3819 Monitor Sociaal Domein 2023 - Jeugdhulp bijlage ggd
Tekst van het document
Gemeenteprofiel
Gemeente Leidschendam-Voorburg 2024
Inhoudsopgave 1. Gezin
7. Psychische klachten
13. Seksualiteit en acceptatie
2. Gezondheid en geluk
8. Stress en prestatiedruk
14. Mishandeling en pesten
3. Alcohol
9. Eenzaamheid en sociale steun
15. Onveiligheid
4. Roken, vapen en drugs
10. Mediawijsheid
16. Gokken
5. Beschermende factoren
11. Bewegen en sport
Kernpunten
6. Toekomstperspectief en zorgen
12. Voeding en slaap
Contact
Toelichting Afname Gezondheidsmonitor Jeugd 2023
De Gezondheidsmonitor Jeugd is in het najaar van 2023 afgenomen onder jongeren in leerjaar 2 en 4 van het Regulier Voortgezet Onderwijs (RVO). Op de volgende pagina’s zijn de belangrijkste resultaten van uw gemeente afgezet tegen het regionale gemiddelde. Het gaat om het regionale gemiddelde van alle respondenten woonachtig in de regio Haaglanden (Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer). Een groot deel van de jongeren gaat ook in de regio Haaglanden naar school, een klein deel in een andere regio. Op www.gezondheidsgids.ggdhaaglanden.nl vindt u de landelijke cijfers, zodat u uw gemeente ook met Nederland kunt vergelijken. Vanwege de betrouwbaarheid van de resultaten en de privacy van de respondenten hanteren wij bij de rapportage een minimum van 30 respondenten die de vraag ingevuld hebben en een minimum van 5 respondenten per specifiek antwoord. Indien de aantallen lager liggen, worden de cijfers niet weergegeven. Percentages en staven in figuren ontbreken dan.
Aantal ingevulde vragenlijsten
Gemeente Leidschendam-Voorburg
Regio Haaglanden
Klas 2
229
3.403
Klas 4
175
3.219
Vmbo
212
3.477
Havo/Vwo
181
2.877
Jongen*
220
3.395
Meisje
174
3.108
Totaal
404
6.622
* 2% van de jongeren geeft aan anders dan een jongen of een meisje te zijn.
1. Gezin De gezinssituatie waarin een jongere opgroeit heeft invloed op de gezondheid en het welzijn van de jongere. Jongeren die een goede band hebben met hun ouders hebben over het algemeen minder psychosociale problemen. Van eenoudergezinnen en gezinnen die moeite hebben met rondkomen wordt veel veerkracht en improvisatie verwacht. Ook als er een gezinslid is met een lichamelijke, psychische ziekte of een verslaving (potentiële mantelzorger) kan dat invloed hebben op diverse aspecten van de gezondheid en het welzijn van de jongere (minder goede ervaren gezondheid, meer psychische problemen, meer genotmiddelengebruik, spijbelgedrag).
Gezinssamenstelling van de jongeren in uw gemeente
76%
woont bij beide ouders
5%
Gemeente
5%
Regio
heeft moeite met rondkomen
19%
Gemeente
woont afwisselend bij beide ouders (co-ouderschap)
4%
18%
Regio
is potentiële mantelzorger
Jonge mantelzorgers Het percentage (potentiële) jonge mantelzorgers is
4%
woont bij vader of moeder en zijn/haar partner
13%
woont in een eenoudergezin
berekend als het percentage jongeren dat een gezinslid heeft met een lichamelijke of psychische ziekte of verslaving. Jonge mantelzorgers hebben vaak een hechte familieband en vertonen vaker pro-sociaal gedrag. Als de zorgsituatie echter te intensief wordt, kunnen ook jonge mantelzorgers overbelast raken.
2. Gezondheid en geluk Gezondheid is meer dan de afwezigheid van lichamelijke klachten. Jongeren kunnen zelf het beste aangeven hoe zij hun eigen gezondheid ervaren. Dit is een betrouwbare indicator voor de algehele gezondheidstoestand van jongeren. Uit de resultaten van de monitor blijkt dat de meerderheid van de jongeren in uw gemeente de eigen gezondheid als (zeer) goed ervaart. Dit is vergelijkbaar met de regio. In 2021 gaf 81% van de leerlingen in uw gemeente aan de eigen gezondheid als (zeer) goed te ervaren.
