4588 Bijlage 3 Voorlopige jaarstukken Avalex 2025
Tekst van het document
Voorlopige Jaarstukken, Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026
Jaarstukken Avalex 2025
1. Aan de gemeenteraden Hierbij bieden wij u het jaarverslag en de jaarrekening 2025 van de gemeenschappelijke regeling Avalex aan. In het jaar 2025 hebben de collega’s van Avalex er mede voor gezorgd dat de inwoners van onze gemeenten via de dienstverlening van Avalex een steentje konden bijdragen in het terugwinnen van grondstoffen en daarmee een stap te zetten in de realisatie van een circulaire economie. Het afgelopen jaar zijn we geconfronteerd met ontwikkelingen in de wereld van afval en grondstoffeninzameling die de noodzaak om stappen te zetten in het terugdringen van het volume restafval nog duidelijker maakte. Zo kregen we te maken met de verhoging van de verwerkingskosten van grondstoffen, die steeds kritischer beoordeeld werden. Dat leidde tot afkeur van zorgvuldig ingezamelde grondstoffen waardoor er in plaats van een vergoeding hogere kosten gemaakt waren. Landelijk werd er onderhandeld met de Verpakkingsindustrie over betere afspraken voor de gemeentes voor onder andere een vergoeding op ingezameld Plastic-, Metalen verpakkingen en Drinkpakken (PMD). Op de valreep van 2025 werd er een akkoord bereikt tussen de vertegenwoordigers van de producenten en de gemeenten. De effecten van de onderhandeling zullen vanaf 2026 zichtbaar worden.
Daarnaast liep de gerechtelijke procedure tegen de staat vanwege de hoge kosten voor het inzamelen en ontmantelen van lachgascilinders. Naast de kosten is de veiligheid van onze mannen en vrouwen in het werkveld nog belangrijker; de lachgascilinders ontploffen namelijk bij verbranding, wat tot gevaarlijke situaties leidt. De afwijzing van de vordering in januari 2026 was dan ook zeer teleurstellend. De ingezette wervingscampagne voor het aantrekken van personeel is succesvol gebleken. Met name veel nieuwe chauffeurs zijn in dienst getreden en veelal vanuit onze eigen regio. Avalex wordt gelukkig steeds meer herkend als een aantrekkelijke werkgever, waarbij onze eigen afvalhelden het visitekaartje vormen. Zij hebben binnen hun eigen netwerk nieuwe collega’s aangedragen en zij kunnen daarmee meteen een mooie buddyrol vervullen. Er werden in het najaar drie raadsinformatie bijeenkomsten georganiseerd. van de landelijke branche organisatie NVRD gaf ons een inkijkje in alle ontwikkelingen en de benodigde stappen op weg naar een circulaire economie. Het kijkje achter de schermen van de wereld van A.I. binnen Avalex sprak ook tot de verbeelding. Het kunnen detecteren met een camera van “verkeerd” afval met vijf shots per seconde liet duidelijk zien dat er op plekken echt nog ruimte is voor verbetering.
Zoals vastgelegd in het jaarplan Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) is geïnvesteerd in de samenwerking met sociale partners. Zo werd eind van het jaar een overeenkomst getekend met Sociale Werkorganisatie Werkse! om de kantines binnen Avalex te bemensen vanaf 2026. Daarmee bieden we inwoners een mooie leerwerkplek binnen onze organisatie. We blijven op zoek naar mogelijkheden om onze circulaire doelen te behalen. Er werd met ons circulair ambachtsnetwerk Winnen tweemaal een meubelfestijn gehouden. Op onze milieustraat in Delft hebben we totaal vijf magazijncontainers met meubelen ingezameld en deze doorgegeven aan twee kringloopwinkels, 1.000 studenten en 650 bezoekers van het Meubelfestival bij Stunt. Daarnaast wordt de mobiele milieustraat naast Pijnacker-Nootdorp, nu ook ingezet in Leidschendam-Voorburg en in Rijswijk. Deze inzet bleek vanaf de start een groot succes. Veel inwoners kwamen kleine huishoudelijke apparaten en batterijen inleveren. Het was tevens een ontmoetingsplek met een educatief tintje over het belang van afvalscheiding. Midden-Delfland koos voor de invoering van een tariefprikkel: restafvaltarief. Alle voorbereidingen zijn getroffen, zodat er in 2026 een proefjaar kan starten. Deze ervaringen kunnen we uiteraard gebruiken voor de doorontwikkeling naar reductie restafval in al onze gemeenten.
Kortom ook in 2025 hebben we met elkaar niet stil gezeten. Dankzij goede samenwerking en met open communicatie hebben de Avalex-gemeenten en de Avalex-organisatie weer enkele mooie stappen kunnen zetten. Graag wil ik hierbij van de gelegenheid gebruik maken om speciaal alle medewerkers van Avalex te bedanken voor hun inzet en betrokkenheid in het afgelopen jaar. Namens het bestuur Avalex,
voorzitter 1
2. Verslag van de directie Met plezier en trots op onze mooie organisatie bied ik u hierbij ons jaarverslag 2025 aan. Ook afgelopen jaar hebben we met onze gemeentes aandacht gevraagd voor het belang van een schone leefomgeving, hergebruik van spullen en het zo goed mogelijk terugwinnen van grondstoffen. Afval scheiden; dat lijkt eenvoudig maar helaas zien we nog steeds dat dit nog vaak niet goed gaat. Zelfs als inwoners het goed willen doen, gaat het weleens mis. Keurig verzameld groenafval in een plastic vuilniszak bijvoorbeeld. Dan is er ineens geen mooie compost meer van te maken. Helaas zien we ook dat een kleine groep inwoners kunnen zorgen dat textiel zo vervuild raakt dat het niet meer hergebruikt kan worden. Of dat er in bosjes, op straat en naast containers afval wordt gedumpt. Dat raakt ons allemaal, maar zeker onze mannen en vrouwen die dagelijks niks liever zien dan een schone straat met lege bakken. Het weghalen van gedumpt afval is niet alleen frustrerend, maar fysiek vaak extra belastend en soms ook gevaarlijk. Het moet met de hand of een knijper worden weggeraapt en veelal is niet bekend welke stoffen het betreft. Bij grofvuil afspraken is bekend wat er opgehaald moet worden, alhoewel we daar natuurlijk ook het zwaan-kleef-aan effect zien. Een stapel die binnen korte tijd groeit, met afval van een onbekende afzender.
Dagelijks zwaar tillen of verwondingen aan spijkers, glas en ander scherp materiaal is helaas mede oorzaak van hoog verzuim. Uiteraard zoeken we steeds naar oplossingen om het werk fysiek te verlichten, maar in weer en wind bakken legen, veelvuldig in- en uitstappen en afval wegscheppen blijft nu eenmaal belastend. Het is elke dag een enorme puzzel en uitdaging om te zorgen dat mini- en ondergrondse containers geleegd worden. Achter de schermen zijn heel wat mensen bezig met plannen van routes, zorgen dat de containers goed onderhouden blijven en de wagens blijven rijden. Een kink in een kabeltje vormt meteen een uitdaging. Gelukkig merken we dat er veel inwoners het werk waarderen en worden er regelmatig complimenten uitgedeeld. Die waardering draagt beslist bij aan het werkplezier. En dat werkplezier heeft gemaakt dat we het afgelopen jaar dankzij de gestartte campagne heel veel nieuwe collega’s hebben mogen verwelkomen. De Avalex familie groeit en daar ben ik uiteraard dankbaar voor. Want de opgave is groot en samen kunnen we stappen zetten. En we hebben mooie stapjes gezet. Er zijn mooie bijeenkomsten geweest met onze partners om spullen een tweede leven te geven, zoals het meubelfestijn waar hele inboedels van eigenaar wisselden. Scholieren hebben spellen ontwikkeld om aandacht te besteden aan de circulaire opgave.
