4588 Bijlage 2 Ontwerpbegroting Avalex 2027 en meerjarenbegroting 2028-2030
Tekst van het document
Ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 Avalex
Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord 1. Inleiding Profiel Avalex
1 2 3 3
Uitgangspunten begroting
3
Rapportages
7
Overzicht ontwerpbegroting 2027 t.o.v. 2026
8
2. Programma Avalex Wat willen we bereiken
10 10
Beleidsindicatoren
10
Wat gaan we daarvoor doen
11
2.4. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
15
2.5. Openbaarheid
20
2.6. Informatieveiligheid
20
2.7. Subsidie en cofinanciering
21
2.8. Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI)
21
3. Financieel overzicht Baten en lasten
22 22
Financiële positie
23
Basis voor de dekkingsmiddelen
23
Bijdrage per gemeente
24
Investeringen
25
4. Verwerkingskosten 5. Meerjarenraming 2027-2030 Bijlage 1: Interne kaderbrief Avalex 2027 Bijlage 2: Scenario’s kostenbesparing Bijlage 3: Tarievenblad Bijlage 4: EMU-saldo Bijlage 5: IV-3 tabel
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
26 27 29 32 33 34 35
1
Voorwoord Voor u ligt de ontwerpbegroting 2027 van uw gezamenlijke publieke dienstverlener Avalex, met daarbij een doorkijk in de meerjarenraming 2028-2030. De grootste financiële wijzigingen zitten in de stijgende kosten voor het verwerken en verbranden van restafval. Daarnaast is er sprake van stijgende kosten brandstoffen, inzet van elektrische wagens en kosten voor de ondergrondse containers. Schaarste aan grondstoffen, zeker met de huidige instabiele geopolitieke situatie, vormen een groot risico. De exogene factoren zijn uiteraard nauwelijks beïnvloedbaar. We kunnen wel met elkaar sturen op het verminderen van restafval. Het beter aan de voorkant scheiden van grondstoffen en daarmee verminderen van restafval blijft het belangrijkste middel om kosten voor onze inwoners te verlagen. Grondstoffen leveren geld op; denk aan glas, papier en pmd. Door de invoering van CO2-heffing en de stijgende verbrandingsbelasting moeten we inwoners helpen in het goed scheiden van de afvalstromen. De kosten van verwerken van restafval gaan 60% stijgen ten opzichte van voorgaande jaren. Dat maakt het zeer noodzakelijk om te sturen op daling van het volume restafval per inwoner. Daar zijn verschillende instrumenten voor die in andere gemeenten succesvol zijn gebleken. Allereerst het inzetten van gerichte communicatie naar inwoners.
We zijn vanaf 2026 samen met onze gemeenten gestart met aanvullende initiatieven die bewustwording van inwoners kan vergroten. Er zijn campagnes ingezet, diverse bewonersavonden bij inzet van nieuw inzamelbeleid en de samenwerking met lokale initiatieven is uitgebreid. De samenwerking is o.a. met basisscholen in een programma afvalvrije scholen, lokale kringloopwinkels, versterking buurten zoals Sterk voor Noord en projecten via het circulaire netwerk. De inzet van de mobiele milieustraat draagt bij aan laagdrempelig contact met een grote groep inwoners over het belang van afvalscheiding. Het tweede instrument is het aanpassen van de dienstverlening, bijvoorbeeld door de frequentie van inzameling restafval te verlagen, waardoor bewoners bewuster gaan scheiden. Het invoeren van een tariefprikkel waar gemeente Midden-Delfland in 2027 mee start, leidt tot slotte tot een substantiële daling. In alle gemeenten wordt nagedacht over mogelijke initiatieven ter verlaging van restafval. De bedrijfsvoering van Avalex wordt jaarlijks waar mogelijk aangepast. De implementatie van het nieuwe ICT inzamelsysteem en assetmanagementsysteem moet in 2027 bijdragen aan o.a. optimalisatie van de routeplanning en planmatig onderhoud van containers en het wagenpark. In 2027 gaan we waar mogelijk zoveel mogelijk kleine onderhoudswerkzaamheden in eigen beheer uitvoeren.
Dat maakt ons minder afhankelijk van de markt waar sprake is van schaarste en biedt ook de mogelijkheid meer gevarieerd werk aan te bieden. Daarmee kunnen we sturen op duurzame inzetbaarheid. De wervingsacties gericht op het vinden van geschikt personeel heeft geleid tot een grote instroom van met name chauffeurs. Het blijft moeilijk om mensen te vinden voor specifieke functies in ICT en KAM. Avalex blijft investeren in het zijn van een aantrekkelijke werkgever, met aandacht voor ontwikkeling en ondersteuning bij financiële knelpunten van onze soms kwetsbare werknemers. Daarnaast investeren we in innovatieve oplossingen die het werk veiliger en fysiek minder zwaar maken. Ten behoeve van de duurzame inzetbaarheid investeren we in opleidingen en in samenwerking in de regio voor eventuele externe mobiliteit. In 2027 zal gestart worden met de verbouwing van de locatie Delft waarbij er specifiek aandacht is voor een flexibele inrichting. Hierdoor kunnen we sneller schakelen op bijvoorbeeld inzameling van nieuwe betaalde grondstoffen op de milieustraat. Tevens zal er een innamestraat zijn waar inwoners herbruikbare materialen kunnen inleveren. Het ontwerp moet aansluiten bij onze duurzaamheidsambities. Dit vertaalt zich niet alleen in materiaalkeuzes en zoveel mogelijk hergebruik, maar dus ook in het eenvoudig kunnen transformeren van de beperkte ruimte.
De begroting sluit aan bij de kaderbrief daar waar het gaat om onze direct beïnvloedbare uitgaven. Daarbij is uitgangspunt dat de inwoners onze dienstverlening positief blijven waarderen en we investeren in ons belangrijkste werkkapitaal: onze medewerkers. Namens het bestuur Avalex,
voorzitter
, secretaris-directeur
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
2
1. Inleiding Het eerste deel van de begroting geeft u inzicht in het profiel van de organisatie, ontwikkelingen die er spelen, de algemene uitvoeringsinformatie waarop de begroting gebaseerd is en de doelstellingen die Avalex met haar programma nastreeft.
Profiel Avalex Avalex is op 2 april 2001 als gemeenschappelijke regeling opgericht door de gemeenten Leidschendam, Voorburg en Rijswijk vanuit de behoefte om de kracht van het collectief te benutten met schaalvergroting. In de loop van de jaren zijn ook de gemeenten Pijnacker-Nootdorp (2004), Wassenaar (2006), Delft (2007) en Midden-Delfland (2010) aangesloten. Avalex verzorgt het inzamelen en (laten) verwerken van huishoudelijk afval voor de gemeenten Delft, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk en Wassenaar. Avalex is een samenwerkingsverband zoals bedoeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen. De zes gemeenten en Avalex trekken samen op in het opstellen van beleidsvoorstellen die bijdragen aan de circulaire doelstellingen. Uiteraard zijn de gemeenteraden bevoegd het beleid te bepalen. Er is een nauw samenspel tussen Avalex en haar gemeenten. De beleidsmatige keuzes moeten immers uitvoerbaar zijn. Daarnaast adviseert Avalex als kennispartner over hoe beleidskeuzes kunnen bijdragen aan de VANG-doelstelling en circulaire opgave. Daarbij wordt onder andere gebruik gemaakt van landelijke benchmark gegevens. De kracht van onze (geografische-) nabijheid, de expertise van inzameling (en laten verwerken) van afval- en grondstoffen en de gedeelde publieke waarden vormen een belangrijke basis voor de samenwerking.
Wij maken hierover transparante afspraken met onze zes gemeenten. Zoveel mogelijk vanuit een gemeenschappelijke, uniforme aanpak en waar nodig met uiteraard ruimte voor maatwerk, passend bij de diversiteit van onze gemeenten. Ruim 200 professionals geven hier dagelijks, zowel op de wagen, op de milieustraat als op kantoor met grote inzet invulling aan. Alle inzet is gericht op goede dienstverlening voor al onze inwoners. Afgelopen jaren is veel geïnvesteerd om steeds beter en slimmer invulling te geven aan de inzameling van afval en het terugwinnen van grondstoffen. Daarbij is er uiteraard ook geïnvesteerd in het prettiger en veiliger kunnen werken voor onze medewerkers. Opdrachtgevers en bewoners geven aan overwegend tevreden te zijn over de dienstverlening. Voor de uitvoering werken wij samen met een groot aantal partners, met name voor de verwerking van onze grondstof- en afvalstromen. De laatste jaren is eveneens de samenwerking versterkt met maatschappelijke partners in bijvoorbeeld het regionale circulaire ambachtscentrum gericht op het maximaal terugwinnen van grondstoffen. Daarnaast werken we samen bij versterking van de buurtkracht in kwetsbare wijken.