Ervaart een goede gezondheid 100%
100% 82%
80%
81%
83%
80%
81% 71%
67%
60%
60%
40% 40%
20%
20%
0% Ervaart een goede gezondheid
0% Gemeente
In uw gemeente ervaren meer jongens dan meisjes, evenveel leerlingen uit klas 2 als uit klas 4 en meer leerlingen op havo/vwo dan op vmbo hun eigen gezondheid als (zeer) goed.
Regio Haaglanden
Klas 2
Voelt zich meestal gelukkig
In de afgelopen monitors is onderzocht hoe gelukkig de jongeren zich voelen. Het percentage jongeren in uw gemeente dat zich meestal gelukkig voelt is iets lager dan in de regio. In 2021 voelde 73% van de leerlingen in uw gemeente zich gelukkig.
100%
Er zijn weinig verschillen tussen jongens en meisjes, tussen klas 2 en klas 4 en tussen vmbo en havo/vwo in het percentage dat zich meestal gelukkig voelt.
40%
Op landelijk niveau voelden jongeren zich tijdens de coronaperiode (2021) minder gelukkig dan in 2019. In 2023 is het vergelijkbaar met 2021.
Ervaren gezondheid en geluk
80%
75%
Klas 4
Ervaren gezondheid en geluk 100%
69%
Voelt zich meestal gelukkig
80%
89% 75%
70%
68%
60%
60%
40% 20%
20%
0% Ervaart een goede gezondheid
0% Gemeente
Regio Haaglanden
Jongen
Voelt zich meestal gelukkig
Meisje
3. Alcohol Alcoholgebruik onder de 18 jaar wordt als ongewenst beschouwd. De hersenen van jongeren zijn nog volop in ontwikkeling en er zijn aanwijzingen dat deze ontwikkeling verstoord kan worden door alcoholgebruik. Daarnaast vertonen drinkende jongeren vaker ongeremd, agressief of asociaal gedrag en hebben zij een verhoogd risico op problematisch drinken op latere leeftijd. In uw gemeente heeft een op de vijf jongeren alcohol gedronken in de laatste 4 weken, vergelijkbaar met de regio en iets minder dan in 2021 (toen 24%). Hoewel alcoholgebruik vooral voorkomt in klas 4 zien we in uw gemeente ook al alcoholgebruik in klas 2. Ook komt alcoholgebruik, bingedrinken (5 of meer drankjes bij één gelegenheid) en dronken of aangeschoten zijn in uw gemeente iets meer voor bij meisjes dan bij jongens. Bijna de helft van de ouders (47%) vindt het goed dat hun kind alcohol drinkt of zegt er niets van.
In de afgelopen 4 weken
50% 40%
Gemeente
21%
19%
Regio
30% 20% 10%
heeft in de afgelopen 4 weken alcohol gedronken
32% 22% 9%
5%
21%
2%
0% Alcohol gedronken
Bingedrinken
Klas 2
Dronken of aangeschoten
Klas 4
In de afgelopen 4 weken
50% 40%
Gemeente
12%
11%
Regio
25%
30% 20%
17%
16%
10%
10%
is in de afgelopen 4 weken wel eens dronken of aangeschoten geweest
16% 8%
0% Alcohol gedronken
Bingedrinken
Jongen
Meisje
Dronken of aangeschoten
Drinkt alcohol op de volgende locaties 50%
45%
44%
100%
40%
Gemeente
30%
14%
13%
Regio
10%
heeft in de afgelopen 4 weken wel eens 5 of meer glazen alcohol gedronken (bingedrinken)
0% Thuis
Bij vrienden/ vriendinnen
Ergens anders
80% 60%
16%
20%
Wat vinden je ouders/verzorgers ervan dat je alcohol drinkt?