Raadsleden hebben informatiebijeenkomsten bijgewoond met alle feiten en fabels rondom afval. Er is aandacht besteed aan het gebruik van de bewoners app. En niet zonder succes, want de groep gebruikers is aanzienlijk gestegen. Daarmee kunnen we, indien door bijvoorbeeld gladheid de dienstverlening tijdelijk wijzigt, snel onze inwoners bereiken. Want de inwoners, dat is de groep waar we het voor doen. Zij moeten op ons kunnen rekenen. Want als het vuilnis niet wordt opgehaald, dan vervuilt onze leefomgeving met alle gevolgen van dien. Wij hebben echter ook onze inwoners nodig. Samen kunnen we werken aan een zo afvalvrij mogelijke samenleving. Dat begint met bewust consumeren, vaker iets (laten) repareren, spullen een tweede leven geven via de kringloopcontainer of rechtstreeks bij de kringloopwinkel, afval gescheiden inleveren bij de (mobiele) milieustraat of in de daarvoor bedoelde containers. Zo zetten we samen stappen. En elk stapje doet er toe en vormt een klein succesje in de wonderlijke wereld van Avalex. We hebben een aantal van deze successen hieronder voor u in beeld gebracht. Ik wens u veel leesplezier.
secretaris-directeur
2
Avalex in beeld
Met veel plezier delen wij de in het oog springende gebeurtenissen voor Avalex van het jaar 2025. Met elkaar hebben we voor elke maand een wapenfeit uitgekozen. U treft een mix van hoogtepunten aan, maar ook zaken die ons zorgen baren. We nemen u mee in een beknopt beeldoverzicht van onze wereld: onze dienstverlening, onze duurzaamheidsopgave en onze circulaire projecten met partners binnen onze gemeenten. Januari
Het recyclen en hergebruiken van gebruikte spullen en afvalstromen is een breed gedeelde ambitie van Avalex. Onze milieustraatmedewerkers zien dat bewoners bij het grofvuil nog regelmatig bruikbare en waardevolle spullen weggooien. Het kringloopplein op de milieustraat in Delft is daarom een belangrijk onderdeel van onze dienstverlening. In 2025 is dit kringloopplein extra onder de aandacht gebracht.
Uiteraard waren we te gast bij de nieuwjaarsrecepties in onze zes gemeenten, waar we samen proostten op een nieuw jaar vol beloften. Na een welverdiend kerstreces was er weer volop enthousiasme om aan de slag te gaan. In diverse speeches complimenteerden de burgemeesters onze mannen en vrouwen voor hun inzet.
3
Februari
Deze maand is ons Instagramaccount live gegaan. Daarmee spreken we, naast onze volgers op Facebook, ook een jongere doelgroep aan.
Maart Uiteraard deed Avalex in maart weer mee aan de Nationale Compostdag. Inwoners weten ons inmiddels goed te vinden: jong en oud ging naar huis met emmertjes, kruiwagens, fietstassen en kofferbakken vol gratis compost. Het is een kleine beloning voor de inzet van onze inwoners om groente-, tuinafval en etensresten te scheiden. Ook onze wethouders waren natuurlijk weer van de partij om een handje te helpen.
In maart zijn we gestart met onze wervingscampagne voor nieuwe chauffeurs. Onze Avalex-wagens rijden sindsdien bestickerd rond in onze gemeenten en in Delft is daarnaast een wervingsbord geplaatst.
April
Deze maand werden we helaas opnieuw opgeschrikt door brand in onze vuilniswagens. Veel inwoners realiseren zich niet dat een eenvoudige batterij of een vape al brand kan veroorzaken. Een vracht afvalstoffen is zeer brandbaar. Dankzij het adequate handelen van onze collega’s en de brandweer bleef de schade beperkt. Uiteraard levert zo’n incident wel veel overlast op, omdat de lading direct op straat gestort moet worden om te voorkomen dat het voertuig volledig uitbrandt. Dit leidt tot onnodige verkeers- en mogelijk stankoverlast. Daarom hebben we hier extra aandacht voor gevraagd via onze website en social media.
4
Mei Na het succes van de inzet van de mobiele milieustraat in Pijnacker-Nootdorp werd deze dienst ook afgenomen door de gemeenten Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. In mei vond de aftrap plaats in Leidschendam. Het laagdrempelig kunnen aanbieden van kleine (huishoudelijke) apparaten, maar zeker ook klein chemisch afval zoals batterijen en blikken met restjes verf, was vanaf de start een groot succes. Het bleek tevens een mooi moment om nader kennis te maken met buurtbewoners en aandacht te vragen voor het belang van afvalscheiding.
Ondergrondse containers worden met een bovenlader uit de grond getild en leeggestort in de vuilniswagen. Het nauwkeurig bedienen van een ondergrondse container met een afstandsbediening vergt training en ervaring. Deze trainingen werden vaak op straat uitgevoerd, waardoor we minder flexibel konden trainen. In mei ontwikkelden we daarom een bijzondere, praktische opleiding. Dankzij de VR-bril kan er vanaf nu tussentijds ‘even’ geoefend worden en dat blijkt toch geen kinderspel!
Juni Inwoners zetten hun minicontainer aan de straat op basis van de afvalkalender op onze website of via de Avalex-app. Ook kunnen zij online een afspraak maken om hun grofvuil te laten ophalen. Wijkcontainers worden geleegd op basis van een vulgraadsysteem dat aangeeft wanneer een verzamelcontainer bijna vol is. Dit zijn voorbeelden van onze dienstverlening waarbij een goed werkend ICT-systeem onmisbaar is. Ons systeem was verouderd en voldeed niet meer, waardoor de keuze voor een nieuw kernsysteem voor afvalinzameling noodzakelijk werd. In juni ondertekenden we het contract met Ximmio, de ontwikkelaar van ons nieuwe ICT-pakket.
5
Juli
Het gescheiden inzamelen van grondstoffen is een belangrijke taak van Avalex. In onze gemeenten staan (wijk)containers om bijvoorbeeld glas, textiel en papier apart in te zamelen, zodat deze materialen gerecycled kunnen worden. Afval bestaat eigenlijk uit verschillende grondstoffen die niet alleen geld opleveren, maar er ook voor zorgen dat we geen beroep hoeven te doen op toch al schaarse nieuwe grondstoffen. Ons communicatieteam voorziet inwoners van informatie om hen te helpen en te stimuleren om afval goed te scheiden. Helaas gaat dat namelijk nog weleens mis. Zo werden in juli een aantal grote vrachten textiel afgekeurd en moesten deze handmatig worden uitgezocht, een klusje met een geurtje.
Augustus Meubelfestijn OWEE: Avalex maakt onderdeel uit van het regionale circulaire ambachtsnetwerk, waarin we samen met de gemeente Delft, kringloopwinkels, Stichting Stunt en andere duurzame initiatieven werken aan het reduceren van restafval en bijdragen aan een circulaire economie. Elke zomer komen studenten vanuit diverse provincies naar onze regio om te studeren aan de onderwijsinstellingen. Om hen te helpen aan huisraad werd het meubelfestijn georganiseerd, waarbij meubelstukken en ander huisraad een blije nieuwe eigenaar kregen.
September
Avalex deed ook dit jaar weer mee aan een lokale leefbaarheidsactie. Samen met de woningbouwcorporatie, wijkagenten, buurtteams en vele vrijwilligers hielden we prikacties en gaven we voorlichting. Investeren in het versterken van de kracht van de wijk zien we gezamenlijk als motor voor een letterlijk schone wereld. Onze grondstofcoaches laten zien welke containers goed worden gebruikt en waar we in dit geval echt een rode kaart moeten uitdelen.
6
In diezelfde maand mochten we, samen met prachtige partners, het lokaal Klimaatakkoord ondertekenen in LeidschendamVoorburg. Symbolisch zetten we hiermee onze handtekening onder het akkoord en verbinden we ons aan de gezamenlijke opgave om stappen te zetten richting de circulaire ambities.
Oktober
In oktober organiseerden we bijeenkomsten voor al onze raadsleden, waarbij we hen een inkijkje gaven in relevante ontwikkelingen in onze sector en de mogelijkheid om daar al dan niet lokaal invloed op uit te oefenen. Een boeiende presentatie van van de landelijke branchevereniging NVRD nam ons mee in de veranderende wetgeving en het toenemende belang van het beperken van verbranding van restafval. De afdeling Projecten & Innovatie demonstreerde een AI-tool waarmee we kunnen detecteren waar sprake is van extra vervuiling. De belangstelling van onze raadsleden was groot, waardoor we hier zeker een vervolg aan zullen geven.
