dak, vluchtroute en sterkte bij brand) worden getroffen. Voor meer mogelijke maatregelen wordt verwezen naar het door het RIVM opgestelde Handboek Omgevingsveiligheid, de door het NIPV opgestelde Scenarioboeken Omgevingsveiligheid en de door het RIVM opgestelde Maatregelenwiki. Deze punten zullen worden meegenomen bij de vertaling van het gebiedsprogramma naar een wijziging omgevingsplan. In de door het NIPV opgestelde Scenarioboeken Omgevingsveiligheid zijn voor LPG- tankstations / tankwagens met LPG het scenario fakkelbrand, het scenario koude boiling liquid expanding vapor explosion (BLEVE), het scenario warme BLEVE en het scenario wolkbrand / gaswolkexplosie (effecten en gevolgen) beschreven. In de door het NIPV opgestelde Scenarioboeken Omgevingsveiligheid zijn voor waterstoftankstations / tubetrailers met waterstof het scenario fakkelbrand en het scenario explosie (effecten en gevolgen) beschreven. In de door het NIPV opgestelde Scenarioboeken Omgevingsveiligheid is voor aardgasleidingen het scenario fakkelbrand (effecten en gevolgen) beschreven. Verder zijn hierin zelfredzaamheid in het geval van deze scenario’s en hulpverlening in het geval van deze scenario’s toegelicht. Ook zijn hierin mogelijke maatregelen beschreven.
Hierbij is onderscheid gemaakt tussen: kansbeperkende maatregelen, effect- en gevolgbeperkende maatregelen, maatregelen ter bevordering van de zelfredzaamheid (denk bijvoorbeeld aan het kunnen vluchten en het kunnen schuilen) en maatregelen ter bevordering van de hulpverlening (denk bijvoorbeeld aan het kunnen blussen). Deze punten zullen worden meegenomen bij de vertaling van het gebiedsprogramma naar een wijziging omgevingsplan. Houd bij de herontwikkeling van Binckhorst rekening met de mogelijke handelingsperspectieven in het geval van de scenario’s, zoals geschetst in hoofdstuk 15. Ook bevelen we aan dat de gemeente Den Haag samen met Veiligheidsregio Haaglanden (Brandweer Haaglanden) mogelijke maatregelen verder in kaart brengt en afweegt. In de verdere uitwerking van het gebiedsprogramma en bij het opstellen van de wijziging omgevingsplan zal hier rekening mee worden gehouden. Leiding W-536-01 heeft een belemmeringengebied buisleiding van 4 m. Bij de herontwikkeling van Binckhorst moet worden voldaan aan artikel 5.19 van het Bkl. Dit zal geborgd worden in de wijziging omgevingsplan. Als een omgevingsplan voorziet in een ruimtelijke ontwikkeling binnen een aandachtsgebied, dan wordt conform artikel 7.18, eerste lid, van de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening in bepaalde gevallen in aanvulling op artikel 5.15.
eerste lid, van het Bkl, een kwantitatieve beoordeling van het groepsrisico uitgevoerd. Voor Binckhorst geldt mogelijk dat de ontwikkeling leidt tot een toename in populatie van meer dan 500 personen in het gebied tussen de PR 10-8 contour en de 1% letaliteitsgrens van een milieubelastende activiteit en/of de ontwikkeling zich bevindt binnen de PR 10-8 contour van een milieubelastende activiteit en leidt tot een toename van de personendichtheid van meer dan 10% of een toename van meer dan 100 personen. Als dat het geval is, dan dienen er kwantitatieve risicoanalyses (QRA's) worden uitgevoerd. We schatten in dat er in ieder geval een QRA uitgevoerd moet worden voor aardgasleiding W-536-01. We bevelen aan om op basis van bovenstaande informatie te onderzoeken of voor het op dit planMER volgende projectMER voor de aanpassing van het omgevingsplan een dergelijke kwantitatieve beoordeling nodig is en om deze beoordeling uit te voeren. In het kader van de wijziging omgevingsplan en bijbehorende Project- MER zullen we dit onderzoeken.
Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 246 Aanbeveling Reactie projectorganisatie In artikel 7.21 en Bijlage II van de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening is een aantal wegen in Binckhorst aangewezen als niet-basisnet transportroutes. Niet- basisnet-transportroutes hebben conform artikel 7.22 van de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening een brandaandachtsgebied van 30 m en een explosieaandachtsgebied van 200 m. Strikt genomen heeft dit tot gevolg dat voor de ontwikkeling van beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties in de Binckhorst vrijwel overal maatregelen getroffen worden om personen in die gebouwen en op die locaties te beschermen tegen de effecten van een ongewoon voorval met gevaarlijke stoffen op niet-basisnet transportroutes. In de toekomstige situatie waarin blijkt dat de tankstations aan de Maanweg en Binckhorstlaan niet uitgeplaatst zouden worden, heeft dit behoorlijke consequenties voor de woningbouwplannen in het gebied. We adviseren om de tankstations uit te plaatsen en om nader te onderzoeken welke maatregelen getroffen zouden moeten worden om gebouwen en locaties te beschermen.
