4273 Kadernota 2027-2030

35

te besluiten. De gemeentelijke bijdrage komt grotendeels uit de reserve Mobiliteit, maar later kunnen extra middelen benodigd zijn. Nieuwe woningbouwprojecten In het volkshuisvestingsprogramma (VHP) worden de kaders uit de omgevingsvisie voor het thema wonen nader geconcretiseerd en uitgewerkt. Het programma geeft richting aan de woningbouwprogrammering, de gewenste samenstelling van de woningvoorraad en de inzet op specifieke doelgroepen. Ook vormt het VHP de basis voor verdere uitwerking, zoals prestatieafspraken met corporaties en de uitwerking in het omgevingsplan en gebiedsprogramma’s. Daarmee vormt het VHP een belangrijke schakel tussen de strategische ambities uit de omgevingsvisie en de concrete uitvoering en biedt het houvast voor sturing en prioritering, onder andere binnen de P&C-cyclus.

36

Bedrijfsvoering & dienstverlening Effecten van de voorjaarsnota van het Rijk De Voorjaarsnota 2026 geeft een geactualiseerde vooruitblik op de Rijksbegroting en schetst een financieel beeld waarin sprake is van beperkte begrotingsruimte en aanhoudende economische onzekerheden. Voor gemeenten zijn in de Voorjaarsnota 2026 de eerder gemaakte afspraken uit voorgaande jaren bevestigd. Voor de periode tot en met 2027 blijven aanvullende middelen via het gemeentefonds beschikbaar, waarmee het eerder verwachte financiële ravijn is verschoven naar 2028. Deze demping betreft een tijdelijk verbetering van het meerjarig perspectief; structurele knelpunten worden hiermee niet volledig opgelost. De aanpak van de tekorten in het sociaal domein, waaronder de jeugdzorg, blijft onderdeel van dit bredere financiële kader. De Hervormingsagenda Jeugd wordt voortgezet, waarbij het Rijk ervan uitgaat dat de beoogde effecten vanaf 2028 zichtbaar worden. De financiële effecten van de Voorjaarsnota 2026 worden na ontvangst van de meicirculaire definitief verwerkt in de gemeentelijke begroting Geopolitieke Ontwikkelingen Toegenomen geopolitieke spanningen zorgen voor onzekerheid op financiële markten en vormen daarmee een risico voor de gemeentelijke financiën.

Factoren zoals de veranderende koers van de Verenigde Staten, dreigende handelsconflicten en internationale veiligheidsvraagstukken – waaronder conflicten in het Midden-Oosten – werken door in de economie. Dit is onder meer zichtbaar op de rentemarkt, waar de eerdere daling van de geld- en kapitaalmarktrentes is gestagneerd, mede door hogere Europese investeringen in veiligheid. Hoewel de renteontwikkeling recent lijkt te stabiliseren, blijft de toekomst onzeker en kunnen schommelingen gevolgen hebben voor de financieringslasten en begroting van de gemeente. Ook ontwikkelingen in energiekosten kunnen leiden tot hogere uitgaven voor de gemeentelijke organisatie. Versterking van de informatiepositie Om gemeentelijke opgaven effectiever en doelmatiger te realiseren, versterkt Leidschendam-Voorburg haar informatiepositie door verder in te zetten op informatie-gestuurd werken. Hiervoor wordt een gemeentebrede datastrategie ontwikkeld, gericht op samenhangend en verantwoord datagebruik, inclusief randvoorwaarden zoals governance, infrastructuur, privacy en informatiebeveiliging. In 2027 start de eerste fase met de uitwerking van deze strategie en het realiseren van direct toepasbare oplossingen met duidelijke meerwaarde voor beleid en uitvoering. Tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in het versterken van kennis en vaardigheden binnen de organisatie.