November Avalex en het regionale sociale ontwikkelbedrijf Werkse! ondertekenden samen een overeenkomst. Vanaf februari 2026 gaat een prachtig team van Werkse! aan de slag in de kantines van Avalex. Collega’s kunnen dan weer verse (warme) maaltijden bestellen, de broodnodige brandstof voor iedereen die in weer en wind onderweg is. Naast een lekkere maaltijd zullen zij ongetwijfeld ook bijdragen aan extra vrolijke werkvitaminen. Tegelijkertijd krijgen de medewerkers van Werkse! de kans om zich verder te ontwikkelen richting de volgende stap in hun loopbaan. Een mooi voorbeeld van een regionaal sociaal partnerschap.
December
Gelukkig bracht de goedheiligman ook dit jaar weer een bezoek aan alle kinderen en kleinkinderen van Avalex-medewerkers. En ja, ook al gaat niet altijd alles perfect, we blijken toch allemaal braaf te zijn geweest. Op naar een nieuw jaar!
7
Avalex in cijfers
8
Overzicht van de activiteiten van het bestuur in 2025
Bestuur Avalex Het bestuur bestuurt de organisatie en de secretaris-directeur draagt zorg voor de uitvoering hiervan. In 2025 bestond het bestuur uit de volgende leden: • •
(wethouder Delft) (wethouder LeidschendamVoorburg)
• • • •
(wethouder Midden-Delfland) , voorzitter (wethouder Pijnacker-Nootdorp) (wethouder Rijswijk) (wethouder Wassenaar)
Het bestuur is in 2025 zes keer bijeengekomen. Naast reguliere zaken met betrekking tot de planning- & control cyclus en het voorbereiden van de HVCaandeelhoudersvergaderingen, heeft het bestuur aandacht besteed aan MVO-beleid, de invoering van een restafvaltarief, nieuwbouw Delft, de problematiek rondom lachgascilinders, evaluatie HVC en de herziening van enkele regelingen en reglementen.
9
Deel A Maatschappelijke functie
10
3. Programma Avalex 3.1 Profiel Avalex Avalex is op 2 april 2001 als gemeenschappelijke regeling opgericht door de gemeenten Leidschendam, Voorburg en Rijswijk vanuit de behoefte om de kracht van het collectief te benutten met schaalvergroting. In de loop van de jaren zijn ook de gemeenten Pijnacker-Nootdorp (2004), Wassenaar (2006), Delft (2007) en Midden-Delfland (2010) aangesloten. Avalex verzorgt het inzamelen en (laten) verwerken van huishoudelijk afval voor de gemeenten Delft, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk en Wassenaar. Avalex is een bedrijfsvoeringsorganisatie; een samenwerkingsverband zoals bedoeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen. De zes gemeenten en Avalex trekken samen op in het opstellen van beleidsvoorstellen die bijdragen aan de circulaire doelstellingen. Uiteraard zijn de gemeenteraden bevoegd het beleid te bepalen. Er is een nauw samenspel tussen Avalex en haar opdrachtgevende gemeenten. De beleidsmatige keuzes moeten immers goed uitgevoerd kunnen worden. Daarbij moet verantwoording afgelegd worden om desgewenst te kunnen bijsturen. Daarom adviseert Avalex als kennispartner over de uitvoering en de betekenis hiervan voor (nieuw) beleid.
De kracht van onze (geografische-) nabijheid, de expertise van inzameling (en laten verwerken) van afval- en grondstoffen en de gedeelde publieke waarden vormen een belangrijke basis voor de samenwerking. Wij maken hierover transparante afspraken met onze zes gemeenten. Zoveel mogelijk vanuit een gemeenschappelijke, uniforme aanpak en waar nodig met uiteraard ruimte voor maatwerk, passend bij de diversiteit van onze gemeenten. Bijna 200 professionals geven hier dagelijks, zowel op de wagen, op de milieustraat als op kantoor met grote inzet invulling aan. Alle inzet is gericht op goede dienstverlening voor al onze inwoners. Afgelopen jaren is veel geïnvesteerd om steeds beter en slimmer invulling te geven aan de inzameling van afval en het terugwinnen van grondstoffen. De vruchten daarvan plukt Avalex dagelijks. Het draagt bij aan het prettiger en veiliger kunnen werken voor onze medewerkers. Opdrachtgevers en bewoners geven aan overwegend tevreden te zijn over de dienstverlening. Voor de uitvoering werken wij samen met een groot aantal partners, met name voor de verwerking van onze grondstof- en afvalstromen.
11
3.2 Programmaverantwoording Wat wil Avalex bereiken Het maatschappelijk effect dat Avalex wil bereiken, is uitgedrukt in de Koers Avalex 2023-2030. •
Missie en visie
•
Strategische uitgangspunten
Avalex is en blijft de komende jaren gericht op het realiseren van optimale dienstverlening, waarbij wij diensten aanbieden die de uitvoering van (nieuw) gemeentelijk afval- en grondstoffenbeleid realiseren. Eveneens ontwikkelt de organisatie verder op diensten die de impact op circulariteit vergroten. In de eigen bedrijfsvoering wordt ook meer de focus gelegd op duurzaam ondernemen. Tot slot is een belangrijk onderdeel het aangaan van verbindingen en samenwerking. Zo vergroten wij onze ontwikkelkracht en het draagvlak voor de initiatieven die de organisatie wil nemen.
12
Realisatie beleidsindicatoren Gemeenschappelijke regelingen lichten de effecten van beleid toe door een vaste set beleidsindicatoren op te nemen in de jaarrekening. Met deze indicatoren wordt een bijdrage geleverd aan het realiseren van de landelijke ambitie zoals vastgelegd in het programma Van Afval Naar Grondstof (VANG). Dit programma is ontwikkeld om gemeenten op het gebied van huishoudelijk afval te helpen om de nodige stappen te zetten naar een circulaire economie, zoals wettelijk is vastgelegd in het Landelijk afvalbeheerplan (LAP3). Beleidsindicator
Norm
2025
2024
Omvang huishoudelijk restafval kg/inwoner per jaar
100 kg
208 kg
206 kg
Scheidingspercentage huishoudelijk afval
75%
45%
46%
Recyclepercentage
65%
43%
43%
Tabel 3.1: Beleidsindicatoren
Ondanks het feit dat de uitkomst van de beleidsindicator huishoudelijk restafval per inwoner hoger is dan in 2024, is wel een dalende trend over de afgelopen jaren zichtbaar. Wat heeft Avalex hiervoor gedaan? Om de gemeenten te ondersteunen bij het realiseren van de VANG-doelstellingen voert Avalex haar kerntaken en aanvullende dienstverlening uit. Deze taken staan omschreven in de GR. De bijbehorende kosten zijn opgenomen in de begroting Avalex. De afgenomen diensten zijn uitgewerkt in een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) per Avalexgemeente. In de volgende hoofdstukken wordt per (kern)taak verwoord wat bereikt is en wat het heeft gekost. Daarnaast ondersteunen wij de gemeenten rond het vraagstuk van de achterblijvende resultaten rond de gestelde doelen. Dit vraagt namelijk om samen met onze gemeenten investeren in de doorontwikkeling van inzamelbeleid waarmee reductie van restafval gerealiseerd kan worden. De huidige keuzes in o.a. Inzamelsystematiek en frequentie hebben, naast de stedelijkheidsklasse, grote impact op het achterblijven van de realisatie van de VANG-doelstellingen. Avalex adviseert haargemeenten over de mogelijkheden voor nieuw beleid.