In het kader van de wijziging omgevingsplan en de bijbehorende Project-MER zal dit nader onderzocht worden. Uitgangspunt van het omgevingsplan is verder dat in ieder geval de LPG zal verdwijnen bij de twee tankstations. Bij herontwikkeling van de Maanweg zal onderzocht worden of en op welke manier het tankstation daar een plek kan krijgen. 5 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 247 Archeologie en cultuurhistorie 5 In Tabel B-0-21 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van Archeologie en cultuurhistorie de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel B-0-21 Overzicht van aanbevelingen voor het aspect Archeologie en cultuurhistorie reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Het is momenteel niet mogelijk om specifieke effectbeperkende maatregelen aan te geven voor het aspect archeologie, omdat nog niet bekend is waar en in welke mate bodemroerende ingrepen plaatsvinden. In het algemeen kan wel al worden aangegeven dat de negatieve effecten beperkt kunnen worden door geen/ minder bodemroerende werkzaamheden uit te voeren ter plaatse van bekende archeologische waarden en ter plaatse van zones met een (hoge) archeologische verwachting.
In de wijziging omgevingsplan zullen planregels opgenomen worden die dit borgen ter plaatse van gebieden met een archeologische verwachting. De negatieve effecten voor het aspect cultuurhistorie kunnen gemitigeerd worden door de (gedeeltelijke) sloop van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing te voorkomen, zoals Rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten of beeldbepalende bebouwing. In de wijziging omgevingsplan zullen (net als in het huidige omgevingsplan Binckhorst) planregels opgenomen worden die de bescherming van cultuurhistorisch waardevolle bouwwerken moeten borgen. Inzet blijft net als het huidige Omgevingsplan om erfgoed te handhaven en te betrekken in de planvorming. In het nader op te stellen Beeldkwaliteitsplan wordt de waardering van het cultureel historisch verder uitgewerkt naar specifieke planregels met betrekking tot bouwvolume, bouwhoogtes en/of materialisatie van aangrenzende planinitiatieven. De (nieuw)bouwplannen ter plaatse van de voormalige Anthony Fokkerschool en de gemeentelijke industriehallen kunnen zodanig worden ingepast dat de gemeentelijke monumenten behouden blijven. Dit zou bijvoorbeeld kunnen door woningen te realiseren in de bestaande gebouwen en extra woningen te realiseren in de hoogte, zonder de architectuur-historische waarde van de monumenten aan te tasten.
Dienst erfgoed heeft aangegeven hier altijd open voor te staan mits de aantasting van de objecten respectabel is. Bij (nieuw)bouwplannen ter plaatse van andere beeldbepalende bebouwing, zoals de Escherfabriek en De Vos verffabriek, kan de waardevolle bebouwing op een vergelijkbare manier worden behouden. Indien behoud van een beeldbepalend gebouw niet mogelijk blijkt, dan kunnen tevens de nieuwe ontwerpplannenzodanig worden afgestemd dat het verlies aan beeldbepalende bebouwing wordt gecompenseerd. Dit kan bijvoorbeeld door een in aard en omvang vergelijkbaar gebouw neer te zetten, of diverse karakteristieke en beeldbepalende elementen van het originele gebouw te verwerken in het nieuwe gebouw. In de planregels van de wijziging omgevingsplan zullen regels opgenomen worden die de bescherming van de cultuurhistorische waarden van beeldbepalende bebouwing moeten borgen. Eventueel negatieve effecten binnen de molenbiotoop gemitigeerd worden door de gehele molenbiotoop vrij te houden van hoge bebouwing en dichte begroeiing, die de werking van de molen negatief kunnen beïnvloeden. Met de bouw van het object aan de Neherkade 1 (overzijde Trekvliet, direct naast de molen) heeft de Provincie aangegeven dat de molenbiotoop niet meer relevant is vanwege de uit gebruik genomen bestaande molen.
Versterk waar mogelijk de beleving van archeologie en cultuurhistorie in de omgeving door het zichtbaarder en/of beleefbaarder maken van bekende archeologische en cultuurhistorische waarden. Hierbij kan gedacht worden aan informatiebordjes, straatnamen, tramhaltenamen of het anders zichtbaar maken (of houden) van archeologische sites en cultuurhistorisch relevante plekken. In het geval van archeologie kan dit bijvoorbeeld door reconstructies van bepaalde elementen of belijning om de locatie van een voormalig structuur te laten zien. Kasteel Binckhorst is een voorbeeld van een site die eventueel kan bijdragen aan de beleving van archeologie. In de verdere uitwerking van het gebiedsprogramma zal hier rekening mee worden gehouden, al dan niet in de vorm van een plaquette aan de gevel. Een groot deel van de bouwvelden in het Trekvlietkwartier en met name het Binckhavenkwartier ligt binnen de archeologische verwachtingszone. Het gaat om bouwvelden T1, T2 en T5 in het Trekvlietkwartier, en alle bouwblokken met uitzondering van B3 en B6 in het Binckhavenkwartier.
Bij grondroerende Dit zal worden geborgd in de planregels van de wijziging omgevingsplan Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 248 Aanbeveling Reactie projectorganisatie werkzaamheden in deze bouwvelden zal vooronderzoek uitgevoerd moeten worden om vast te stellen of archeologische waarden worden bedreigd. Indien hier sprake van is, dienen de aangetroffen archeologische waarden in situ bewaard te blijven. Indien dit niet mogelijk is, dienen ze opgegraven en veilig gesteld te worden. Als onderdeel van de Doorontwikkeling worden er op verscheidene plekken nieuwe gebouwen gebouwd nabij bestaande cultuurhistorisch waardevolle elementen. Het gaat om de volgende bouwblokken: T1 en T2 liggen binnen de molenbiotioop van de Laakmolen; M3 ligt op de plek van de gemeentelijke industriehallen die aangewezen zijn als gemeentelijk monument. We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma rekening te houden met deze bestaande cultuurhistorische elementen in de Binckhorst. Met name in bouwblok M3 is het onduidelijk of de gemeentelijke industriehallen behouden kunnen blijven. T1 en T2: besluit van het provinciebestuur uit mei 2017, waarin staat dat bij de Laakmolen deze richtlijn bij uitzondering niet te hoeft worden toegepast.