In de jaren daarna volgt een gefaseerde verdere implementatie en doorontwikkeling. Bestuurlijk- en raadsinformatiesysteem De gemeente maakt gebruik van een Bestuurlijk Informatie Systeem (BIS) en een Raadsinformatiesysteem (RIS). De huidige contractuele vastlegging rondom deze systemen is onvoldoende uitgewerkt, wat juridische risico’s met zich meebrengt. Om deze risico’s te beperken en de informatievoorziening voor bestuur en raad te verbeteren, worden verschillende scenario's verkend, gericht op een toekomstbestendige oplossing die beter aansluit bij de behoeften van gebruikers. Omdat deze ontwikkeling zich nog in de verkennende fase bevindt en er nog geen bestuurlijke keuzes zijn gemaakt, is het op dit moment niet mogelijk om de financiële consequenties concreet uit te werken.

37

Nieuw personeelssysteem Leidschendam-Voorburg doorloopt een Europese aanbesteding voor de vervanging van het huidige personeels- en salarissysteem. Het bestaande systeem is verouderd en voldoet niet langer aan de eisen van een moderne, digitale HR-organisatie. De verwachting is dat de aanschaf en het beheer van een nieuw systeem zal leiden tot hogere structurele lasten dan de huidige oplossing. Daartegenover staat dat een nieuw HR- en salarissysteem een hogere automatiseringsgraad biedt, toekomstbestendig HR-beheer ondersteunt en kan bijdragen aan een efficiëntere inzet van personele capaciteit. Tijdens de aanbesteding wordt inzicht verkregen in de verhouding tussen deze baten en de kosten van het huidige applicatielandschap en de interne personele inzet. Na afronding van het gunningsproces worden de financiële consequenties definitief vastgesteld. Jaarwisseling nieuwe stijl De gemeente staat voor de opgave om de jaarwisseling opnieuw vorm te geven vanwege het aankomende landelijke vuurwerkverbod dat naar verwachting vanaf de jaarwisseling 2026–2027 gaat gelden. Deze verandering vraagt om een duidelijke lokale koers, omdat zonder gemeentelijke uitwerking onduidelijk blijft hoe de jaarwisseling in Leidschendam-Voorburg er straks concreet uit moet zien.

Daarom is een project gestart om te komen tot duidelijke kaders voor toegestane activiteiten, veiligheid en handhaving, en voor de faciliterende en regisserende rol van de gemeente richting inwoners, ondernemers en ketenpartners.

38

Investeringsplan Actualisatie investeringsplan Jaarlijks worden de investeringsprojecten integraal doorgelicht en wordt het bestaande investeringsplan (IVP) geactualiseerd. Aandachtspunten bij de herijking van het IVP zijn de uitvoeringsplanning, de looptijden en de financiële consequenties. Het bestaande IVP is daarbij aangevuld met nieuwe (vervangings)investeringen die voortvloeien uit: reeds genomen raadsbesluiten na de raadsbehandeling van de Begroting 2026-2029 tot en met maart 2026, vervangingsinvesteringen die nog niet in het IVP waren opgenomen en nieuwe investeringsprojecten die worden voorgelegd bij de Kadernota 2027-2030. Met deze informatie kan de raad: 

Nieuwe investeringen beschikbaar stellen



Verhogingen of verlagingen op lopende investeringen vaststellen



Kennisnemen van het effect van indexeringen als gevolg van stijgende prijzen



Kennisnemen van het temporiseren van investeringen in de planningshorizon



Kennisnemen van (niet)-beïnvloedbare vertragingen in de voorbereiding en realisatie van investeringen



Kennisnemen van de voortgang van de investeringen

Algemeen beeld Investeringsomvang

Totaal t/m 2026

Actualisatie IVP 2026-2029 Raadsbesluiten t/m maart 2026 Vervangingsinvesteringen Ontwikkelingen Kadernota Totaal Bedragen x € 1.000

243.061 10.027 461 2.565 256.114

35.812 0 206 260 36.278

2027

2028

2029

2023

83.028 4.220 155 1.385 88.788

33.408 0 100 920 34.428

63.600 0 0 0 63.600

27.213 5.807 0 0 33.020

Bovenstaande tabel bevat de bestaande investeringen uit de actualisatie van het IVP 2026-2029, de raadsbesluiten die daarna tot en met maar 2026 genomen zijn, de vervangingsinvesteringen en de ontwikkelingen van de Kadernota. In de actualisatie van het IVP is extra aandacht geweest voor de verschuiving van het jaar van afronding van de investeringen. Deze verschuiving veroorzaakt het voordelig effect van de kapitaallasten in de Kadernota. In de 1e Tussentijdse rapportage van 2026 wordt nader ingegaan op de actualisatie van het IVP, de raadsbesluiten tot en met maart en de vervangingsinvesteringen. Ontwikkelingen Kadernota In deze Kadernota lichten we, in de betreffende programma's, de investeringen toe die nu voorliggen om mee akkoord te gaan en beschikbaar te stellen.

