4718 - Bijlage 15 bij TAM-Omgevingsplan Overgoo - Windhinderonderzoek
Tekst van het document
Herontwikkeling Overgoo - Fleetpark Leidschendam Voorburg Windklimaatonderzoek Concept Rapportnummer O 17161-7-RA d.d. 5 november 2024 Peutz bv, postbus 696, 2700 ar zoetermeer, +31 85 822 87 00, info@peutz.nl, www.peutz.nl kvk 12028033, opdrachten volgens DNR 2011, lid Nlingenieurs, btw NL.004933837B01, ISO-9001:2015 mook - zoetermeer - groningen - eindhoven - haps - düsseldorf - dortmund - berlijn - nürnberg - leuven - parijs - lyon O 17161-7-RA 2 Concept Herontwikkeling Overgoo - Fleetpark Leidschendam Voorburg Windklimaatonderzoek Concept Opdrachtgever: Mees Ruimte & Milieu Rapportnummer: O 17161-7-RA Datum: 5 november 2024 Referentie: OO/JGZ/DvdH/O 17161-7-RA Verantwoordelijke: O.E. Otten Opsteller: ir. J. Groot Zevert 085 8228661 j.grootzevert@peutz.nl O 17161-7-RA 3 Concept Inhoudsopgave 1 I n l e i d i n g 4 2 N o r m s t e l l i n g e n u i t g a n g s p u n t e n 5 2 . 1 B e s l i s m o d e l N E N 8 1 0 0 5 2 . 2 W i n d h i n d e r e n w i n d g e v a a r v o l g e n s N E N 8 1 0 0 5 2 . 2 . 1 W i n d h i n d e r 5 2 . 2 . 2 W i n d g e v a a r 6 2 . 3 W i n d k l i m a a t o p d e l o c a t i e 6 2 . 4 S i m u l a t i e w i n d s n e l h e d e n m e t C F D 9 3 R e k e n r e s u l t a t e n 1 0 3 .
1 G e p l a n d e s i t u a t i e 1 0 4 S a m e n v a t t i n g e n c o n c l u s i e s 1 3 O 17161-7-RA 4 Concept 1 Inleiding Met behulp van Computational Fluid Dynamics (CFD) is een onderzoek verricht naar de te verwachten windklimaatsituatie rondom de herontwikk eling Overgoo - Fleetpark te Leidschendam-Voorburg. Voor het vervaardigen van het CFD-model is onder me er gebruik gemaakt van een door de opdrachtgever aangeleverd 3D-model. De stedenbouw kundige omgeving en de begroeiing is meegenomen aan de hand van gegevens u it openbare bronnen. In totaal is een gebied gemodelleerd is van circa 1400 bij 1300 meter. Het doel van het onderzoek was het vaststellen en b eoordelen van het te verwachten windklimaat in de directe omgeving van de geplande bebouwing. Voor de opzet van het onderzoek en de beoordeling van het windklimaat is uitgegaan van de Nederlandse norm NEN 8100:2006 Windhinder en windgevaar in de gebouwde omgeving. f 1.1 Het gehanteerde 3D-model van de geplande bebo uwing
O 17161-7-RA 5 Concept 2 Normstelling en uitgangspunten 2.1 Beslismodel NEN 8100 De beoordeling van het windklimaat met betrekking t ot windhinder en windgevaar, is in Nederland vastgelegd in de norm NEN 8100. Om te bepa len of windhinder en/of windgevaar te verwachten is, wordt gebruik gemaakt van het beslismodel in de NEN 8100. Hierin wordt onder meer beschreven in welke situati es windklimaatonderzoek nodig is. Voor gebouwen met een hoogte vanaf 30 meter wordt n ader onderzoek met CFD- of windtunnelsimulatie noodzakelijk geacht. Gezien de g eplande bouwhoogte van circa 40 meter, wordt het uitvoeren van een windklimaatonderzoek als noodzakelijk beschouwd. 2.2 Windhinder en windgevaar volgens NEN 8100 De gevoeligheid voor wind is sterk afhankelijk van de activiteit waarmee men bezig is. Bij bijvoorbeeld het wachten bij een bushalte of het zi tten op een terrasje zullen lagere windsnelheden eerder als hinderlijk worden ervaren dan bij stevig doorlopen. In de NEN 8100 wordt daarom voor de beoordeling van windh inder onderscheid gemaakt tussen verschillende activiteitenklassen. Bij hogere windsnelheden kan daarnaast sprake zijn van gevaarlijke situaties zoals evenwichtsverl ies bij het passeren van gebouwhoeken en dergelijke. Hiervoor wordt getoetst op windgevaar.