Op basis van benchmarkonderzoek en de onderzoeken die in opdracht van de gemeenten zijn uitgevoerd is een gemeenschappelijk basisdocument voor nieuw afval- en grondstoffenbeleid opgesteld, waar elke gemeente mee aan de slag kan. 3.3.1
Inzameling van huishoudelijk afval
Wat hebben wij bereikt in 2025? De primaire kerntaak van Avalex bestaat uit het gescheiden inzamelen van het huishoudelijk restafval en grondstoffen van inwoners, in opdracht van de deelnemende gemeenten. Dit gebeurt via huis-aan-huis-inzameling (legen containers en ophalen grof huishoudelijk afval) en het lossen van onderlossende containers. Daarnaast kunnen inwoners grof huishoudelijk afval brengen naar één van de drie milieustraten. In 2025 zijn de onderstaande hoeveelheden afval-en grondstoffen ingezameld. Ingezamelde tonnages afvalstromen
Begroting 2025
Realisatie 2025
Realisatie 2024
Restafval
60.659
63.363
63.039
Grondstoffen: papier
13.472
11.993
12.194
Grondstoffen: pmd
5.074
8.184
8.432
Grondstoffen: gft
24.279
19.418
20.276
Grondstoffen: textiel
1.374
1.124
1.070
Grondstoffen: glas
6.792
5.689
6.162
Grondstoffen: kca
259
289
296
16.481
17.435
17.253
Inzameling via milieustraten Tabel 3.2: Ingezamelde tonnages (x 1.000)
13
Wat heeft het gekost? Realisatie 2025
Begroting 2025
20.874
20.644
Kosten van inzameling van afval Tabel 3.3: Kosten van inzameling van afval (x 1.000)
De kosten van inzameling van afval laten een overschrijding zien ten opzichte van de begroting. Dit wordt veroorzaakt door de hogere inzet van uitzendkrachten aangezien er begroot was op een niet realistisch laag ziekteverzuim. Een andere verklaring voor de overschrijding ligt in de hogere kosten van het onderhoud en schade aan het wagenpark. Onderhoudskosten zijn zowel door prijsstijgingen als door complexer onderhoud gestegen. Door de hieraan gerelateerde uitval van wagens is ook vaker en/of langer een beroep gedaan op inhuur van vrachtwagens. 3.3.2
Onderhoud en beheer milieustraten
Wat hebben wij bereikt in 2025? Het onderhoud en beheer van de milieustraten is een kerntaak van Avalex. Milieustraten Binnen het Avalex gebied zijn drie milieustraten waar alle inwoners hun grof huishoudelijk afval kunnen aanbieden, te weten in Delft, Rijswijk en Wassenaar. De milieustraten van Delft en Rijswijk zijn eigendom van Avalex. De milieustraat Wassenaar is eigendom van de betreffende gemeente. Avalex voert het beheer op alle milieustraten in de deelnemende gemeenten. De milieustraat is de plaats waar inwoners actief bepaalde grondstoffen gescheiden aanbieden. Naast de vaste milieustraten wordt er in enkele gemeenten ook gebruik gemaakt van de inzet van de mobiele milieustraat. In onderstaande tabel staat een overzicht van het aantal bezoeken aan de milieustraten in 2025. Het aantal bezoeken aan de milieustraten blijft achter bij de verwachting die in de DVO 2025 is opgenomen. Het maximeren van het aantal gratis bezoeken naar twaalf keer per jaar heeft duidelijk effect. Het leidde tot efficiëntere bezoeken; de lagere bezoekfrequentie leidde immers niet tot minder afvalstromen. Begroting 2025
Realisatie 2025
Realisatie 2024
Delft
46.500
36.333
38.208
Leidschendam-Voorburg
31.500
26.422
26.646
Midden-Delfland
10.000
10.971
9.927
Pijnacker-Nootdorp
40.000
32.782
31.707
Rijswijk
33.500
28.185
28.098
Wassenaar
30.000
23.216
24.213
Voorschoten*
10.337
13.752
13.313
Totaal
201.837
171.661
172.112
Aantal bezoeken milieustraten per gemeente
Tabel 3.4: Aantal bezoekers milieustraten per gemeente * De inwoners van de gemeente Voorschoten maken medegebruik van de Avalex-milieustraten. Hiertoe is een aparte DVO opgesteld tussen Avalex en de gemeente Voorschoten.
Wat heeft het gekost?
Kosten beheer en onderhoud milieustraten*
Realisatie 2025
Begroting 2025
269
330
Tabel 3.5: Kosten van beheer en onderhoud milieustraten (bedragen x € 1.000) * De kosten voor het beheer en onderhoud van de milieustraten en inzamelmiddelen worden toegelicht in paragraaf 5.2 ‘Beheer en onderhoud kapitaalgoederen’.
De kosten voor beheer en onderhoud aan de milieustraten zijn in 2025 lager dan begroot door lagere onderhoudskosten aan de containers op de milieustraten.
14
3.3.3
(laten) Verwerken van afvalstoffen ingezameld door Avalex
Wat hebben wij bereikt in 2025? Avalex is verantwoordelijk voor het laten verwerken van de ingezamelde huishoudelijke afval- en grondstoffen. Hierbij werken we samen met partners met gedeelde duurzaamheidsdoelstellingen. Het verwerken van een deel van de grondstoffen wordt vermarkt via Midwaste, een inkoopsamenwerkingsverband binnen de branche, waarvan Avalex lid is. HVC verwerkt de afvalstromen fijn en grof huishoudelijk restafval en gft. Wat heeft het gekost?
Kosten van verwerking afvalstoffen
Realisatie 2025
Begroting 2025
13.844
13.679
Tabel 3.6: Kosten van verwerking van afvalstoffen (bedragen x € 1.000)
3.3.4
Beheer en onderhoud containers
Wat hebben wij bereikt in 2025? Een andere kerntaak is het beheer en onderhoud (inclusief aanschaf en vervanging) van alle inzamelmiddelen die in het Avalex-verzorgingsgebied worden ingezet. Dit varieert van minicontainers voor laagbouw tot onderlossende verzamelcontainers bij hoogbouw. De focus van de containerinzet is een optimale mix van containers per huishouden om bij te dragen aan de efficiëntie van de inzameling, passend bij het gemeentelijk afvalbeleid. Beheer en onderhoud van deze inzamelmiddelen vindt plaats volgens het Beheerplan Inzamelmiddelen Avalex. De groei van het aantal huishoudens in onze gemeenten leidt uiteraard tot een toename op deze taak. Project I-dent minicontainers Ter voorbereiding op de invoering van het restafvaltarief in Midden-Delfland is de registratie van de minicontainers voor restafval doorontwikkeld. Door het vaststellen van nieuwe en aangescherpte werkafspraken kan deze registratie ook structureel worden geborgd. In Midden-Delfland wordt inmiddels gereden met I-dent stop aan. Dit betekent dat een container wordt geweigerd, wanneer deze niet op de whitelist staat (lijst met minicontainers waarvoor afvalstoffenheffing wordt betaald). Op deze manier wordt actief gestuurd op datakwaliteit en wordt voorkomen dat onjuiste of onbekende containers worden geledigd.
Deze werkwijze zorgt ervoor dat alle ledigingen eenduidig te herleiden zijn tot een specifieke huisaansluiting, wat essentieel is voor een correcte uitvoering van het restafvaltarief. Wat heeft het gekost?
Kosten van beheer en onderhoud containers
Realisatie 2025
Begroting 2025
6.532
6.205
Tabel 3.7: Kosten van beheer en onderhoud containers (bedragen x € 1.000)
De kosten van beheer en onderhoud van de containers zijn hoger dan begroot door hogere prijzen voor het onderhoud dan waarmee in de begroting rekening was gehouden. 3.3.5
Overslaan van restafval
Wat hebben wij bereikt in 2025? Het ingezamelde huishoudelijk restafval wordt samengebracht op het overlaadstation in Delft en wordt vervolgens vervoerd naar de externe afvalverwerker. Wat heeft het gekost?
Kosten van overslaan van afval
Realisatie 2025
Begroting 2025
323
370
Tabel 3.8: Kosten van overslaan van afval (bedragen x € 1.000)
De kosten van het overslaan van afval zijn lager dan begroot door lagere onderhoudskosten.
15
3.4 Aanvullende taken: communicatie en innovatie Avalex heeft goede kennis van de afvalbranche, het werkgebied en specifieke omstandigheden in de opdrachtgevende gemeenten. Deze kennis gebruiken wij om naar onze gemeenten een brede adviserende en ondersteunende rol te vervullen. Zo kunnen wij de gemeenten zo goed mogelijk ondersteunen door ze van juiste en actuele informatie te voorzien. Hiervoor neemt Avalex ook deel aan een landelijke benchmark van de NVRD om de deelnemende gemeenten te vergelijken met andere gemeenten. Avalex heeft naast het uitvoeren van de kerntaken, in opdracht van de deelnemende gemeenten, ook in 2025 een adviserende en ondersteunende rol vervuld ten bate van het gemeentelijk afvalbeleid. Daarnaast zijn communicatie-activiteiten uitgevoerd voor het collectief van de Avalex-gemeenten. De inzet van Avalex is steeds gericht op het realiseren van de landelijke beleidsindicatoren, de VANG-norm van 100 kg restafval, de 75% afvalscheiding per inwoner per jaar en dat 65% van de ingezamelde stromen te recyclen is. Uitleggen van het belang van goede afvalscheiding en de bijpassende spelregels vormen daarbij de kern van de boodschap. Gedragsverandering van bewoners is essentieel voor succesvolle scheiding en daarmee realisatie van onze circulaire ambities.