Dit omdat de Laakmolen nagenoeg niet in werking is. M3: In de planregels van de wijziging omgevingsplan zal de bescherming van de cultuurhistorische waarden van beeldbepalende bouwwerken en (gemeentelijke) monumenten geborgd worden. 5 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 249 Bodem 5 In Tabel B-0-22 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van bodem de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel B-0-22 Overzicht van aanbevelingen voor het aspect Bodem reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Op locaties waar infrastructuur wordt aangelegd ter plaatse van bestaande bebouwing kan sprake zijn een extra belasting op de ondergrond met extra bodemdaling (zetting) tot gevolg. Dit kan beheerst worden door mitigerende maatregelen, zoals een voorbelasting, grondverbetering en/of de toepassing van lichte ophoogmaterialen.
Zodra dit van toepassing blijkt, zal dat in een volgende projectfase worden uitgewerkt Stel in het Gebiedsprogramma het volgende op: 1) een planning en eerste aanzet voor het afwegingskader voor ondergronds ruimtegebruik, 2) een beschrijving waar mogelijke knelpunten op gaan treden en hoe die opgelost kunnen worden en 3) een beschrijving dat er een bewuste keuze gemaakt wordt voor bijvoorbeeld bepaalde typen bomen die beter groeien in kleine standplaatsen, zodanig dat het risico voortkomend uit onvoldoende ruimte voor wortelstelsels wegvalt. Er wordt gewerkt aan ruimtelijk raamwerk boven- en ondergrond dat als dit afwegingskader kan fungeren. Hierin worden de straatprofielen en rooilijnen vastgelegd en de ondergrondse ruimte (ook voor bomen) toegewezen. In het onderzoek merken we op dat de ruimtereserveringen voor boomwortels in de in het Gebiedsprogramma gepresenteerde straatprofielen naar onze mening te klein zijn voor de bomen die indicatief op de dwarsprofielen aangegeven staan. Dit leidt tot risico’s op schade aan infrastructuur en veiligheidsrisico’s vanwege het omwaaien van bomen tijdens zomerstormen. We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het ontwerp voor de straten te onderzoeken of er meer ruimte voor boomwortels kan worden gevonden.
Indien dit niet mogelijk is, zou rekening gehouden moeten worden met de aanplant van kleinere boomsoorten dan aangegeven staan in de dwarsprofielen in het Gebiedsprogramma. De komende periode wordt gewerkt aan een ruimtelijk raamwerk boven- en ondergrond. Hierin worden rooilijnen en straatprofielen verder uitgewerkt en de beschikbare ruimte in de ondergrond in beeld gebracht en verdeeld tussen de verschillende functies. Het Gebiedsprogramma is nog niet voldoende gedetailleerd om te kunnen beoordelen waar leidingen voor warmtenetten en (afval)water en kabels voor telecommunicatie en elektriciteit komen te liggen. We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma de benodigde en beschikbare ruimte in de ondergrond in beeld te brengen en de nieuwe gebruiksfuncties in te passen, zodanig dat geen knelpunten met andere, bestaande gebruiksfuncties ontstaan. De komende periode wordt gewerkt aan een ruimtelijk raamwerk boven- en ondergrond. Hierin worden rooilijnen en straatprofielen verder uitgewerkt en de beschikbare ruimte in de ondergrond in beeld gebracht en verdeeld tussen de verschillende functies. Door elektriciteitsbedrijf Stedin wordt in het plangebied een nieuwe kabel voor middenspanning aangelegd. De ligging hiervan is afhankelijk van de programmering van de Doorontwikkeling.
We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma hierover afstemming te zoeken met Stedin. Bij het opstellen van een wijziging omgevingsplan zal worden afgestemd met Stedin. 10 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 250 Water 5 In Tabel B-0-23 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van water de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel B-0-23 Overzicht van aanbevelingen voor het aspect Water reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Vermoedelijk worden er ondergrondse ingrepen gedaan door de aanleg van ondergrondse kunstwerken en garages. Grondwaterverlagingseffecten in de omgeving zijn te mitigeren door retourbemaling van het onttrokken water of door andere technische oplossingen zoals plaatsing van damwanden. Welke mitigerende maatregel het meest geschikt is, is maatwerk per locatie en ingreep. Het toepassen van deze mitigerende maatregelen leidt tot mogelijk neutrale effecten op de omgeving door bemaling. Dit omdat met het slaan van damwanden minder grondwater onttrokken hoeft te worden (positief voor grondwaterstanden).
Hierdoor kan voorkomen worden dat kwetsbare bebouwing binnen de invloedsgebieden van de bemalingen komt te liggen, waardoor het risico op zetting binnen de zonering van de waterkering voorkomen kan worden. Zodra dit van toepassing blijkt, zal dat in een volgende projectfase worden uitgewerkt. Verder kan bemaling een negatief effect hebben op het grondwatersysteem, doordat bijvoorbeeld afsluitende bodemlagen worden doorgraven of (langdurige) bemaling en/of drainage plaatsvindt in de aanlegfase. Om mogelijke negatieve effecten op het grondwatersysteem bij ondergrondse ingrepen te voorkomen, kunnen mitigerende maatregelen worden getroffen. Zo kunnen de verdiept liggende onderdoorgangen bijvoorbeeld grondwaterneutraal en ‘waterdicht’ worden aangelegd, waarbij er geen langdurige bemaling of permanente drainage plaatsvindt. Eventueel benodigde bemaling voor tijdens de bouw van de onderdoorgangen kan daarbij bijvoorbeeld slechts voor een beperkte duur worden toegepast. Daarnaast kan de maatregel worden getroffen dat eventueel tijdens de uitvoering doorgegraven afsluitende bodemlagen uiteindelijk weer worden hersteld. Omdat het grondwatersysteem permanent minder natuurlijk ingericht zal worden kunnen niet alle negatieve effecten helemaal gemitigeerd worden. Zodra dit van toepassing blijkt, zal dat in een volgende projectfase worden uitgewerkt.