2.2.1 Windhinder Windhinder is iets wat in geen geval geheel te voor komen is: als het stormt is de wind hinderlijk, wat voor maatregelen er ook getroffen wo rden. Het is daarom ook de kans op windhinder, die maatgevend is voor de beoordeling van het windklimaat. Voor windhinder wordt een drempelwaarde v DR;H aangehouden van 5 m/s uurgemiddelde windsnelheid o p loop- of verblijfsniveau. Bij deze windsnelheid gaan mechanische effecten een rol spelen, zoals het verwaaien van haar, het wapperen van kledi ng en bij toenemende windsnelheid het bewaren van het evenwicht. Aan de hand van onderstaande t 2.1, afkomstig uit de NEN 8100, wordt een beoordeling gegeven van de te verwachten mate van windhinder. t 2.1 Criteria windhinder volgens NEN 8100 Overschrijdingskans Kwaliteitsklasse Activiteit p(v LOK > vDR;H ) in procenten van het aantal uren per jaar I. Doorlopen II. Slenteren III. Langdurig zitten < 2,5 A Goed Goed Goed 2,5 – 5 B Goed Goed Matig 5 – 10 C Goed Matig Slecht 10 – 20 D Matig Slecht Slecht ≥ 20 E Slecht Slecht Slecht O 17161-7-RA 6 Concept De overschrijdingskans van de drempelwaarde voor wi ndhinder wordt ook wel de hinderkans genoemd. In de meetresultaten wordt de hi nderkans met de kleur volgens t 2.1 weergegeven. Afhankelijk van de activiteitenklasse wordt het lok ale windklimaat beoordeeld als ‘goed’, ‘matig’ of ‘slecht’.
- Bij een goed windklimaat wordt onder normale omstan digheden geen windhinder ervaren. - Bij een matig windklimaat wordt af en toe overmatige windhinder ervaren. - Bij een slecht windklimaat wordt regelmatig overmatige windhinder ervaren. Er wordt naar gestreefd, om binnen de verschillende activiteitenklassen, een goed, eventueel nog matig windklimaat te realiseren. 2.2.2 Windgevaar Voor windgevaar wordt 15 m/s uurgemiddelde windsnel heid als drempelwaarde v DR;G gehanteerd. Op basis van t 2.2, afkomstig uit de NEN 8100, wordt bepaald of sprake is van windgevaar. t 2.2 Criteria windgevaar volgens NEN 8100 Overschrijdingskans p(v LOK > v DR;G) in procenten van het aantal uren per jaar Kwalificatie 0,05 < p <0,30 Beperkt risico p ≥ 0,30 Gevaarlijk De norm stelt: “Situaties waarvoor een overschrijdingskans geldt van 0,05 < p < 0,30 mogen alleen worden geaccepteerd als deze vallen binnen a ctiviteiten klasse I (doorlopen). Voor activiteiten klasse II en III geldt de eis p ≤ 0,05. Situaties met een overschrijdingskans van p ≥ 0,30 zijn evident gevaarlijk en behoren te allen tijde te worden vermeden; het publiek mag hier niet aan worden blootgesteld.” 2.3 Windklimaat op de locatie Voor de vertaling van de resultaten van de berekeningen naar de werkelijke situatie wordt gebruik gemaakt van een windstatistiek.