De noodzaak tot betere scheiding om het volume restafval te verlagen, wordt versterkt door de te verwachten stijging van de verbrandingskosten en CO2-heffing. 3.4.1
Nieuwe ontwikkelingen in afvalbeleid
Wat hebben wij bereikt in 2025? Implementatie gemeentelijk afvalbeleid De Avalex-gemeenten leveren door gescheiden inzameling van afval- en grondstoffen een belangrijke bijdrage aan het oplossen van het grondstoffenprobleem. Door de vormgeving van het eigen afvalbeleid kunnen zij inwoners stimuleren grondstoffen uit het afval zoveel mogelijk te scheiden. Verspilling en restafval kunnen daardoor worden teruggedrongen. De grootste verandering heeft plaatsgevonden in Rijswijk waar de implementatie van de volledige overschakeling op nascheiding van PMD is voortgezet. In drie fases is heel Rijswijk omgezet naar dit nieuwe beleid. Inwoners die nog geen GFT en OPK minicontainers hebben, krijgen die alsnog. Voor inwoners die vragen hebben over het nieuwe beleid, zijn bewonersavonden georganiseerd. Ondanks de voorlichting zijn er toch nog inwoners die de containers geweigerd hebben. Invoering restafvaltarief De gemeente Midden-Delfland heeft wegens onvoorziene zaken medio 2025 besloten de invoering van de afvalstoffenheffing volgens het restafvaltarief met één jaar uit te stellen, en heeft - om de werking van het systeem in de praktijk te kunnen testen - 2026 aangewezen als proefjaar. Nieuwe inzamelmiddelen Avalex heeft verschillende nieuwe inzamelmiddelen en hulpmiddelen ontwikkeld en getest.
In samenwerking met containerleverancier De Rooij is voor de gemeente Midden-Delfland een ondergrondse container met dubbele trommel ontwikkeld om in te zetten voor het restafvaltarief. Hiermee kunnen inwoners er voor kiezen om een kleinere restafvalzak aan te bieden, een keuzemogelijkheid voor bijvoorbeeld oudere inwoners. Van leverancier MCB zijn nieuwe bovengrondse onderlossende containers met pascontrole in gebruik genomen. MCB heeft ook nieuwe stalen cocons ontwikkeld met trommel en pascontrole. Deze zijn ingezet voor de vervanging van de oude betonnen en stalen cocons op diverse plekken in onze gemeenten. Circulair ambachtsnetwerk / Regiodeal In samenwerking met de gemeente Delft, kringlooporganisaties en stichting Stunt heeft Avalex circulair ambachtsnetwerk WINNEN! opgezet, gericht op afvalpreventie en bewustwording. Het doel is om hoogwaardig hergebruik van huishoudelijk afval te realiseren en de circulaire economie te stimuleren. Voor de kringlooporganisaties worden onder andere boeken, kleine meubels en textiel ingezameld en voor Stichting Stunt wordt hout ingezameld. De organisaties geven aan dat de goederen van hoge kwaliteit zijn en hierdoor goed hergebruikt kunnen worden. Om de goederen te beoordelen heeft Avalex een werkplek gecreëerd voor de inzet van kringloopcoaches.
Vanuit de Regiodeal heeft de gemeente Delft subsidie gekregen die voor een deel ingezet wordt om het circulaire ambachtsnetwerk de komende vier jaar uit te bouwen. Dit zal onder andere worden ingezet om de mogelijkheid te onderzoeken om samen met Werkse! een leerwerkplek op de milieustraat op te zetten voor de kwetsbare doelgroep.
16
Zijbelading Na Midden-Delfland heeft ook Wassenaar opdracht gegeven om over te schakelen naar minicontainer inzameling door voertuigen met zijbelading. De eerste fase van de invoering van zijbelading in Wassenaar is afgerond. De volgende fasen zijn in voorbereiding. De routes worden voorbereid door Avalex en daarna wordt de zienswijzeprocedure gestart door de gemeente Wassenaar. Omdat de voorbereidingen en invoering zorgvuldig moeten worden uitgevoerd zal het project doorlopen tot eind 2026. Wat heeft het gekost? Per gemeente is een maatwerkofferte gemaakt. Realisatie 2025
Begroting 2025
866
995
Projecten Tabel 3.9: Projecten (bedragen x € 1.000)
In 2025 zijn minder projecten op offertebasis uitgevoerd voor de gemeenten. 3.4.2
Communicatiestrategie
Om de afvalscheidingsdoelstellingen te realiseren zijn de gemeenten, en daarmee ook Avalex, in belangrijke mate afhankelijk van het gedrag van inwoners. Avalex heeft de gemeenten ondersteund met communicatie die gericht is op het verbeteren van het afvalscheidingsgedrag. Deze communicatie is ingezet om inwoners te stimuleren en te motiveren om meer en beter grondstoffen te scheiden en minder restafval aan te bieden. Daarnaast heeft Avalex diverse gemeenten ondersteund met communicatie rondom beleidswijzigingen. Naast de actieve inzet op externe communicatie heeft Avalex door de komst van een nieuwe communicatieadviseur in 2025 meer in kunnen zetten op interne communicatie. Wat hebben wij bereikt in 2025? Aanpak gft afkeur Om op een eenvoudige en snelle manier de kwaliteit van het gft in de ondergrondse gft-containers te verbeteren, is besloten - waar mogelijk en wenselijk - in het Avalex-verzorgingsgebied op deze containers een trommelversmaller aan te brengen. Eind 2025 zijn de gft-containers in Midden-Delfland, Leidschendam-Voorburg en Pijnacker-Nootdorp voorzien van een trommelversmaller. De gft-containers in Delft en Rijswijk volgen begin 2026. Project Sturen op kwaliteit grondstoffen Dit jaar was het project met name gericht op het verbeteren van de kwaliteit van de (ondergrondse) gft-wijkcontainers in de gemeente Delft.
Voor dit project is intensief samengewerkt met gedragsdeskundigen van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) in het kader van het Bassta Plus-onderzoek. Binnen dit onderzoek is onderzocht welke interventies, of combinaties van interventies, effectief bijdragen aan het stimuleren van het scheidingsgedrag van bewoners. In Delft is een buurtaanpak toegepast, bestaande uit een mix van interventies en gerichte communicatie. Hiervoor zijn in samenwerking met de HvA diverse communicatiemiddelen en boodschappen ontwikkeld en ingezet, waarmee in de betreffende wijken campagne is gevoerd. Het betrof onder meer bewonersbrieven, dynamische en statische boodschappen op digitale schermen en vaste palen rondom wijkcontainers, en een informatiestand bij een lokale supermarkt. Daarnaast speelden de grondstofcoaches een belangrijke rol door actief het gesprek met bewoners aan te gaan en gftemmers uit te delen. De combinatie van interventies en communicatie heeft geleid tot een lichte verbetering van de kwaliteit van het gft in de wijkcontainers. Inzet mobiele milieustraat Vanaf begin 2025 kunnen inwoners van de gemeente Leidschendam-Voorburg naast klein chemisch afval ook klein grofvuil – passend in een boodschappentas – inleveren bij de mobiele milieustraat. Deze mobiele voorziening staat periodiek op verschillende locaties binnen de gemeente.
