3819 Monitor Sociaal Domein 2023 - Werk en inkomen (1)
Tekst van het document
Monitor Sociaal Domein 2023 Werk & Inkomen, Schuldhulpverlening, Minima & Inburgering Juni 2024
Inhoudsopgave Inhoudsopgave
sheet 2
Verklarende begrippenlijst
sheet 3
Inleiding
sheet 4
Context en ontwikkelingen
sheet 5
Factsheet
sheet 6
Deel 1: basiscijfers
sheet 7-20
Ontwikkeling bijstandsuitkeringen
sheet 8, 9
Perspectief op werk
sheet 10, 11
Persoonskenmerken
sheet 12
Kosten (BUIG)
sheet 13
Schuldhulpverlening
sheet 14, 15, 16
Minimaregelingen
sheet 17
Inburgering
sheet 18, 19, 20
Deel 2: voortgang beleid
sheet 21-25
03 juni 2024
2
Verklarende begrippenlijst •
•
Algemene bijstandswet •
Wettelijke sociale voorziening die als doel heeft om financiële bijstand te verlenen aan personen die niet over de middelen beschikken om in de noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien.
•
In de grafieken betreffende bijstandsuitkeringen worden de volgende wetten opgenomen; Algemene Bijstand, IOAW, IOAZ en Bbz.
Bbz 2004, Besluit Bijstandsverlening zelfstandigen •
•
IOAW, Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers •
•
Een inkomensvoorziening voor oudere werkloze werknemers, die minstens 50 jaar oud waren toen zij werkloos werden.
IOAZ, Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen •
•
Een zelfstandige ondernemer kan in verschillende situaties aanspraak maken op deze tijdelijke inkomensvoorziening. Deze zijn: als zij een bedrijf start vanuit een uitkering; als een gevestigde ondernemer in tijdelijke financiële problemen verkeert; als een ondernemer geboren voor 1 januari 1960 een niet-levensvatbaar bedrijf heeft; als een ondernemer moet stoppen met diens bedrijf.
Een inkomensvoorziening voor oudere zelfstandige ondernemers, die te weinig inkomsten uit eigen bedrijf hebben. De IOAZ–uitkeringvult het inkomen aan tot bijstandsniveau.
Wgs, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. •
De Wgs regelt dat mensen met (dreigende) problematische schulden bij gemeenten terecht kunnen voor onder meer advies, schuldbemiddeling of een saneringskrediet.
•
WSP, Werkgevers Service Punt
•
WW-uitkering, Werkloosheiduitkering •
Een inkomensvoorziening voor een werknemer, die geheel of gedeeltelijk werkloos wordt. De maximale duur van de uitkering bedraagt 24 maanden.
03 juni 2024
3
Inleiding
Toelichting en inhoud Werk en Inkomen Met deze monitor informeert het college de raad over de (cijfermatige) ontwikkelingen van de diverse regelingen en voorzieningen op het gebied van Werk en Inkomen. Daarbij wordt ingegaan op de onderdelen werk, inkomen, minimaregelingen, schuldhulpverlening en inburgering. Cijfers over meerdere jaren De monitor toont de cijfers van januari t/m december van het afgelopen jaar (2023), in vergelijking met dezelfde periode in voorgaande jaren. Hiermee worden trends en ontwikkelingen zichtbaar. Cijfermatig deel en beleidsdeel De monitor bestaat uit twee delen. Deel 1 ‘Basiscijfers’ bevat kwantitatieve informatie op het gebied van Werk en Inkomen zoals aantal cliënten, bestandssamenstelling en kosten. Deel 2 ‘Voortgang beleid’ gaat in op landelijke, regionale en lokale (beleids)ontwikkelingen.