Uitgangspunten begroting Interne kaderbrief Avalex 2027 De uitgangspunten van deze ontwerpbegroting zijn verwoord in de interne kaderbrief Avalex 2027 die als bijlage 1 is opgenomen. Hierin is opgenomen dat de ontwerpbegroting voor een belangrijk deel gebaseerd is op de overeengekomen afspraken over het af te nemen producten en diensten zoals in de dienstverleningsoverkomsten (DVO’s) voor 2026 zijn afgesproken. De gemeenten zijn gevraagd een indicatie te geven over de te verwachten bezoeken milieustraten en tonnages afval in 2027. De tonnages zijn gebaseerd op de realisatie van 2025. Vervolgens zijn de ambities die de gemeentes hebben opgegeven over de reductie restafval hierop in minderring gebracht.
Ontwikkelingen Circulaire doelstellingen Op 30 december 2025 is het Circulair materialenplan (CMP) in werking getreden. Het CMP is een instrument in het nationale beleid voor circulaire economie. Het beleid staat in het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE). Hierin staan de doelen en maatregelen die Nederland neemt om in 2050 helemaal circulair te zijn. Wat betekent het nieuwe CMP voor gemeenten? Het CMP kent volgens de branchevereniging NVRD een aantal belangrijke verschillen die publieke bedrijven en gemeenten zullen merken:
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
3
-
Meer experimenteerruimte: Gemeenten en inzamelaars krijgen formeel meer ruimte om innovatieprojecten te starten in bijvoorbeeld inzameling en verwerking van grondstoffen zonder daarbij vast te lopen op vergunningen. Meer aandacht voor preventie: Het CMP kent een formele verwijzing naar de ‘Menukaart afvalpreventie’ waarin handvatten worden geboden voor lokaal afvalpreventiebeleid. Nieuwe details: Het CMP bevat een landelijke ‘minimum standaard’ voor verwerking van afval en grondstoffen. Gemeenten mogen ook geen strengere vergunningseisen stellen dan het CMP voorschrijft. In die zin is het ook een plafond voor regelgeving.
Het CMP is geen wetgeving. Het geeft meer een toelichting op wet- en regelgeving en biedt veelal kaders om wetgeving verder in te vullen. Daarmee moet het CMP wel gevolgd worden zodat hoogwaardige verwerking van afvalstoffen en optimale bijdrage aan de transitie naar een circulaire economie geborgd is. Dit geldt zowel voor ministeries als decentrale overheden. VANG Het landelijke uitvoeringsprogramma VANG-Huishoudelijk Afval 2021- 2025 is met een jaar verlengd. In 2026 ligt de nadruk op het verbeteren van de kwaliteit van deelstromen van gemeenten. De kwaliteit van de ingezamelde huishoudelijke afvalstromen moet worden verhoogd om daarmee de recycling te verbeteren. Het programma blijft hiermee gemeenten helpen bij het volbrengen van hun taak in de keten om afval goed te scheiden, te voorkomen dat waardevolle grondstoffen worden verbrand en zo een bijdrage te leveren aan een circulaire economie. Het programma doet dit onder andere door de ontwikkeling van handreikingen, tools en vormen van netwerken waarbij gemeenten van elkaar kunnen leren. Voor de periode na 2026 wordt een nieuwe Uitvoeringsprogramma gevormd. Naast blijvende investering in het verhogen van de kwaliteit van de afvalstromen zal het nieuwe programma sturen op landelijke richtlijnen om het volume restafval substantieel te laten verlagen.
NVRD Benchmark De uitkomsten van de jaarlijkse ‘Benchmark Huishoudelijk Afval’ door de NVRD geven het beeld dat Nederland langzaam de goede kant op gaat met het realiseren van de afvalscheidingsdoelstellingen, maar dat ze nog ver van deze doelstellingen verwijderd is. De uitkomsten van onze gemeenten liggen hiermee in lijn. Avalex-breed in 2025 was deze 208 kg ten opzichte van de landelijke norm van 100 kg. Deze uitkomsten benadrukken voor onze gemeenten de noodzaak tot het doorontwikkelen van gemeentelijk afvalbeleid. De inwoners spelen een grote rol bij het succesvol scheiden. Gemeentelijk afval- en grondstoffenbeleid Kosten voor afvalverwerking en -inzameling stijgen. Regelgeving vanuit Nederland en Europa wordt strenger. Om grip te houden op kostenstijgingen en het halen van circulaire doelen is het nodig om afval beter te scheiden, meer grondstoffen terug te winnen en duurzamer te werken. De stijgende verbrandingsheffing en de CO2 heffing maken het noodzakelijk te sturen op daling volume restafval. Beleidskeuzes spelen hierin een belangrijke rol. Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) Het NPCE benoemt de UPV, waarmee producenten verantwoordelijk worden voor producten in de afvalfase. Hiermee zou een verschuiving plaatsvinden van kosten die een positief effect hebben op de gemeentelijke kosten voor afvalverwerking. De toepassing van UPV groeit.
Het aantal productgroepen waarvoor een UPV geldt, neemt gestaag toe. Voor bestaande productgroepen ontwikkelen de regels zich ook verder. De nieuwe afspraken voor de UPV verpakkingen lopen tot eind 2030. Hierin is een sterke focus op gezamenlijk verbeteren van de kwaliteit. In 2028 zullen nieuwe Europese regels voor de UPV textiel in Nederland gelden. Hierbij worden onder andere de productgroepen uitgebreid waarop deze UPV van toepassing is. Ketenovereenkomst Verpakkingen Voor gemeenten is de UPV voor verpakkingen een belangrijk onderwerp van discussie geweest. Eind 2025 is een nieuw onderhandelingsakkoord bereikt over de inzameling van huishoudelijk pmd-afval tussen gemeenten en de verpakkingsindustrie. De samenwerkingsovereenkomst is getekend door VNG/ NVRD en Verpact. Hiermee is het akkoord juridisch vormgegeven met een looptijd tot eind 2030 en is een belangrijke stap gezet in het circulair verwerken van pmd-afval. Inzet is het gezamenlijk verbeteren van kwaliteit door landelijke communicatiecampagne en optimalisering en/ of uitfasering pmd containers.
Belangrijke afspraken zijn: • Alle verpakkingen worden geaccepteerd; • Bredere definitie van wat pmd is waardoor het eenvoudiger wordt voor inwoners van de gemeente; • Brengvoorzieningen worden uitgefaseerd waarbij eerst wordt gekeken naar locaties met de slechtste kwaliteit pmd; • Gestaffelde vergoeding op basis van kwaliteit: €325 /ton >85% pmd; • Nascheiding pmd € 17,26 /ton restafval; • Onafhankelijke kwaliteitsmeting.
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
4
Arbeidsmarktontwikkelingen Avalex werkt hard aan haar zichtbaarheid als aantrekkelijke werkgever om de effecten van de arbeidsmarktkrapte te minimaliseren. Het invullen van vacatures gaat steeds beter door versterking en professionalisering van de HRafdeling. Hierdoor is Avalex minder afhankelijk van interim-oplossingen en externe recruiters. ICT-ondersteuning is nog wel lastig te vinden. MVO-doelstellingen Met het zelf ontwikkelde MVO Kompas geeft Avalex richting aan duurzaam ondernemen van haar organisatie. Elk hoofdthema van het Kompas draagt tevens bij aan de door Avalex onderschreven Sustainable Development Goals (SDGs): • Thema Milieu draagt bij aan SDG 13: Klimaatactie; • Thema Mens levert een bijdrage aan SDG 8: Eerlijk werk en economische groei; • Thema Maatschappij draagt bij aan verschillende SDGs. Zo levert Avalex een bijdrage aan SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen met haar dienstverlening. Middels voorlichting, betrokkenheid en duurzaam inkopen draagt ze een steentje bij aan SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie. Alle thema’s moeten een bijdragen leveren aan SDG 17: Partnerschap om de doelen te bereiken. Dit omdat duurzame partnerschappen met diverse stakeholders essentieel zijn om de doelstellingen te kunnen bereiken.