40%
47% 34% 19%
20% 0% Verbieden, keuren Vinden het goed af of vinden dat of zeggen er niets het minder moet van
Weten het niet
4. Roken, vapen en drugs Roken is veruit de belangrijkste leefstijlfactor waardoor mensen ziek worden of komen te overlijden (RIVM). Als je op jonge leeftijd begint met roken, is de verslaving vaak sterker en is de kans op succesvol stoppen kleiner dan wanneer je op latere leeftijd begint met roken. Daarom is het belangrijk om samen te werken aan een rookvrije generatie. Hoewel deze als minder ongezond dan de gewone sigaret wordt beschouwd bevat ook de e-sigaret (vape) veel schadelijke en verslavende stoffen. Deze nieuwe vorm van roken is sterk in opkomst, en vapen komt onder jongeren inmiddels vaker voor dan het roken van sigaretten.
Roken, vapen en drugs
Gemeente
6%
7%
Regio
20%
5%
5%
rookt minimaal wekelijks
Regio
14%
15%
vapet minimaal wekelijks
10% 5%
Gemeente
6%
5%
0%
8%
7% 4%
Vapet wekelijks
Klas 2
4% van de jongeren in uw gemeente heeft ooit snus gebruikt. In de regio is dat 5%. 3% van de jongeren in uw gemeente heeft ooit lachgas gebruikt. In de regio is dat 2%.
Klas 4
Roken, vapen en drugs 25% 20% 15% 9%
10%
5%
6% 3%
5%
7%
8%
0% Rookt wekelijks
Vapet wekelijks
Jongen
In 2021 gaf 2% van de jongeren in uw gemeente aan wekelijks te roken en 4% ooit lachgas te hebben gebruikt.
Wiet/hasj ooit
* Te laag aantal jongeren om weer te geven
heeft in afgelopen 4 weken wiet of hasj gebruikt
Roken, vapen en wiet/hasj gebruik komt vooral voor in klas 4 maar ook al in klas 2. Over het algemeen vapen meer meisjes dan jongens en meer leerlingen op vmbo dan op havo/vwo.
4%
* Rookt wekelijks
Regio
9% van de jongeren in uw gemeente heeft ooit wiet of hasj gebruikt. In de regio is dat 9%.
Gemeente
25%
Meisje
Wiet/hasj ooit
5. Beschermende factoren Hoe jongeren met uitdagingen als stress, ingrijpende gebeurtenissen en groepsdruk omgaan wordt mede bepaald door hun veerkracht en weerbaarheid. In uw gemeente geven meer jongens dan meisjes aan dat zij snel herstellen, het niet moeilijk vinden om stressvolle gebeurtenissen te doorstaan en goed voor zichzelf kunnen opkomen.
Gemeente
63%
65%
Regio
Veerkracht 95%
100%
herstelt snel na een moeilijke periode
86%
80%
72% 54%
60%
54%
38%
40%
In uw gemeente geeft 9% van de jongeren aan bij niemand terecht te kunnen. Deze groep is extra kwetsbaar bij problemen.
Gemeente
46%
43%
Regio
20%
0%
vindt het niet moeilijk om stressvolle gebeurtenissen te doorstaan
Kan met een probleem terecht bij Ouders
Herstelt snel na moeilijke periode
Vindt niet moeilijk stress te doorstaan
Jongen
Komt goed voor zichzelf op
Meisje
78%
Familie
33%
Vrienden
Gemeente
90%
90%
Regio
61%
Volwassene op school
is voldoende weerbaar
21%
Weerbaarheid is de basis voor een goede psychische gezondheid. Weerbare jongeren hebben zelfvertrouwen en
Hulpverlener
kunnen goed voor zichzelf opkomen, met respect voor
9%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Gemeente
91%
95%
Regio
anderen. Zij kunnen ook, al dan niet na een periode van experimenteren, gezonde keuzes maken ten aanzien van de eigen leefstijl.