03 juni 2024
4
Context en ontwikkelingen Landelijke arbeidsmarkt • De Nederlandse economie is in 2023 met 0,1% gegroeid. Dat was een stuk minder dan in 2021 en 2022, toen de economie met een groei van respectievelijk 6,2 en 4,3 procent sterk herstelde van de coronapandemie in 2020. De Nederlandse Bank geeft voor de afkoeling van de economie in 2023 als belangrijkste oorzaken; de terugval van de wereldhandel en het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank. • In 2023 is de arbeidsmarkt nog net zo gespannen als 2022. Tegenover elke 100 werklozen staan 114 vacatures. Bron: CBS • De werkloosheid veranderde vorig jaar weinig ten opzichte van 2022. In december 2023 was 3,6% van de beroepsbevolking werkloos en dat was gelijk aan het gemiddelde over 2023. Het aantal werklozen bedroeg 361.000 personen in december 2023. Bron: CBS Regionale arbeidsmarkt • De samenwerkende partners in de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal (ZHC) hebben op 7 september 2023 de intentieverklaring getekend voor het op- en inrichten van een Regionaal Werkcentrum (RWC), met als doel één centraal loket om werkzoekenden, werkenden en werkgevers van dienst te zijn. De betrokken partijen zijn met elkaar in overleg om afspraken te maken over de vormgeving en invulling van het RWC.
03 juni 2024
5
Factsheet
Samenvatting Daling aantal bijstandsuitkeringen zet door
Tekort op het BUIG budget
Meer uitstroom naar een baan op de arbeidsmarkt
Bereik vroegsignalering en acceptatie hulp Schuldhulpverlening toegenomen
Toename aandeel mensen met een langdurige bijstand
Toename Inburgeringstrajecten Meeste mensen volgen B1 route 03 juni 2024
6
Deel 1: basiscijfers
03 juni 2024
7
Bijstandsuitkeringen
Daling mensen met een levensonderhoud uitkering zet door Aantal cliënten uitkering levensonderhoud 2400
2200
2000
2128
2113 1997
1986
1907
1800
1600 2019
2020
2021
2022
2023
Toelichting • De aantallen in deze grafiek geven het totaal aantal cliënten aan dat op jaarbasis een uitkering levensonderhoud (Algemene Bijstand, IOAW, IOAZ, Bbz) van de gemeente LeidschendamVoorburg heeft ontvangen (niet gecorrigeerd met het aantal uitgestroomde cliënten in hetzelfde jaar) • Het totaal aantal cliënten is in 2023 gedaald met 90 cliënten. Van 1.997 cliënten in 2022 naar 1.907 in 2023. Dit is een daling van 4,7%. Verklaring • Door de inzet van de matchmaker Bannenafspraak en de matchmaker Statushouders kunnen meer mogelijkheden worden gecreëerd voor mensen die onder deze doelgroepen vallen, wat resulteert in een lager klantenbestand.
03 juni 2024
8
Bijstandsuitkeringen
Aantal beëindigingen blijft hoger dan toekenningen Aantallen Uitstroom en Uitstroom Bijstandsuitkering 600
Toelichting • Ook in 2023 is het aantal beëindigde bijstandsuitkeringen hoger dan het aantal nieuwe toekenningen. Opnieuw is het verschil tussen instroom (332) en uitstroom (344) in 2023 kleiner dan in het voorafgaande jaren.
506 500 410 400
427 387
389
371 332
344
300
200
100
Verklaring • De dalende instroom wordt wederom vooral veroorzaakt doordat minder mensen hun baan verliezen en (uiteindelijk) in de bijstand terecht komen. • De uitstroom wordt voor een overgroot gedeelte veroorzaakt doordat mensen vanuit de uitkering een reguliere baan op de arbeidsmarkt verwerven (35%). Volgens de jaarlijkse benchmark van Divosa is dat min of meer gelijk aan andere gemeenten in Nederland (36,4%) . In 2021 was dit 38.3% en in 2022 41%.
0 2020
2021 instroom
2022
2023
uitstroom
03 juni 2024
9
Perspectief op werk (deel I)
Het aandeel mensen dat langdurig een bijstandsuitkering heeft neemt toe Toelichting Het totaal aantal inwoners met een uitkering is in 2023 gedaald ten opzichte van vorige jaren. De percentages gaan over deze totalen.
• Het aandeel cliënten met een korte(re) afstand tot de arbeidsmarkt (1-2 jaar) daalt in 2023 opnieuw. • Het aandeel cliënten dat binnen een periode van drie maanden bemiddelbaar is voor de arbeidsmarkt blijft wederom laag met 3%. • Alleen de groep met een afstand tussen de 24-48 maanden is in omvang toegenomen. • Cat3A heet tegenwoordig Perspectief aanbod conform het raadsbesluit in 2023. Verklaring • Door de huidige economische situatie (krappe arbeidsmarkt) zijn de mensen die kunnen werken inmiddels aan de slag gegaan. • Bij een groot deel van de uitkeringsgerechtigden is er sprake van multiproblematiek. Deze groep heeft een zogenoemde grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Voor deze mensen wordt eerst ingezet op maatwerktrajecten vóórdat de stap richting werk kan worden gemaakt.