Door een jaarlijkse cyclus toe te passen, kan de organisatie met het kompas in de hand steeds verdere stappen zetten op het gebied van: verantwoord energie- en waterverbruik; vermindering van schadelijke uitstoot; circulaire eigen bedrijfsvoering; een inclusief werkklimaat; ruimte bieden voor persoonlijke ontwikkeling; maatschappelijk positieve impact creëren in de bedrijfsketen.
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
5
Afvalkosten De markt voor het verwerken van afval- en grondstoffen is voortdurend in beweging. In algemene zin zien we dat zowel de verwerkings- en verbrandingskosten van huishoudelijk afval als de opbrengsten van herbruikbare grondstoffen stijgen. Vanaf 2027 maakt ook de CO2-heffing hier onderdeel van uit. Stijgende afvalkosten vergroten de noodzaak tot een toenemend innovatievermogen van Avalex en haar gemeenten om kosten beheersbaar te houden. Hoewel een deel van de kostenstijging buiten onze invloedssfeer liggen, hebben wij wel invloed op overheadkosten en deels op het inzamelgedrag van inwoners. De kennis over hoe inzamelgedrag de inzamelkosten beïnvloeden, is toegenomen in Nederland. Stimuleren van bewust consumentengedrag en goede afvalscheiding wordt breed gezien als onderdeel van de oplossing, echter is de rol die gemeenten (en inzamelaars) hierin kunnen spelen nog in ontwikkeling. Het verminderen van afval begint met het minder kopen van spullen en het aantrekkelijk maken van hergebruik. Hiervoor zetten we de samenwerking met lokale kringloopwinkels en lokale circulaire ondernemers voort en breiden we dat uit. De gemeentelijke inzamelsystematiek blijft een belangrijk instrument om het afvalscheidingsgedrag van inwoners te beinvloeden.
Daarnaast werkt Avalex aan identificatie van vervuiling en optimalisatie van routes waardoor we de logistiek steeds beter kunnen inrichten en kosten kunnen besparen.
Uitvoeringsinformatie In onderstaande tabel zijn belangrijke kengetallen vermeld. Realisatie 2025
Prognose 2026
Prognose 2027
Huisaansluitingen Delft Huisaansluitingen Leidschendam-Voorburg Huisaansluitingen Midden-Delfland
63.500 37.700 8.100
63.400 38.000 8.100
64.000 38.200 8.200
Huisaansluitingen Pijnacker-Nootdorp
23.100
23.300
23.700
Huisaansluitingen Rijswijk
29.600
30.200
31.100
Huisaansluitingen Wassenaar
12.100
12.300
12.500
Totaal aantal huisaansluiting Totaal aantal inwoners Inzameling (tonnages)
174.100 354.300
175.300 356.900
177.700 361.900
Papier
11.993
12.235
12.163
Textiel
1.124
1.105
1.224
Glas
5.689
6.181
5.759
Gft
19.418
20.638
20.428
Pmd
8.184
8.100
8.160
Totaal ingezamelde grondstoffen
46.408
48.259
47.734
Sociale en fysieke structuur
Fijn huishoudelijk restafval
63.363
62.464
62.038
Aantal kg fijn huishoudelijk restafval per inwoner
179 kg
175 kg
171 kg
Tabel 1.1: Uitvoeringsinformatie
In bovenstaande tabel is te zien dat het aantal huishoudens (gebaseerd op informatie van het CBS) in de Avalex gemeenten licht stijgt. Het landelijke programma VANG-Huishoudelijk afval beslaat de periode van 2015-2025. De ambitie was om in 2020 100 kilo restafval per inwoner te realiseren en dat 75% van het afval werd gescheiden. De Avalex-gemeenten zitten daar in 2025 nog ver boven. Hieraan moet de komende jaren hard gewerkt worden. Voor deze begroting zijn de gemeenten wederom gevraagd wat hun ambitie is in de vermindering van het aantal kilo restafval. Hieronder de verwachting ten opzichte van de realisatie van 2025 per gemeente voor 2027: Delft Leidschendam-Voorburg Midden-Delfland Pijnacker-Nootdorp Rijswijk Wassenaar
0% afname 1% toename 41% afname 1% toename 3% toename 14% afname
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
6
Avalex-breed betekent dit een afname van 2% ten opzichte van de realisatie 2025. In onderstaande tabel is weergegeven wat het financiële effect is van de reductie van restafval en het in lijn komen met de landelijke VANG-norm. In bijlage 2 is een verdere detaillering hiervan opgenomen. Besparing in (€*1.000)
Besparingsmogelijkheid Reductie restafval naar 100 kg per inwoner
4.000
Reductie 25% minder restafval
2.110
Tabel 1.2: Besparingsmogelijkheden
Kosten per huishouden In onderstaande tabel is te zien dat afval ophalen en verwerken per huishouden € 10 duurder wordt ten opzichte van de begroting 2026. Dit is voor € 8 te wijten aan de stijging van de verwerkingskosten, die door Avalex niet of nauwelijks te beïnvloeden valt. De eigen kosten Avalex, met name de kosten direct gerelateerd aan het primaire proces (directe personeelskosten, mobiliteit, etc.), stijgen met € 2 per huishouden. Realisatie 2025
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Mutatie
174
174
175
178
3
13.844
13.679
14.519
16.141
1.622
80
79
83
91
7,7
Kosten Avalex (x € 1.000)
36.732
37.836
39.699
40.777
1.078
Kosten per huisaansluiting
211
217
227
229
2,2
291
296
310
320
9,9
Huisaansluitingen (x 1.000) Niet beïnvloedbaar door Avalex: Verwerkingskosten (x € 1.000) Kosten per huisaansluiting Beïnvloedbaar:
Totale kosten per huisaansluiting Tabel 1.3: Kosten per huisaansluiting
Onderstaande tabel laat de verwerkingskosten per huisaansluiting over 2027 per gemeente zien. Opbrengst grondstoffen 2027 2027
Verwerkingskosten 2027 (*€ 1.000)
Saldo 2027 (*€ 1.000)
huisaansluitingen 2027
kosten per huisaansluiting
(*€ 1.000)
Delft
4.593
-639
3.954
64.000
62
Leidschendam-Voorburg
3.948
-564
3.384
38.200
89
Midden-Delfland
646
-217
429
8.200
52
Pijnacker-Nootdorp
2.460
-426
2.033
23.700
86
Rijswijk
3.066
-427
2.639
31.100
85
Wassenaar
1.428
-228
1.200
12.500
96
Totaal
16.141
-2.501
13.640
177.700
77
Tabel 1.4: Verwerkingskosten 2027 per gemeente, per huisaansluiting
Rapportages Avalex verstrekt het bestuur periodiek informatie over de voortgang van het realiseren van de begroting. Dit gebeurt drie keer per jaar met een bestuursrapportage (april, augustus, december). In deze rapportages worden ook de prognoses voor dat jaar meegenomen. Daarnaast ontvangen de opdrachtgevende Avalex-gemeenten met dezelfde frequentie een opdrachtgeversrapportage over de voortgang van de Avalex-dienstverlening, zoals vastgelegd in de DVO.
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
7
Overzicht ontwerpbegroting 2027 t.o.v. 2026 Onderstaand is de vergelijking van de ontwerpbegroting 2027 ten opzichte van de begroting van 2026 weergegeven. Taakveld
Omschrijving
7.3 Afval
Bijdrage gemeente Bijdrage Projecten Opbrengst grondstoffen Overige opbrengsten Totaal opbrengsten
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2027 versus 2026
% verschil
50.314 253 2.849 803 54.218
53.276 307 2.501 833 56.918
2.962 55 -348 30 2.700
6% 22% -12% 4% 5%
Door te berekenen aan gemeenten Aan gemeenten af te dragen opbrengst grondstoffen Verwerkingskosten Afvalstoffenbelasting Totaal opbrengsten en kosten afval & grondstoffen
11.670 2.849 -12.242 -2.277 -
13.640 2.501 -13.796 -2.344 -
1.970 -348 -1.554 -68 -
17% -12% 13% 3% 0%
7.3 Afval
Inzamelvoorziening Directe personeelskosten Milieustraten Overlaad Mobiliteit Verwerking en Belastingen Totaal directe kosten
7.121 17.239 263 575 5.333 14.519 45.049
7.407 17.901 160 498 5.890 16.141 47.997
287 662 -103 -77 557 1.622 2.948
4% 4% -39% -13% 10% 11% 7%
0.4 Overhead
Bedrijfsvoering Totaal overhead kosten
8.350 8.350
8.099 8.099
-251 -251
-3% -3%
7.3 Afval
Projecten
794
812
17
2%
Totale kosten Resultaat voor belasting
54.193 25
56.908 10
2.715
5% 0%
Vennootschapsbelasting
25
10
-15
-60%
Resultaat na belasting
-
-
-
0%
-
84 207 -123
84 207 -123
0% 0% 0%
7.3 Afval
Taakveld 0.9 VPB
Totaal bemiddeling afval en grondstoffen gemeenten
Onttrekking vanuit reserves Toevoeging aan reserves
Tabel 1.5: Vergelijk ontwerpbegroting 2027 t.o.v. begroting 2026
De ontwerpbegroting 2027 laat een toename van 5% zien ten opzichte van de begroting 2026. Als we de verwerkingskosten buiten beschouwing laten, aangezien Avalex daar nagenoeg geen invloed op heeft, laten de kosten een toename zien van 3,1%. Dat ligt in lijn met de indexaties volgens de kaderbrief. In de verwerkingskosten is in de begroting van 2027 de CO2-heffing voor het eerst opgenomen. Dit betreft een bedrag van circa € 1,3 mio. Vorig jaar was dit onderwerp als risico opgenomen in de risicoparagraaf.