kan bij iemand terecht als hij/zij ergens mee zit
6. Toekomstperspectief en zorgen Jongeren zitten in een belangrijke fase van hun leven op weg naar volwassenheid. Een positief toekomstperspectief is daarbij van belang. Door ontwikkelingen in de wereld zoals klimaatverandering en oorlog, kan bij jongeren dit toekomstperspectief onder druk komen te staan. Zorgen of stress over het klimaat en/of oorlog kunnen bij jongeren gevoelens van angst, verdriet, boosheid en machteloosheid veroorzaken. Daarnaast kunnen zij gaan piekeren of slecht slapen door deze zorgen of stress. In uw gemeente maken vier op de tien jongeren (40%) zich (heel) veel zorgen over het klimaat en/of over oorlogen, meer dan in de regio (31%). Meer meisjes dan jongens en meer leerlingen op havo/vwo dan op vmbo maken zich (heel) veel zorgen over het klimaat en/of over oorlogen.
26%
Gemeente
Regio
Maakt zich zorgen over 50% 40%
heeft (heel) veel zorgen over het klimaat
30%
24%
30%
27% 21%
20% 10%
26%
Gemeente
24%
Regio
0% Het klimaat
Jongen
heeft (heel) veel zorgen over oorlogen
Oorlogen
Meisje
Maakt zich zorgen over
Vertrouwen in de toekomst 50% Gemeente
Ondanks de uitdagingen die jongeren in hun leven tegenkomen, hebben de meeste jongeren voldoende vertrouwen in de toekomst.
14%
16%
35%
40%
49%
30% Regio Haaglanden
13%
0%
34%
20%
54%
40%
60%
80%
27%
28%
25%
23%
20% 100%
Weinig tot geen vertrouwen in de eigen toekomst (cijfer 5 of lager) Matig/redelijk vertrouwen in de eigen toekomst (cijfer 6 of 7) (Heel) veel vertrouwen in de eigen toekomst (cijfer 8 of hoger)
10% 0% Het klimaat
Klas 2
Oorlogen
Klas 4
7. Psychische klachten Psychische klachten worden gemeten met de ‘Mental Health Inventory 5’ (MHI-5). Het geeft een indicatie van de psychische gezondheid, waaronder bijvoorbeeld depressieve klachten. In uw gemeente heeft 34% van de jongeren psychische klachten, dit is iets meer dan in de regio (29%). In 2021 had 30% van de jongeren in uw gemeente psychische klachten. Veel meer meisjes dan jongens en iets meer leerlingen uit klas 4 dan uit klas 2 hebben psychische klachten.
26% van de jongeren in uw gemeente heeft in de laatste 12 maanden er wel eens serieus over gedacht een eind te maken aan zijn/haar leven. Dit is iets hoger dan in de regio (21%). In 2021 had 24% van de jongeren in uw gemeente er wel eens serieus over gedacht.
Heeft afgelopen 12 maanden (heel) vaak serieuze suïcidegedachten gehad 10% 8% 6%
6% van de jongeren in uw gemeente heeft er in de laatste 12 maanden vaak of heel vaak serieus over gedacht een eind te maken aan zijn/haar leven. In de regio is dat 5%.
5%
5%
4% 2% 0% Jongen
Meisje
Heeft afgelopen 12 maanden serieuze suïcidegedachten gehad
Van de jongeren in uw gemeente, die wel eens suïcidale gedachten hebben gehad, heeft 9% in de laatste 12 maanden een poging gedaan om een eind te maken aan zijn/haar leven. In de regio is dat 11%.
Heeft psychische klachten
100%
Gemeente
12%
8%
2% 4%
80% 60% 40% 20%
41% 20%
47% Regio Haaglanden
25%
0% Jongen
Meisje
Klas 2
Klas 4
10%
0%
5%
Een enkele keer
6%
10%
3% 2%
15%
Af en toe
20% Vaak
25%
30%
Heel vaak
8. Stress en prestatiedruk In 2023 geeft 55% van de jongeren in uw gemeente aan zich (zeer) vaak gestrest te voelen door een of meer factoren. In de regio voelt 51% zich (zeer) vaak gestrest. Veel meer meisjes dan jongens voelen zich (zeer) vaak gestrest. School of huiswerk is een belangrijke bron van stress.