03 juni 2024
10
Perspectief op werk (deel II)
Het aandeel participatie is groter van re-integratie Toelichting Het uitkeringsbestand is ingedeeld in de onderdelen re-integratie en participatie. Personen die onder re-integratie vallen worden actief richting arbeidsmarkt begeleid. Voor personen die onder participatie vallen, is de stap richting de arbeidsmarkt vooralsnog te groot. Ze worden geactiveerd om uiteindelijk door te stromen van participatie naar re-integratie. Als reintegratie niet mogelijk is, wordt gekeken naar wat het hoogst haalbaar is voor de uitkeringsgerechtigde.
• De verschuivingen tussen de groepen is constant gebleven ten opzichte van 2022. • Voor 11% van de cliënten was de diagnose (op basis waarvan de afstand tot de arbeidsmarkt wordt bepaald) eind van 2023 nog niet bepaald. Verklaring Het nieuwe Re-integratie en Participatie beleid is in september 2023 door de raad vastgesteld. De nieuwe participatieconsulenten zijn eind 2023begin 2024 begonnen met hun taak. Hierdoor is de situatie van de doelgroep nog niet goed in beeld en zijn ze nog niet in een bepaalde categorie ingedeeld. Wel zijn er veel welzijnsgesprekken gevoerd.
03 juni 2024
11
Persoonskenmerken
Meeste bijstandscliënten zijn 50+
Toelichting • Het aandeel bijstandscliënten vanaf 50 jaar blijft verhoudingsgewijs de grootste groep.
Toelichting • De meeste bijstandscliënten in de gemeente Leidschendam-Voorburg zijn alleenstaand.
Verklaring • Werkgevers zijn (nog steeds) voorzichtig bij het aannemen van mensen behorende bij de bijstand. Deze voorzichtigheid wordt alleen maar sterker wanneer de uitkeringsgerechtigde de leeftijd van 50 heeft gepasseerd.
Verklaring • Sinds 2015 heeft de gemeente Leidschendam-Voorburg een grote instroom van alleenstaande statushouders gehad. • Het aantal echtscheidingen groeit, waardoor steeds meer alleenstaande mensen in de bijstand terechtkomen.
03 juni 2024
12
Kosten
Uitgaven bijstand (BUIG) hoger dan inkomsten Toelichting • In de septembercirculaire 2023 is het definitieve BUIG budget (financiering van de Algemene Bijstandskosten/ IOAW/IOAZ, Loonkostensubsidies en Bbz) bekend gemaakt. Het budget voor de gemeente Leidschendam-Voorburg is verlaagd naar €26,888,738 waardoor een significant tekort van €2,785,366 op de begroting is ontstaan.
Inkomsten en Uitgaven Bijstandsbudget (in milj.) 32
30
28
26
24
22
20 2019
2020
2021 inkomsten
2022 uitgaven
2023
Verklaring • Zoals bekend is gemeente Leidschendam-Voorburg volgens het objectief verdeelmodel structureel nadeelgemeente. In 2023 is een uitgebreid onderzoek gedaan naar de werking van het verdeelmodel voor gemeente LeidschendamVoorburg. Dit onderzoek toont aan dat het structurele tekort van de gemeente Leidschendam-Voorburg grotendeels te wijten is aan de nadelige werking van het verdeelmodel, en niet aan het beleid dat gemeente Leidschendam-Voorburg voert rondom uitkeringen. Enkele structuurkenmerken zijn het aantal hoge opgeleiden en het lage aantal conjunctuurgevoelige banen in gemeente LeidschendamVoorburg. • Het BUIG-budget daalde fors tussen 2022 en 2023 door een grote daling in de parameter ‘werken onder niveau’, die aangeeft hoeveel hoogopgeleide inwoners laaggeschoolde banen hebben waardoor lager opgeleiden sneller in de bijstand komen. Voor gemeente Leidschendam-Voorburg wordt deze parameter niet geheel accuraat gemeten. De landelijke bijstelling van het budget is niet realistisch voor de situatie in gemeente Leidschendam-Voorburg.