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
8
Onderstaand is een toelichting gegeven op de grote afwijkingen. Oorzaken
Wel/niet beinvloedbaar
Structureel/ Incidenteel
Stijging/daling
1
Inzamelvoorziening Stijging door hogere onderhoudskosten en ICT-gerelateerde kosten aan de inzamelmiddelen.
Nee
Structureel
4% stijging kosten € 287K
2
Mobiliteit Kosten hoger door meer elektrische leasewagens (als vervanging van de diesel voertuigen, cf het brandstoffenconvenant) en hogere onderhoudskosten.
Ja en nee
Beide
10,4% stijging kosten € 557K
3
Verwerking en belastingen CO2-heffing nieuw t.o.v. OB 2026 (€ 1.279K) Hogere verwerkingskosten hoofdzakelijk door hogere tarieven voor restafval (€ 267K).
Nee
Structureel
11,2% stijging kosten € 1.622K
4
Bedrijfsvoering Afname van de kosten met name door hernieuwde organisatiestructuur (2 i.p.v. 3 directieleden).
Ja
Structureel
3% daling kosten € 251K
In 2026 staat Avalex aan de vooravond van diverse ontwikkelingen, waarbij Avalex invulling geeft aan duurzaam ondernemen zoals de nieuwbouw van het pand in Delft. Daarnaast geeft Avalex met het elektrificeren van de laadinfrastructuur van het wagenpark invulling aan het landelijke brandstoffenconvenant 2019/Meerjarenplan duurzame brandstof Avalex 2020-2030.
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
9
2. Programma Avalex In het programma ‘huishoudelijk afval’ 2023-2027 wordt beschreven wat Avalex wil bereiken, welke activiteiten hiervoor gedaan worden en tegen welke kosten. De beleidsindicatoren geven aan wat de voortgang is op dit gebied. Deze komen voort uit de (wettelijke) taken van Avalex. GR Avalex 2018 art. 9: Taken Avalex voert ten behoeve van de colleges de volgende taken uitvoeren, uit op het gebied van het gemeentelijke afvalbeleid, die voortvloeien uit de Wet milieubeheer:: 1. 2. 3. 4.
de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen zoals gft, pmd, papier, glas, textiel en restfractie; onderhoud en beheer van milieustraten; onderhoud en beheer van inzamelmiddelen; zorg dragen dat het ingezamelde huishoudelijke afval wordt verwerkt.
Wat willen we bereiken Onze missie en visie Het bestuur heeft in nauwe afstemming met de opdrachtgevers en natuurlijk ook de medewerkers de Koers Avalex 2023-2030 vastgesteld. Met deze gedeelde koers staat Avalex sterker om zich te verhouden tot de toekomstige vraagstukken die op haar afkomen, in een omgeving waarin de vraagstukken rond afval, grondstoffen en circulariteit het lokale niveau overstijgen.
De voorliggende koers maakt zichtbaar dat Avalex de komende jaren gericht blijft op het realiseren van optimale dienstverlening, waarbij ze diensten aanbiedt die de uitvoering van (nieuw) gemeentelijk afval- en grondstoffenbeleid realiseert. Eveneens ontwikkelt Avalex zich verder op diensten die de impact op circulariteit vergroten. In de eigen bedrijfsvoering wordt ook meer de focus gelegd op duurzaam ondernemen. Tot slot is een belangrijk onderdeel het aangaan van verbindingen en samenwerking. Zo vergroot Avalex haar ontwikkelkracht en het draagvlak voor de initiatieven die we willen nemen.
Beleidsindicatoren Gemeenschappelijke regelingen lichten de effecten van beleid toe door een vaste set beleidsindicatoren op te nemen in de begroting. Dit stelt gemeenten beter in staat een vergelijking te maken tussen de gemeenschappelijke regelingen. Met betrekking tot huishoudelijk afval worden landelijk de beleidsindicatoren van het VANG-programma Huishoudelijk afval gehanteerd: Beleidsindicator
Norm
Omvang huishoudelijk restafval kg/inwoner per jaar
1001kg
Scheidingspercentage huishoudelijk afval
75%
Recyclepercentage
65%
Tabel 2.1: Beleidsindicatoren VANG-programma. 1
VANG-doelstelling 2030 is inmiddels 30 kg restafval per inwoner per jaar
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
10
Wat gaan we daarvoor doen Om de gemeenten te ondersteunen bij het realiseren van de VANG-doelstellingen voert Avalex haar kerntaken en aanvullende dienstverlening uit, zoals omschreven in de GR en uitgewerkt in de Producten en Diensten Catalogus (PDC) en per gemeente vastgelegd in een DVO. Hieronder verwoord in deelprogramma’s.
Deelprogramma 1: Inzamelen huishoudelijk afval Het deelprogramma Inzameling huishoudelijk afval behelst de inzameling van het huishoudelijk afval in de Avalex-gemeenten volgens de DVO.
Wat willen we bereiken? Taak
Het inzamelen van huishoudelijk afval.