39

Programma Bestuur en ondersteuning Overhead Mobiliteit en bereikbaarheid Onderwijs Bouwen en wonen Totaal Bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

2026

2027

2028

2029

2030

920 200 1.537 260 885 3.802

0 0 0 0 0 0

0 200 1.037 260 485 1.982

0 0 500 0 400 900

920 0 0 0 0 920

0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0

In bovenstaande tabel is een samenvatting gegeven van de opgevoerde investeringen per programma. Hieronder is een specificatie opgenomen van de investeringsprojecten die voor de komende jaren gepland zijn om te voldoen aan de ontwikkelingen die in deze Kadernota zijn voorzien. Onder de tabel worden deze investeringsprojecten kort toegelicht. Programma

Lasten

Baten

2026

2027

2028

2029

2030

Bestuur en ondersteuning

920

0

0

0

920

0

0

Audiovisuele middelen huisvesting Raad en Griffie Overhead Verduurzaming wijkcentra Voorburg Mobiliteit en bereikbaarheid Meerwerk parkeerterrein Venestraat Hofzichtlaan Velostrada Fietspad Kniplaan Onderwijs Vervangen gymzaalvloer Lusthof Bouwen en wonen Julianabaan - projectkosten Prinsenhof 4 (de Waterlelie) verbeteren Totaal Bedragen x € 1.000

920

0

0

0

920

200 200 1.537 363 674 500 260 260 885 485 400 3.802

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

200 200 1.037 363 674 0 260 260 485 485 0 1.982

0 0 500 0 0 500 0 0 400 0 400 900

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 920

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Audiovisuele middelen huisvesting Raad en Griffie (€ 920.000) Met het inrichten van de nieuwe raad- en commissiezalen, dient de vergaderapparatuur te worden vernieuwd. De hiermee samenhangende kosten voor audiovisuele middelen en ICT zijn in het raadsvoorstel 4415 Huisvesting Raad & griffie (uitwerking 2025) echter nog niet volledig meegenomen. Verduurzaming wijkcentra Voorburg (€ 200.000) Via motie 940 is er in 2026 uit de Algemene reserve € 200.000 beschikbaar gesteld voor het versnellen van verduurzamingsmaatregelen aan gemeentelijke wijkcentra. De wijkcentra die verduurzaamd worden liggen in Voorburg en zijn een aanvulling op de verduurzaming van wijkcentra in het versnellingspakket Duurzaamheid. Meerwerk parkeerterrein Venestraat (€ 363.000) Bij het project parkeerterrein Venestraat zijn aanzienlijke meerkosten ontstaan. Het meerwerk bestaat in hoofdzaak uit de onverwachte afvoer van flinke hoeveelheden (licht) verontreinigde grond. 40

Uitgangspunt vooraf was dat de uitkomende gronden konden worden herschikt op het terrein, dit blijkt achteraf niet mogelijk. Hofzichtlaan Velostrada (€ 674.000) Voor het project Instroom Nieuwe Tram Haagse Regio (INTHR) moeten in Leidschendam-Voorburg aanpassingen worden gedaan aan de traminfrastructuur op het traject van tramlijn 6C, tussen de haltes Mariahoeve en Essesteijn. De gemeente wil deze werkzaamheden combineren met het fietsvriendelijker maken van het kruispunt Hofzichtlaan–Appelgaarde–Populierendreef, aansluitend op de Velostrada. Door gestegen kosten en een vaste subsidie is aanvullende dekking nodig om deze niet-tram gerelateerde werkzaamheden uit te voeren. De afschrijvingslasten worden gedekt uit de Reserve Mobiliteit. Fietspad Kniplaan (€ 500.000) De afgelopen jaren hebben bewoners meerdere keren gemeld dat het fietspad aan de Kniplaan scheef ligt en daardoor onveilig is. Uit onderzoek blijkt dat het fietspad opnieuw moet worden aangelegd om dit probleem op te lossen. Vervangen gymzaalvloer Lusthof (€ 260.000) De constructie van de gymzaalvloer van RKBS De Lusthof is op meerdere plaatsen aan het verzakken. Het schooOm dit te kunnen herstellen, moet de sportvloer worden vervangen. Julianabaan - projectkosten (€ 485.000) Met de vaststelling van de Gebiedsvisie De Julianabaan (raadsbesluit 4219, december 2025) gaat het project een nieuwe fase in.