Ook in de gemeente Rijswijk is vanaf begin 2025 de mogelijkheid gecreëerd om twaalf keer per jaar op diverse locaties gebruik te maken van de mobiele milieustraat. Inwoners kunnen hier zowel klein als groot grofvuil aanbieden. Het lokaal kunnen aanbieden blijkt een enorme meerwaarde te hebben, gezien het aantal bezoekers. Rondom de introductie van de mobiele milieustraat is intensief gecommuniceerd, zowel online als offline. De communicatie was gericht op het informeren van bewoners over deze nieuwe voorziening en het stimuleren van het gebruik van dit laagdrempelige en duurzame alternatief. 17
Invoering restafvaltarief gemeente Midden Delfland Voor de invoering van het restafvaltarief in de gemeente Midden-Delfland is in samenwerking met de gemeente een communicatieplan opgesteld. In de eerste communicatiefase zijn diverse campagnemiddelen en -boodschappen ontwikkeld en ingezet om inwoners tijdig en duidelijk te informeren over de aankomende veranderingen. Invoering nascheiding PMD gemeente Rijswijk Voor de invoering van nascheiding van PMD in de gemeente Rijswijk zijn de grondstofcoaches aanwezig geweest bij diverse bewonersavonden. Daarnaast zijn door Avalex bewonersbrieven verzorgd waarin de operationele wijzigingen zijn toegelicht. Voorlichting / educatie Voorlichting op scholen is een belangrijk instrument om het afvalscheidingsgedrag van inwoners te beïnvloeden. In 2025 zijn in totaal veertien voorlichtingslessen verzorgd op verschillende basisscholen binnen het werkgebied van Avalex. De samenwerking met het Christelijk Lyceum Delft (Technasium) is ook in 2025 voortgezet. Daarnaast is in samenwerking met De Haagse Hogeschool en de TU Delft, binnen de opleiding UX Design, een opdracht uitgezet voor het vak Shared Spaces. Studenten onderzochten hoe de interactie tussen verschillende groepen gebruikers van de milieustraten kan worden verbeterd.
Zij ontwikkelden zowel digitale als analoge middelen binnen een totaalconcept om de gebruikerservaring op de milieustraten te versterken. De bevindingen en aanbevelingen uit dit onderzoek worden meegenomen in het traject voor verdere optimalisatie van de milieustraten van Avalex. In juli 2025 heeft Avalex 4 rondleidingen gegeven aan leerlingen uit de tweede klas van het Christelijk Lyceum Delft (Greenfluencers). Zij kregen een presentatie over Avalex en het streven naar een circulaire economie. Daarnaast kregen zij een rondleiding over de milieustraat in Delft. Deze activiteit sloot aan bij hun projectweek over duurzaamheid. Naast de educatieve activiteiten op scholen heeft een trainee onderzoek gedaan naar mogelijke aanpassingen van het lespakket om scholen te stimuleren vaker deel te nemen aan circulair onderwijs. Het doel hiervan is om de betrokkenheid en participatie van scholen verder te vergroten. In dezelfde periode is ook op andere locaties voorlichting gegeven, zijn bewonersavonden bijgewoond en zijn huis-aanhuisgesprekken gevoerd. Deze activiteiten vonden plaats op verzoek van de deelnemende gemeenten. Initiatieven circulair ambachtsnetwerk Winnen! Binnen het circulair ambachtsnetwerk Winnen!, is in 2025 het OWEE Meubelfestival actief gepromoot.
Tijdens dit festival konden oude meubels worden ingeleverd bij de milieustraat Delft en vervolgens worden aangeboden aan nieuwe studenten in Delft. Op deze manier kregen studenten de mogelijkheid hun kamers duurzaam in te richten zonder nieuwe meubels te hoeven aanschaffen. Daarnaast is een vergelijkbare actie uitgevoerd rondom het MeubelFestival van Stichting Stunt, waarbij eveneens hergebruik en circulaire consumptie centraal stonden. Arbeidsmarktcampagne medewerkers Avalex In 2025 is een nieuwe arbeidsmarktcampagne ontwikkeld en ingezet voor de werving van chauffeurs en beladers. De campagne presteerde ruim boven de gebruikelijke benchmarks voor online werving en heeft bijgedragen aan een grotere zichtbaarheid van Avalex als werkgever. Daarnaast zijn met de campagne nieuwe kandidaten bereikt voor deze cruciale operationele functies. De resultaten onderstrepen dat online werving via sociale media voor Avalex effectief is, mits de boodschap concreet wordt geformuleerd en lokaal relevant is. Aangepassing klepstickers wijkcontainers Het ontwerp en de informatie op de klepstickers van alle wijkcontainers zijn vernieuwd en voortaan tweetalig uitgevoerd. Gedurende het jaar zijn alle klepstickers vervangen, in combinatie met de periodieke keuring en reiniging van de containers. Wat heeft het gekost?
Kosten van communicatie
Realisatie 2025
Begroting 2025
127
118
Tabel 3.10: Kosten communicatie (bedragen x € 1.000)
De kosten van communicatie zijn hoger dan begroot als gevolg van de vernieuwing van de tweetalige klepstickers.
18
3.4.3
Klantcontact
Avalex hecht aan open en toegankelijke communicatie met inwoners van de deelnemende gemeenten. Het klantcontactcentrum is bereikbaar voor inwoners via de website, e-mail, telefoon en via de Avalex-app. Inwoners kunnen hier terecht met vragen over de dienstverlening en afvalscheiding, problemen met containers, het maken van grofvuilafspraken en meldingen over niet-geleegde containers. Het aantal (beïnvloedbare) klachten en meldingen, in combinatie met periodiek klantonderzoek, vormt een belangrijke indicator voor de tevredenheid van inwoners over de dienstverlening. Het streven is om het aantal meldingen en klachten zo laag mogelijk te houden. Wat hebben wij bereikt in 2025? Meldingen/klachten Het aantal beïnvloedbare meldingen is toegenomen in 2025. Hieronder een overzicht. Meldingen/klachten
2025
2024
Beinvloedbare meldingen
11.061
8.521
5
3
Klachten Tabel 3.11: Overzicht meldingen/klachten
Beïnvloedbare meldingen hebben doorgaans betrekking op het niet tijdig legen van afvalcontainers. In 2025 is vooral een toename geconstateerd van meldingen over onderlossende containers. Uit de uitgevoerde analyse blijkt dat sprake is van een samenspel van factoren. Naar aanleiding daarvan worden op sommige plekken extra inzamelmomenten ingepland en wordt er op vaste dagen extra gereden in plaats van alleen op basis van vulgraadsensoren. Ook wordt gericht ingezet op het opruimen van bijplaatsingen. Voor de locaties met structurele capaciteitsproblemen wordt gewerkt aan duurzame oplossingen, zoals het plaatsen van extra ondergrondse capaciteit. Dat laatste heeft tijd nodig. Eén van de punten uit de analyse richt zich op onderzoek naar de nauwkeurigheid van de sensoren in de containers om vast te stellen in hoeverre afwijkingen ontstaan die van invloed zijn op de getoonde vulgraad. Eind 2025 is daarom software vervangen waardoor een betere voorspelling van vulgraden mogelijk is op basis van actuele vulgraden. Het aantal bejegeningsklachten is gestegen. Hiervoor is geen duidelijke oorzaak aan te wijzen. Wel is extra ingezet op training en gesprek van medewerkers.
Visie bewonerscontact ‘Doordacht op weg naar 100% self-service’ Sinds 2022 hanteert Avalex een visie waarin klantcommunicatie steeds verder wordt gedigitaliseerd, met directe terugkoppeling vanuit de systemen en zonder tussenkomst van het klantcontactcentrum. Dat inwoners digitaal goed hun weg weten te vinden naar Avalex, blijkt uit de verdere groei van het gebruik van de Avalex-app. In 2025 is het gebruik opnieuw toegenomen. Eind 2025 maakten ruim 92.000 inwoners gebruik van de app. Dit bevestigt dat stappen worden gezet richting een efficiëntere digitale afhandeling van meldingen en een betere digitale informatievoorziening over (wijzigingen in) de dienstverlening. Ook de website, die uitgebreide informatie biedt en bewoners de mogelijkheid geeft om afspraken te maken en meldingen door te geven, werd in 2025 goed bezocht. Klantonderzoek onder inwoners Avalex voert tweejaarlijks een klantonderzoek uit om inzicht te krijgen in de tevredenheid van inwoners over de dienstverlening en over het gemeentelijke afvalbeleid. In 2025 is de algemene tevredenheid stabiel gebleven met een score van 7,5. De bekendheid van Avalex en haar dienstverlening blijft hoog. Inwoners ervaren Avalex als een betrouwbare organisatie voor het legen van containers, het beheer van milieustraten en het ophalen van grofvuil en snoeiafval.