Doel
Uitvoeren kerntaak: Efficiënt en milieubewust uitvoering geven aan de inzameling van huishoudelijk afval, met benodigde infrastructuur en uitrusting. Aanvullend op deze kerntaak: - Verdere optimalisering en mechanisering van de huishoudelijke afvalinzameling - Adviseren gemeentelijk afval-/grondstoffenbeleid vanwege invulling ambitie VANG-doelstellingen - Communicatie met inwoners
Prestatiemeting
-
Werkelijke kosten versus begroting Aantal + kwaliteit ingezamelde tonnen per soort afval/grondstof Aantal ingezette uren personeel en materieel Ontwikkeling onderlinge verhouding diverse soorten afval (scheidingspercentage) Kostenontwikkeling per soort dienst/product PDC Aantal meldingen/klachten
Wat gaan we daarvoor doen? De primaire kerntaak van Avalex bestaat uit het gescheiden inzamelen van het huishoudelijk restafval en grondstoffen van inwoners, in opdracht van de deelnemende gemeenten. Dit gebeurt via huis-aan-huis-inzameling (legen containers en ophalen grof huishoudelijk afval) en het lossen van verzamelcontainers. Daarnaast kunnen inwoners grof huishoudelijk afval brengen naar één van de milieustraten van Avalex. Het inzamelen van huishoudelijk afval via huis-aan-huis inzameling, via het inzamelen op de milieustraten of op afspraak, zoals omschreven staat in de PDC: Product/dienst Inzamelen gft Inzamelen restafval Inzamelen restafval / nascheiding Inzamelen papier en karton Inzamelen pmd Inzamelen glas Inzamelen textiel Inzamelen kca Inzameling grof huishoudelijk afval op afspraak
Aanvullend op kerntaak Beleidsvoorbereiding Projecten
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
11
Aanvullend op kerntaak Communicatie naar inwoners: afhandelen meldingen voorlichting afvalscheiding informeren veranderingen in de dienstverlening
Wat gaat het kosten? Voor het begrotingsjaar 2027 is iedere gemeente gevraagd een voorstel te doen voor de reductie van restafval. Dit past ook bij de verschillende fases waarin de gemeenten zich bevinden ten aanzien van de implementatie van maatregelen gericht op reductie en de ontwikkeling van mogelijk nieuw gemeentelijk beleid. Hieronder staan de percentages die de gemeenten hebben opgegeven. Midden-Delfland gaat over op restafvaltarief wat grote impact heeft op het reduceren van restafval. Wassenaar start met alternerend ophalen van het restafval in plaats van wekelijks. Begroting 2027
MJB 2028
MJB 2029
MJB 2030
Delft
0%
0%
0%
0%
Leidschendam-Voorburg
-1%
0%
0%
0%
Rijswijk
-3%
0%
0%
0%
Pijnacker-Nootdorp
-1%
0%
0%
0%
Wassenaar
14%
0%
0%
0%
Midden-Delfland
41%
18%
13%
23%
Totaal
2%
0%
0%
0%
Tabel 2.2: % reductie fijn restafval per gemeente per jaar
Begroting 2027
MJB 2028
MJB 2029
MJB 2030
Delft
3.910.000
4.420.000
4.950.000
5.540.000
Leidschendam-Voorburg
3.350.000
3.770.000
4.210.000
4.690.000
Rijswijk
2.610.000
2.950.000
3.310.000
3.700.000
Pijnacker-Nootdorp
2.010.000
2.270.000
2.530.000
2.820.000
Wassenaar
1.190.000
1.330.000
1.470.000
1.630.000
430.000
430.000
450.000
450.000
13.500.000
15.170.000
16.920.000
18.830.000
Midden-Delfland Totaal
Tabel 2.3: Totale verwerkingskosten en opbrengst grondstoffen per gemeente (bedragen in €)
KOSTEN Kosten restafval: Personeel en materieel (transport en onderhoud containers) Overslag Verwerkingskosten/belasting/CO2-heffing Kosten Bewonerscommunicatie Kosten inzameling opbrengststromen (grondstoffen) Personeel en materieel (transport en onderhoud containers) Verwerkingskosten ingezameld restafval Verwerkingsopbrengsten ingezamelde grondstoffen Kosten Bewonerscommunicatie Grof huishoudelijk afval op afspraak (ophalen) Personeel en materieel Kosten Bewonerscommunicatie Opbrengsten ingezamelde grondstoffen Projecten INVESTERINGEN Investeringen zijn voorzien in: Containers Investeringen als gevolg van toekomstige beleidswijzigingen Avalex-gemeenten
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
12
RISICO’S Deelname aan het verkeer / schades Scheidingsgedrag inwoners blijft achter bij prognoses UPV leidt tot suboptimale verwerkingsstromen door verschillende stromen met lage volumes Aanvullende (wettelijke) eisen op het gebied gezondheid en milieu Wijzigingen in algemene plaatselijke (afvalstof)verordeningen Stilstand en onderbezettingsverliezen door afnemende vraag van de Avalex-gemeenten Investeringen in onrendabel materiaal en materieel Investeringen als gevolg van milieudoelstellingen overheid
Deelprogramma 2: Milieustraten Het deelprogramma Milieustraten behelst het onderhoud en beheer van de milieustraten, evenals de inname van grof huishoudelijk afval via de milieustraten. In opdracht van de Avalex-gemeenten is het aan Avalex om ervoor te zorgen dat er voldoende gelegenheid wordt geboden om grof huishoudelijk afval te brengen in haar verzorgingsgebied. Binnen het Avalex gebied zijn milieustraten in Delft, Rijswijk en Wassenaar waar alle inwoners hun grof huishoudelijk afval kunnen aanbieden. De milieustraten van Delft en Rijswijk zijn eigendom van Avalex. De locatie Wassenaar is eigendom van de betreffende gemeente, Avalex huurt deze locatie. Naast de vaste milieustraten wordt er in enkele gemeenten ook gebruik gemaakt van de inzet van de mobiele milieustraat.
Wat willen we bereiken? Taak
Het onderhouden en beheren van een locatie waar inwoners van de Avalex-gemeenten hun grof huishoudelijk afval kunnen brengen, evenals het medegebruik hiervan door de gemeente Voorschoten.
Doel
Beheer en onderhoud van de milieustraten vindt plaats conform de afspraken in de DVO en het hiertoe opgestelde meerjarenplan 2025-2035 Avalex.
Prestatiemeting
-
Werkelijke kosten versus begroting Aantal + kwaliteit ingezamelde tonnen per soort afval/grondstof Aantal ingezette uren personeel en materieel Ontwikkeling onderlinge verhouding diverse soorten afval Kostenontwikkeling per soort product/dienst PDC
Wat gaan we daarvoor doen? Product Het onderhouden en beheren van de milieustraten, zoals omschreven staat in de DVO en het meerjarenplan Avalex 2025-2035 Inname grof huishoudelijk afval via milieustraten
Wat gaat het kosten? KOSTEN Milieustraat Kosten personeel en materieel Kapitaallasten Huur Onderhoudskosten Verwerkingskosten/-opbrengsten Opbrengsten pinbetalingen INVESTERINGEN n.v.t.
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
13
RISICO’S Risico’s worden met name voorzien in de mate waarin de gemeenten gebruik blijven maken van de milieustraten. Beleidswijzigingen (verder doorvoeren van ‘’betalen voor halen’’ voor die gemeenten die dit nog niet hebben) kunnen impact hebben op de locatie en het gebruik van de milieustraten.
Deelprogramma 3: Aanvullende diensten en overhead Het deelprogramma Aanvullende diensten en overhead omvat de inzet van materieel, mensen en deskundigheid ten behoeve van opdrachten met een divers karakter.
Wat willen we bereiken? Taak
De wijzigingen op de betreffende DVO in het lopende boekjaar uitvoeren. Bij gebleken succes worden deze activiteiten in de PDC van het daaropvolgende jaar opgenomen.
Doel
-
Prestatiemeting
-
Ondersteunen van de gemeenten bij behoefte aan specifieke competenties Ondersteunen van het primaire proces Verlaging van kosten door: o Aanvullende omzet o Verhogen productiviteit, effectiviteit en efficiency Werkelijke kosten versus begroting Aantal + kwaliteit ingezamelde tonnen per soort afval/grondstof Aantal ingezette uren personeel en materieel Kostenontwikkeling per soort product/dienst PDC
Wat gaan we daarvoor doen? Product Projecten in opdracht van gemeenten gezamenlijk of per gemeente
Wat gaat het kosten? KOSTEN Overheadkosten Projectkosten Advieskosten Onderzoekskosten, waaronder benchmark
INVESTERINGEN Huisvesting
De start van de nieuwbouw van locatie Delft vindt naar verwachting plaats in 2027 in de vorm van het slopen van het pand. In de begroting is € 12 miljoen opgenomen. Dit bedrag sluit aan bij de meest recente inschatting voor scenario 2 van de verbouwing Delft zoals besproken in de bestuursvergadering van 14/2/25. RISICO’S Prijsverhogingen door duurdere grondstoffen en het vinden van een aannemer die dit cf planning kan uitvoeren.
Bedrag heffing vennootschapsbelasting De Belastingdienst is van mening dat diensten die voor derden plaatsvinden en de opslag en/of overslag van die afvalstromen die opbrengsten opleveren, belast zijn. Avalex heeft als standpunt dat geen belasting op deze stromen behoeft te worden afgedragen omdat huishoudelijk afval een wettelijke taak is en deze is vrijgesteld. Ten aanzien van de verkoop van grondstoffen is op landelijk niveau met de Belastingdienst onderhandeld inzake een generieke afspraak. Deze luidt dat na het sluiten van een vaststellingsovereenkomst, 1% van de opbrengst van grondstoffen wordt aangemerkt als belastbare winst voor de vennootschapsbelasting. Jaarlijks wordt een vaststellingsovereenkomst afgesloten waarin deze afspraak wordt vastgelegd.
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
14
Bedrag onvoorzien In de begroting 2027 is de post onvoorzien net als in voorgaande jaren op nul gezet.
2.4. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is de mate waarin niet verwachte (financiële) risico’s kunnen worden opgevangen. Het is het vermogen dat benodigd is om calamiteiten en (andere) eenmalige tegenvallers op te vangen zonder dat het invloed heeft op de continuering van het bestaande beleid en de organisatie. Bij het vaststellen van het weerstandsvermogen wordt de weerstandscapaciteit afgezet tegen de risico’s die Avalex loopt. De weerstandscapaciteit is de som van de middelen en mogelijkheden om niet begrote, onverwachte en substantiële kosten te dekken. Avalex streeft ernaar om risico’s zoveel mogelijk te beperken of te optimaliseren. De risico's voor onroerend goed, inventaris en personeel zijn voor het grootste deel ondervangen door het afsluiten van diverse verzekeringen. De algemene reserve wordt in deze context vooral gebruikt als dekking voor niet verzekerbare risico’s om altijd de bedrijfsvoering ongestoord te kunnen voortzetten. De risicoanalyse is geactualiseerd. In onderstaande tabel is de risico-matrix opgenomen waarin de beheersmaatregel, de kans en de impact dat het risico zich voordoet zijn opgenomen. Tevens zijn de risico’s gekwantificeerd.