School of huiswerk
39%
Thuissituatie
65%
60% 40%
25%
Alles wat je moet doen
Anderen
40%
72%
42%
0%
10%
20%
30%
40%
20%
Klas 2
Klas 4
10%
20%
30%
40%
50%
Prestatiedruk 43%
40% 17%
30% 13% 10%
30%
27% 17%
20% 10%
0% Meisje
0%
50%
10% Jongen
50%
Ervaart regelmatig tot vaak prestatiedruk vanuit
15%
20%
24%
31%
25%
80%
35%
19%
Mening anderen
Voelt zich (zeer) vaak gestrest door één of meer factoren 100%
Zichzelf
12%
Eigen problemen
Daarnaast ervaren jongeren steeds meer druk om te presteren. Deze druk kunnen ze zichzelf opleggen, maar kan ook door anderen opgelegd worden. Meer meisjes dan jongens en meer leerlingen op havo/vwo dan op vmbo ervaren prestatiedruk.
Ervaart regelmatig tot vaak prestatiedruk vanuit
Bronnen van stress
0%
5%
Vaak prestatiedruk vanuit zichzelf
0% Ouders
Leraren
Vrienden
Jongen
Vaak prestatiedruk vanuit anderen
Meisje
9. Eenzaamheid en sociale steun Steeds meer jongeren voelen zich eenzaam. Jongeren kunnen zich eenzaam voelen, ondanks een groot sociaal netwerk. Gevoelens van eenzaamheid kunnen onder andere voortkomen uit een negatief zelfbeeld, onbegrepen voelen, weinig sociale vaardigheden of een moeizame thuissituatie. In uw gemeente voelde een op de drie jongeren zich eenzaam in de laatste 4 weken, vergelijkbaar met de regio. In 2021 gaf 28% van de jongeren in uw gemeente aan zich eenzaam te hebben gevoeld in de laatste 4 weken. Vooral meisjes geven aan zich wel eens eenzaam te voelen.
Wat betreft sociale steun en vriendschappen geeft 73% van de jongeren in uw gemeente aan dat hij/zij in de laatste 4 weken met vrienden over alles heeft kunnen praten.
Heeft zich eenzaam gevoeld in de afgelopen 4 weken 50%
40%
10%
8%
33%
30%
30%
6%
20%
4%
10%
2%
0%
0% Gemeente
Regio Haaglanden
Heeft zich eenzaam gevoeld in de afgelopen 4 weken 50% 38%
40% 30%
85% van de jongeren in uw gemeente geeft aan dat ze in de laatste 4 weken redelijk vaak of altijd hebben kunnen vertrouwen op vrienden.
Vindt dat hij/zij niet genoeg vrienden/vriendinnen heeft
28%
20% 10% 0% Jongen
Meisje
5%
Jongen
4%
Meisje
10. Mediawijsheid Als jongeren het gebruik van social media niet meer onder controle hebben, kunnen er problemen ontstaan in het dagelijks functioneren. Er is dan sprake van problematisch gebruik van social media. Ook langdurig gamen en hier niet mee kunnen stoppen, kan problematisch worden. Dit kan negatieve effecten hebben op verschillende aspecten van gezondheid, zoals mentaal welbevinden, eenzaamheid en slaap.
Sexting kan nare gevolgen hebben die jongeren niet altijd kunnen overzien. Het is belangrijk jongeren te leren hoe ze op veilige wijze online relaties aangaan (Gezonde School).
Is de afgelopen 3 maanden online gepest 25% 20% 15% 10%
9%
8%
Gemeente
3%
2%
Regio
5%
Gemeente
15%
14%
0%
Regio
loopt risico op problematisch social media gebruik
Gemeente
heeft meegemaakt dat iemand tegen de zin een naaktfoto of seksfilmpje heeft verspreid
Regio Haaglanden
Problematisch gebruik van/online gepest 25% 20%
18%
Verschil tussen jongens en meisjes
15%
Gemeente
5%
4%
10%
Regio
Jongens gamen meer dan meisjes; 45% van de jongens in uw 10%
5%
6%
Social media
Gamen
Jongen
gemeente geeft aan (bijna) elke dag te gamen, tegenover 11% van de meisjes. Jongens komen ook vaker in de problemen door gamen.