Doordat er mogelijke verontreinigingen in de bodem liggen is het van belang dat de bodem, indien noodzakelijk, eerst gesaneerd wordt om negatieve effecten op de waterkwaliteit te voorkomen. Hierdoor zal bemaling en bijbehorende lozing een neutraal effect hebben op zowel de grondwater- als oppervlaktewaterkwaliteit. De extra belasting van het grondwater dient met behulp van mitigerende maatregelen, zoals een afvoersysteem, opvangvoorzieningen en gecontroleerde infiltratievoorzieningen, niet de grondwaterkwaliteit te verslechteren. Zodra dit van toepassing blijkt, zal dat in een volgende projectfase worden uitgewerkt. Om te voorkomen dat de kwaliteit van het oppervlaktewater wordt aangetast door het afspoelen van uitlogende of schadelijke stoffen die worden gebruikt bij de aanleg van de Vlietlijn, dient het gebruik van dergelijke stoffen en/of materialen te worden vermeden. In de aanbestedingsfase voor de realisatie van De Vlietlijn worden dergelijke (wettelijke) bepalingen meengenomen en wordt onderdeel van contract met Aannemer. Grondwaterverlagingseffecten in de omgeving zijn te mitigeren door retourbemaling van het onttrokken water of door andere technische oplossingen zoals plaatsing van damwanden. Welke mitigerende maatregel het meest geschikt is, is maatwerk per locatie en ingreep.
Met het slaan van damwanden hoeft minder grondwater onttrokken te worden (positief voor grondwaterstanden). Als de bemaling zeer lokaal blijft en de effecten niet uitstralen naar de omgeving wordt verplaatsing van verontreiniging voorkomen. Zodra dit van toepassing blijkt, zal dat in een volgende projectfase worden uitgewerkt. Vooralsnog worden er geen activiteiten binnen de zoneringen van de waterkeringen voorzien, waardoor er geen directe effecten verwacht worden voor wat betreft de stabiliteit van de waterkeringen. Grondwaterverlagingseffecten binnen de zoneringen van de kering zijn te mitigeren door retourbemaling van het onttrokken water of door andere technische oplossingen zoals plaatsing van damwanden. Welke mitigerende maatregel het meest geschikt is, is maatwerk per locatie en ingreep. Met het slaan van damwanden hoeft minder grondwater onttrokken te worden (positief voor grondwaterstanden). Hierdoor kan voorkomen worden dat de waterkeringen binnen de invloedsgebieden van de bemalingen liggen, waardoor het risico op zetting binnen de zonering van de waterkering voorkomen kan worden. Zodra dit van toepassing blijkt, zal dat in een volgende projectfase worden uitgewerkt. Aangeraden wordt in het vervolgproces rekening te houden met de beleidsregels van Hoogheemraadschap Delfland en de gemeente Den Haag.
Het hierbij om de volgende documenten en tools: Voor de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma in een Voorlopig Ontwerp Bij het opstellen van de wijziging omgevingsplan en het ontwerp van de Vlietlijn zal hier rekening mee worden gehouden. Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 251 Aanbeveling Reactie projectorganisatie voor de Vlietlijn bevelen we het volgende aan: • Houd in het vervolgproces rekening met de beleidsregels van Hoogheemraadschap Delfland en de gemeente Den Haag. Het hierbij om de volgende documenten en tools: – Watersleutel (het hulpmiddel om de compensatie van waterberging te bepalen) – Hoogheemraadschap Delfland – Handreiking klimaat – Gemeente Den Haag – Handreiking weging van het waterbelang voor gemeenten 2024 – Hoogheemraadschap Delfland – Waterkwaliteitskaart – Hoogheemraadschap Delfland – Richtlijn Compensatie Verharding – Beleidsregel medegebruik Waterkeringen – Beleidsregel medegebruik Waterkeringen – Beleidsregel grondwateronttrekking en infiltraties – Beleidsregel kunstwerken in wateren – Beleidsregel werken in het profiel van wateren – Beleidsregel dempen en graven – Waterschapsverordening Delfland Het is nog niet duidelijk waar ondergrondse kunstwerken aangelegd gaan worden.
Deze hebben mogelijk effecten op de grondwaterstand en/of grondwaterstromen. We bevelen aan om in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma met behulp van een geohydrologisch model onderzoek te doen naar het optreden van deze effecten. Betreft met name in de Sporenzone: - maaiveld variant betreft 'half verdiepte ligging in betonnen bak'' óf - tunnel variant met volledig ondergrondse ligging (in min of meer zelfde tracélijn in platte vlak) We hebben in dit planMER een kwalitatieve beschouwing gegeven van de mogelijke grondwatereffecten ten gevolge van de voorziene geothermieboringen. Voor de geothermiecentrale en -boringen wordt op een later moment een separaat projectMER opgesteld. In dit projectMER dient kwantitatief onderzoek gedaan worden naar het effect van de geothermieboringen op het grondwater. Dit zal in de Project-MER nader onderzocht worden 5 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 252 Ruimtelijke en stedenbouwkundige kwaliteit 5 In Tabel B-0-23Tabel B-0-23 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van Ruimtelijke en stedenbouwkundige kwaliteit de reacties van de projectorganisatie samengevat.