De NEN 8100 verwijst voor de benodigde meteogegevens naar de NPR 6097:2006 Toepassing van de statistiek van de uurgemiddelde windsnelheden voor Nederland . Met behulp van de bijbehorende software wordt voor de specifieke locatie een windstatistiek berekend op basis van meteogegevens van een groot aantal meteostations en gegevens over terreinruwheden tot 6 km afstand van het plan. De terreinruwheden van het omliggend gebied worden per categorie weergegeven in f 1.1. De kleur geeft de terreinruwheid aan, rood staat bij voorbeeld voor stedelijk bebouwd gebied. O 17161-7-RA 7 Concept f 2.1 Terreinruwheid tot 6 km afstand volgens NPR 6 097 In f 2.2 is de op basis van de NPR 6097 berekende windroos op 60 meter hoogte boven de betreffende locatie te zien. De windroos geeft de kans op het voorkomen van wind uit een bepaalde richting weer. Met kleuren wordt de verdeli ng van windsnelheden binnen de betreffende richtingen aangeduid. Uit de windroos en onderstaande windstatistiek (t 2.3) blijkt dat op de planlocatie de wind relatief vaak uit het uit het zuidwesten (210° en 240°) komt. Bij deze windrichtingen treden ook de hoogste windsnelheden op. De zuidwestenwind is hiermee voor een groot deel bepal end voor het windklimaat op de planlocatie.
O 17161-7-RA 8 Concept f 2.2 Windroos betreffende locatie volgens NPR 6097 t 2.3 Windstatistiek van de betreffende locatie volgens NPR 6097
O 17161-7-RA 9 Concept 2.4 Simulatie windsnelheden met CFD Het windklimaatonderzoek is uitgevoerd met Computational Fluid Dynamics (CFD). Aan de rand van het model wordt, afhankelijk van de terrein ruwheid, het juiste windprofiel gesimuleerd. Verfijning van de lokale windsituatie vindt plaats door de direct omliggende bebouwing en begroeiing mee te modelleren. De windsnelheden worden met het CFD-model voor 12 w indrichtingen berekend. Met behulp van de windstatistiek voor de planlocatie wo rdt vervolgens per windrichting de overschrijdingskans van de drempelwaarden van 5 en 15 m/s voor respectievelijk windhinder en windgevaar bepaald. De totale overschr ijdingskans is de som van de overschrijdingskansen per windrichting, ook wel de hinderkans en de gevaarkans genoemd. Deze worden vervolgens getoetst aan de NEN 8100 om het lokale windklimaat te kunnen beoordelen. In bijlage 1 is het technisch inlegvel, conform de N EN 8100, opgenomen. Het technisch inlegvel bevat een aantal rubrieken en aandachtspun ten die een kort, schetsmatig overzicht geven van de relevante zaken van de CFD-berekeningen. In f 2.3 is een aanzicht gegeven van het rekengrid ter plaatse van de geplande bebouwing. f 2.3 Aanzicht oppervlakte grid rekenmodel
O 17161-7-RA 10 Concept 3 Rekenresultaten Het windklimaat wordt beoordeeld op basis van de ui tgevoerde CFD-berekeningen, de windstatistiek van de betreffende locatie en de gre nswaarden zoals beschreven in de paragrafen 2.2.1 en 2.2.2 betreffende windhinder en windgevaar. Bij de beoordeling van het windklimaat wordt onderscheid gemaakt tussen de categorieën doorlopen en slenteren. In bijlage 2 zijn de rekenresultaten per windrichti ng weergegeven. In deze figuren wordt met kleuren de hinderkans per windrichting weergege ven, en met pijlen de lokale stromingsrichting. 3.1 Geplande situatie In figuur f 3.1 is een uitsnede te zien van het model voor de geplande situatie. De geplande bebouwing op de planlocatie is in oranje weergegeven. f 3.1 Aanzicht model geplande situatie In figuur f 3.2 wordt in een horizontale doorsnede op hoofdhoogte (1,75 meter boven plaatselijk maaiveldniveau) de berekende hinderkans met kleurcontouren voor de geplande situatie weergegeven. De kleuren zijn afges temd op de beoordelingscriteria uit de NEN 8100. In figuur f 3.3 is op vergelijkbare wij ze de berekende gevaarkans weergegeven.