03 juni 2024
13
Schuldhulpverlening (deel I) Van preventie tot nazorg
Het huidig hulpaanbod in de gemeente is breed en bestaat uit vier pijlers:
1. Preventie: voorkomen dat financiële zorgen ontstaan of verergeren door het overdragen van informatie en kennis en het aanleren van vaardigheden (doen-vermogen). 2. Vroegsignalering: vroegtijdig signaleren van betaalproblemen onder inwoners om vervolgens proactief vrijwillig hulp aan te bieden. 3. Curatie: stabiliseren en oplossen van problematische schulden. In de stabilisatiefase wordt rust gecreëerd door de inkomsten en uitgaven met elkaar in evenwicht te brengen om verdere groei van schulden te voorkomen. Daarna komt het oplossen van problematische schulden in zicht. Dat gebeurt veelal op twee manieren: een minnelijke regeling of toelating tot de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen. Beide wegen kunnen leiden tot een zogeheten schone lei en daarmee een schuldenvrije toekomst. 4. Nazorg: Een vorm van preventie na een schuldhulpverleningstraject om te voorkomen dat inwoners terugvallen in de schulden.
03 juni 2024
14
Schuldhulpverlening (deel II)
Pijler: vroegsignalering Het bereik en acceptatie hulp is toegenomen Gemeenten hebben de wettelijke taak om inwoners te benaderen als zij betalingsachterstanden hebben op vaste lasten als huur en energie. Met dit contact en het daaropvolgende hulpaanbod proberen gemeenten te voorkomen dat inwoners problematische schulden krijgen.
4500 4000 3500
3640
3813 3499
3246 3348 2921
3000
Binnen de gemeente Leidschendam – Voorburg zien we een geleidelijke toename van het aantal binnenkomende meldingen. Tegelijkertijd constateren we een significante stijging van het aantal inwoners dat we hebben kunnen bereiken en spreken, alsmede het aantal inwoners dat hulp heeft geaccepteerd tijdens het contactmoment.
2500 2000 1500 1000 450
500
592 261
55
84
234
0 Aantal binnengekomen meldingen
Aantal inwoners benaderd (aan de deur, telefonisch, kaartje of sms) 2021
2022
Aantal inwoners gesproken (aan de deur of per telefoon)
Aantal inwoners die hulp hebben geaccepteerd
2023 03 juni 2024
15
Schuldhulpverlening (deel III)
Pijler: curatie Toename van aanmeldingen voor schuldhulpverlening Aanmeldingen particulieren 117
118
Aanmeldingen ondernemers
116
18
114
16
112
14
110
12
108 106
10 106
19
20
8
8
6
104
4
102
2
100 2022
2023 Aantal aanmeldingen
0 2022
2023 Aantal aanmeldingen
De aanmeldingen voor Schuldhulpverlening laten in 2023, ten opzichte van 2022, een stijging zien. Deze toename is mogelijk het gevolg van het hogere bereik van de lokale vroegsignalering. Binnenkort volgt een nieuw schuldhulpverleningsbeleidsplan.
03 juni 2024
16
Minimaregelingen Minimabeleid
Toelichting • Het aantal cliënten dat een beroep op bijzondere bijstand deed, blijft dalen t.o.v. 2022 en 2021. Verklaring In 2024 wordt een nieuw beleidsplan Minimabeleid voorgelegd aan de raad. Hierin worden de speerpunten gebruik en bereik van de minimaregelingen verwerkt. Momenteel is het nieuwe beleidsplan nog in ontwikkeling.