Tabel B-0-24 Overzicht van aanbevelingen voor het aspect Ruimtelijke en stedenbouwkundige kwaliteit reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Er is een uitwerking nodig van de private en publieke domeinen met overgangszones, materialisering, meubilair en architectuur. Hier zullen de wezenlijke verschillen tussen de buurten zich laten zien. De doorsnedes bij hoofdstuk groen geven daar wel een idee over, maar nog niet genoeg om te beoordelen hoe bewoners daar écht samen gaan leven. Onderdeel van het vervolg is het opstellen van en Beeldkwaliteitsplan (dat het huidige vervangt) en een raamwerk openbare ruimte. Uitwerking van de groene straatprofielen in verband met de beperkte ruimte in de ondergrond voor wortelstelsels van bomen. De groene straatprofielen worden uitgewerkt in het op te stellen raamwerk boven- en ondergrond. Hierin worden rooilijnen en ondergrondse ruimte bepaald. Aandacht voor de zone langs het spoor. Er is minder ruimte voor groen, met als gevolg dat het groen/onbebouwd gebied in de wijk niet gelijkmatig verdeeld is. Er is een Beeld Kwaliteits Plan opgesteld voor De Vlietlijn waarbij 'ruimte voor groen' expliciet is gemaakt. Dit vergt ruimte en is onderdeel van de VoorOntwerp fase voor definitief 'integraal profiel'. Uitwerking van de verbindingen met omgeving.
Toon aan dat de verbindingen van hoge kwaliteit kunnen zijn en wat de effecten van de aanlandingen zijn. Geef daarbij een goede indicatie van de maakbaarheid en betaalbaarheid. Bij de uitwerking in het omgevingsplan wordt de kwaliteit, maakbaarheid en betaalbaarheid meegenomen. Toon uit in een uitwerking van programma, ontwerp en architectuur hoe de historische bebouwing met de stedelijke ontwikkeling wordt geïntegreerd. In de programmatische uitwerking is voor beeldbepalende gebouwen en monumenten al een aparte aanduiding gemaakt. Deze bouwt voort op de huidige beleidsregel 2 in het vigerende Omgevingsplan. Maak een uitwerking in de verblijfskwaliteit, wat essentieel is voor het slagen van deze plekken als fijne verblijfsruimtes. Dit vraagt om aandacht voor materialisatie, meubilair, aantrekkelijke gevels en programma’s die sociale veiligheid en identiteit versterken. Het plan lijkt sterk in te zetten op interactie en reuring, maar verblijfskwaliteit gaat ook over rust, bezinning en ontspanning, wat juist voor de stedeling belangrijk is. Ook de maatregelen bij beoordelingscriterium Herkenbaarheid door duidelijke routes en herkenningspunten hebben effect op de kwaliteit van de openbare ruimte. Onderdeel van het beeldkwaliteitsplan en buitenruimteplan (Handboek openbare ruimte Binckhorst), die in de vervolguitwerking worden opgepakt.
Bestaande bedrijven met een milieucategorie drukken een negatief effect op de ontwikkeling. Voor het plan is het aan te bevelen om focus te leggen op uitplaatsing van deze activiteiten. Dit is het uitgangspunt van het gebiedsprogramma. In de verdere uitwerking naar een wijziging omgevingsplan zal onderzocht worden hoe hier concreet invulling aan gegeven gaat worden en wordt de fasering uit het gebiedsprogramma nader ingevuld. In het Gebiedsprogramma zijn kaarten opgenomen met groene verbindingen en traverses/tunnels door/over de sporenbundel ten noordoosten van de Binckhorst. Dit zijn zeer dure en ingrijpende maatregelen als deze verbindingen daadwerkelijk aangelegd gaan worden. We bevelen aan om in het Gebiedsprogramma aan te geven of deze verbindingen daadwerkelijk aangelegd gaan worden. Als dit geen realistisch voornemen is, zouden de betreffende kaarten aangepast moeten worden. Deze verbindingen zijn randvoorwaardelijk voor de relatie en toegankelijkheid naar de omgeving toe , maar ook om de Vlietlijn beter te laten renderen/ bereikbaar te maken. De bruggen en objecten in relatie tot de Vlietlijn zijn ook begroot. Het Gebiedsprogramma bevat onvoldoende detailniveau om te kunnen beoordelen hoe deelgebieden zich zullen vertalen in programma, architectuur en inrichting van de buitenruimte.
Ook is het onduidelijk in hoeverre er aandacht is voor verblijfskwaliteit, wat essentieel is voor het slagen van deze plekken als fijne verblijfsruimtes. Dit vraagt om aandacht voor materialisatie, meubilair, aantrekkelijke gevels en programma’s die sociale veiligheid en identiteit versterken. We bevelen aan om hier in het Gebiedsprogramma dieper op in te gaan. Onderdeel van het beeldkwaliteitsplan en buitenruimteplan (Handboek openbare ruimte Binckhorst), die in de vervolguitwerking worden opgepakt. Het is op basis van het Gebiedsprogramma niet duidelijk hoe het industriële culturele erfgoed in de Binckhorst geïntegreerd gaat worden in de omgeving. Met name de Onderdeel van het beeldkwaliteitsplan en buitenruimteplan (Handboek Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 253 Aanbeveling Reactie projectorganisatie programmering en inrichting aansluitend op de buitenruimte zijn nog niet bekend, terwijl deze elementen een bepalende rol spelen. We bevelen aan om in het Gebiedsprogramma duidelijker aan te geven welke programmering en inrichting aansluitend op de buitenruimte voorzien wordt voor het industriële culturele erfgoed. openbare ruimte Binckhorst), die in de vervolguitwerking worden opgepakt.