Dit jaar waren er significant meer respondenten dan twee jaar geleden. Dit komt door de inzet van pushberichten via de app en online advertenties naast de conventionele middelen zoals een panel, posters en webbanner. Er zijn dit keer geen offline advertenties meer ingezet. Wat heeft het gekost? De kosten van het klantcontactcentrum betreffen vooral personeelskosten.
Personeelskosten klantcontactcentrum
Realisatie 2025
Begroting 2025
867
1.038
Tabel 3.12: Kosten van klantcontactcentrum (bedragen x € 1.000)
19
Door efficiënt te sturen op de inzet van uitzendkrachten, uitsluitend tijdens piekmomenten, is een onderschrijding van de begroting gerealiseerd.
3.5 Financiële realisatie programma Binnen Avalex zijn de algemene dekkingsmiddelen (waaronder de lokale heffingen, algemene uitkeringen, dividend, saldo financieringsfunctie en overige algemene dekkingsmiddelen) niet van toepassing. In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in het bedrag aan overhead en de kosten voor het primaire proces. Realisatie 2025
Begroting 2025
7.867
8.700
Overhead Tabel 3.13: Overheadkosten (bedragen x € 1.000)
De overheadkosten (zoals kosten van huisvesting, ict, inkoop en financiën) liggen onder de begroting. de personele lasten zijn achtergebleven door het niet invullen van een aantal vacatures. Ook aan advieskosten is beduidend minder uitgegeven. De energiekosten waren begroot tegen hoge tarieven van destijds. 2025
2024
50.574.477
48.096.900
Huisaansluitingen
174.100
173.000
Per huisaansluiting
290
278
Realisatie 2025
Begroting 2025
Programma afvalverwerking
n.v.t.
n.v.t.
Algemene dekkingsmiddelen
n.v.t.
n.v.t.
Kosten overhead
n.v.t.
n.v.t.
Heffing vennootschapsbelasting
n.v.t.
n.v.t.
Totaal onvoorzien
n.v.t.
n.v.t.
Kosten
Tabel 3.14: Kosten per huisaansluiting (bedragen x €)
Gebruik onvoorzien
Tabel 3.15: Bedrag onvoorzien (bedragen x € 1.000)
Het primaire proces omvat het inzamelen en de overslag van diverse afvalstromen binnen de zes gemeenten van het Avalex werkgebied. De directe kosten die hiermee verbonden zijn, zijn: • Mobiliteitskosten: kosten voor de inhuur van (vuilnis)wagens, extra inzet, beheer en onderhoud aan de vuilniswagens; • Transport derden: kosten van externe transportondernemingen voor het transport vanuit de organisatie naar externe verwerkers en andere, aanvullende transporten; • Personeelskosten: kosten van de chauffeurs en beladers. Het betreft de kosten van het eigen personeel en kosten van tijdelijke medewerkers (zogenaamde flexibele schil).
Taakveld
7.3 Afval
Omschrijving
Realisatie 2025
Begroting 2025
Verschil
Voordeel / nadeel
Inzamelvoorziening
6.532
6.205
327
Directe personeelskosten
15.553
15.675
-124
Voordeel
Milieustraten
269
330
-61
Voordeel
Overlaad
323
370
-47
Voordeel
Mobiliteit
5.321
4.968
354
Nadeel
Verwerking en Belastingen
13.844
13.679
164
Nadeel
Totaal directe kosten
41.842
41.228
613
Nadeel
Nadeel
Tabel 3.16: Directe kosten (bedragen x € 1.000)
20
De verschillen ten opzichte van de begroting zijn in de vorige paragrafen reeds toegelicht.
4. Ontwikkelingen Vraagstukken op het gebied van afvalinzameling en met name de verwerking, overstijgen veelal het lokale Avalexniveau. Wij bevinden ons midden in de maatschappij, waarbij de ontwikkeling rond afval, grondstoffen en circulariteit in snelheid, complexiteit en urgentie steeds verder toeneemt. Om hierop te kunnen anticiperen, is het van belang goed geïnformeerd te blijven. Avalex doet dit mede door goed aangesloten te zijn op de informatie vanuit de brancheorganisatie NVRD en binnen het samenwerkingsverband met Midwaste. Dit hoofdstuk geeft een schets van relevante, (inter)nationale ontwikkelingen over het afgelopen jaar.
4.1 Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) De UPV is een instrument om producenten hun verantwoordelijkheid te laten nemen in de circulaire economie, door hen ook verantwoordelijk te maken voor hun producten in de afvalfase. Dit raakt de gemeentelijke, wettelijke zorgplicht rond afvalbeheer. De stromen waarvoor de UPV wordt ingezet neemt de komende jaren steeds verder toe. Vanaf juli 2023 is de UPV voor textiel van kracht. Daarnaast worden de voorbereidingen getroffen voor de UPV luiers met als streefdatum 2026. Avalex volgt de ontwikkelingen van de realisatie van een luierverwerkingsfabriek van Meerlanden. Er is daar momenteel geen capaciteit beschikbaar.
4.2 Marktontwikkeling grondstofprijzen De markt voor het verwerken van afval- en grondstoffen is voortdurend in beweging. In algemene zin zien we dat zowel de verwerkings- en verbrandingskosten van huishoudelijk afval als de opbrengsten van herbruikbare grondstoffen stijgen. Dit jaar vallen de opbrengsttarieven voor papier, metalen en glas hoger uit dan begroot. De markt voor textiel blijft daarentegen onder druk staan door de beperkte afzetmogelijkheden, waardoor dit momenteel een kostenstroom vormt in plaats van een opbrengst.
4.3 Branche-ontwikkeling: vergoeding pmd Op 19 september 2025 hebben Verpact, de VNG en de NVRD de nieuwe Samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen ondertekend. Met dit akkoord is een fundament gelegd om de inzameling van verpakkingsafval de komende vijf jaar verder te verbeteren en geeft ons vertrouwen dat wij ons werk goed kunnen doen en dat inspanningen om de PMD stroom schoner te maken ook daadwerkelijk worden beloond. Dat is een grote stap vooruit voor onze gemeenten én voor de circulaire economie. De samenwerkingsovereenkomst loopt vijf jaar, tot en met 2030. Landelijk komt er een vernieuwde, gezamenlijke lijst met wat wel en niet bij PMD mag. Zo wordt het voor inwoners duidelijker en kan vervuiling beter worden tegengegaan. Gemeenten sluiten daarnaast ieder nog een afzonderlijke deelnemersovereenkomst met Verpact.
4.4 Lachgascilinders Vanaf 1 januari 2023 valt lachgas onder de Opiumwet. De lachgascilinders vallen daarmee niet meer onder een statiegeld-retoursysteem. In heel Nederland wordt ervaren dat ze nu worden gedumpt in de openbare ruimte of bij het restafval. Dit leidt tot grote veiligheidsrisico’s en tot schade bij de afvalinzameling en -verwerking. Overleg met ministeries door de branchevereniging heeft niet geleid tot een oplossing. De NVRD en VNG zijn namens haar leden overgegaan tot een juridische ‘bodemprocedure’ tegen de Rijksoverheid aangezien deze geen financiële tegemoetkoming geeft bij de gestegen kosten vanwege het verwerken van lachgascilinders. Omdat de kosten die voortvloeien uit het landelijk ingestelde verbod van lachgascilinders niet worden vergoed, heeft ook Avalex zich aangesloten bij deze schadevergoedingsprocedure tegen het Rijk.
21
5. Het bedrijf Avalex 5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is de mate waarin niet verwachte (financiële) risico’s kunnen worden opgevangen. Het is het vermogen dat benodigd is om calamiteiten en (andere) eenmalige tegenvallers op te vangen zonder dat het enige invloed heeft op de continuering van het bestaande beleid en de organisatie. Bij het vaststellen van het weerstandsvermogen wordt de weerstandscapaciteit afgezet tegen de risico’s die Avalex loopt. De weerstandscapaciteit is de som van de middelen en mogelijkheden om niet begrote, onverwachte en substantiële kosten te dekken. Avalex streeft er naar om risico’s zoveel mogelijk te beperken. De risico's voor onroerend goed, inventaris en personeel zijn voor het grootste deel ondervangen door het afsluiten van diverse verzekeringen. De algemene reserve wordt in deze context vooral gebruikt als dekking voor niet verzekerbare risico’s om altijd de bedrijfsvoering ongestoord te kunnen voortzetten. In 2025 zijn de risico’s die zich hebben voorgedaan, opgevangen binnen de reguliere bedrijfsvoering en dus niet vanuit het weerstandsvermogen. De risico’s die zich in 2025 hebben voorgedaan, hebben met name betrekking op de inzet van externen vanwege de krapte op de arbeidsmarkt, het niet kunnen vinden van geschikt personeel en een hoog ziekteverzuim.