O 17161-7-RA 11 Concept f 3.2 Windhinder in de geplande situatie f 3.3 Windgevaar in de geplande situatie 26m 40m 37m 39m 26m 40m 37m 39m
O 17161-7-RA 12 Concept De resultaten laten een wisselend beeld zien. Rond e n tussen de bestaande laagbouw is sprake van een gunstig windklimaat, weergegeven met de kleuren blauw, groen en geel in f 3.2. Dit komt overeen met de windklassen A tot en met C. In de open ruimte is sprake van een ongunstigere windsituatie, hier zijn windkla ssen D en E vastgesteld. Dit is weergegeven met de kleuren oranje en rood. Vanuit het zuidwesten gezien, waar de wind om het pl an heen kan stromen, bij de noordwesthoek en de zuidoosthoek van het plan, en de doorgang in het middengebied, zijn de effecten van omstroming en opstuwing zichtb aar. Hier is op de Vlietweg en op Leidschenveensepad plaatselijk sprake van een matig windklimaat voor de activiteit doorlopen. In de doorgang in het middengebied is een slecht windklimaat, weergegeven met rood in f 3.2, en beperkt risico op windgevaar, weergegeven met lichtpaars in f 3.3, vastgesteld. Deze hogere hinderkansen worden veroorz aakt door drukverschillen, die de wind voor zuiden- tot westenwind door de opening in plan trekken. Omdat dit het gevolg is van drukverschillen is dit niet op te lossen met lokale maatregelen.
Het windklimaat kan hier alleen verbeteren door ofwel de doorgang dicht te zetten, of door de oriëntatie van de opening te veranderen dat deze niet meer in lijn is met de zuidwestenwind, in combinatie met het drastisch verlagen van de bouwho ogte bij de opening. Het effect van deze maatregelen zal verder getoetst moeten worden. Voor windgevoelige functies, zoals gebouwentrees en verblijfsgebieden, wordt geadviseerd te streven naar een beoordeling goed vo or de activiteit slenteren. Dit komt overeen met windklassen A en B, en is weergegeven me t de kleuren blauw en groen. Bij de meeste gevels in het plangebied is een goed wind klimaat voor de activiteit slenteren vastgesteld, zoals te zien in f 3.2, uitgezonderd de doorgang en bij de vermeldde gebouwhoeken. Geadviseerd wordt de entrees zoveel mo gelijk in gebieden met een gunstig windklimaat te plaatsen. Mochten entrees toc h op een locatie met een minder gunstig windklimaat geplaatst worden, wordt geadvise erd lokale windafschermende maatregelen te treffen, zoals de entrees in een nis plaatsen, of schermen dwars op de gevel te plaatsen. O 17161-7-RA 13 Concept 4 Samenvatting en conclusies Met behulp van Computational Fluid Dynamics (CFD) is een onderzoek verricht naar de te verwachten windklimaatsituatie rondom de herontwikk eling Overgoo - Fleetpark te Leidschendam-Voorburg.
Doel van het onderzoek was he t vaststellen en beoordelen van het te verwachten windklimaat in de directe omgeving van de geplande bebouwing. Uit de resultaten van het onderzoek kunnen de volgende conclusies getrokken worden: - De resultaten laten een wisselend beeld zien. Rond en tussen de bestaande laagbouw is sprake van een gunstig windklimaat, maar in de op en ruimte is sprake van een ongunstigere windsituatie. - Vanuit het zuidwesten gezien, waar de wind om het pl an heen kan stromen, bij de noordwesthoek en de zuidoosthoek van het plan, en de doorgang in het middengebied, zijn de effecten van omstroming en opstuwing zichtbaar. Hier is op de Vlietweg en op Leidschenveensepad plaatselijk sprake van een matig windklimaat voor de activiteit doorlopen. In de doorgang in het middengebied is een slecht windklimaat en beperkt risico op windgevaar vastgesteld. Omdat d it het gevolg is van drukverschillen is dit niet op te lossen met lokale maatregelen. Het windklimaat kan hier alleen verbeteren door ofwel de doorgang dicht te zetten, of door de oriëntatie van de opening te veranderen dat deze niet meer in lijn is met de zuidwestenwind, in combinatie met het drastisch verlagen van de bouwho ogte bij de opening. Het effect van deze maatregelen zal verder getoetst moeten worden.