Uit de beoordeling in paragraaf 5.2.2.2 blijkt dat het Gebiedsprogramma inzet op het creëren van een uitnodigende plek voor creativiteit en ondernemerschap. Het Gebiedsprogramma biedt veel ruimte voor creatieve industrie, betaalbare werkplekken en innovatieve tijdelijke invullingen, maar concrete langetermijnmaatregelen en een uitvoeringsplan ontbreken. Uit het Gebiedsprogramma blijkt niet dat er een financieel kader voor creatieve projecten, tijdelijke initiatieven en betaalbare werkplekken is, terwijl uit ervaringen met creatieve hubs blijkt dat ze moeilijk kunnen concurreren met de markt voor ontwikkellocaties op plekken zoals de Binckhorst. We bevelen daarom aan om hier in het Gebiedsprogramma nader op in te gaan: welke maatregelen gaat de gemeente treffen om te voorkomen dat ondernemerschap op deze plekken betaalbaar blijft Als uitwerking van de ambities uit het gebiedsprogramma op het gebied van economie zal er na vaststelling van het intergemeentelijk gebiedsprogramma een uitvoeringsplan Economie worden opgesteld. Dit zal vervolgens waar mogelijk juridisch planologisch worden geborgd in de wijziging omgevingsplan. Het plan voor de Doorontwikkeling dient verder uitgewerkt en gedetailleerd te worden. Het is nu zeer abstract en hoog over en zeer ambitieus ingestoken.
Door ambities te vertalen naar maakbare ontwerpen kan beter inzichtelijk maken of fysiek ook aan de ambities voldaan kan worden. Denk aan de verbindingen met andere wijken of de ‘groene’ straatprofielen. In de vervolguitwerkingen worden gebiedspaspoorten/ bouwenveloppen opgesteld, deze bevatten ook elementen van een stedenbouwkundig plan (producten die Gemeente Den Haag heeft gedefinieerd binnen de Omgevingswet). Die zullen maatvast en gedetailleerder publiek en private investeringen vastleggen. Voor het mobiliteitsplan is de aanbeveling om deze te heroverwegen. Het plan wordt gedomineerd door bestaande verkeersbundels en die drukken een negatief effect op deze wijk van de toekomst. Het Plangebied omvat een deel van de stad met daarin ook de bovenwijkse verkeersstructuren zoals hoofdverkeersroutes, regionale fietsroutes en een tramlijn. Deze zijn aangehecht aan de stedelijke verkeersnetwerk en daarom maar beperkt aan te passen qua ligging. Daarbij stellen deze stedelijk netwerken ook eisen aan de directheid, verkeerafwikkeling, en veiligheid om het verkeer daarop te bundelen. Het borgen van de menselijke maat en het ''fijnmazig stedelijk weefsel'' komt nog niet voort uit de Spelregelkaart die in het Gebiedprogramma gepresenteerd wordt.
We bevelen aan om in de verdere uitwerking van de Spelregelkaart in te gaan op de private en publieke domeinen met overgangszones, materialisering, meubilair en architectuur. Hier zullen de wezenlijke verschillen tussen de buurten zich laten zien. In de vervolguitwerkingen worden gebiedspaspoorten/ bouwenveloppen opgesteld, deze bevatten ook elementen van een stedenbouwkundig plan (producten die Gemeente Den Haag heeft gedefinieerd binnen de Omgevingswet). Die zullen maatvast en gedetailleerder publiek en private investeringen vastleggen. 5 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 254 Gezonde leefomgeving 5 In Tabel B-0-25 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van Gezonde leefomgeving de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel B-0-25 Overzicht van aanbevelingen voor het aspect Gezonde leefomgeving reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Het uitplaatsen van de milieubelastende bedrijven in het gebied is randvoorwaardelijk voor het realiseren van een kwalitatief hoogwaardige en gezonde leefomgeving, zowel vanwege effecten op de milieudruk als vanwege de beperkingen die het niet uitplaatsen van bedrijven oplevert voor de inrichting van de openbare ruimte.
Dit geldt met name voor de bedrijven in het afvalcluster. Garandeer in het Gebiedsprogramma daarom de uitplaatsing van deze bedrijven. Dit zal bij vaststelling van het gebiedsprogramma duidelijk worden De losse bouwblokken die nu onderdeel van het plan zijn, zijn gevoelig voor geluidoverlast. Onderzoek daarom of, met name langs de Supernovaweg en Binckhorstlaan, deze gebouwen vervangen kunnen worden door langgerekte, zittende gebouwen met circa zes bouwlagen. Aan de kant van de weg zouden bij deze gebouwen geluidluwe gevels toegepast moeten worden, en de panden vormen daarmee een geluidwal voor het achterliggende gebied. Voor het vergroten van de doorwaadbaarheid is gekozen om geen continue en dichte gevels te realiseren van 80 meter of langer maar te werken in slagen. Voer de mobiliteitsingrepen in maatregelpakket 1 door. Dat betekent dat op de Geestbrug en Tolbrug knips voor autoverkeer aangebracht worden de parallelbaan van de Rotterdamsebaan op de Binckhorstlaan afgekoppeld wordt. Doorgaand autoverkeer wordt hierdoor uit het gebied geweerd, wat ten opzichte van de situatie waarin geen maatregelen getroffen worden een positief effect op geluid, luchtkwaliteit en verkeersveiligheid heeft. Het besluit over de maatregelenpakketten vindt plaats ten tijde van het opstellen van het definitieve intergemeentelijke gebiedsprogramma. Realiseer geen woningen op het HABO-terrein.