03 juni 2024
17
Inburgering (deel I)
Nieuwe wet: context en doelen Het organiseren van een succesvol inburgeringsbeleid vereist nauwe samenwerking tussen de gemeente en haar uitvoeringspartners; m.n. taalaanbieders. Binnen de gemeente zijn het team Werk en het team Inburgering samengevoegd. Inburgeraars hebben daardoor één gemeentelijk contactpersoon. Consulenten hebben de regie over de volledige inburgeringsperiode; vanaf de intake tot de uitstroom naar werk. In 2023 is ingezet op de doorontwikkeling van de dualiteit van taal en participatie. Hiervoor is een sterke verbinding gerealiseerd tussen het nieuwe re-integratie en participatie beleid. Het Werkgevers Service Punt (WSP) is hierin samenwerkingspartner. Niet iedereen kan direct naar betaald werk. Stap voor stap worden inburgeraars begeleid. De gemeente versterkt om die reden de samenwerking met taalscholen, vluchtelingenwerk, welzijnsorganisaties en bibliotheken. Zo wordt dualiteit in de verschillende fasen van het inburgeringstraject op maat aangeboden. Een landelijke trend is ook het vroegtijdig vanuit het AZC bemiddelen van statushouders naar werk. Vastgestelde doelen voor de nieuwe Wet Inburgering Doel 1: Taal en talenten
•
Eén van de doelen is dat inburgeraars hun hoogst haalbare taalniveau kunnen behalen en dat zij hun talenten en vaardigheden kunnen ontdekken en ontwikkelen.
Doel 2: Participatie en verbondenheid
•
Inburgeraars doen naar vermogen mee aan activiteiten en voelen zich sociaal verbonden met de samenleving.
Doel 3: Zelfredzaamheid
•
Inburgeraars zijn zo snel mogelijk financieel en maatschappelijk zelfredzaam.
03 juni 2024
18
Inburgering (deel II)
Flinke toename taakstelling statushouders Gemeentelijke Taakstelling Huisvestiging Statushouders
169 107
102
2021
2022
54
2020
2023
Toelichting • In 2022 werd een verdubbeling aangekondigd van de taakstelling voor 2023. • Dit heeft geleid tot een toename van de taakstelling met 67 mensen.
03 juni 2024
19
Inburgering (deel III)
Toename Inburgeringstrajecten en meeste mensen volgen B1 leerroute Inburgeringstrajecten nieuwe Wet inburgering 250 200 150 149 100 50 45
30 13
B1-route
Zelfredzaamheids Route
0
2022
21 3 Onderwijs Route 2023
0 29 Onbekend
Toelichting § B1 route (75% van de doelgroep); taallessen met als doel het spreken en schrijven van de Nederlandse taal op B1 niveau binnen maximaal 3 jaar. De ambitie is dat inburgeraars het voor hun hoogst haalbare niveau halen. § Z-route (16% van de doelgroep); Voor personen die de Zelfredzaamheidsroute volgen, is dit taalniveau vooralsnog te hoog. Inburgeraars krijgen 800 uur taalles en moeten 800 uur deelnemen aan participatieactiviteiten. § Onderwijsroute (7% van de doelgroep); inburgeraars worden voorbereid op doorstroom naar onderwijs op MBO, HBO of WO niveau. § Deelnemers van de B1-leerroute en de Z-route volgen ook de training Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). Met deze training worden zij voorbereid op deelname aan de Nederlandse arbeidsmarkt. Er zijn nog geen inburgeraars die de training hebben afgerond. • Het aantal inburgeringstrajecten is in 2023 in de drie routes flink gestegen. Verklaring • De verhoogde taakstelling zorgt voor een enorme stijging van inburgeringstrajecten. • De Wet Inburgering 2021 heeft onder andere als doel om inburgeraars op zo hoog mogelijk niveau taalvaardig te maken. • Door inzet van de leerbaarheidstoets en een intake door de taalschool is toetsing van de leerbaarheid objectief en zorgvuldig. • Een deel van de inburgeraars is hoogopgeleid in het land van herkomst en heeft het potentieel om B1 niveau te halen. 03 juni 2024
20
Deel 2: voortgang beleid
03 juni 2024
21
Landelijke ontwikkelingen (deel I) Nieuwe wetten en interventies
Participatie • Op 29 november 2022 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel ‘Breed Offensief’ aangenomen. Deze wet is in werking getreden op 1 juli 2023. Breed offensief is een set aan maatregelen om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Deze is inmiddels geïmplementeerd in de nieuwe Participatieverordening
• Op verzoek van de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en Sociale Zaken en werkgelegenheid (SZW) heeft VNG een beoordeling gemaakt van de uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel ‘van school naar duurzaam werk’. Doel van het wetsvoorstel is dat jongeren die dit nodig hebben, begeleiding krijgen bij de overstap van school naar werk en bij (dreigende) werkloosheid. Deze wet moet per 1 augustus 2025 van kracht worden. • Op 16 februari 2024 heeft de ministerraad besloten het wetsvoorstel ‘Participatiewet in Balans’ voor advies voor te leggen aan de Raad van State. De implementatie staat gepland voor januari 2025. Dit besluit ligt bij het nieuwe kabinet. Met dit programma wil het kabinet mensen een voldoende en zeker bestaansminimum bieden en hen stimuleren deel te nemen aan de samenleving. Iedereen doet mee naar vermogen. Daarbij houdt de overheid rekening met individuele mogelijkheden en persoonlijke omstandigheden. De nieuwe wet is goed te begrijpen en biedt passende ondersteuning met heldere rechten en plichten. De uitgangspunten zijn vertrouwen en een realistisch en positief mensbeeld. BUIG-budget • In 2024 worden de BUIG-budgetten herverdeeld naar aanleiding van de signalen vanuit Divosa, VNG en nadeelgemeenten. Er wordt gewerkt met een nieuwe sleutel, ten grondslag hieraan onderzoeken van SEO, Atlas research en AEF.