- Voor windgevoelige functies, zoals gebouwentrees en verblijfsgebieden, wordt geadviseerd te streven naar een beoordeling goed vo or de activiteit slenteren. Bij de meeste gevels in het plangebied is een goed windkli maat voor de activiteit slenteren vastgesteld, uitgezonderd de doorgang en bij de verm eldde gebouwhoeken. Geadviseerd wordt de entrees zoveel mogelijk in geb ieden met een gunstig windklimaat te plaatsen. Mochten entrees toch op een locatie met een minder gunstig windklimaat geplaatst worden, wordt geadviseerd loka le windafschermende maatregelen te treffen, zoals de entrees in een nis plaatsen, of schermen dwars op de gevel te plaatsen. Dit rapport bevat 13 pagina’s en 2 bijlagen. Bijlage 1: Technisch inlegvel Bijlage 2: Windhinder per windrichting B i j l a g e | 1 | T e c h n i s c h | i n l e g v e l Project | Projectgegevens Projectnaam | Herontwikkeling Overgoo - Fleetpark Leidschendam Voorburg Opdrachtgever | Mees Ruimte & Milieu Projectleider | O.E. Otten / ir. J.
Groot Zevert Datum | 5 november 2024 Model | Algemene gegevens van het model Omvang gemodelleerd gebied | 1400 x 1300 meter Kerngebied | het gebied rondom de geplande nieuwbouw Omgeving | bebouwing/begroeiing Afmetingen model | 1500 x 1400 x 310 meter Blokkeringsgraad | <10% Gemodelleerd groen | jaargemiddelde situatie Onderzochte windrichtingen | 12 (rondom in stappen van 30 graden) Onderzochte configuraties | geplande bebouwingssituatie Computeropstelling | Specifieke gegevens van gebruikte programmatuur Programmatuur | OpenFoam 11 FVM (eindige volume methode) Algemeen | driedimensionaal tijd-onafhankelijk isothermisch Rekenrooster | Circa 26 miljoen cellen; verfijning t.p.v. de geplande bebouwing Turbulentiemodellering | k-ε-RNG-turbulentiemodel Convectieve differentieschema's | snelheidscomponenten: Gauss turbulentie grootheden: Gauss scalaire variabelen: - Randvoorwaarden | Gebruikte randvoorwaarden Instroomprofiel | logaritmisch snelheidsprof., z0=0,7 m en bijbehorende prof. voor k en ε Uitlaat | constante druk Boven-/zijwanden | gesloten, wrijvingsloos Gegevensverwerking en - | Informatie voor locatie en beoordeling windklimaat beoordeling Amersfoortse coörd. locatie | X = 086803 Y = 454768 Toegepaste eisen | VDR [m/s] | Gewenste kwaliteitskl.
| Overschrijdingskans [%] | Beoordeling Voor comfort | p(vLOK > vDR:H) Doorlopen | 5,0 | ≤ D | < 20 | ≤ matig Slenteren | 5,0 | ≤ C | < 10 | ≤ matig Zitten | 5,0 | ≤ B | < 5 | ≤ matig Regionale correctie | Geen correctie Voor gevaar | p(vLOK > vDR;G) 15 | n.v.t | 0,05 < p < 0,30 | beperkt risico 15 | n.v.t | p ≥ 0,30 | gevaarlijk Gepresenteerde resultaten | windhinder: figuren met p (vLOK > vDR:H )-waarden, gevaar: tekstueel Opmerkingen O 17161-7-RA 1.1 Concept Bijlage 2 Hinderkans per windrichting O 17161-7-RA 2.1