De geluidsdruk is hier hoog en geluid landt, afhankelijk van de plaatsing van woningen, vanuit drie windrichtingen op de gevel. Het toepassen van geluidluwe gevels zal daardoor naar verwachting zodanig bemoeilijkt worden dat een fijne leefkwaliteit hier niet gegarandeerd kan worden. In het gebiedsprogramma wordt momenteel op deze locatie geen rekening gehouden met woningbouw. Voor het sporencluster zijn nu separaat vier scenario's uitgewerkt. Bij een aantal is hier wel sprake van woningen op deze locatie Voer nader onderzoek uit naar de verwachte leefkwaliteit en gezondheid van de leefomgeving in bouwblokken M5, 20 B1, B4 en T1 en breng maatregelen in beeld die de situatie doen verbeteren. Met name geluid is hier een belangrijke factor. In het kader van de wijziging omgevingsplan en ProjectMER zal dit nader onderzocht worden. Werk in het Gebiedsprogramma verder uit waar sport- en speelvoorzieningen in de openbare ruimte aangelegd worden. Op basis van het Gebiedsprogramma hebben we niet kunnen beoordelen of voor hiervoor voldaan wordt aan de Haagse richtinggevende normen. Dit mag concreter. Zal plaatsvinden in de verdere uitwerking van het gebiedsprogramma. Voor nu is er in het gebiedsprogramma al wel sprake van duiding op welke locaties sportvoorzieningen in de buitenruimte mogelijk zijn.
10 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 255 Klimaatadaptatie 5 In Tabel B-0-26 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van klimaatadaptatie de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel B-0-26 Overzicht van aanbevelingen voor het aspect Klimaatadaptatie reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Onderzoek of overtollig hemelwater als gevolg van een piekbui geborgen kan worden op een locatie waar geen verlies van functies optreedt. Alleen op die manier heeft de afname van verharding in het plangebied ten gevolge van de Doorontwikkeilng een positief effect op de waterbergende functie van het gebied. Alle kavels in het gebied hebben hier een plicht om piekbuien op te vangen. Houd bij de verdere uitwerking van de ontwikkelplannen rekening met de delen van het plangebied die al herontwikkeld zijn of niet herontwikkeld worden, zodanig dat het beschermingsniveau van de wijk als geheel niet verslechtert. De gemeente ziet het als een belangrijk uitganspunt dat een goede ontwikkeling niet kan zonder kwalitatieve en kwantitatieve openbare ruimte die gedurende de ontwikkeling voortdurend op orde is.
Dat is ook het deel van de ontwikkeling waar de gemeente tot in lengte van jaren voor verantwoordelijk blijft. Daarin moet leefomgeving, bereikbaarheid en transformatie/bouwen evenwichtig samengaan. Het zorgen voor afgeronde buurtjes en het realiseren van robuuste structuren is een belangrijk aandachtspunt voor de uitvoeringsfasering. Zet voor de Doorontwikkeling in op de realisatie van zoveel mogelijk groene gevels en groene daken. Deze hebben een verkoelend effect op de buitentemperatuur. Kan voor gekozen worden als onderdeel van puntensysteem natuurinclusief bouwen 10 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 256 Windcomfort en -hinder 5 In Tabel B-0-27 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van Windcomfort en -hinder de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel B-0-27 Overzicht van aanbevelingen voor het aspect Windcomfort en -hinder reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Uit deze studie is zichtbaar dat met name hoogbouw waarbij het perceel zuidwest is georiënteerd aanleiding geeft tot een verslechtering van het windklimaat.
Rekening houdende met de effectbeperkende maatregelen wordt aanbevolen om voor verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma het bouwvolume met name aan de Binckhorstlaan nader te onderzoeken. Een geleidelijke verhoging van gebouwmassa, in combinatie met een meer gescheiden plint-toren relatie zal een verbetering zijn voor het windklimaat. Wind is complex. In sommige situaties is een setback, welke geldt als mitigerende maatregel, soms een verslechtering van het windklimaat. In de verdere planuitwerking dienen architecten te voldoen aan geldend wind en bezonningsbeleid. Net als bij de reeds gerealiseerde objecten aan de Binckhorstlaan De beoordelingen in dit hoofdstuk zijn gebaseerd op twee 3D- modellen uit een eerdere projectfase. Het model dat in het Gebiedsprogramma gepresenteerd wordt, is dus niet doorgerekend op windeffecten. We bevelen aan om dit in de verdere uitwerking van het Gebiedsprogramma wel te doen. We bevelen ook aan om daarbij naast windcomfort- en hinder ook windgevaar te beschouwen. Bij verdere uitwerking van de plannen in de volgende projectfase zullen we naast windcomfort- en hinder ook windgevaar beschouwen.