Om risico’s zoveel mogelijk te voorkomen, treft de organisatie diverse beheersmaatregelen, waarbij beoogd wordt de kans van het uitkomen af te laten nemen, of repressief, waarbij beoogd wordt de gevolgen te reduceren. De belangrijkste preventieve maatregel is gelegen in het bij de uitvoering van de diensten gebruik maken van een flexibele arbeidsschil. Hiermee kan Avalex gemakkelijker inspringen op wijzigingen in de dienstverlening. In onderstaand overzicht staan de bedrijfsrisico’s die in de begroting 2025 zijn opgenomen met de betreffende impact. Bedrijfsrisico
Impact
Onvoldoende erkenning bij politieke opdrachtgevers m.b.t. de duurzaamheidsdoelstellingen en de investeringen en beleidsontwikkelingen die dat vraagt vanuit de gemeente.
Sinds juli 2023 is de UPV voor textiel van kracht. De beoogde doelen gaan pas in 2025 van kracht waardoor er in de praktijk nog weinig is veranderd. De Stichting UPV Textiel heeft als doel de UPV-doelstelling te realiseren. Nu wordt slechts 35% hergebruikt en belandt meer dan 50% bij het restafval. Avalex pakt haar rol hier, door sterk in te zetten op de adviesrol. In 2025 is in samenwerking met de gemeenten, volop ingezet op de introductie van een restafvaltarief. Het hanteren van een restafvaltarief is een bewezen middel om het restafval te verminderen. Daarnaast is ook veel aandacht geweest voor het voorkomen van bijplaatsingen.
Beperkte kennisborging en kennisontwikkeling: veel kwetsbare functies waar maar één persoon de functie uitvoert.
In 2025 is gestart met een aanpassing van het organisatiemodel. Hierbij is tevens aandacht geweest voor de samenhang van functies waardoor de organisatie minder kwetsbare functies heeft.
Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) leidt tot suboptimale verwerkingsstromen door veel verschillende stromen met lage volumes.
Deelnemende gemeenten wensen steeds meer maatwerk waardoor de kosten stijgen en efficiëntie verloren gaat. Onvoldoende mensen beschikbaar met de juiste competenties, doordat Avalex niet als een aantrekkelijke werkgever wordt gezien in een tijd van krapte op de arbeidsmarkt. Onvoorzien hoge prijsstijgingen van materialen, personeelskosten en diensten. Gebrek aan beschikbaarheid van materialen en diensten. Uitval van systemen door verouderde hardware, ontoereikende verbindingen op locaties en het ontbreken van redundantie in cruciale verbindingen. Het onvoldoende (bewust zijn van) informatiebeveiligingsmaatregelen met als gevolg ongewenste toegang tot vertrouwelijke informatie/informatiesystemen (zoals hacken en cyberaanvallen bij Avalex en/of toeleveranciers).
Met het gebruik van de Producten- en dienstencatalogus wordt gestreefd naar uniforme standaard dienstverlening. In 2025 is een aantal kantoorfuncties ingevuld met vaste medewerkers. Ook heeft de wervingscampagne voor chauffeur/beladers succes gehad en zijn er uitzendkrachten in dienst van Avalex gekomen. In 2025 heeft Avalex de prijsstijgingen kunnen opvangen binnen de begroting. In 2025 zijn diverse stappen gezet in het verbeteren van het ICT-landschap. Het Kernsysteem Afvalinzameling is o.a. vernieuwd. Avalex werkt aan de implementatie van de strengere regels rond informatieveiligheid vanwege de Europese NIS2-wetgeveing die vertaald zijn in de Cybersecuritywet.
Tabel 5.1: Impact risico’s op weerstandsvermogen (financieel)
22
Kengetallen Avalex heeft eind 2025 een eigen vermogen van € 7,5 miljoen. Dit bedrag is inclusief de bestemmingsreserves en het resultaat lopend boekjaar. De verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen vertaalt zich in een solvabiliteitsratio van 15%. Voor een GR is een solvabiliteitsratio tussen de 10 en 20% ruimschoots voldoende. De solvabiliteit bij Avalex wordt grotendeels beïnvloed door het hoge saldo van de lopende leningen. Deze situatie is ontstaan doordat vaste activa met vreemd vermogen wordt gefinancierd. Het eigen vermogen wordt gekoppeld aan het weerstandsvermogen. De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. De netto schuldquote is 53%. Het is wenselijk om deze lager dan 90% te houden. De structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte er is om de eigen lasten te dragen. De structurele exploitatieruimte bedraagt 0% in 2025. Dit wordt bepaald door het saldo van structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door totale baten en uitgedrukt in een percentage. Kengetallen
Realisatie 2025
Begroting 2025
Netto schuldquote
54%
90%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen
54%
90%
Solvabiliteitsratio
15%
10%
Grondexploitatie
n.v.t.
n.v.t.
Structurele exploitatieruimte
0%
0%
Belastingcapaciteit
n.v.t.
n.v.t.
Weerstandsratio
0,8
0,8
Tabel 5.2: Kengetallen omtrent weerstandsvermogen
5.2 Beheer en onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen De belangrijkste taak van onderhoud van kapitaalgoederen is het beheren en onderhouden van de bedrijfsmiddelen en bedrijfspanden. De belangrijkste kapitaalgoederen zijn de kantoorpanden, het overlaadstation, de milieustraten en de diverse type inzamelmiddelen. Dit laatste betreft vooral de ondergrondse containers, minicontainers en verzamelcontainers. Alle onderlossende verzamelcontainers zijn opgenomen in een containerbeheer-managementsysteem. Milieustraten, overlaadstation Avalex voert het beheer op de milieustraten in de gemeenten Delft, Rijswijk en Wassenaar. De locatie Laan van 'sGravenmade in Den Haag/Rijswijk bevat een kantoorpand, zoutloods, voertuigstalling en terrein. De locatie op de Voltaweg in Delft bevat een kantoorpand, voertuigstalling, overlaadstation en terrein. Locaties Den Haag/Rijswijk en Delft zijn eigendom van Avalex. De milieustraten van Delft en Den Haag/Rijswijk en het overlaadstation Delft zijn ook eigendom van Avalex. De milieustraat Wassenaar is eigendom van de betreffende gemeente. Inzamelmiddelen Het beheer en onderhoud kapitaalgoederen zijn de kosten voor het onderhoud van het containerpark.
Dit containerpark omvat alle containertypen die worden gebruikt voor de diverse primaire processen, te weten ondergrondse en bovengrondse onderlossende containers, minicontainers,verzamelcontainers, perscontainers en cocons. De kosten worden gemaakt voor het reguliere beheer en onderhoud, eenmalige reparaties, gebruikersschade en afschrijvingslasten van de containers.
5.3 Financiering Huidige financiering Avalex heeft vreemd vermogen verkregen bij de BNG waarmee de vaste activa grotendeels worden gefinancierd. Eind 2025 bedraagt de boekwaarde van de vaste activa € 43 mio. Hiervoor zijn financierings-arrangementen ter waarde van € 27 mio. Avalex betrekt geen leningen via haar deelnemende gemeenten.
23
Renterisiconorm Het renterisico beperkt zich tot de rente op langlopende leningen. Naast de renteherziening zijn hiervoor ook de aflossingen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden. De renterisiconorm is een bedrag ter grootte van een percentage van de totale vaste schuld. De norm stelt dat per jaar 20% van de vaste schuld in aanmerking mag komen voor herfinanciering of renteherziening. Uit de onderstaande tabel blijkt dat het renterisico op de vaste schuld binnen de wettelijke gestelde normen blijft.