*
0%
loopt risico op problematisch game gedrag
9%
7%
Wordt online gepest
Meisje
* Te laag aantal jongeren om weer te geven
Meisjes hebben echter een hoger risico op problematisch gebruik van social media.
11. Bewegen en sport Voldoende beweging draagt positief bij aan gezondheid van jongeren. Het advies voor jongeren is om elke dag minimaal een uur te bewegen. Niet alleen sporten bij een club, maar ook bewegen buiten clubverband, zoals skaten, kranten bezorgen of naar school fietsen, tellen mee.
Bewegen
Gemeente
81%
74%
Regio
85%
80% 60%
sport wekelijks bij een club, vereniging of sportschool
In uw gemeente beweegt de helft van de jongeren minimaal een uur per dag op tenminste 5 dagen in de week(49%). Dit betreft minder leerlingen op vmbo dan op havo/vwo. In 2021 gaf 77% van de jongeren in uw gemeente aan wekelijks te sporten bij een club, vereniging of sportschool. Daarnaast gaf 90% van de jongeren in uw gemeente in 2021 aan wekelijks actief te zijn in de vrije tijd (zowel binnen als buiten clubverband) en 87% elke dag naar school of stage te lopen of te fietsen, dit laatste is meer dan in 2023.
100%
54%
78%
77% 75%
43%
40% 20% 0% Beweegt 5 of meer Sport wekelijks bij Loopt of fietst elke dagen per week club dag naar school 1+ uur
Gemeente
93%
88%
Regio
is wekelijks actief in de vrije tijd (zowel binnen als buiten clubverband
Jongen
Meisje
Beweegt 5 of meer dagen per week minstens 1 uur 100% 80% 60%
Gemeente
76%
70%
Regio
49%
42%
40% 20% 0%
fietst of loopt elke dag naar school of stage
Gemeente
Regio Haaglanden
12. Voeding en slaap Naast voldoende beweging, is ook goede voeding belangrijk voor de positieve gezondheid van jongeren. Volgens de Richtlijn goede voeding 2015 is de aanbeveling om dagelijks tenminste 200 gram fruit te eten. Voldoende fruit eten heeft positieve effecten op de gezondheid van jongeren. Ook ontbijten is belangrijk. Dit helpt om overdag fit te zijn en om goed op te letten op school. Je presteert minder als je het ontbijt overslaat. Slaap is van cruciaal belang voor het functioneren van de hersenen. Korte periodes van slaaptekort hebben al langdurige gevolgen op de werking van het geheugen. Ook het vermogen om te leren kan worden verstoord door te weinig slaap. Daarnaast kan slechte slaap zich uiten in verschillende slaapklachten of zelfs stoornissen, en kan een chronisch probleem worden. Slaaptekort hangt in verschillende leeftijdscategorieën samen met overgewicht, cognitieve problemen en psychische klachten, zoals depressie, en gedragsproblemen. In uw gemeente voelt twee derde van de jongeren (65%) zich een paar keer per week tot (bijna) elke dag moe of slaperig.
Eet/drinkt elke dag
Redenen voor zich moe/slaperig voelen
Ontbijt (5 of meer dagen per week)
68%
Fruit
Te laat naar bed/te vroeg opstaan
41%
Groente
76%
0%
20% 40% 60% 80% 100%
Voelt zich moe/slaperig
37%
0%
20%
Moeilijk in slaap komen
40%
Kijkt TV, gamet of zit op telefoon
37%
54%
Water (1 of meer glazen)
Gemeente
58%
28%
40%
Een paar keer per week
60%
80%
(Bijna) elke dag
100%
0%
20%
40%
60%
80% 100%
13. Seksualiteit en acceptatie Onveilig vrijen kan onder andere leiden tot seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en tot een zwangerschap. Condoomgebruik biedt daartegen goede bescherming.