Risico-matrix #
Risico
Niveau
Beheersmaatregel
1
UPV leidt tot suboptimale verwerkingsstromen door veel verschillende stromen met lage volumes en de vergoedingen staan onder druk
tactisch
2
Politieke keuzes die niet bijdragen aan de realisatie van de duurzaamheids-doelstellingen, zoals opgenomen in het nationaal programma circulaire economie 20232030. De doelstellingen vragen investeringen vanuit de gemeenten. Uitblijven van deze investeringen leidt tot meer restafval tegen hoge verwerkingskosten.
strategisch
3
De omvang van Avalex in combinatie met de arbeidsmarktkrapte zorgt voor zowel risico’s in bezetting als in kennisborging en -ontwikkeling: er zijn diverse kwetsbare functies, waar maar één persoon de functie uitvoert. Dit verhoogt het risico op uitval en noodzaakt tot duurdere inhuur.
operationeel
4
5
6
Deelnemende gemeenten kiezen voor maatwerk, waardoor de kosten stijgen en efficiëntie verloren gaat. Te denken valt aan inefficiëntere routes, maar ook de extra kosten voor inzet van communicatie richting inwoners. Bij weerstand tegen bepaalde afvalscheidingsmaatregelen (bijvoorbeeld nascheiding versus bronscheiding) als gevolg van sociale acceptatie en veranderende burgerverwachtingen kunnen gemeenteraden genoodzaakt zijn beleid aan te passen, wat leidt tot extra kosten (aanpassingen uitvoering en communicatie naar inwoners). Onvoorzien hoge prijsstijgingen van materialen, brandstof, energie, personeelskosten en diensten. Gebrek aan beschikbaarheid van materialen, personeel en diensten leidt tot stijgingen in met name de kosten van inzamelmiddelen en voertuigen. De verouderde ICT omgeving leidt tot storingen. De benodigde implementatie van nieuwe ICT software kan leiden tot kinderziektes en daarmee gepaard gaande extra back up kosten en noodmaatregelen zowel in de directe uitvoering als in de communicatie naar inwoners.
strategisch en operationeel
strategisch en operationeel
operationeel
Goed geïnformeerd en betrokken zijn op dit dossier via de branchevereniging NVRD en VNG. Hierdoor kunnen we onze gemeenten adviseren hoe we maximaal kunnen bijdragen aan het verzilveren van opbrengsten vanuit de UPV afspraken van verschillende grondstoffen. Daarnaast kunnen we via onze data over onze ingezamelde stromen actief adviseren aan VNG en NVRD voor de landelijke lobby. Proactieve rol innemen van goede informatieverschaffer richting de gemeenten over doelstellingen, uitkomsten en adviezen. Ambtenaren en raadsleden (on)gevraagd van informatie voorzien. Voorstellen voorzien van een inzichtelijk afwegingskader vanuit de perspectieven; kosten, dienstverlening en duurzaamheid. Met onderliggende onderbouwing waarbij ook de integrale kosten doorgerekend worden (ook van niet investeren). De mogelijkheid verkennen om in samenwerking met anderen (technologie bedrijven, collega inzamelaars, gemeenten), functies te delen, de bedrijfsprocessen goed vast te leggen en efficiënter maken. Actualiseren van de arbeidsmarktpositie en het strategisch personeelsplan. In de formatie geen losse ‘een-pitters’ meer opnemen maar meer organiseren vanuit teamverband.
Met de opdrachtgevers is een gezamenlijk uitvoeringskader opgesteld voor het nieuw gemeentelijk afvalbeleid om optimaal te kunnen inzetten op de voordelen van de samenwerking. Het is van belang dat de gemeenschappelijke kaders en aanpak terugkerende agendapunten zijn in het (ambtelijk) opdrachtgeversoverleg. Voorstellen die fundamenteel conflicteren met de efficiency van Avalex worden besproken in het bestuur.
Het inflatierisico vraagt om stevige samenwerking met anderen om zo in de markt van schaarste nog enige positie en kennis te hebben. Daarnaast vraagt dit ook om de reserves van Avalex te bezien als mogelijkheid om de eerste effecten al gedurende het begrotingsjaar zelf op te kunnen vangen. Opvolging geven aan de ICT-roadmap en indien noodzakelijk systemen vervangen. Bij de vervanging rekening houden met een back up om eventuele implementatie knelpunten op te vangen. Voor de implementatie en vervanging zal samenwerking gezocht worden met andere partijen (technologie bedrijven, collega-inzamelaars en kennisinstituten) om schaarse kennis van buiten naar binnen te halen.
Kans
Impact
Impact
Uitkomst
in € 1.000
in € 1.000
laag
midden
nvt
nvt
midden
midden
nvt
nvt
hoog
Midden
400
300
midden
midden
nvt
nvt
hoog
hoog
6.000
5.100
midden
hoog
1.000
650
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
15
#
7
8
9
Risico Verhoogd risico voor overheidsorganisaties op cyberaanvallen vraagt een grotere mate van informatiebeveiligingsmaatregelen. Onduidelijkheid over de hoogte van de CO2-heffing. Veiligheidsrisico’s bij de inzameling en verwerking doordat lachgascilinders, batterijen, vapes en accu’s in het restafval worden weggegooid. Tevens risico op vrijkomen van asbest.
Niveau
Beheersmaatregel
alle 3 operationeel operationeel
Kans
Opvolging geven aan de ICT-roadmap en indien noodzakelijk systemen vervangen. Daarbij ook sterker de samenwerking zoeken met andere partijen om schaarse kennis van buiten naar binnen te halen. Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen op het gebied van CO2-heffing. Middelen inzetten voor het detecteren van lachgascilinders, etc. In samenspraak met gemeenten is een toolkit ontwikkeld. Er is afstemming met brandweer hoe te handelen bij brand in voertuigen, etc.
Impact
Impact
Uitkomst
in € 1.000
in € 1.000
midden
midden
500
250
hoog
hoog
1.135
964
midden
midden
500
250
totaal
7.514
Avalex is onlosmakelijk verbonden met de gemeenten en hierdoor is het lastig om de risico’s geheel los van elkaar te zien. Bijvoorbeeld het niet halen van duurzaamheidsdoelstellingen is vooral een risico van de gemeenten en hierbij heeft Avalex een ondersteunende, adviserende rol. Het risicoprofiel van Avalex is hiermee beperkt. In de gemeentebegrotingen is het risico van kostenstijging inzameling en verwerking huishoudelijk afval opgenomen en de garantstellingen, zoals voor Avalex. Uit de geactualiseerde risicoanalyse blijkt dat Avalex een weerstandsvermogen van circa € 7,5 miljoen nodig heeft.
Kengetallen Avalex heeft eind 2025 een eigen vermogen van € 7,5 miljoen. Dit bedrag is inclusief de bestemmingsreserves van € 2,3 miljoen (met name voor groot onderhoud en containers) en het positieve resultaat lopend boekjaar van € 0,5 miljoen. Kengetallen
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Netto schuldquote
64%
65%
99%
94%
91%
90%
Solvabiliteit
15%
12%
9%
8%
8%
8%
Structurele exploitatieruimte
0%
0%
0%
0%
0%
0%
Weerstandsratio
0,8
0,7
0,7
0,7
0,7
0,7
Tabel 2.4: Kengetallen meerjarig
De uitkomst van één individueel kengetal zegt niet zo veel over de financiële positie van Avalex. Daarom is het raadzaam de kengetallen in samenhang te zien. Het bestuur heeft in de bestuursvergadering in maart 2023, mede op advies van de externe accountant, ingestemd met de hieronder genoemde uitgangspunten van de ratio’s. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft hiermee een indicatie van de druk van de rentelasten op de exploitatie en de aflossing op de kasstroom. Ondanks het feit dat het bestuur heeft aangegeven een schuldenquote van maximaal 90% te willen hanteren, loopt de ratio de komende jaren wel op als gevolg van een toenemende schuld wegens de geplande investeringen (nieuwbouw Delft). De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin een organisatie aan al haar verplichtingen kan voldoen en welke risico’s de vreemd vermogensverschaffers daarbij lopen. De ratio ligt tussen de 8% en 15%. Voor een gemeenschappelijke regeling is het een goed uitgangspunt om het tussen de 10% en 20% te houden in combinatie met een weerstandsratio van maximaal 1,0, zoals tevens in de kaderbrief is gesteld. Een hoger percentage is niet noodzakelijk.