De projectorganisatie voor 2026 is ingericht om uitvoering te geven aan drie deelopgaven: herinrichting van de openbare ruimten, woningbouw en herontwikkeling vastgoed. Hiervoor is interne inzet en inhuur nodig, worden er onderzoeken uitgevoerd en zijn er kosten voor participatie en communicatie. Prinsenhof 4 (de Waterlelie) verbeteren (€ 400.000) Om een veilige en zelfstandige huisvesting van de school binnen het gebouw te waarborgen, is het noodzakelijk het pand bouwkundig en functioneel te compartimenteren. Hiermee wordt de school fysiek afgescheiden van de overige gebruikers van het gebouw en ontstaat een eigen, afgeschermd gedeelte met een gecontroleerd toegangssysteem. Deze aanpassing is noodzakelijk om de veiligheid van leerlingen, medewerkers en overige gebruikers beter te kunnen waarborgen en om ongewenste toegang tot schoolruimten te voorkomen. Daarnaast draagt de compartimentering bij aan een efficiënter beheer en gebruik van het gebouw, doordat de afhankelijkheid van fysieke aanwezigheid van beheerders wordt verminderd. Hiermee wordt tevens de bedrijfsvoering toekomstbestendiger ingericht. Kapitaallasten Bovenstaande nieuwe investeringen hebben impact op het meerjarenperspectief omdat met hieruit voortvloeiende kapitaallasten rekening moet worden gehouden. Deze kapitaallasten zijn in de kadernota onder de betreffende programma’s verwerkt.

Vanuit de Reserve Mobiliteit worden de afschrijvingslasten van sommige investeringskredieten gedekt. In deze gevallen hebben hierdoor enkel de rentelasten effect op het meerjarenperspectief. Na besluitvorming worden de investeringen opgenomen in het Investeringsplan en de kapitaallasten verwerkt in de Programmabegroting 2027-2030.

41

Bijlagen Uitgangspunten kadernota Onderstaand zijn de uitgangspunten van de kadernota opgesomd. Loon en prijspeil Jaarlijks stijgen personele en materiële uitgaven met de loon- en prijsindex. Grotendeels worden gemeenten hiervoor gecompenseerd via een hogere uitkering uit het gemeentefonds. Om de gemeentelijke organisatie financieel gezond te houden, is het belangrijk om rekening te houden met de prijsontwikkeling bij het opstellen van een nieuwe begroting. De bestendige gedragslijn van de afgelopen jaren is de financiële effecten van de loon- en prijsontwikkelingen mee te nemen in de kadernota. In de kadernota wordt daarom rekening gehouden met het financiële effect van het verschuiven van prijspeil 2026 naar dat van 2027. Om het effect hiervan voor de gemeentelijke budgetten te kunnen bepalen, zijn de gemeentelijke budgetten geïndexeerd. Bij het indexeren is gekeken naar de aard van de budgetten. Daarbij zijn de volgende index-percentages toegepast:

Index Loonindex extern personeel Loonindex eigen personeel Subsidie-index Index Gemeenschappelijke regelingen Tariefindex Huurindex Prijsindex