Gemeente
8%
8%
Gemeente
5%
4%
Regio
ziet zichzelf als LHBTQ+
Regio
heeft ooit seksuele gemeenschap gehad Geeft aan geen vrienden meer te willen zijn wanneer een vriend of vriendin vertelt dat hij/zij LHBTQ+ is 50%
Gemeente
60%
40%
Regio
Een op de zes jongeren in uw gemeente geeft aan geen vrienden meer te willen zijn als een vriend/vriendin vertelt dat hij/zij LHBTQ+ is. Het zijn veel meer jongens dan meisjes en veel meer leerlingen op vmbo dan op havo/vwo die dan geen vrienden meer zouden willen zijn.
40% 30%
20%
heeft dit altijd veilig gedaan (altijd gebruik maken van een condoom)
LHBTQ+ jongeren zijn, vergeleken met andere jongeren, vaker slachtoffer van pesterijen, discriminatie en geweld. Zij kunnen zich op school bijvoorbeeld onveilig voelen. Ook ervaren zij doorgaans meer angst, depressie, paniekaanvallen en suïcidaliteit dan andere jongeren. Een belangrijke periode van hun leven, waarin zij bezig zijn met identiteitsvorming, vriendschappen aangaan en zich oriënteren op de toekomst, wordt gekleurd door onveilige ervaringen en onbegrip van sommige mensen in hun omgeving.
23% 16%
10% 0% Gemeente
Regio Haaglanden
LHBTQ+ staat voor Lesbisch, Homoseksueel, Biseksueel, Transgender, Queer en andere seksuele identiteiten
14. Mishandeling en pesten Mishandeling is het bewust verwonden of pijn doen van een ander. Bijvoorbeeld door fysiek geweld zoals slaan, schoppen of vastbinden. Als je door iemand gepest, vernederd of uitgescholden wordt, kan er sprake zijn van geestelijke mishandeling. Bij seksueel grensoverschrijdend gedrag doet iemand iets seksueels wat een ander niet wil. Dit kan iets lichamelijks zijn, maar dat hoeft niet. Jongeren die slachtoffer zijn van geestelijke, lichamelijke of seksuele mishandeling, melden vaak (ernstige) posttraumatische stressklachten. Deze ervaringen kunnen veel impact hebben en het leerproces bemoeilijken.
Pesten kan uit verschillende gedragingen bestaan. Het kan concreet zijn door iemand fysiek pijn te doen, of eigendommen stuk te maken of te verstoppen. Het kan ook subtieler zijn door roddelen, buitensluiten, uitlachen of leugens vertellen. Jongeren die regelmatig worden gepest hebben last van sociale en emotionele problemen. Gepest worden vergroot gevoelens van eenzaamheid en depressie.
Ben je ooit mishandeld (lichamelijk of geestelijk)
Gemeente
8%
8%
Regio
50% 40%
32%
35%
30% 21%
is ooit lichamelijk mishandeld
20%
13%
10% 0%
Gemeente
24%
21%
Jongen
Regio
Meisje
Klas 2
Klas 4
Laatste 3 maanden gepest op school
is ooit geestelijk mishandeld
50% 40%
Gemeente
4%
4%
Regio
30% 20% 10%
ongewilde seksuele ervaring (zoenen, intiem aanraken of seks)
22%
13%
18%
10%
0% Jongen
Meisje
Klas 2
Klas 4
15. Onveiligheid Je veilig voelen in de eigen leefomgeving is belangrijk. Overlast, ongewenst gedrag en criminaliteit kunnen een onveilig gevoel geven. Ongewenst gedrag van jongeren kan te maken hebben met vandalisme, diefstal, bedreiging, oplichting, fysiek geweld of drugs dealen. Dit is strafbaar gedrag en valt onder jeugdcriminaliteit.
Kinderen en jongeren dragen steeds vaker wapens bij zich zoals steekwapens (bijvoorbeeld mes, schroevendraaier), slagwapens, tasers of zelfs vuurwapens. Dit kan te maken hebben met (verharde) straatcultuur, intimidatie en groepsdruk of groepsinvloed. De afgelopen jaren hebben er meerdere incidenten plaatsgevonden met (steek)wapens in en om scholen. Dit heeft een flinke impact op leerlingen, docenten en de samenleving.