Het macrobudget BUIG (het totaalbudget voor alle gemeenten) is in 2024 hoger dan in 2023. Schuldhulp • Op 1 juli 2023 trad de verkorting van de termijn voor zowel de wettelijke (Wsnp) als de minnelijke schuldsanering (Msnp) in werking, zoals vastgelegd in de nieuwe wetgeving (Faillissementswet en Wet gemeentelijke schuldhulpverlening). Daarmee is de termijn van een schuldhulpverleningstraject ingekort van 36 naar 18 maanden. Deze is inmiddels geïmplementeerd in gemeente Leidschendam-Voorburg.
03 juni 2024
22
Landelijke ontwikkelingen (deel II) Nieuwe wetten en interventies
Minimaregeling • Adviezen landelijke commissie Sociaal Minimum: de commissie Sociaal Minimum is op verzoek van de Tweede Kamer ingesteld om de hoogte en de systematiek van het sociaal minimum te onderzoeken en normen vast te stellen voor het bestaansminimum. Onderdeel van de adviezen aan het Rijk is om kostenoploop bij situaties van schulden onder jongeren te voorkomen. Mogelijk leidt dit tot nieuwe regelgeving door het Rijk. Inburgering • Meer statushouders aan het werk; Om meer statushouders aan werk te helpen, trekt het kabinet de komende drie jaar € 37,5 miljoen uit. Dat schrijft minister Van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) mede namens de minister Schouten (Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen) aan de Tweede Kamer. Het grootste deel van dit bedrag is bestemd voor regionale verbinders, proeven met startbanen en een subsidieregeling voor werkgevers om het makkelijker te maken om statushouders aan te nemen. Het regionale project “De Integratieversneller” van de Binnenbaan is een project dat statushouders vanuit het AZC bemiddelt naar werk. Hierbij wordt rekening gehouden met de inburgeringsplicht die ingaat zodra statushouders worden gehuisvest in onze gemeente. Het project heeft groen licht gekregen van de gemeenten in de regio maar is nog niet gestart.
• Financieel ontzorgen; meer maatwerk, Inburgeraars worden standaard zes maanden financieel ontzorgd. Dat houdt in dat huur, energie en ziektekosten worden ingehouden van hun uitkering en de rest aan hen wordt uitgekeerd. Vooruitlopend op een wetswijziging kan nu maatwerk worden aangeboden Dat houdt in dat het uitgangspunt blijft dat inburgeraars gedurende zes maanden worden ontzorgd tenzij blijkt dat zij al voldoende financieel zelfredzaam zijn. Dit wordt beoordeeld door de consulent inkomen. • Participatie in de Z-route, Inburgeraars in de Z-route moeten 800 uur taalles volgen en 800 uur participeren. Verschillende gemeenten zijn nog op zoek naar een oplossing om de 800 uur participatie lokaal in te richten. Daarbij hoort ook een urenregistratiesysteem. Gemeente Leidschendam-Voorburg versterkt hiervoor de samenwerking met taalscholen, welzijnsorganisaties, bibliotheken en vrijwilligersorganisaties om de infrastructuur voor het participatie-deel in te richten.