2027 5,00% conform CAO 3,30% 2,74% 2,74% 1,90% 1,90%

Het centraal economisch plan (CEP), dat door het centraal planbureau (CPB) beschikbaar is gesteld, biedt een uitgebreide analyse van de Nederlandse economie en overheidsfinanciën tot en met 2027, met een doorkijk naar 2034. Hierin zijn ook de verwachte indexen opgenomen. De gemeente hanteert voor de bepaling van de indexcijfers een eenduidige systematiek. De indexpercentages voor 2027 zijn gebaseerd op het CEP van 2026. Het ophogen van kredieten naar prijspeil 2027 leidt vaak pas later tot effect in de gemeentelijke exploitatiebegroting omdat de kapitaallasten van de betreffende kredieten dan pas gaan lopen. Inwoners en woonruimtes Naast loon- en prijsontwikkelingen wordt de gemeentelijke dienstverlening beïnvloed door de ontwikkeling van het areaal en de demografische ontwikkeling. De beschikbare woningvoorraad bepaalt deze in belangrijke mate. Hoe meer woningen en hoe meer mensen er in de gemeente wonen, hoe meer beroep er gedaan wordt op de gemeentelijke voorzieningen en dienstverlening. In deze kadernota is daarbij uitgegaan van onderstaande kerngegevens. De basis hiervoor vormt de werkelijke woningvoorraad per 1-1-2026 en de geactualiseerde woningprognose op basis van diverse bouwplannen in de gemeente. Jaar 2026

Aantal woningen per 1-1 38.088

Aantal inwoners per 1-1 78.318

2027 2028 2029 2030

38.337 39.018 39.939 40.614

79.100 80.500 82.400 83.790

42

Reserves Stand 31-12-2025

Stand 31-12-2026

Stand 31-12-2027

Stand 31-12-2028

Stand 31-12-2029

Stand 31-12-2030

Algemene reserve met bufferfunctie

11.418

11.418

11.418

11.418

11.418

11.418

Algemene Reserve (vrij besteedbaar)

61.995

52.651

49.943

48.285

47.763

46.595

0

-6.404

-6.404

-6.404

-8.310

-9.973

73.414

57.665

54.957

53.300

50.871

48.040

Reserve Dekking afschrijvingslasten

40.140

52.640

53.809

52.606

50.372

48.139

Reserve Herwaardering Activa

2.950

2.600

2.250

1.900

1.550

1.200

Reserve Bereikbaarheid Stompwijk

5.471

0

0

0

0

0

Reserve Verevening Sociale Woningbouw

382

382

382

382

382

382

Reserve Nazorg Rietvink

350

350

350

350

350

350

Reserve Onderwijshuisvesting

7.500

7.500

7.500

7.500

7.500

7.500

Reserve Duurzaamheid en Energietransitie

39.014

29.298

28.368

27.503

26.753

26.753

Reserve Langer Zelfstandig Wonen

9.401

5.721

4.371

3.071

2.771

2.521

Reserve Mobiliteit

7.220

7.358

3.950

2.879

2.879

2.879

Reserve Sterk voor Noord

8.800

8.150

7.500

6.935

6.370

6.370

Reserve Ondergrondse Hoogspanningskabels

5.055

4.655

4.655

4.655

4.655

4.655

Reserve Herontwikkeling Julianabaan

2.000

2.000

2.000

2.000

2.000

2.000

Reserve Ondersteuning energielasten

555

380

207

34

34

34

Reserve CID Binckhorst (Velostrada)

2.976

2.957

2.957

2.957

2.957

2.957

Reserve CID Binckhorst (Leefbaarheid)

5.415

5.215

5.215

5.215

5.215

5.215

Reserve Algemene reserve

Exploitatieresultaat boekjaar Totaal Algemene reserve Bestemmingsreserve

43

Reserve Vluchtelingenopvang

5.482

8.333

7.322

6.483

6.333

6.333

Reserve Gebiedsontwikkeling Overgoo – Fleetpark

4.382

4.382

4.382

4.382

4.382

4.382

Reserve Voorbereidingsbudget Ruimtelijke Projecten

500

450

400

350

300

250

Reserve tekorten jeugdzorg

1.518

1.518

1.518

1.518

1.518

1.518

Totaal Bestemmingsreserve

149.110

143.888

137.135

130.719

126.319

123.437

Totaal

222.524

201.552

192.092

184.019

177.191

171.478

44