De weerstandsratio bedraagt 0,7 en wordt berekend door het weerstandsvermogen te delen door de algemene reserve; de bestemmingsreserves worden dus buiten beschouwing gelaten. De structurele exploitatieruimte staat op 0% omdat Avalex geen winstdoelstelling heeft.
Onderhoud kapitaalgoederen De belangrijkste taak van onderhoud van kapitaalgoederen is het beheren en op een acceptabel en veilig niveau onderhouden van de bedrijfsmiddelen en bedrijfspanden. De belangrijkste kapitaalgoederen zijn de kantoorpanden, het overlaadstation, de milieustraten en de inzamelmiddelen. Avalex voert het beheer op de milieustraten in de gemeenten Delft, Rijswijk en Wassenaar. Voor het onderhoud aan zowel de panden, de milieustraten en het overlaadstation wordt periodiek (om het jaar) een meerjarenplan opgesteld. Dit is de basis voor het opstellen van een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) op basis waarvan een voorziening groot onderhoud is gevormd. In deze begroting is hiervoor 2027 een bedrag van € 207K opgenomen. Het streven is primair onderhoud effectief uit te
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
16
voeren waarbij de onderhoudsconditie, de veiligheid en gezondheid van onze medewerkers en bezoekers alsmede het (duurzaam) gebruik van de kapitaalgoederen gewaarborgd is. Het kantoorpand in Den Haag is in 2024/2025 gerenoveerd. Het kantoorpand en de milieustraat in Delft zullen vanwege eisen op het gebied van veiligheid, klantvriendelijkheid en circulariteit verbouwd worden. De meest recente (gemeentelijke) plannen en ontwikkelingen ten aanzien van de Schie-oever Zuid worden hierbij in ogenschouw genomen. Voor wat betreft het onderhoud van de inzamelmiddelen gaat het om de kosten van regulier beheer en onderhoud (denk aan reinigen en periodieke keuringen van onderlossende containers), eenmalige reparaties, gebruikersschade en afschrijvingslasten van de containers. Deze kosten vallen onder de categorie inzamelmiddelen.
Financiering Avalex moet vreemd vermogen aantrekken bij om vaste activa te financieren. Er worden geen leningen verstrekt via deelnemende gemeenten. De reeds aangetrokken leningen zijn aangegaan om de uitvoering van de taken van Avalex te waarborgen en de verbouwing van de locatie Den Haag uit te voeren. Rente van leningen wordt toegerekend aan de directe- en indirecte kapitaalgoederen. Rente
2027
2028
2029
2030
Direct toegerekende rente
232
926
1.063
1.187
Indirect toegerekende rente
18
82
86
87
Totaal
250
1.008
1.149
1.274
Tabel 2.5: Rentekosten meerjarig x € 1.000
Het renterisico beperkt zich tot de rente op langlopende leningen. Naast de renteherziening zijn hiervoor ook de aflossingen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden. De renterisiconorm is een bedrag ter grootte van een percentage van de totale vaste schuld. De norm stelt dat per jaar 20% van de vaste schuld in aanmerking mag komen voor herfinanciering of renteherziening. Uit de onderstaande tabel blijkt dat het renterisico op de vaste schuld binnen de wettelijke gestelde normen blijft. Omschrijving
2027
2028
2029
2030
Betaalde aflossingen
4.267
4.667
5.067
5.567
Begrotingstotaal
57.040
61.862
65.510
69.251
20%
20%
20%
20%
11.408
12.372
13.102
13.850
7.141
7.706
8.038
8.284
Basisgegevens renterisiconorm
Het bij Min. Regeling vastgestelde % Renterisiconorm Toets renterisiconorm Ruimte onder renterisiconorm Tabel 2.6: Renterisiconorm (bedragen * € 1.000)
Kasgeldlimiet Omvang begroting 2027 1.
Kwartaal 1
Kwartaal 2
57.040
57.040
Kwartaal 3 Kwartaal 4 57.040
57.040
Toegestane kasgeldlimiet
In procenten van de grondslag
8,2%
8,2%
8,2%
8,2%
In bedragen
4.677
4.677
4.677
4.677
3.699
3.699
3.699
3.699
456
456
456
456
3.244
3.244
3.244
3.244
1.434
1.434
1.434
1.434
2.
Omvang vlottende schuld
Totaal 3.
Vlottende middelen
Totaal Toets kasgeldlimiet 4.
Totaal netto vlottende schuld
Ruimte (+)/Overschrijding (-) Tabel 2.7: Toets kasgeldlimiet (bedragen * € 1.000)
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
17
2027
Omschrijving
250
Externe rentelasten over de korte en lange financiering
0
Externe rentebaten (idem)
250
Saldo rentelasten en rentebaten Rente die aan de facilitaire grondexploitaties (kostenverhaal) moet worden doorberekend
0
Rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
0
Rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
0 250
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen
0
Rente over voorzieningen
0
Totaal aan taakvelden toe te rekenen renten
250
Aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
239
Renteresultaat op het taakveld Treasury
12
Tabel 2.8: Rentetoerekening (bedragen * € 1.000)
Het renteomslagpercentage bedraagt 0,5%. Geldverstrekker
Looptijd
Hoofdsom
Rente
Saldo ultimo 2027
Aflossingsvorm
BNG
2003-2033
2.500.000
5%
500.001
Lineair
BNG
2012-2032
7.000.000
3%
1.750.000
Lineair
BNG
2020-2035
20.000.000
0%
10.666.670
Lineair
BNG
2021-2036
6.500.000
0%
3.900.003
Lineair
BNG
2022-2037
6.500.000
0%
4.225.003
Lineair
Nieuwe lening 2026
Meerjarig
3.500.000
4%
3.150.000
Lineair
Nieuwe lening 2027
Meerjarig
21.000.000
4%
19.600.000
Lineair
Totaal
67.000.000
43.791.677
Tabel 2.9: Leningenportefeuille meerjarig
De nieuwe lening in 2027 van € 21 miljoen is voor de nieuwbouw van Delft en de reguliere investeringen in containers.
Verbonden partijen Avalex BV Avalex BV is een besloten vennootschap waarvan de aandelen voor 100% in handen zijn van de Gemeenschappelijke Regeling. Het maatschappelijk kapitaal van de vennootschap bedraagt € 90.000, verdeeld over 90.000 gewone aandelen van elk € 1,- groot. De onderneming is gestart op 16 april 2010. De bedrijfsactiviteiten zijn statutair beschreven als het “inzamelen, bewerken en verwerken van bedrijfsafval en het verrichten van holdingactiviteiten”. De onderneming is opgericht met als doel om de activiteiten op het gebied van bedrijfsafval in onder te brengen, om zodoende meer juridische scheiding aan te brengen tussen de ‘publiekrechtelijke’ taak van de inzameling van huishoudelijk afval en de meer ‘commerciële’ taak van inzameling van afval uit bedrijven. Vanwege het afstoten van bedrijfsafval per december 2015 zou de BV worden geliquideerd. Dit heeft echter geen doorgang gekregen onder andere omdat de BV in een nieuwe governancestructuur mogelijk nog wenselijk zou kunnen zijn. In 2021 is bestuurlijk besloten om de huidige BVO-structuur te handhaven voor Avalex. Avalex loopt geen risico met deze lege bv.