10 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 257 Bezonning en lichthinder 5 In Tabel B-0-28 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van Bezonning en lichthinder de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel B-0-28 Overzicht van aanbevelingen voor het aspect Bezonning en lichthinder reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Uit het onderzoek blijkt dat bij de verdichting en verstedelijking van de Binckhorst druk staat op de bezonning van woningen. In het omgevingsplan kan vanuit goede ruimtelijke ordening een differentiatie worden gemaakt tussen bestaande woningen en nieuwe woningen, waarbij het 2 uur criterium geen verplichting maar een streefwaarde is. Zo kan voor nieuwe woningen als beleidsdoelstelling worden aangehaald dat minimaal 60% van de woningen aan het criterium moet voldoen. Dat beperkt dat een situatie waar woningen op lager gelegen verdiepingen of aan noordgevels onvoldoende bezonning ontvangen tot vertraging van planontwikkeling leidt. Besluit hierover zal volgen bij de vertaling van het gebiedsprogramma naar een wijziging omgevingsplan.
10 15 20 Varianten Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 258 Milieubelastende activiteiten 5 In Tabel B-0-29 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van variantenstudie Milieubelastende activiteiten de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel B-0-29 Overzicht van aanbevelingen voor het variantenstudie Milieubelastende activiteiten reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Versnel het lopende onderzoek naar de uitplaatsing van AVR, HMS en HVB om duidelijkheid te krijgen over de financiële, ruimtelijke en logistieke mogelijkheden. Dit onderzoek moet prioriteit krijgen, omdat het afvalcluster een groot knelpunt vormt voor de geplande woningbouw en het Waterfrontpark. Dit onderzoek is in januari 2026 afgerond Richt een programma in om concrete afspraken te maken met ondernemers en reserveer aantoonbaar budget voor de uitplaatsing van bedrijven. Zonder financiële en juridische zekerheid blijft de uitvoerbaarheid van de uitplaatsing onzeker.
Deze aanbeveling wordt meegenomen in de verdere besluitvorming Voer een gedetailleerd onderzoek uit naar de actuele hindergebieden voor geluid en geur van bedrijven zoals Dyckerhoff Basal, Renewi, Jachtwerf de Haas en Maison Kelder. Gebruik geactualiseerde geluidmodellen en toets de mogelijkheden voor mitigerende maatregelen. Deze aanbeveling wordt meegenomen in de verdere besluitvorming Werk de richtafstanden voor geur, geluid en stof bij op basis van de nieuwste wetgeving en metingen, vooral voor bedrijven met maatwerkvoorschriften zoals Dyckerhoff Basal. Deze aanbeveling wordt meegenomen in de verdere besluitvorming Evalueer het groepsrisico rondom tankstations, gasleidingen en verffabrieken, en onderzoek verdere mogelijkheden om deze bronnen uit te plaatsen of risico's te minimaliseren. Deze aanbeveling wordt meegenomen in de verdere besluitvorming Onderzoek hoe woningen rondom bedrijven zoals Dyckerhoff Basal en Jachtwerf de Haas veilig en leefbaar kunnen worden gerealiseerd. Dit omvat de balans tussen bedrijvigheid en wonen, met aandacht voor mitigatie van geluid, geur en stofhinder. Deze aanbeveling wordt meegenomen in de verdere besluitvorming Stel een gedetailleerde fasering op waarin de uitplaatsing van milieubelastende activiteiten voorafgaat aan de bouw van woningen en groenvoorzieningen. Dit voorkomt conflicten en zorgt voor een efficiënte uitvoering.
Deze aanbeveling wordt meegenomen in de verdere besluitvorming 10 . Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 259 Locatiekeuze geothermiecentrale 5 In Tabel B-0-30 zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van variantenstudie Locatiekeuze geothermiecentrale de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel B-0-30 Overzicht van aanbevelingen voor het variantenstudie Locatiekeuze geothermiecentrale reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Realiseer de geothermiecentrale en de boorputten voordat woningen in omliggende bouwblokken betrokken worden door bewoners. Deze aanbeveling wordt meegenomen in de verdere besluitvorming Doorloop een separate planprocedure voor de geothermiecentrale. Daarbij dient een project-MER of een mer-aanmeldingsnotitie opgesteld te worden die alle relevante milieueffecten beschrijft. Hierin dienen de onderstaande onderzoeken minimaal plaats te vinden: omgevingsveiligheid, geluid, trillingen, ruimtelijke kwaliteit, water en bodem. Voor de overige aspecten dient er beschouwt te worden of zij een risico vormen. Bij de verdere uitwerking zal een project-MER opgesteld worden.
Voer een aanvullend onderzoek uit naar de aanwezigheid van gashoudende lagen en kleinere breuksystemen in de ondergrond, zodat het boortraject van de geothermiedoubletten zo ontworpen kan worden dat het risico op een blowout en/of geïnduceerde aardbeving geminimaliseerd worden. Bij de verdere uitwerking zal een project-MER opgesteld worden. Verzeker dat alle plannen en modellen voldoen aan de eisen van de Omgevingswet, inclusief nieuwe normen voor geluid en veiligheid. Bij de aanvraag omgevingsvergunning wordt dit meegenomen. 10 Onze referentie: YRM36R752TEV-1386848496-3992:1.0 - Datum: 11 februari 2026 - Confidential PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA DE VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING BINCKHORST 260 Programma Sporendriehoek 5 In Tabel B-0-31zijn voor de aanbevelingen voor de Doorontwikkeling op gebied van variantenstudie Programma Sporendriehoek de reacties van de projectorganisatie samengevat. Tabel 0-301 Overzicht van aanbevelingen voor het variantenstudie Programma Sporendriehoek reacties van de projectorganisatie op de aanbevelingen Aanbeveling Reactie projectorganisatie Het aanleggen van de aan de tunnelvariant gekoppelde halte onder het HABO-terrein is van grote meerwaarde voor het gebied. Zonder deze halte liggen de Sporendriehoek en het Bink36 terrein op een behoorlijke loopafstand van de dichtstbijzijnde tramhalte.