03 juni 2024
23
Regionaal arbeidsmarktbeleid
Op weg naar één Regionaal Werkcentrum • In 2022 verschenen twee belangrijke kamerbrieven waarin de opgaves en uitdagingen van het regionaal arbeidsmarktbeleid nader invulling hebben verkregen: o In de brief “Dichterbij dan je denkt” worden actielijnen voorgesteld om meer ‘onbenut arbeidspotentieel’ aan werk te helpen en beter in te spelen op de mismatch op de arbeidsmarkt. Het Rijk heeft hiervoor eenmalig 40 miljoen beschikbaar gesteld. o In de brief “Uitgangspunten voor de uitbreiding van de arbeidsmarktinfrastructuur” worden de contouren geschetst van de doorontwikkeling van het Regionale Mobiliteitsteam naar een Regionaal Werkcentrum waarin naast de gemeenten en het UWV ook werkgevers, werknemers en opleidingscentra een sturende rol verwerven. De gemeente Leidschendam-Voorburg draagt constructief hieraan bij met als voorwaarde dat de diensten aan burgers laagdrempelig en ‘nabij’ worden aangeboden • De samenwerkende partners in de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal (ZHC) hebben op 7 september 2023 de intentieverklaring getekend voor het op- en inrichten van een Regionaal Werkcentrum (RWC). De betrokken partijen zijn met elkaar in overleg om afspraken te maken over de vormgeving en invulling van het RWC. • De arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal zet matchmakers statushouders in om de kansen voor de statushouders op de regionale arbeidsmarkt optimaal te benutten.
De matchmakers hebben meer focus op de groep en hebben meer tijd voor de bemiddeling. Hierdoor kunnen zij meer kansen creëren voor de doelgroep en kunnen zij de statushouders ook beter volgen.
03 juni 2024
24
Lokale ontwikkelingen
Nieuwe wetten en interventies Participatiewet • Sinds 2024 wordt het aangepaste Re-integratie en Participatiebeleid (RP-beleid) en Participatieverordening doorgevoerd. Deze aanpassingen zijn gebaseerd op de huidige wettelijke kaders, waaronder de wet ‘Breed Offensief’ en tevens ter voorbereiding op de ‘Participatiewet in Balans’. De belangrijkste doelen voor deze aanpassingen zijn het stimuleren van arbeidsinschakeling; enerzijds van mensen, die ondanks de gunstige arbeidsmarkt de stap naar werk (nog) niet kunnen maken en anderzijds van mensen met een (arbeids)beperking. Dit gaat hand in hand met de doelstellingen van het RP-beleid: (1) beperking van (her)instroom in de uitkering; (2) duurzame uitstroom van de re-integratiegroep richting werk of studie; en (3) doorstroom van de participatiegroep. Deze ontwikkelingen zijn regionaal afgestemd, zodat werkgevers zich niet beperken tot de grenzen van de gemeenten en vergroot daarmee ook het perspectief op werk voor mensen met een bijstandsuitkering. BUIG-budget • In het nieuwe RP-beleid zijn de uitkomsten van het uitgevoerde onderzoek naar het BUIG-tekort in de gemeente verwerkt. De gemeente heeft verbetermaatregelen opgesteld om het tekort zoveel als mogelijk terug te dringen.
Schuldhulpverlening • Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2028: Het huidige beleidsplan Schuldhulpverlening zit momenteel in het vierde en laatste doorloopjaar. Conform artikel 2 lid 2 van de ‘Wet gemeentelijke schuldhulpverlening’ is de gemeente verplicht om na maximaal vier jaar het beleidsplan Schuldhulpverlening te vernieuwen. De gemeente is daarmee wettelijk verplicht het beleidsplan per 01-01-2025 te wijzigen. Omdat de gemeente geen signalen ontvangt vanuit de praktijk dat een fundamentele wijziging van de strategie en doelen van het huidige beleid noodzakelijk is, wordt de koers om het huidige beleidsplan aan te houden en op noodzakelijke punten aan te scherpen. Minimabeleid • In 2024 wordt het nieuwe Minimabeleid voorgelegd aan de raad. Een belangrijk speerpunt van het beleid is het vergroten van de bekendheid en het gebruik van de regelingen onder de doelgroep.
03 juni 2024
25