Waar voel je je weleens onveilig? 50%
Gemeente
4%
5%
Regio
40% 30%
heeft in de afgelopen 12 maanden een wapen gedragen
26%
27% 20%
20% 10% 0% In openbaar vervoer
Gemeente
2%
2%
Regio
heeft in de afgelopen 12 maanden een steekwapen gedragen
Op straat buiten woonbuurt
Op het station (trein, bus, metro)
16. Gokken Sinds 2021 is online gokken legaal en zijn er veel gokreclames. Het is belangrijk op te merken dat gokken vanaf 18 jaar legaal is. Echter, het is belangrijk om bewust te zijn van de potentiële risico's die gepaard gaan met gokken. Gokken kan leiden tot persoonlijke schade, zoals financiële, studie, sociale en psychische en lichamelijke problemen, vooral bij potentieel kwetsbare groepen zoals jongeren. Ook is deze groep heel kwetsbaar voor verslaving. Loot boxes zijn een soort schatkistjes in games. Spelers kunnen die, meestal tegen betaling, openen. Het toeval bepaalt of in het schatkistje een prijs zit. Loot boxes kunnen verslavend zijn; jongeren worden aangezet tot deelname aan kansspelen Een kwart van de jongeren in uw gemeente heeft in het afgelopen jaar geld besteed aan loot boxes. Dit zijn vooral jongens en leerlingen op vmbo.
Gemeente
3%
2%
Regio
online gokken is oorzaak geweest van geldproblemen in het afgelopen jaar
Heeft in het afgelopen jaar geld besteed aan loot boxes in games 100% 80%
Gemeente
5%
4%
Regio
60% 40%
49% 35%
20%
heeft in het afgelopen jaar online gokspelen gespeeld voor geld
7%
0% Jongen
Meisje
Klas 2
Gemeente
26%
27%
Regio
heeft in het afgelopen jaar geld besteed aan loot boxes in games
11%
Klas 4
Kernpunten
• Een op de vijf jongeren in uw gemeente drinkt alcohol; 21% heeft in de afgelopen 4 weken alcohol gedronken. 12% geeft aan in de afgelopen 4 weken dronken of aangeschoten te zijn geweest. Bijna de helft van de ouders (47%) vindt het goed dat hun kind alcohol drinkt of zegt er niets van. • In uw gemeente vapet 6% van de jongeren minimaal wekelijks. Het percentage jongeren dat minimaal wekelijks rookt is 5%. • In uw gemeente heeft 6% van de jongeren in de laatste 12 maanden vaak of heel vaak serieus over gedacht een eind te maken aan zijn/haar leven.
• 33% van de jongeren in uw gemeente geeft aan zich eenzaam te hebben gevoeld in de afgelopen 4 weken.
• In uw gemeente loopt 15% van de jongeren risico op problematisch social media gebruik.
• 26% van de jongeren in uw gemeente heeft (heel) veel zorgen over het klimaat en 26% heeft (heel) veel zorgen over oorlogen. • 16% van de jongeren in uw gemeente geeft aan geen vrienden meer te willen zijn wanneer een vriend of vriendin vertelt dat hij/zij LHBTQ+ is.
Contact Heeft u nog vragen of opmerkingen over het onderzoek of deze cijfers? Neem dan contact op met de afdeling Epidemiologie en Beleidsadvies van GGD Haaglanden op: gezondheidsgids@ggdhaaglanden.nl
Dit gemeenteprofiel is een uitgave van: Afdeling Epidemiologie en Beleidsadvies GGD Haaglanden Postbus 16130 2500 BC Den Haag Tel: 088-3550100 www.gezondheidsgids.ggdhaaglanden.nl Overname van gegevens is toegestaan, mits voorzien van een duidelijke bronvermelding Meer weten? Als aanvulling op de resultaten in dit gemeenteprofiel, vindt u eind mei 2024 op ons digitale dashboard aanvullende informatie over een aantal indicatoren met onder andere een uitsplitsing naar gemeente. www.gezondheidsgids.ggdhaaglanden.nl.