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
18
HVC HVC is verantwoordelijk voor het duurzaam afvalbeheer van haar aandeelhouders. Daarnaast produceert HVC duurzame energie en levert deze aan gemeenten, waterschappen, bedrijven en particulieren. De kerntaken van HVC zijn grondstoffenmanagement en opwekking en levering van duurzame energie. Bovendien ondersteunt HVC haar aandeelhouders bij het in kaart brengen van maatregelen voor lokale verduurzaming. HVC is actief in Nederland en binnen Nederland de grootste niet-commerciële afvalinzamelaar. HVC heeft 52 aandeelhoudende gemeenten en 8 waterschappen uit Noord-Holland, Zuid-Holland, Flevoland en Friesland. Sinds 2022 wordt het restafval, gft en het grof huishoudelijk afval van de gemeenten door HVC verwerkt. Hiertoe is Avalex medio 2021 toegetreden als aandeelhouder bij HVC door over te gaan tot het aanschaffen van aandelen. De nominale waarde van het aandeel is € 45,45. Dit is tevens de aanschafwaarde voor Avalex. Bestuurlijke vertegenwoordiging vindt plaats in de Algemene vergadering voor aandeelhouders. De gemeenten staan garant via Avalex volgens een vooraf vastgestelde verhouding van de aandelenverdeling over de gemeenten. De uitkering van de bijbehorende garantstellingsprovisie gaat buiten de begroting om naar de gemeenten. In onderstaande tabel is de verwachte garantstellingsprovisie HVC van 2026 weergegeven als indicatie voor het mogelijke bedrag in 2027.
De verdeling over de gemeenten en het daarbij horende percentage is bestuurlijk vastgesteld voor 2025. De stand van de door de aandeelhouders A gegarandeerde leningen per eind 2025 bedraagt € 576.543.200 (voorlopige opgave HVC, vooruitlopend op definitieve cijfers jaarrekening 2025 HVC). Hiervan wordt in 2026 1% als garantstellingsprovisie uitgekeerd (= € 5.765.432) aan de gezamenlijke aandeelhouders A. Avalex houdt 440 aandelen A van de 3.705 aandelen A die op dit moment zijn geplaatst.
Aantal aandelen per gemeente
%
Verwachte garantstellingsprovisie, uitgedrukt in €
Delft
139
31,59
216.301
Leidschendam-Voorburg
98
22,27
152.509
Midden-Delfland
21
4,77
32.679
Pijnacker-Nootdorp
70
15,91
108.929
Rijswijk
77
17,50
108.929
Wassenaar
35
7,95
54.464
440
100
684.694
Gemeente
Totaal
Tabel 2.10: Verwachte garantstellingsprovisie 2026 HVC als indicatie voor 2027
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
19
2.5. Openbaarheid Met ingang van 1 mei 2022 is de Wet Open Overheid (Woo) in werking getreden. Deze wet regelt het recht van inwoners op informatie van de overheid en is de opvolger van de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob). De Woo kent, samengevat, een vijftal belangrijke aspecten: 1. De verplichting voor ieder bestuursorgaan om een Woo contactfunctionaris aan te wijzen. 2. Verplichtingen gericht op passieve openbaarmaking. 3. Verplichtingen gericht op actieve openbaarmaking. 4. Het op orde brengen van de (digitale) informatiehuishouding. 5. De verplichting om in de begroting en jaarstukken in een openbaarheidsparagraaf aandacht te besteden aan de manier waarop het bestuursorgaan de Woo uitvoert. In deze paragraaf licht Avalex toe hoe zij invulling geeft aan de bepalingen in de Woo, waarmee ze invulling geeft aan de laatste verplichting. Woo contactfunctionaris Avalex heeft de rol van Woo contactfunctionaris belegd bij de directiesecretaris. Passieve openbaarmaking Passieve openbaarmaking is openbaarmaking van informatie op verzoek van een inwoner. Hiertoe heeft Avalex op haar website de werkwijze opgenomen voor het indienen van een Woo-verzoek. Actieve openbaarmaking De Woo stelt de verplichting om elf benoemde informatiecategorieën actief te publiceren.
De verplichting tot actieve openbaarmaking treedt in de loop van de komende jaren stapsgewijs (bij koninklijk besluit) in werking. Deze informatie publiceert Avalex dan op de website van Avalex, die via een digitale zoekstructuur, die door de minister van BZK ter beschikking wordt gesteld, terugvindbaar is. Informatiehuishouding op orde De Woo verplicht bestuursorganen om maatregelen te treffen om hun digitale documenten duurzaam toegankelijk te maken en te houden, in lijn met het gestelde in de Archiefwet. De minister van BZK ondersteunt daarbij door middel van een meerjarenplan en VNG stelt voor hun leden een deelmeerjarenplan op. Als deze beschikbaar komt, zal Avalex haar medewerking hieraan verlenen.
2.6. Informatieveiligheid NIS2 Avalex anticipeert op de strengere regels rond informatieveiligheid vanwege de Europese NIS2-wetgeving. Hierin worden strengere eisen aan bescherming tegen cybersecurity gesteld. Avalex heeft al een goede basis gelegd om te voldoen aan deze wetgeving. Hiertoe is zowel strategisch als tactisch Informatiebeveiligingsbeleid vastgesteld. Tevens is het ‘handboek toepassing informatiebeveiligingsbeleid’ voor medewerkers vastgesteld. In dit document wordt beschreven welke maatregelen en procedures er zijn om het informatiebeveiligingsbeleid uit te voeren. Bescherming persoonsgegevens Avalex verwerkt voor de uitvoering van de (dienstverlenings)overeenkomst van de Avalex-gemeenten persoonsgegevens. De gemeenten zijn verwerkingsverantwoordelijke, op grond van Wet Milieubeheer en art. 11 lid 1 van de GR Avalex. Avalex is daarmee de verwerker. Op het verwerken van persoonsgegevens neemt Avalex de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Uitvoeringswet AVG in acht. Avalex legt de afspraken over de verwerking van persoonsgegevens jaarlijks vast in een verwerkersovereenkomst. Deze maakt onderdeel uit van de DVO van het betreffende jaar. Zowel de inwoners van de Avalex-gemeenten als de medewerkers van Avalex worden geïnformeerd over de wijze waarop Avalex omgaat met het verwerken van persoonsgegevens, via de privacyverklaring.
Deze staat voor externen openbaar op de Avalex-website. Voor medewerkers wordt deze bekend gemaakt via het personeelshandboek. In onderstaande tabel zijn de prestatie-indicatoren op het gebied van informatiebeveiliging, informatiebeheer en gegevensbescherming opgenomen.
Ontwerpbegroting Avalex 2027 (Besluit Bestuur Avalex d.d. 24 april 2026)
20
Prestatie-indicatoren
Begroting 2027
% medewerkers dat jaarlijks security awareness training voltooit
100%
% systemen dat voldoet aan de BIO-normen
90%
Aantal uitgevoerde penetratietest en het opvolgings% van bevindingen
1 en 75%
% kritieke systemen met up-to-date back-ups
100%
% leveranciers dat voldoet aan de gestelde beveiligingseisen
90%
Aantal uitgevoerde en bijgewerkte Data Protection Impact Assessments (DPIA’s)
2
Aantal gemelde datalekken
0
Tabel 2.11: Prestatie-indicatoren ICT
2.7. Subsidie en cofinanciering Avalex zorgt dat zij op de hoogte is van subsidiemogelijkheden en cofinanciering. Subsidiemogelijkheden voor Avalex zijn er met name op het gebied van opleidingen en investeringen in energiebesparende middelen.
2.8. Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI) Avalex heeft in haar Koers 2023 – 2030 het duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen nadrukkelijk als speerpunt opgenomen. Maatschappelijk verantwoord Inkopen (MVI) is het meenemen van sociale- en milieuaspecten in het inkoopproces, wat een steeds belangrijke plaats in onze maatschappij inneemt. Avalex onderschrijft in haar inkoopbeleid de uitgangspunten van de Greendeal en wil met al de inkopen per 2030 CO-2 neutraal zijn - dan wel nog ambitieuzer - een positieve CO-2 compensatie hebben gerealiseerd. Inclusieve, klimaatneutrale en circulaire aspecten worden steeds belangrijker en vormen in het inkoopbeleid een belangrijk onderdeel. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft duurzaamheidscriteria in meerdere productclusters ontwikkeld. De voor ons relevante productclusters zijn: 1. 2. 3. 4. 5.
Automatisering en telecommunicatie Energie Gebouwfaciliteiten en diensten Alle gebouwen Ons transport/vervoer
MVI is niet alleen duurzaamheid, maar ook social return en circulair inkopen. Wij moeten daarbij wel voorkomen dat leveranciers op basis van goed auteurschap ten onrechte een opdracht verkrijgen. Als na een gunning blijkt dat de invulling van de beloftes tekortschieten moet die leverancier daarop worden aangesproken. Als wij criteria opstellen moeten wij die ook verifiëren. Bij een product- marktanalyse inventariseren wij welke oplossingen marktpartijen bieden op het gebied van duurzaamheid om relevante en realistische eisen mee te nemen. Overige ethische uitgangpunten en uitgangspunten vanuit MVI zijn: -